Βάζουμε Στόχο!Βάζουμε Στόχο!

Ο Γύρος του Κόσμου σε 80 Μέρες- Στερεότυπα και προκαταλήψεις του έργου

ΣΤΡΑΤΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ — Fri, 01 May 2026 11:43:23 +0000

Στο πλαίσιο του προγράμματος ανάπτυξης φιλαναγνωσίας διαβάσαμε το βιβλίο που το Υπουργείο Παιδείας διένειμε στους/στις μαθητές/τριες της Στ τάξης σε όλα τα σχολεία της Ελλάδας «Ο Γύρος του Κόσμου σε 80 Μέρες».

Το ακούσαμε σε μορφή audio book και το παρακολουθήσαμε σε μορφή animation.

Περιγράψαμε τα συναισθήματά μας μετά και την παρακολούθηση των ταινιών και συμπληρώσαμε ένα φύλλο ερωτήσεων κατανόησης.

Στη συνέχεια χωρίσαμε το έργο σε σκηνές που μας έκαναν εντύπωση και αυτοσχεδιάσαμε παίζοντας αυτές τις σκηνές.

Μετά από συζήτηση παρατηρήσαμε όμως πολλά στερεότυπα και προκαταλήψεις που υπάρχουν στο έργο και αποφασίσαμε να το ξαναπαίξουμε αλλάζοντας το κείμενο και μετατρέποντας στερεοτυπικές εικόνες σε εικόνες ισότητας, αλληλοσεβασμού και αποδοχής του άλλου.

Κάποια από τα στερεότυπα και προκαταλήψεις που συναντήσαμε ήταν:

Πίνακας Στερεοτύπων-Προκαταλήψεων

Κατηγορία στερεότυπου	Σκηνή / Απόσπασμα	Σχόλιο
Έμφυλα	Η Αούντα οδηγείται στη «σατί» για να καεί μαζί με τον νεκρό σύζυγο.	Η γυναίκα παρουσιάζεται ως παθητικό θύμα, χωρίς φωνή ή δικαίωμα επιλογής. Χρειάζεται τον άντρα-σωτήρα.
	Ο γάμος της Αούντα με τον Φογκ στο τέλος.	Η αξία της γυναίκας «ολοκληρώνεται» μόνο μέσω του γάμου και της συζυγικής ιδιότητας.
	Όλοι οι πρωταγωνιστές (Φογκ, Πασπαρτού, Φιξ) είναι άντρες που δρουν.	Η περιπέτεια και η δράση θεωρούνται κατεξοχήν «ανδρικό πεδίο».
Φυλετικά	Στην Ινδία, η τελετή θυσίας παρουσιάζεται ως «βάρβαρη» και εξωτική.	Αναπαράγεται η αποικιοκρατική ματιά: οι Ευρωπαίοι εμφανίζονται πολιτισμένοι και λυτρωτές, οι Ινδοί ως άγριοι.
	Επίθεση Ινδιάνων στο τρένο στις ΗΠΑ.	Οι Ινδιάνοι παρουσιάζονται αποκλειστικά ως βίαιοι, άγριοι και απειλητικοί, χωρίς φωνή ή υπόβαθρο.
	Αναφορές σε Κινέζους και Ιάπωνες εμπόρους ως γραφικούς και περίεργους.	Στερεοτυπική γενίκευση, χωρίς βάθος χαρακτήρων· η Ανατολή παρουσιάζεται ως «σκηνικό».
Κοινωνικά	Ο Φιλέας Φογκ ως Βρετανός τζέντλεμαν: ψυχρός, ακριβής, αλάνθαστος.	Προβάλλεται το στερεότυπο του Άγγλου της ελίτ ως πρότυπο τιμής και αξιοπιστίας.
	Ο Πασπαρτού: πιστός, αφελής, παρορμητικός υπηρέτης.	Αναπαράγει το στερεότυπο του «καλού αλλά κατώτερου» υπηρέτη, που δεν στέκεται ποτέ στο ίδιο επίπεδο με τον κύριό του.
	Ο Ντετέκτιβ Φιξ: κυνηγά τον Φογκ με εμμονή, παρά τα αδύναμα στοιχεία.	Στερεότυπο της αυστηρής αλλά άδικης εξουσίας, που λειτουργεί με προκατάληψη.
Οικονομικής θέσης	Ο Φογκ μπορεί να γυρίσει τον κόσμο χάρη στην περιουσία του.	Η περιπέτεια παρουσιάζεται ως προνόμιο της πλούσιας τάξης.
	Ο Πασπαρτού ακολουθεί τον αφέντη του χωρίς δική του επιλογή.	Δείχνει τις κοινωνικές ανισότητες: ο υπηρέτης ζει στη σκιά του πλούσιου κυρίου.
	Η Αούντα, αν και από αριστοκρατική κάστα, χάνει κάθε αξία μόλις μείνει χήρα.	Φανερώνει την εξάρτηση της γυναίκας από τον άντρα και τη σύνδεση κοινωνικής θέσης με το φύλο και την οικογενειακή κατάσταση.

1. Έμφυλα στερεότυπα

Η Αούντα

Η μοναδική γυναικεία παρουσία στην ιστορία είναι η Αούντα, η Ινδή χήρα που σώζει ο Φιλέας Φογκ από την τελετή «σατί» (καύση χήρας).

Παρουσιάζεται αρχικά ως παθητικό θύμα που χρειάζεται έναν άντρα-σωτήρα.

Στη συνέχεια, η αξία της εστιάζεται κυρίως στην ομορφιά, την ευγένεια και την τρυφερότητά της.

Η ίδια δεν έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην πλοκή· λειτουργεί περισσότερο ως «έπαθλο» ή συμβολή στη συναισθηματική εξέλιξη του Φογκ.

Ενισχύεται το στερεότυπο ότι η γυναίκα «ολοκληρώνεται» μέσω του γάμου.

Άντρες πρωταγωνιστές

Όλοι οι ενεργητικοί ήρωες (Φογκ, Πασπαρτού, Ντετέκτιβ Φιξ) είναι άντρες, που δρουν, αποφασίζουν, ταξιδεύουν. Η περιπέτεια και η κινητικότητα θεωρούνται κατεξοχήν «ανδρικό πεδίο».

2. Φυλετικά στερεότυπα

Ινδία

Η Ινδία παρουσιάζεται με μια «εξωτική» οπτική της Δύσης: μυστήριο, θρησκευτικές τελετές, επικίνδυνα έθιμα. Η σκηνή της θυσίας της Αούντα δείχνει την αποικιοκρατική οπτική: οι Ευρωπαίοι εμφανίζονται ως «πολιτισμένοι σωτήρες», οι ντόπιοι ως «άγριοι».

Ηνωμένες Πολιτείες

Οι Ινδιάνοι παρουσιάζονται ως άγριοι και βίαιοι επιδρομείς, στερεοτυπικά απεικονισμένοι χωρίς φωνή ή πολιτισμό. Στο ίδιο πλαίσιο, οι Αμερικανοί περιγράφονται συχνά με υπερβολική φιλοδοξία και τάση για τυχοδιωκτισμό.

Αποικιοκρατική λογική

Σε πολλά σημεία, οι λαοί εκτός Ευρώπης παρουσιάζονται είτε ως επικίνδυνοι, είτε ως γραφικοί, είτε ως «ανάγκη να καθοδηγηθούν». Ο Βερν –όπως και πολλοί συγγραφείς του 19ου αιώνα– αντανακλά την ευρωπαϊκή αίσθηση ανωτερότητας.

3. Κοινωνικά στερεότυπα

Ο Άγγλος Τζέντλεμαν (Φογκ)

Ο Φογκ ενσαρκώνει το στερεότυπο του ψύχραιμου, λογικού, τιμημένου Άγγλου της βικτωριανής εποχής:

αυστηρός, οργανωτικός, πάντα ακριβής

δεν δείχνει συναίσθημα, παρά μόνο στο τέλος με την Αούντα

η κοινωνική του αξία μετριέται από τη φήμη, την οικονομική ευρωστία και την αξιοπιστία του.

Ο υπηρέτης (Πασπαρτού)

Ο Πασπαρτού ενσαρκώνει το στερεότυπο του πιστού, αφελούς και κάπως αδέξιου υπηρέτη. Η ταυτότητά του ορίζεται σε σχέση με τον κύριό του. Έχει καλή καρδιά αλλά όχι ιδιαίτερη ανεξαρτησία.

Ο Ντετέκτιβ Φιξ

Παρουσιάζει την αμφίθυμη εικόνα της εξουσίας: τυπικά υπερασπιστής του νόμου, στην πραγματικότητα παγιδευμένος από εμμονές και στερεοτυπική καχυποψία.

