Η ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου ξεκίνησε ως ο λειτουργικός εορτασμός ενός ή περισσότερων Χριστιανών μαρτύρων που ονομάζονταν Βαλεντίνοι. Πολλές ιστορίες μαρτυρίων δημιουργήθηκαν για διάφορους Βαλεντίνους οι οποίες έλαβαν χώρα 14 Φεβρουαρίου και προστέθηκαν αργότερα στους βίους των αγίων. Μια δημοφιλής αγιογραφική αναφορά του Αγίου Βαλεντίνου της Ρώμης αναφέρει ότι φυλακίστηκε επειδή πάντρευε στρατιώτες οι οποίοι απαγορεύονταν να παντρευτούν Χριστιανές, καθώς ο χριστιανισμός ήταν υπό διωγμό στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Σύμφωνα με το θρύλο, κατά τη φυλάκισή του, θεράπευσε την κόρη του φύλακά του, Αστέριου. Ένα καλλωπιστικό στοιχείο της ιστορίας αναφέρει ότι πριν την εκτέλεσή του της έγραψε ένα γράμμα υπογράφοντας «ο Βαλεντίνος σου». Σήμερα, η ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου είναι επίσημη γιορτή στην Αγγλικανική κοινότητα και στη Λουθηρανική εκκλησία.

Η ημέρα συσχετίστηκε με την ημέρα των ερωτευμένων από τον Τζέφρι Τσόσερ στον ύστερο Μεσαίωνα. Τον 18ο αιώνα στην Αγγλία εξελίχθηκε σε περίσταση κατά την οποία οι ερωτευμένοι εξέφραζαν την αγάπη τους με λουλούδια, δώρα ή ευχητήριες κάρτες. Τον 19ο αιώνα οι χειρόγραφες κάρτες αντικαταστάθηκαν από μαζικής παραγωγής ευχητήριες κάρτες.

Το καπλάνι της βιτρίνας

ΕΥ-ΠΟ; ΛΥ-ΠΟ; είναι η συνθηματική ερώτηση που ανταλλάσσουν μεταξύ τους η Μέλια και η Μυρτώ λίγο πριν κοιμηθούν. Δυο μικρές αδερφές που ζουν σ’ ένα νησί του Αιγαίου το 1936 ακούνε τον παππού τους να τους μιλάει ώρες ατέλειωτες για τους «αρχαίους» του, ανυπομονούν να ανταμώσουν με τους φίλους και τις φίλες τους από τα τσαρδάκια σαν έρχεται το καλοκαίρι, μα πάνω απ’ όλα τρελαίνονται με τις μαγικές ιστορίες του καπλανιού που τους διηγείται ο ξάδερφός τους ο Νίκος, φοιτητής από την Αθήνα.
Το καπλάνι –όπως το λένε στο νησί–, ένας βαλσαμωμένος τίγρης, που βρίσκεται κλειδωμένο μέσα στη βιτρίνα της μεγάλης σάλας του σπιτιού, πότε κοιτάει με το γαλάζιο και πότε με το μαύρο του μάτι, ανάλογα με τη διάθεσή του.
Τι συμβαίνει μια ζεστή μέρα του Αυγούστου που αναστατώνει τη ζωή των κοριτσιών και των δικών τους; Ποιος θέλει να βλάψει το καπλάνι;

Αρχιμηνιά κι αρχή χρονιά                                                                                                                                                   ψηλή μου δέντρο λιβανιά                                                                                                                                                          κι αρχή καλός μας χρόνος                                                                                                                                               εκκλησιά με τ” άγιο θόλο.

κι αρχή κι αρχή καλός μας χρόνοΑρχή που βγήκε ο Χριστός
–>Αρχή που βγήκε ο Χριστός                                                                                                                                                 Άγιος και πνευματικός
στη γη στη γη να περπατήσει
και να μας και να μας καλοκαρδίσει.

Άγιος Βασίλης έρχεται
κι όλους μας καταδέχεται
από από την Καισαρεία
συ ‘σ΄αρχό- συ ‘σ΄ αρχόντισσα κυρία.

Βαστά εικόνα και χαρτί
ζαχαροκάντιο ζυμωτή
χαρτί χαρτί και καλαμάρι
δες και με δες και ‘με το παλικάρι.

Το καλαμάρι έγραφε
τη μοίρα μου την έγραφε
και το και το χαρτί μιλούσε
Άγιε μου, Άγιε μου Βασίλη.

Η ιστορία για τα Κάλαντα της Πρωτοχρονιάς

Οι στίχοι στα Κάλαντα Πρωτοχρονιάς, είναι δύσκολο να γίνουν κατανοητοί ή να βγάλει κάποιος ένα λογικό νόημα, αν δεν γνωρίζει την ιστορία τους.

Στο Βυζάντιο οι φτωχοί και χαμηλών στρωμάτων άνθρωποι δεν είχαν το δικαίωμα να μιλούν στους αριστοκράτες παρά μόνο σε γιορτές όπου μπορούσαν να τους απευθύνουν ευχές.

