Μία ιστορία αγάπης κρυμμένη στους στίχους
Όπως αναφέρει ο Καραμάτσκος Δημήτρης, θρησκευτικός “Οι στίχοι των καλάντων της πρωτοχρονιάς είναι δυσνόητοι ή ακατανόητοι, αν δε γνωρίζει κάποιος την ιστορία τους ή έστω τα σημαινόμενά τους. Πρόκειται για στίχους θρησκευτικούς (των καλάντων) και στίχους που απευθύνονται σε κοπέλα (στην αγαπημένη).
Μέσα από τα κάλαντα εκφράζονται καλυμμένα τα αισθήματα αγάπης του νέου καλαντιστή προς την αγαπημένη του. Η σειρά των στίχων είναι εναλλάξ. Ένας στίχος των καλάντων αναφέρεται στον Άγιο Βασίλειο από την Καισαρεία και στη συνέχεια ένας στίχος εκφράζει την αγάπη και απευθύνεται στην κοπέλα, προς την οποία και για την οποία λέγονται τα κάλαντα”.
Τα κάλαντα δεν τα έλεγαν τότε μικρά παιδιά αλλά νέοι, οι οποίοι γυρνούσαν τα σπίτια των αγαπημένων τους και τους εξέφραζαν την αγάπη τους μέσα από τους στίχους των καλάντων με καλυμμένο τρόπο.
1. Αρχιμηνιά κι αρχιχρονιά,
2. ψηλή μου δεντρολιβανιά (η κοπέλα είναι ψηλή σαν δενδρολίβανο)
3. κι αρχή, κι αρχή καλός μας χρόνος,
4. εκκλησιά, εκκλησιά με τ’ άγιο θόλος.(με το καπέλο της είναι σαν τον τρούλο της εκκλησίας)
5.Αρχή που βγήκε ο Χριστός Άγιος και πνευματικός,
6.στη γη, στη γη να περπατήσει και να μας, και να μας καλοκαρδίσει.(αν βγει να περπατήσει η κοπέλα, θα ευφρανθούν οι καρδιές μας)
7. Άγιος Βασίλης έρχεται,
8. και δε μας καταδέχεται (η κοπέλα δεν καταδέχεται το παλικάρι)
9. από, από την Καισαρεία,
10. συ ’σαι αρχό- συ ‘σαι αρχόντισσα κυρία.(η κοπέλα είναι αρχόντισσα)
11. Βαστά εικόνα και χαρτί,
12. ζαχαροκάντιο ζυμωτή (η κοπέλα είναι σαν γλυκό ζυμωμένο με ζάχαρη)
13. χαρτί, χαρτί και καλαμάρι
14. δες και εμέ, δες και εμέ το παλικάρι.(κοίτα και εμένα το παλικάρι)
15. Το καλαμάρι έγραφε,
16. τη μοίρα του την έλεγε (τη μοίρα του παλικαριού, την ατυχία του)
17. και το, και το χαρτί ομίλει,
18. Άγιε μου, Άγιε μου καλέ Βασίλη.(εκφώνηση του νέου προς τον Άγιο Βασίλη)