4. Διακρίσεις λόγω οικονομικής θέσης

Φογκ – ανώτερη τάξη

Η οικονομική του δύναμη καθιστά δυνατή την πρόκληση. Η ίδια η υπόθεση (να γυρίσει τον κόσμο με ταχύτητα) είναι εφικτή μόνο επειδή διαθέτει χρήματα. Η περιπέτεια παρουσιάζεται ως «προνόμιο» της ανώτερης τάξης.

Πασπαρτού – κατώτερη τάξη

Η ταξική του θέση φαίνεται ξεκάθαρα: είναι πάντα σε θέση υπηρέτη, οι αποφάσεις του Φογκ καθορίζουν τη μοίρα του. Συχνά γελοιοποιείται για την αφέλειά του.

Η Αούντα

Ανήκει σε υψηλή ινδική τάξη, αλλά ως χήρα κινδυνεύει να χάσει κάθε κοινωνικό της κύρος και την ίδια της τη ζωή. Ο ρόλος της δείχνει πως οι γυναίκες εξαρτώνταν κοινωνικά και οικονομικά από τον άντρα

Γενικό μήνυμα

Το μυθιστόρημα αντικατοπτρίζει τη βικτωριανή κοινωνία: οι κοινωνικές ανισότητες θεωρούνται φυσικό δεδομένο, δεν αμφισβητούνται ουσιαστικά.

Συμπέρασμα:

Το έργο του Ιουλίου Βερν είναι μια συναρπαστική περιπέτεια, αλλά πίσω από την περιγραφή του ταξιδιού κρύβονται σαφή στερεότυπα φύλου, φυλής, κοινωνικής τάξης και οικονομικής θέσης. Αυτά δεν είναι τυχαία –αντανακλούν την ιδεολογία και την οπτική της Ευρώπης του 19ου αιώνα, όπου ο άντρας, ο Ευρωπαίος και ο πλούσιος θεωρούνταν οι φορείς πολιτισμού και προόδου.

Άρα, τα στερεότυπα υπάρχουν διάχυτα στο έργο. Δεν είναι «κακή πρόθεση» του Βερν αλλά αντανάκλαση της κοινωνικής πραγματικότητας του 19ου αιώνα:

οι άντρες δρουν, οι γυναίκες περιμένουν,
οι Ευρωπαίοι «σώζουν» τους άλλους λαούς,
οι φτωχοί ακολουθούν τους πλούσιους,
η εξουσία είναι αυστηρή αλλά όχι πάντα δίκαιη.

Ως σκεπτόμενοι/ες σημερινοί αναγνώστες και αναγνώστριες είναι σημαντικό να μην διαβάζουμε άκριτα ο,τιδήποτε, ισορροπώντας, στο βαθμό που αυτό είναι εφικτό, ανάμεσα στην κριτική σκέψη και στη χαρά της ανάλαφρης ανάγνωσης.

Κείμενα σαν αυτά του Ιούλιου Βερν έχουν εξαιρετικά μεγάλη σημασία ως λογοτεχνικά έργα, ιστορικά και επιστημονικά, αλλά θα είναι καλό να αξιολογούνται και σύμφωνα με τις αξίες που επιθυμούμε να διατρέχουν τη ζωή μας στη σύγχρονη εποχή.

Τέλος, στο μάθημα της Γεωγραφίας είχαμε την ευκαιρία να μάθουμε πολλά για την ιστορία, τα ήθη, έθιμα, παραδόσεις των λαών κάθε τόπου και να δημιουργήσουμε αφίσες κολάζ για κάθε ήπειρο.

Εκπαιδευτικό Υλικό

1.Animation

3.Περίληψη έργου

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2026/05/Περίληψη-ο-Γύρος-του-Κόσμου.pdf

4.Ερωτήσεις κατανόησης

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2026/05/Ο-Γύρος-του-Κόσμου-ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ-ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ.pdf

Κλιματική Αλλαγή, Διατροφικές συνήθεις και Περιβαλλοντική Δικαιοσύνη

ΣΤΡΑΤΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ — Tue, 28 Apr 2026 18:17:20 +0000

Τον Απρίλιο και Μάιο 2026 η τάξη μας συμμετείχε σε 5 δράσεις με κοινό άξονα την Κλιματική Κρίση.

1. Μαθητική Εβδομάδα Δράσης 2026 της Action Aid με τίτλο Κλιματική Δικαιοσύνη, Απ΄ Το Χωράφι Στο Καλάθι. Στη δραστηριότητα μας αυτή κατασκευάσαμε ατομικά Leporello(μικρά βιβλιαράκια-βεντάλιες στα οποία εικονογραφήσαμε τη δίκαιη v/s άδικη διαδρομή της τροφής μας από το χωράφι στο πιάτο. Μπορείτε να δείτε τις εργασίες μας, καθώς και άλλων σχολείων, αναρτημένες στο Padlet της Μαθητική Εβδομάδας Δράσης 2026: https://padlet.com/ActionAidHellasEducation/padlet-shtgl3gx11ig4akq

ή να παρακολουθήσετε στο youtube το αντίστοιχο βίντεο:

2. Δίκτυο Για Τα Δικαιώματα του Παιδιού «Αυτό Που μας Φέρνει πιο Κοντά -Μια Βόλτα στις Κουζίνες του Κόσμου»

Διαβάσαμε το παιδικό βιβλίο που αφορά κουζίνες προσφύγων και μεταναστών, συνδέσαμε γεύσεις και μυρωδιές φαγητών με μνήμες από τους τόπους μας, αλλά και μνήμες αγάπης, ξεριζωμού, πολέμου ή καταστροφής.

Σχεδιάσαμε σε post-it το πρώτο φαγητό που μας έρχεται στο μυαλό και αγαπάμε από τα πολύ νεαρά μας χρόνια και κατόπιν ζωγραφίσαμε γύρω του εικόνες, τοπία και πρόσωπα που συνδέονται με αυτό που ζωγραφίσαμε. Έπειτα στην ολομέλεια μοιραστήκαμε τις μνήμες μας κατανοώντας ότι το φαγητό, που ανήκει στις πρωτεύουσες ανάγκες επιβίωσης, μπορεί να έχει τεράστια συναισθηματική δύναμη για τον καθένα και καθεμιά μας.

Στο τέλος της δραστηριότητας τραγουδήσαμε a-capella το τραγουδάκι του καλοκαιριού-με εικόνες, ήχους και φαγητά- της Μαρίζας Κωχ «Καλοκαίρι μου μυρίζει-Τα τζιτζίκια»

3. Global Action Days 2026 του Ιδρύματος Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης (FEE) με θέμα την Kλιματική Αλλαγή και την Πρόσβαση σε Ασφαλή, Θρεπτικά και Βιώσιμα Τρόφιμα.

4. 1 Million Tables for the Planet ( 1 Εκατομμύριο τραπέζια για τον πλανήτη), μια Παγκόσμια δράση για τις βιώσιμες διατροφικές επιλογές.

Συνδυάζοντας τις δύο δράσεις, οργανώσαμε στην τάξη ένα κοινό γεύμα. Φέραμε μαγειρεμένα φαγητά από το σπίτι( όσπρια και λαχανικά) και τα συνοδεύσαμε με σαλατικά και φρούτα, όπου όλοι και όλες μαζί δοκιμάσαμε από όλα τα πιάτα σε ένα τραπέζι ανταλλαγής συνταγών , αγάπης και αποδοχής.

5. Zero Waste Heroes (Ήρωες Μηδενικής Σπατάλης) Δράση για τη Μείωση της Σπατάλης των Τροφίμων.

Συνδυάζοντας τις δύο παραπάνω δράσεις, μετρήσαμε αρχικά το βάρος των τροφίμων που φέραμε στην τάξη και μετά το γεύμα μετρήσαμε τα υπολείμματα στα πιάτα που έπρεπε να πεταχτούν. Όσα φαγητά περίσσεψαν στα μπολ αποφασίσαμε να τα αποθηκεύσουμε στο ψυγείο για να φαγωθούν την επόμενη μέρα. Για τα περισσεύματα που θα πετιούνταν συζητήσαμε τρόπους μείωσης τους: Λιγότερες ποσότητες στο πιάτο, έλεγχος των ντουλαπιών για τρόφιμα που λήγουν σύντομα, αποθήκευση τροφίμων στο ψυγείο ή κατάψυξη, νέες συνταγές με τα περισσευούμενα για την επόμενη μέρα, τρόφιμα εποχής, τοπικά τρόφιμα, τα οποία δηλαδή οδηγούν σε μείωση ενέργειας, μείωση νερού, μείωση περιοχών κοπής δασών(τροπικά δάση) για τη δημιουργία εκτάσεων καλλιέργειας σιτηρών (ή άλλων όπως σόγιας) ως τροφές για βοοειδή.