Κάποιος νέος καλαντιστής, ταπεινής καταγωγής, ήταν ερωτευμένος με μια αρχοντοπούλα. Επειδή δεν ήταν κοινωνικά αποδεκτό να την πλησιάσει παρά μόνο σε περίοδο εορτών για να της απευθύνει ευχές, αποφάσισε ανάμεσα στα κάλαντα του Μεγάλου Βασιλείου να εντάξει και ένα ερωτικό ποίημα που είχε συνθέσει.

Μέσα από τα κάλαντα εκφράζονται καλυμμένα τα αισθήματα αγάπης του νέου καλαντιστή προς την αγαπημένη του.

Η σειρά των στίχων είναι εναλλάξ ένας στίχος των καλάντων, που αναφέρεται στον Άγιο Βασίλη, και στη συνέχεια ένας στίχος που εκφράζει την αγάπη και απευθύνεται στην κοπέλα, προς την οποία και για την οποία λέγονται τα κάλαντα

Την αποκαλεί ψηλή, σαν «δεντρολιβανιά». Επειδή φορούσε ένα από τα ψηλά τα κωνικά καπέλα με το τούλι στην κορυφή, την παρομοιάζει με «Εκκλησιά με το Άγιο Θόλος» (θόλος εκκλησίας).

Της λέει ότι δεν τον «καταδέχεται» γιατί είναι αρχόντισσα κυρία. Την λέει «ζαχαροκάντυο ζυμωτή», δηλαδή φτιαγμένη από ζάχαρη και την παρακαλεί να του ρίξει μια ματιά.

Έτσι λοιπόν αυτά τα παράδοξα Κάλαντα πέρασαν από γενιά σε γενιά και έγιναν τα πιο διαδεδομένα σε όλο τον Ελληνικό χώρο.

Πρέπει να βρείτε τις παρακάτω 11 λέξεις:

Χριστούγεννα

Πρωτοχρονιά

Ξωτικά

Κάλαντα

Μελομακάρονα

Κουραμπιέδες

Άι-Βασίλης

Δίπλες

Βασιλόπιτα

Παιδιά

Γιορτές

Λύστε το κρυπτόλεξο για το Πολυτεχνείο. Οι λέξεις μπορεί να είναι οριζόντια, κάθετα ή διαγώνια.

Πρέπει να βρείτε τις παρακάτω 11 λέξεις:

Πολυτεχνείο

Ψωμί

Παιδεία

Ελευθερία

Δημοκρατία

Δικτατορία

Τιμή

Πάνο

Αγωνιστές

Νεκροί

Σύνθημα

Το μέγεθός του ρινοδέλφινου είναι 2 με 4 μέτρα (το ανώτερο) και έχει βάρος 270-350 κιλά. Το χρώμα του σώματός του είναι σκούρο γκρι στην ράχη με λιγότερο σκούρα ή άσπρη-ροζ κοιλιά. Στις Ελληνικές θάλασσες τα Ρινοδέλφινα μπορούμε να διακρίνουμε μια ανοιχτόχρωμη «πινελιά» κάτω από ραχιαίο πτερύγιο. Εκτός από το μεγάλο του μέγεθος έχει πολύ καμπυλομένη ράχη όταν ξενερίζει. (Βγάζει το νερό από την τρύπα που έχει στη ράχη το σώματός του). Έχει 20-25 δόντια σε κάθε σιαγόνα.

Ζει σε όλους του ωκεανούς (πλην των Αρκτικών) και σε όλη την Μεσόγειο, την Αδριατική και τα νησιά του Ιονίου και του Αιγαίου. Επίσης μεγάλοι πληθυσμοί παρατηρούνται και στον Αμβρακικό, στον Βόρειο Ευβοϊκό, στον Σιγγιτικό, στον Σαρωνικό, στον Κορινθιακό και στη θαλάσσια περιοχή ανάμεσα στην Λευκάδα και την Αιτωλοακαρνανία.

Κολυμπά με ταχύτητες φτάνουν τα 35 χιλιόμετρα την ώρα. Πολύ συχνά το βλέπουμε να παίζει με το κύμα της πλώρης ή με τα απόνερα ενός σκάφους. Βουτά για 3 με 4 λεπτά και τρέφεται με γαύρο, σαρδέλα, σκουμπριά, κέφαλους, σουπιές και καλαμάρια. Μερικές φορές συνεργάζεται με τους ψαράδες αλλά πιο συχνά τους δημιουργεί προβλήματα και ζημιές κλέβοντας ψάρια από τα δίκτυα. Είναι φιλικό με τον άνθρωπο και συχνά πλησιάζει και παίζει με τους κολυμβητές. Ζει μέχρι και σαράντα έξι χρόνια.

Οι κύριες απειλές του είναι η μείωση τροφής, η απευθείας θανάτωση, η παρεμπίπτουσα αλιεία με παραδοσιακά μέσα, ο θόρυβος, η θαλάσσια ρύπανση, η τυχαία σύλληψη σε αλιευτικά εργαλεία (δίχτυα) και η υπεραλίευση.