Συνδυάζουμε 5 δράσεις, έχουμε 1 κοινό Στόχο, 1 πλανήτη που προστατεύουμε!

Δείτε το βίντεο με όλες τις δράσεις μαζί:

Βράβευση Πράσινης Σημαίας Οικολογικών Σχολείων

ΣΤΡΑΤΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ — Thu, 09 Apr 2026 17:57:44 +0000

Βράβευση Πράσινης Σημαίας Οικολογικών Σχολείων

Το σχολείο μας με υπερηφάνεια παρέλαβε το Βραβείο της σημαίας των Οικολογικών Σχολείων για τα τρία χρόνια της ένταξής μας στα Οικολογικά Σχολεία και το πλήθος των Δραστηριοτήτων και Δράσεων προς την αειφορία.

Το σχολείο μας πήρε μέρος στο Φεστιβάλ των Οικολογικών Σχολείων που έγινε στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων, την Παρασκευή 3 Απριλίου από τις 10.00π.μ. ως τις 6.00μ.μ. με μία αφίσα, ένα βίντεο και ένα περίπτερο, στο οποίο εκθέσαμε έργα μαθητών και μαθητριών κατά τα δύο τελευταία χρόνια.

Το σχολείο αντιπροσώπευσαν οι εκπαιδευτικοί: Βασιλική Στρατάκη ΠΕ70(Δασκάλα) και Γιώργος Γύζης ΠΕ08 (Εικαστικών), όπου και παρέλαβαν το βραβείο.

Με σύνθημα»Κουμπώθηκες; Τώρα δράσε!» μοιράσαμε σε όλους τους επισκέπτες του φεστιβάλ χειροποίητο μενταγιόν με υλικά από ανακύκλωση και με την παρακίνηση να δραστηριοποιηθούμε όλοι και όλες για την προστασία του πλανήτη μας!

Δείτε το βίντεο των δράσεων μας στο τέλος της σελίδας!

264 σχολεία βραβεύτηκαν με την Πράσινη Σημαία των «Οικολογικών Σχολείων» και έστειλαν ένα ισχυρό μήνυμα αισιοδοξίας και ελπίδας από τους/τις μαθητές/τριες και εκπαιδευτικούς προς όλο τον κόσμο.

Με μεγάλη συμμετοχή σχολείων από όλη την Ελλάδα πραγματοποιήθηκε το Μαθητικό Φεστιβάλ Οικολογικών Σχολείων, που διοργάνωσε η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ) και ανέδειξε στην πράξη τι σημαίνει περιβαλλοντική εκπαίδευση όταν βγαίνει από τη θεωρία και περνά στην καθημερινότητα του σχολείου. Στο πλαίσιο του φεστιβάλ, 264 σχολεία βραβεύτηκαν με την Πράσινη Σημαία, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του Δικτύου «Οικολογικά Σχολεία» στην Ελλάδα.

Η φετινή διοργάνωση, που εντάσσεται στις επετειακές εκδηλώσεις για τον εορτασμό των 75 χρόνων της ΕΕΠΦ, τελεί υπό την αιγίδα της Α.Ε. του Προέδρου της Δημοκρατίας κυρίου Κωνσταντίνου Αν. Τασούλα.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν εκπρόσωποι της πολιτείας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και διεθνών οργανισμών, ενώ ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα είχε ο χαιρετισμός της Υπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφίας Ζαχαράκη, η οποία αναφέρθηκε εκτενώς στο διεθνές δίκτυο «Οικολογικά Σχολεία» και στη συμβολή της Ελληνικής Εταιρίας Προστασίας της Φύσης. Στο τέλος συνομίλησε εγκάρδια με μαθητές/τριες και εκπαιδευτικούς για τη σημασία της Εκπαίδευσης για την Αειφορία. Χαιρετισμό απηύθυναν ο Pramod Kumar Sharma, Senior Director of Education του Διεθνούς Ιδρύματος για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Foundation for Environmental Education – FEE), η Κατερίνα Ανανιάδου, Ειδικός Προγραμμάτων στον Τομέα Εκπαίδευσης της UNESCO και ο Σταμάτης Σκαμπαρδώνης, Γενικός Γραμματέας της ΕΕΠΦ.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας, ο χώρος της Τεχνόπολης γέμισε με μαθητικές παρουσιάσεις, περίπτερα σχολείων, δράσεις δημιουργικής απασχόλησης, εργαστήρια, εκθέσεις πόστερ και προβολές βίντεο από τις περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες των σχολικών ομάδων. Το πρόγραμμα περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, παράλληλες δράσεις από το πρωί, δρώμενα από βραβευμένα «Οικολογικά Σχολεία», εργαστήριο ηλεκτρονικών ΜΜΕ από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), καθώς και εργαστήριο επιτραπέζιου παιχνιδιού περιβαλλοντικής και οικολογικής ευαισθητοποίησης.

Ιδιαίτερη θέση στο φεστιβάλ είχε η κεντρική εκδήλωση με θέμα τη «Σύμπραξη για την Πράσινη Εκπαίδευση με όχημα το Διεθνές Δίκτυο Οικολογικά Σχολεία», στην οποία αναδείχθηκε ο ρόλος της εκπαίδευσης ως βασικού εργαλείου για την καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης και συλλογικής ευθύνης. Στη γόνιμη συζήτηση, με συντονίστρια τη Διευθύντρια της ΕΕΠΦ, Δαρεία-Νεφέλη Βουρδουμπά, συμμετείχαν οι Σπυρίδων Δουκάκης, Πρόεδρος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, Κώστας Καρτάλης, Καθηγητής στον Τομέα Φυσικής Περιβάλλοντος του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Εμμανουέλα Δούση, Καθηγήτρια Διεθνών Θεσμών στο ΕΚΠΑ, Βέρα Βορύλλα, Διευθύντρια του 1ου Δημοτικού Σχολείου Παιανίας και Μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής του προγράμματος «Οικολογικά Σχολεία», και Νικόλαος Μπάρλας, μαθητής του 1ου ΓΕΛ Άργους.

Το φεστιβάλ κορυφώθηκε με τη βράβευση σχολείων με την Πράσινη Σημαία, τη διεθνή πιστοποίηση που αναγνωρίζει τη συστηματική προσπάθεια σχολικών μονάδων να ενσωματώσουν την αειφορία στη λειτουργία και στην κουλτούρα τους. Η απονομή δεν αποτέλεσε απλώς μια συμβολική στιγμή, αλλά μια έμπρακτη αναγνώριση της δουλειάς εκπαιδευτικών και μαθητών/τριών που διαμορφώνουν ένα διαφορετικό σχολικό πρότυπο: πιο συμμετοχικό, πιο ανοιχτό, πιο υπεύθυνο απέναντι στο φυσικό περιβάλλον.

Στην εκδήλωση συμμετείχαν και έδωσαν βραβεία ο Αντιδήμαρχος Παιδείας και Διαγενεακής Αλληλεγγύης του Δήμου Αθηναίων, Θωμάς Γεωργιάδης, ο Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος Κρήτης, Νίκος Ξυλούρης, διακεκριμένοι αθλητές της Εθνικής Ολυμπιακής Ακαδημίας – ΕΘΝ.Ο.Α. (Χριστίνα Ζαχαριάδου, Χριστίνα Καλτσά, Άννα Χαραλαμπίδου και Σοφία Σημαντήρη), μέλη του ΔΣ της ΕΕΠΦ και μέλη των συντονιστικών επιτροπών των δικτύων.

Το Δίκτυο «Οικολογικά Σχολεία», το οποίο συντονίζει στην Ελλάδα η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης, αποτελεί το μεγαλύτερο πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης διεθνώς, με σχεδόν 55.000 σχολικές μονάδες σε περισσότερες από 100 χώρες και πάνω από 1.000 σχολεία στην Ελλάδα. Μέσα από το φεστιβάλ έγινε εμφανές ότι η Εκπαίδευση για την Αειφορία δεν εξαντλείται σε επετειακές δράσεις ή συμβολικές παρεμβάσεις, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως σταθερό πεδίο μάθησης, συνεργασίας και ενεργοποίησης της σχολικής κοινότητας.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η κλιματική κρίση και η υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος δεν αφήνουν περιθώρια για αδράνεια, η εικόνα εκατοντάδων μαθητών/τριών και εκπαιδευτικών να παρουσιάζουν έργα, ιδέες και πρακτικές υπέρ της βιωσιμότητας λειτούργησε ως ένα ισχυρό μήνυμα: ότι η αλλαγή κουλτούρας ξεκινά από μικρές, επίμονες συλλογικές πράξεις.

Δείτε το βίντεο συμμετοχής μας στη Βράβευση:

Βράβευση Πράσινης Σημαίας Οικολογικών Σχολείων

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στο:

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για τα Οικολογικά σχολεία στο: https://www.ecoschools.gr/

Δες τη ζωή με άλλα μάτια

ΣΤΡΑΤΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ — Thu, 26 Mar 2026 19:52:05 +0000

Μπορούμε να δούμε τη ζωή με άλλα μάτια; Κι αν ναι, μήπως είναι με τα μάτια της ψυχής;

Μάτια που βλέπουν την ομορφιά του κόσμου και επιθυμούν την ισότητα, τη δικαιοσύνη , τη συμπερίληψη;

Με βάση αυτά τα ερωτήματα και στο πλαίσιο του μαθήματος ενεργούς πολιτειότητας ασχοληθήκαμε στην τάξη με τους ανθρώπους με προβλήματα όρασης, τις προκλήσεις και τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και σκεφτήκαμε λύσεις και προτάσεις για τη βελτίωση της καθημερινότητάς τους.

Αρχικά παρακολουθήσαμε στην τάξη ορισμένα βίντεο ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και αφόρμησης για συζήτηση.

Στη συνέχεια μια «μπαίνοντας στη θέση του άλλου/ης» προσπαθήσαμε να γράψουμε μια παράγραφο με κλειστά μάτια.

Κατόπιν χωριστήκαμε σε δυάδες. Ο ένας/μια ήταν ο οδηγός και ο άλλος/η το άτομο δε δυσκολία όρασης. Περιηγηθήκαμε στους διαδρόμους του σχολείου, στο προαύλιο και μέσα στην αίθουσα. Τα ζευγάρια μετά την πρώτη περιήγηση άλλαζαν ρόλους. Ετσι βρεθήκαμε όλοι/ες στη θέση και του ατόμου με απώλεια όρασης και στη θέση του συνοδού.

Στην ολομέλεια καταθέσαμε όλοι/ες τις εντυπώσεις και τα συναισθήματά μας και αισθανθήκαμε για λίγο τις δυσκολίες μιας τέτοιας κατάστασης.

Έπειτα χωρισμένοι/ες σε μεγαλύτερες ομάδες καταγράψαμε τις δυσκολίες που υπάρχουν για άτομα με μειωμένη ή καθόλου όραση, κατά τη μετακίνηση μέσα στους χώρους του σχολείου, στο προαύλιο αλλά και στη γειτονιά γύρω από το χώρο του σχολείου.

Μετά παρακολουθήσαμε στην αίθουσα εκδηλώσεων του σχολείου μας ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο «Δες τη ζωή με άλλα μάτια» από την ΑΜΚΕ Με Άλλα Μάτια, η οποία ιδρύθηκε το 2018 από τον τυφλό δικηγόρο Βαγγέλη Αυγουλά και μία αυτοοργανωμένη ομάδα αναπήρων με σκοπό την ενεργή διεκδίκηση συμπερίληψης.

Αφού συζητήσαμε με την Τζουλιάνα, ένα άτομο με αναπηρία όρασης, παρατηρήσαμε τον σκύλο οδηγό της και λύσαμε πολλές απορίες, γυρίσαμε στην τάξη.

Εκεί συντάξαμε δύο επιστολές.

Η μία είχε αποδέκτη τον διευθυντή του σχολείου μας. Περιέγραφε τα προβλήματα που υπάρχουν στο χώρο μέσα και έξω από το κτίριο του σχολείου για την ασφαλή μετακίνηση των ατόμων με μειωμένη ορατότητα και πρότεινε αλλαγές για τη συμπερίληψή τους.

Η άλλη επιστολή είχε αποδέκτη τον Δήμαρχο της πόλης μας. Σ΄αυτήν περιγράφαμε τα προβλήματα που εντοπίσαμε στη γειτονιά για τα άτομα με τύφλωση και ιδέες και προτάσεις για ισότιμη πρόσβαση/μετακίνηση σε όλους τους χώρους της πόλης.

Τέλος γράψαμε ατομικά ένα μικρό κείμενο με τίτλο: «Αν δεν έβλεπα, τι θα ήθελα από τους /τις άλλους/ες;». Διαβάσαμε στην ολομέλεια τις σκέψεις μας και φτιάξαμε ομαδικά τρεις αφίσες ευαισθητοποίησης. Τα κείμενα και τις αφίσες τα αναρτήσαμε στο διάδρομο του σχολείου προς ενημέρωση και αφορμή για συζήτηση όλης της σχολικήςκοινότητας.

Η ΑΜΚΕ «Με Άλλα Μάτια», με στόχο την ενημέρωση των μαθητών και μαθητριών για την αναπηρία και την αποδοχή, υλοποιεί το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Δες τη Ζωή Με Άλλα Μάτια» στα σχολεία.

Ανάπηρα άτομα συντονίζουν έναν ελεύθερο διάλογο με τους μαθητές και τις μαθήτριες. Μαζί, προσεγγίζουν βιωματικά την πραγματικότητα της αναπηρίας, της συμπερίληψης και της μοναδικότητας του κάθε ατόμου.

Αυτή η αλληλεπίδραση και αλληλοκατανόηση είναι προϋποθέσεις για την αλλαγή στάσης και νοοτροπίας σχετικά με την αναπηρία και τον κοινωνικό αποκλεισμό.

Το πρόγραμμα καλύπτει τη σύγχρονη ανάγκη δημιουργίας μιας συμπεριληπτικής κοινωνίας από το σχολείο.

Όντας ένα πρόγραμμα αμιγώς παιδοκεντρικό, δίνεται η ευκαιρία στα συμμετέχοντα άτομα να ορίσουν το πεδίο της συζήτησης, να τοποθετηθούν με σκέψεις, να καταθέσουν συναισθήματα και εμπειρίες. Οι ομιλήτριες και οι ομιλητές συντονίζουν ένα κοινό μικρογραφία της κοινωνικής ποικιλομορφίας, αναδεικνύοντας την μοναδικότητα του καθενός αλλά και τη χρησιμότητά του.

Από τον Σεπτέμβριο του 2017 μέχρι σήμερα έχουμε υλοποιήσει δωρεάν περισσότερα από 1.200 εκπαιδευτικά προγράμματα εξοικείωσης με την αναπηρία σε σχολικό πλαίσιο με την άδεια του ΥΠΑΙΘ, στα οποία συμμετείχαν σχεδόν 97.000 μαθητές και μαθήτριες, καθώς και 8.000 εκπαιδευτικοί.

Σκοπός του προγράμματος: Μία συμπεριληπτική Κοινωνία

Στόχοι

Ενημέρωση των μαθητών/-τριών για την αναπηρία, την προσβασιμότητα και τη συμπερίληψη
Διαχείριση της διαφορετικότητας και ανάδειξη της μοναδικότητας
Άρση των προκαταλήψεων, του στιγματισμού και του αποκλεισμού
Κατάρριψη στερεοτύπων
Καλλιέργεια και ανάπτυξη αλληλεγγύης και ενσυναίσθησης

1 διδακτική ώρα, Δωρεάν

Το πρόγραμμα

Το πρόγραμμα ξεκινάει με ενημέρωση από τον ανάπηρο συντονιστή ή συντονίστρια. Περιγράφει, δηλαδή, την καθημερινότητα και την πραγματικότητα της αναπηρίας στην Ελλάδα, την προσβασιμότητα και τα εμπόδια που συναντά. Στη συνέχεια οι μαθητές/-τριες καλούνται να συζητήσουν αυτές τις καθημερινές συνθήκες διαβίωσης και πώς, συλλογικά, μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά. Ενεργοποιούνται με στόχο την ανάπτυξη αλληλεγγύης και καλούνται οργανωμένα σε ανοιχτό διάλογο όπου θέτουν ελεύθερα ερωτήματα και τοποθετούνται.

Το Εκπαιδευτικό Πρόγραμμα «Δες τη Ζωή Με Άλλα Μάτια» σχεδιάστηκε με γνώμονα τις ηλικιακές ομάδες των συμμετεχόντων και κατ’ επέκταση τις διαφορετικές ανάγκες προσέγγισης και ενημέρωσης που προκύπτουν. Τα άτομα που το υλοποιούν έχουν πολυετή εμπειρία υλοποίησης αδειοδοτημένων προγραμμάτων από το Υπουργείο Παιδείας, σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης (από τον Παιδικό Σταθμό έως και το Πανεπιστήμιο), και σε Γενικά και σε Ειδικά σχολεία. Η ομάδα της αποτελείται μεταξύ άλλων από υπ. PHD παιδαγωγό ένταξης, από εκπαιδευτικούς με εξειδίκευση στη συμπεριληπτική εκπαίδευση, από ψυχολόγους, από θεατρολόγο και από κοινωνικό λειτουργό, για να διασφαλίζεται επιστημονικά η ανθρωποκεντρική δομή και προσαρμογή του προγράμματος.

Μέθοδοι

Το πρόγραμμα καλύπτει τη σύγχρονη ανάγκη της δημιουργίας μιας συμπεριληπτικής κοινωνίας και υπηρετεί την κοινωνική ενσωμάτωση, ήδη από το σχολείο.

Η αλληλεπίδραση στοχεύει στην αλλαγή στάσης και νοοτροπίας σχετικά με την διαφορετικότητα και την αναπηρία. Σκοπός είναι να αφυπνιστούν οι μαθητές και οι μαθήτριες και κατ’ επέκταση το άμεσο και έμμεσο περιβάλλον τους, ώστε να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις για τη διασφάλιση και απόδοση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ισότιμα σε όλους και όλες.

Στοχεύουμε στην κατανόηση των δυσκολιών, άρα στην αποδοχή της μοναδικότητας, καθώς και στην ενεργοποίηση των μαθητών/τριων ως μελλοντικών πολιτών που αναγνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, και το πώς να συνυπάρχουν με τους γύρω τους, οι οποίοι μπορεί με μια πρώτη ματιά να τους φαίνονται “διαφορετικοί”. Το πρόγραμμα υλοποιείται και στα ειδικά σχολεία, ώστε η εκεί σχολική κοινότητα να έρχεται σε επαφή με πρότυπα αυτόνομης διαβίωσης και να προσλαμβάνει εικόνες διαφορετικών ανθρώπων από αυτές που καθημερινά πραγματεύεται το εκάστοτε ειδικό σχολείο.

Οι συντονιστές/τριες καλούνται κάθε φορά να ανταποκριθούν ανάλογα με τη συμμετοχή, ως προς τον τρόπο με τον οποίο το κοινό αντιλαμβάνεται την γνώση που του προσφέρεται. Παράλληλα, δίνεται οι ευκαιρία στους συμμετέχοντες μαθητές και τις συμμετέχουσες μαθήτριες να ορίσουν το πεδίο της συζήτησης, να τοποθετηθούν με σκέψεις, να καταθέσουν συναισθήματα και εμπειρίες, να γίνουν συν-συντονιστές/τριες ή και να μη συμμετέχουν εάν αυτό επιθυμούν.

Όντας ένα πρόγραμμα αμιγώς παιδοκεντρικό, τα διαφορετικά στυλ μάθησης που καθορίζουν την πρόσληψη της γνώσης στο κάθε άτομο αναδεικνύονται από τους ίδιους τους συμμετέχοντες και τις συμμετέχουσες. Τέλος, χρησιμοποιώντας μεικτές μεθόδους: κατευθυνόμενη συζήτηση, βιωματική ομιλία αλλά και βιωματικές ασκήσεις καλύπτεται ένα μεγάλο φάσμα δυνατοτήτων πρόσβασης στη γνώση.

Αρχές σύγχρονης Παιδαγωγικής

Βιωματική μάθηση: Οι ανάπηροι ομιλητές και οι ανάπηρες ομιλήτριες μοιράζονται τις προσωπικές τους ιστορίες και την καθημερινότητα τους με τον μαθητικό πληθυσμό παρέχοντάς του τη δυνατότητα να οπτικοποιήσει τις δυσκολίες και, στη συνέχεια, να συζητήσει τις καθημερινές συνθήκες στις οποίες καλούνται να ζουν οι ανάπηροι άνθρωποι.

Συμπερίληψη: Η συζήτηση οδηγείται στο πώς, συλλογικά, μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά, υπηρετώντας τις αξίες της συμπερίληψης και της κοινωνικής ενσωμάτωσης. Με αναφορές του προγράμματος π.χ. στην καθημερινή ανάγκη της χρήσης της Ελληνικής Νοηματικής Γλώσσας και των υποτίτλων, περιγράφονται ήδη απλά εργαλεία συμπερίληψης, δίνοντας ερεθίσματα για περαιτέρω ανάπτυξη της σκέψης και εμπέδωση των διεθνών αρχών της προσβασιμότητας και του σχεδιασμού για όλους (Design For All).

Ανακαλυπτική μάθηση και αυτενέργεια: Διεξαγωγή ανοιχτού διαλόγου που βασίζεται σε ερωτήσεις των ίδιων των μαθητών/τριων άρα ανακαλύπτουν και εκμαιεύουν την γνώση από το ανάπηρο άτομο που συντονίζει.

Παιδοκεντρικότητα: Με εποπτεία, οι ίδιοι οι μαθητές/-τριες παίρνουν τα ηνία και θέτουν τα θέματα που τους απασχολούν προς συζήτηση με γνώμονα την αναπηρία, τη συμπερίληψη και την προσβασιμότητα, με τον συντονιστή να θέτει τις βάσεις αλλά και να επαναπροσδιορίζει τις κατευθύνσεις σε συνάφεια με τους στόχους του προγράμματος.

Διαθεματικότητα: Η προσέγγιση της αναπηρίας γίνεται μέσα από πολλαπλά επίπεδα (νέες τεχνολογίες, αυτόνομη διαβίωση, εκπαιδευτικά εργαλεία), αλλά και μέσα από όλους τους τομείς της συλλογικής ζωής (οικογένεια, εκπαίδευση, εργασία, πολιτισμός, αθλητισμός, ψυχαγωγία).

Καλλιέργεια διαπροσωπικών σχέσεων μέσα από την σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ των μαθητών και του συντονιστή με αναπηρία, η οποία συμβολίζει την εν δυνάμει σχέση που μπορεί να αποκτήσουν οι μαθητές μεγαλώνοντας με οποιοδήποτε ανάπηρο άτομο έρθει αργότερα στη ζωή τους.

https://meallamatia.services/blog/2021/01/20/des-ti-zwi-me-alla-matia/

Βίντεο ενημέρωσης για άτομα με προβλήματα όρασης

Μαθήματα ζωής από τυφλό μαθητή
Συνοδεία Τυφλών Ατόμων Με Άλλα Μάτια!
Βίντεο για την Παγκόσμια Ημέρα Τυφλών
Οι σκύλοι-οδηγοί τυφλών στο Mega – Part 1
Πώς είναι να είσαι τυφλός – What the Fact?! #67
Μουσείο αφής του Φάρου των Τυφλών

Φιλοσοφία για παιδιά- Η Σπηλιά του Πλάτωνα- Μια αλληγορική ιστορία για τον σύγχρονο κόσμο και τις αιώνιες αλήθειες

ΣΤΡΑΤΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ — Tue, 10 Mar 2026 18:55:32 +0000

Στο δεύτερο μέρος της επαφής μας με τη φιλοσοφία για παιδιά ασχοληθήκαμε με την αλληγορική* ιστορία του Πλάτωνα «Το Σπήλαιο».

Σε αυτήν την αλληγορική ιστορία ο Πλάτωνας βάζει τον Σωκράτη να περιγράψει ένα σύνολο ατόμων που ζουν όλη τους τη ζωή αλυσοδεμένοι στον τοίχο μιας σπηλιάς, αντικρίζοντας έναν κενό τοίχο. Οι άνθρωποι αυτοί κοιτούν τις σκιές που σχηματίζονται στον τοίχο από αντικείμενα που περνούν μπροστά από μία φωτιά πίσω τους και δίνουν ονόματα σε αυτές τις σκιές. Οι σκιές είναι η πραγματικότητα των φυλακισμένων.

Ο Σωκράτης εξηγεί πως ο φιλόσοφος είναι σαν φυλακισμένος που απελευθερώθηκε από τη σπηλιά και βρίσκεται στο επίπεδο όπου καταλαβαίνει ότι οι σκιές δεν είναι η πραγματικότητα, καθώς μπορεί να καταλάβει την αληθινή μορφή της πραγματικότητας και όχι την κατασκευασμένη πραγματικότητα, που είναι οι σκιές για τους φυλακισμένους. Οι κρατούμενοι αυτής της περιοχής δεν επιθυμούν καν να φύγουν από τη φυλακή τους, διότι δεν γνωρίζουν καλύτερη ζωή.

Οι κρατούμενοι κάποια μέρα καταφέρνουν να σπάσουν τα δεσμά τους και ανακαλύπτουν ότι η πραγματικότητά τους δεν είναι αυτή που νόμιζαν. Ανακάλυψαν τον ήλιο, τον οποίο ο Πλάτωνας χρησιμοποιεί ως αντιστοιχία για τη φωτιά, πίσω από την οποία ο άνθρωπος δεν μπορεί να δει. Όπως η φωτιά ρίχνει φως στους τοίχους της σπηλιάς, η ανθρώπινη κατάσταση είναι για πάντα δέσμια των εντυπώσεων που δημιουργούνται μέσω των αισθήσεων. Ακόμη και αν αυτές οι ερμηνείες είναι μια περίεργη λανθασμένη ερμηνεία της πραγματικότητας, ο άνθρωπος δεν μπορεί να ελευθερωθεί από τα δεσμά της κατάστασής του. Δεν μπορεί να ελευθερωθεί από μια φαινομενική κατάσταση, όπως οι φυλακισμένοι δεν μπορούσαν να ελευθερωθούν από τις αλυσίδες τους. Ωστόσο, αν ο άνθρωπος μπορέσει ως εκ θαύματος να δραπετεύσει από τη σκλαβιά του, θα έβρισκε ένα κόσμο που δεν μπορεί να καταλάβει – ο ήλιος είναι ακατανόητος για κάποιον που δεν τον έχει δει ποτέ.

Με άλλα λόγια, θα ανακάλυπτε ένα άλλο «σύμπαν» , ένα ακατανόητο μέρος, διότι, θεωρητικά, είναι η πηγή μιας ανώτερης πραγματικότητας από αυτή που ήξερε πάντα.

*Αλληγορία είναι οτιδήποτε στον προφορικό ή γραπτό λόγο εμπεριέχει υπαινιγμό και γενικά κρύβει νοήματα διαφορετικά από εκείνα που φαίνεται ότι δηλώνει. Συναντάται σε ευρεία χρήση στους αρχαίους λαούς, καθώς και στη χριστιανική Παλαιά και Καινή Διαθήκη. Στην αρχαία Ελλάδα χρησιμοποιούνταν για παιδαγωγικούς κυρίως σκοπούς, στην Ακαδημία του Πλάτωνα. Ακόμη, στη λαϊκή παράδοση, στη ζωγραφική και στη λογοτεχνία κατά τον Μεσαίωνα και στους μετέπειτα χρόνους υπάρχουν πάμπολλα παραδείγματα αλληγορικών εκφάνσεων.

Στην τάξη διαβάσαμε αρχικά το βιβλίο «Η Σπηλιά του Πλάτωνα-Από την Πολιτεία του Πλάτωνα» Εκδόσεις Κάκτος.

Στη συνέχεια ζητήσαμε από τα παιδιά να μας πουν με λίγα λόγια τι κατάλαβαν από την ιστορία. Στη συνέχεια με καθοδηγούμενες ερωτήσεις εστιάσαμε στα βασικά θέματα που θίγει η ιστορία.

Έπειτα αναρωτηθήκαμε αν πίσω από την αρχική ιστορία κρύβονται άλλα νοήματα. Έτσι δόθηκε η αφορμή να μιλήσουμε για τις αλληγορίες.

Τέλος συνδέσαμε τα θέματα τις ιστορίας με τη σημερινή πραγματικότητα και όσα μας δημιουργούν ψευδείς κόσμους και δε μας αφήνουν ελεύθερους πνευματικά.

Παρακολουθήσαμε δύο βίντεο με θέμα τη Σπηλιά του Πλάτωνα, ακούσαμε την ιστορία ξανά από ηχητικό αρχείο γνωστής ηθοποιού και ακούσαμε μουσική που δημιουργήθηκε με βάση αυτό το θέμα.

Συμπληρώσαμε ένα φύλλο εργασίας για την κατανόηση της ιστορίας και παρακολουθήσαμε μια παρουσίαση όλου του θέματος.

Συνδέσαμε τις αλυσίδες των ανθρώπων του σπηλαίου με τις σύγχρονες αλυσίδες που μας κρατάνε δέσμιους. Σε λωρίδες χαρτονιών γράψαμε αυτά που μπορεί να μας δεσμεύουν, τα διαβάσαμε στην ολομέλεια και τα συζητήσαμε. Ενώσαμε τις λωρίδες ώστε να δημιουργήσουμε ένα σχήμα αλυσίδας και με βιωματικό τρόπο με έναν μικρό αυτοσχεδιασμό σπάσαμε τις αλυσίδες με το σύνθημα: «Η γνώση ελευθερώνει».

Πάτησε εδώ: Οι δεσμεύσεις μας

Πάτησε εδώ: Σπάμε τις αλυσίδες

Στη συνέχεια συζητήσαμε για το νόημα των σκιών στα βράχια του σπηλαίου που παραπλανούσαν τους αλυσοδεμένους ανθρώπους, κάνοντάς τους να πιστεύουν ότι αυτό που έβλεπαν ήταν ο πραγματικός κόσμος.

Συνδέσαμε τις σκιές με τα σύγχρονα ψεύδη: τις ψευδείς ειδήσεις (Fake News), την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) και τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (Social Media).

Μιλήσαμε για τους τρόπους αναγνώρισης των ψευδών/παραπλανητικών ειδήσεων.

Έπειτα χωριστήκαμε σε τρεις ομάδες:

α)Τους/τις καλλιτέχνες της ζωγραφικής απεικόνισης: όπου ζωγραφίσαμε το σπήλαιο του Πλάτωνα αλλά και τις σύγχρονες καταστάσεις-φυλακές.

β) Τους/τις λογοτέχνες : όπου γράψαμε μια σύγχρονη ιστορία παραπληροφόρησης

γ) τους/τις εκφραστές του σώματος: όπου αυτοσχεδιάσαμε την ιστορία του Σπηλαίου, βάζοντας και σύγχρονα στοιχεία.

Η κάθε ομάδα παρουσίασε στην ολομέλεια τις εργασίες της.

Εδώ μπορείτε να ακούσετε την ιστορία που δημιούργησαν η ομάδα των λογοτεχνών: Σύγχρονη αλληγορία στην ιστορία του Πλάτωνα

Και εδώ μπορείτε να δείτε την αυτοσχεδιαστική ιστορία που δημιούργησε η ομάδα εκφραστών σώματος: https://drive.google.com/file/d/15Urg6SvsqZ4cq36Ji1cWTbVbOxPHGdNP/view?usp=sharing

Κατόπιν συζητήσαμε για την αξία του έργου του Πλάτωνα και τη διαχρονικότητα της ιστορίας και παρακολουθήσαμε μέσα από μια παρουσίαση τις επιρροές του στον σύγχρονο κόσμο: στη ζωγραφική, τη γλυπτική, την αρχιτεκτονική, την ποίηση, τη λογοτεχνία, τη μουσική, τον κινηματογράφο.

Τέλος συμπληρώσαμε ένα φύλλο αυτοαξιολόγησης για τη συμμετοχή μας στο σχέδιο μαθήματος: « Η Σπηλιά του Πλάτωνα- Μια αλληγορική ιστορία για τον σύγχρονο κόσμο και τις αιώνιες αλήθειες».

Μπορείτε να δείτε παρακάτω το υλικό που χρησιμοποιήσαμε, τα φύλλα εργασίας, τις παρουσιάσεις και τα κείμενα με τις πληροφορίες που συλλέξαμε.

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2026/03/1.Η-Σπηλιά-του-Πλάτωνα-Φύλλο-Εργασίας-ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ.pdf

2. Αλληγορική Ιστορία-ερωτησεις κατανόησης

3.Κοινωνικά-Δίκτυα-Fake-News-Φύλλο-εργασίας.pdf

4.Φύλλο εργασίας_Πώς μαθαίνει η μηχαμή

Διαθεματικό Σχέδιο Διδασκαλίας

Μικρό Θεατρικό «Ο μαθητής που βγήκε από την οθόνη»

Το Σπήλαιο του Πλάτωνα-Σύγχρονες Τέχνες και Πολιτισμός

ΤΠΕ

Φύλλο Αυτοαξιολόγησης Μαθητή

Παρουσίαση Power Point Αλληγορία_της_Σπηλιάς_Πλήρης_Παρουσίαση_ΣΤ_Δημοτικού

Power Point Η Αλληγορία του Σπηλαίου_ Διαχρονική Επιρροή

Αποικία στο φεγγάρι; Γιατί;

ΣΤΡΑΤΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ — Fri, 20 Feb 2026 17:35:16 +0000

Αφορμή για την ενασχόληση μας με το φεγγάρι ήταν η επίσκεψή μας στο Ευγενίδειο Ίδρυμα για να παρακολουθήσουμε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα- ψηφιακή προβολή «Το κέντρο του κόσμου».

Έχοντας επισκεφτεί την προηγούμενη χρονιά το Εθνικό Αστεροσκοπείο Πεντέλης, θαυμάσαμε τα όργανα παρακολούθησης του διαστήματος και μάθαμε περισσότερα για το σύμπαν.

Έτσι αποφασίσαμε να μάθουμε ακόμα πιο πολλά για τον δορυφόρο της Γης, το φεγγάρι: συνθήκες ενδεχόμενης ζωής, οξυγόνο, βαρύτητα, ηλιακές καταιγίδες και επιβλαβής ηλιακή ακτινοβολία, τροφή, νερό, διαβίωση, κατοικίες, συνεχείς πτώσεις μετεωριτών, ακραίες εναλλαγές θερμοκρασίας.

Σκεφτήκαμε να δημιουργήσουμε ενδεχόμενες κατοικίες στο φεγγάρι, αποικίες ή καταφύγια. Κάποιοι/ες βρήκαν λύσεις στα προβλήματα σχεδιάζοντας τις ιδέες τους σε χαρτί. Άλλοι/ες είπαν να δημιουργήσουν μακέτες με αποικίες στο φεγγάρι. Κάποιοι/ες άλλοι/ες ζήτησαν τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης για έναν πιο λεπτομερή σχεδιασμό.

Όταν παρουσιάσαμε όλες τις εργασίες μας στην τάξη, σκεφτήκαμε με πολύ ενθουσιασμό να κάνουμε μια έκθεση με τα δημιουργήματα μας στο διάδρομο του σχολείου και να καλέσουμε τις άλλες τάξεις για παρουσιάσεις και συζητήσεις μέσα στην αίθουσά μας.

Η ανταπόκριση της σχολικής κοινότητας ήταν πολύ μεγάλη και οι συμμαθητές και συμμαθήτριές μας πραγματικά έδειξαν μεγάλο ενθουσιασμό για ό,τι είδαν και άκουσαν.

Στο τέλος αξιολογήσαμε τη δράση μας αυτή χρησιμοποιώντας αυτοκόλλητα χαρτάκια στα οποία γράψαμε τα συναισθήματά μας.

Για το project αυτό χρησιμοποιήσαμε το εκπαιδευτικό υλικό από

τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA)
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ)
Εργαστηριακά Κέντρα Φυσικών Επιστημών (ΕΦΚΕ)

Προγράμματα ESERO:

• Κλιματικοί Ντετέκτιβς (Climate Detectives)

• Πρόκληση Αποικία στο Φεγγάρι (Moom Camp Challenge)

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2026/02/Καταφύγιο-στη-Σελήνη-ESERO.pdf

Το project δημιουργήθηκε στα πλαίσια της δράσης για την προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή.

Ενισχύσαμε τη Σχεδιαστική Σκέψη οραματιζόμενοι/ες Ενεργειακές Λύσεις στοχεύοντας στην ανάπτυξη των Δεξιότητων 21ου Αιώνα για την Εκπαίδευση:

Δημιουργικότητα
Κριτική Σκέψη
Συνεργασία
Επικοινωνία

Μπορείτε να δείτε τις παρουσιάσεις μας στις άλλες τάξεις του σχολείου, καθώς και όλα τα σχέδια, τις μακέτες και τα ψηφιακά έργα με Τεχνητή Νοημοσύνη εδώ:

1. Όλης της τάξης: https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2026/02/Αποικία-στο-φεγγάρι-1.pptx

2. Μαρία-Νικολέτα: https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2026/02/Πληροφορίες-για-το-φεγγάρι-Μαρία-Νικολέτα_.pptx

3. Ανδρέας: https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2026/02/Σεληνιακό-καταφύγιο-Ανδρέας_.pptx

4. Νικόλας Μπ.: https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2026/02/Καταφύγιο-στη-Σελήνη_Νικόλας-Μπ._.pptx

5. Αλέξανδρός: https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2026/02/Γιατί-να-αποικίσουμε-το-φεγγάρι-Αλέξανδρος_.pptx

Το τελικό ερώτημα που τέθηκε ήταν:

Γιατί να θέλουμε να ζήσουμε στο φεγγάρι, αφού ο πλανήτης μας είναι υπέροχος; Μήπως, αντί να ενδιαφερόμαστε για μετοίκηση, θα ήταν καλό να φροντίσουμε αυτόν τον πλανήτη, μέσα από τις καθημερινές μας συνήθειες, ώστε να μην χρειαστεί ποτέ να τον εγκαταλείψουμε επειδή αλόγιστα θα τον έχουμε καταστρέψει;

Αν θέλετε ν΄ακούσετε τους ήχους του φεγγαριού, πατήστε εδώ:

Αναστοχαστικό Κείμενο για το Project «Αποικία στο Φεγγάρι»

1. Παιδαγωγική Πρόθεση και Σχεδιασμός

Επιλέξαμε το project «Αποικία στο Φεγγάρι» για μαθητές/τριες ΣΤ’ Δημοτικού γιατί συνδυάζει την επιστημονική περιέργεια με ουσιαστική σύνδεση στην πραγματικότητα του πλανήτη μας. Μέσα από τη μελέτη των συνθηκών ζωής στη Σελήνη (βαρύτητα, οξυγόνο, τροφή, προστασία από ακτινοβολία) εισάγουμε τα παιδιά σε θέματα βιωσιμότητας, αλλά και στην κλιματική αλλαγή στη Γη.

Στοχεύουμε στην καλλιέργεια:

Γνώσεων για τις φυσικές συνθήκες στο διάστημα και τη λειτουργία βιώσιμων συστημάτων.
Δεξιοτήτων σχεδιασμού, κριτικής σκέψης και συνεργασίας.
Στάσεων υπευθυνότητας απέναντι στο περιβάλλον και της ενεργού συμμετοχής στην αντιμετώπιση παγκόσμιων προκλήσεων.

2. Εφαρμογή της Σχεδιαστικής Σκέψης

Η προσέγγιση βασίζεται στη σχεδιαστική σκέψη: ενσυναίσθηση, διερεύνηση, ιδέα, πρωτότυπο και δοκιμή. Αρχικά, τα παιδιά παρατηρούν και καταγράφουν τις ανάγκες των ανθρώπων για ζωή σε ένα «ξένο» περιβάλλον, όπως είναι η Σελήνη. Στη συνέχεια συγκρίνουν αυτές τις ανάγκες με τις δικές μας στη Γη και συζητούν πώς οι αλλαγές στο κλίμα επηρεάζουν τα οικοσυστήματα και τον τρόπο ζωής μας.

Για να διασφαλιστεί ουσιαστική κατανόηση, συνδέουμε τις ιδέες για σεληνιακές αποικίες με παραδείγματα τεχνολογιών (π.χ. συστήματα ανακύκλωσης νερού) που χρησιμοποιούνται και στη βιώσιμη διαβίωση στη Γη. Η ενεργητική εμπλοκή σε συνδυασμό με αναστοχασμό αποτρέπει την επιφανειακή συναισθηματική αντίδραση.

3. Μαθησιακά Οφέλη

Το project ενισχύει τη διεπιστημονική μάθηση: από φυσικές επιστήμες (πώς ζούμε χωρίς προστασία ατμόσφαιρας) έως περιβαλλοντική ηθική (πώς φροντίζουμε τον πλανήτη μας). Τα παιδιά αναπτύσσουν δεξιότητες σχεδιασμού και επικοινωνίας, καθώς παρουσιάζουν τις μακέτες και τις προτάσεις τους στην σχολική κοινότητα, δημιουργώντας ένα αίσθημα συλλογικής ευθύνης και ενεργού πολιτειότητας.

4. Προκλήσεις και Περιορισμοί

Η πολυσημία του θέματος μπορεί να δυσκολέψει κάποια παιδιά να δουν τη “γέφυρα” ανάμεσα στη φαντασία του διαστήματος και τα περιβαλλοντικά ζητήματα στη Γη. Απαιτείται εποπτικό υλικό και σαφής καθοδήγηση ώστε να μη μείνει το project ένα απλό «φανταστικό παιχνίδι».

5. Αναστοχαστική Αποτίμηση

Κατά την υλοποίηση διαπιστώσαμε ότι το θέμα λειτούργησε ως «προσομοιωτής» μαθησιακής εμπειρίας: από μια ιδέα που φαινόταν μακρινή, άνοιξε δρόμους σκέψης για το πώς η καθημερινή μας συμπεριφορά επηρεάζει τον πλανήτη. Ο σχεδιασμός προκάλεσε τα παιδιά να σκεφτούν λύσεις για ένα βιώσιμο μέλλον, ενδυναμώνοντας τη συνεργασία, την καινοτομία και την υπευθυνότητα απέναντι στο περιβάλλον.

Τη Δευτέτα 23-6-2026 είχαμε τη χαρά να παρακολουθήσουμε δια ζώσης διαδικτυακά μια ξενάγηση στο CERN και ιδιαίτερα στο πρόγραμμα «Εικονική επίσκεψη στο πείραμα ΑΤΛΑΣ»,τις θεωρίες των Στοιχειωδών Σωματιδίων, τους επιταχυντές, τους ανιχνευτές, τα Ηλεκτρονικά Πειραματικής Φυσικής Υψηλών Ενεργειών (για μαθητές/τριες 11-12 ετών).

Έτσι από την κατασκευαστική και κριτική σκέψη , πειραματισμό και αναστοχασμό για την πιθανότητα δημιουργίας αποικίας στο φεγγάρι, περάσαμε στη γνώση για τα πειράματα που ενώνουν τη γη με το σύμπαν, δημιουργούν νέες θεωρίες, προβληματισμούς και αμφισβητήσεις, αλλά κυρίως προωθούν την αγάπη προς την επιστήμη.

Το CERN (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Πυρηνικών Ερευνών) είναι το μεγαλύτερο πειραματικό κέντρο σωματιδιακής φυσικής στον κόσμο, ιδρυθέν το 1954, με έδρα στα σύνορα Ελβετίας-Γαλλίας κοντά στη Γενεύη. Φιλοξενεί τον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων (LHC) και 24 κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Είναι ο τόπος ανακάλυψης του μποζονίου Χιγκς και της δημιουργίας του Παγκόσμιου Ιστού (WWW).

εικονική επίσκεψη στο πείραμα ΑΤΛΑΣ

Το project «Αποικία στο φεγγάρι;Γιατί;» έγινε στο παίσιο της συμμετοχής μας στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα Μοοn Camp Challenge του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος ESA. Το έργο μας παρουσιάστηκε στην πλατφόρμα του ESA και μπορείτε α το δείτε εδώ: https://mooncampchallenge.org/gallery-2025-2026/details/36271/

Για την επιτυχημένη συμμετοχή μας παραλάβαμε το πιστοποιητικό της τάξης(ομαδικό) , καθώς και ατομικά πιστοποιητικά.

Το Σάββατο 9-5-2026 το πρόγραμμα » Αποικία στο φεγγάρι-Γιατί;» παρουσιάστηκε διαδικτυακά στην εκδήλωση «Από την τάξη στο διάστημα» που διοργάνωσε η ESA, η ESERO GREECE και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Εδώ μπορείτε να δείτε το πρόγραμμα της εκδήλωσης: https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2026/02/Πρόγραμμα_Εκδήλωσης_Από_την_τάξη_στο_διάστημα.pdf

Δημογραφία: Ενσυναίσθηση και πολιτειότητα

ΣΤΡΑΤΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ — Fri, 26 Dec 2025 09:00:25 +0000

Το POPEYE ( Population Elements for Young Learners = Στοιχεία Πληθυσμού για Νέους Μαθητές/τριες )είναι μία νέα εκπαιδευτική πλατφόρμα, που παρέχει πληροφορίες σχετικά με τις πληθυσμιακές εξελίξεις. Στόχος είναι η εισαγωγή της δημογραφίας στις σχολικές τάξεις με τρόπο απλό και κατανοητό ώστε να ευαισθητοποιηθούν οι μαθητές σχετικά με τις αιτίες και τις συνέπειες των μεγάλων πληθυσμιακών αλλαγών που βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη σε παγκόσμιο επίπεδο και αναμένεται να επηρεάσουν τη ζωή μας.

Γιατί η δημογραφία μας αφορά όλους;

Η δημογραφία είναι η επιστήμη που ασχολείται με τις μεταβολές του πληθυσμού και τι σημαίνουν για τον κόσμο όπως τον γνωρίζουμε. Κάθε αλλαγή στον πληθυσμό επηρεάζει την οικονομία, το περιβάλλον και τις κοινωνικές δομές. Καθώς οι γενιές αλλάζουν, αλλάζει και η κοινωνία γύρω μας. Τα παιδιά που γεννιούνται σήμερα θα ζήσουν σε μια πραγματικότητα εντελώς διαφορετική από τη δική μας, όπως εμείς ζούμε πολύ διαφορετικά από την γενιά των παππούδων μας. Από τη γήρανση των πληθυσμών μέχρι τις μετακινήσεις και τη βιωσιμότητα των πόλεων, η δημογραφία επηρεάζει κάθε πτυχή της ζωής μας.

Το POPEYE έχει ως στόχο να εκπαιδεύσει το κοινό μέσα από μία διαδραστική πλατφόρμα γεμάτη παιχνίδια, quiz, comics. Παράλληλα, δημιουργεί εργαλεία για βιωματική μάθηση με σύγχρονο εκπαιδευτικό υλικό, infographics και βίντεο, απαντώντας σε ερωτήματα όπως: Πόσοι άνθρωποι θα είμαστε το 2100; Πόσο θα ζούμε; Πώς επηρεάζει η γήρανση του πληθυσμού την καθημερινότητά μας; Όπως δήλωσε και η επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος, καθηγήτρια Αλεξάνδρα Ταγάκη: «Η δημογραφική ευαισθητοποίηση μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματικό όπλο κατά όλων των -ισμών & φοβιών: ρατσισμού, σεξισμού, ηλικιακού ρατσισμού, λαϊκισμού καθώς και ομοφοβίας, ξενοφοβίας. Είναι η πρώτη φορά που προτείνεται με τρόπο συστηματικό και ολοκληρωμένο η εισαγωγή θεμάτων δημογραφικού ενδιαφέροντος στην εκπαίδευση.

Η πλατφόρμα του POPEYE αναπτύσσεται σε πέντε θεματικές ενότητες, καλύπτοντας τις πιο σημαντικές δημογραφικές προκλήσεις και τάσεις του σύγχρονου κόσμου. Πώς διαμορφώνεται ο παγκόσμιος πληθυσμός; Πώς επηρεάζει η γήρανση τις κοινωνίες μας; Ποια είναι η σχέση της δημογραφίας με τη βιωσιμότητα και το περιβάλλον;

Το POPEYE είναι ένα ερευνητικό πρόγραμμα,υλοποιείται από το Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Επεξεργασίας Λόγου του Ερευνητικού Κέντρου ΑΘΗΝΑ, με τη συμμετοχή εξαιρετικών επιστημόνων και ειδικών από διαφορετικούς κλάδους. Το έργο χρηματοδοτείται από το ΕΛΙΔΕΚ (Ελληνικό Ίδρυμα Έρευνας και Καινοτομίας).

ü https://www.ertnews.gr/eidiseis/popeye-i-nea-ekpaideytiki-platforma-gia-ti-dimografia-stin-ellada/

ü https://popeye.ilsp.gr/

Οι δημογραφικές αλλαγές διαμορφώνουν σε βάθος τις κοινωνίες μας, επηρεάζοντας την εκπαίδευση, την οικονομία, το κοινωνικό κράτος και το περιβάλλον.

Το POPEYE είναι μια καινοτόμος εκπαιδευτική πλατφόρμα που μας βοηθά να κατανοήσουμε πώς οι πληθυσμιακές αλλαγές διαμορφώνουν τον κόσμο γύρω μας.

Με άξονα την πλατφόρμα POPEYE, η εκπαίδευση των μαθητών/τριων αναδεικνύει πώς τα δεδομένα και οι πληθυσμιακές εξελίξεις μπορούν να μετατραπούν σε ζωντανό εκπαιδευτικό υλικό. Η POPEYEκαλλιεργεί τον στατιστικό γραμματισμό, την ενσυναίσθηση, τη δημοκρατική συμμετοχή και την ενεργή πολιτειότητα, μέσα από τη μελέτη πραγματικών πληθυσμιακών δεδομένων.

Οι μαθητές /τριες της ΣΤ΄2 τάξης, ασχολούμενοι/ες με θέματα δημογραφίας, γνώρισαν τρόπους (με σύγχρονο, διεπιστημονικό και κοινωνικά επίκαιρο περιεχόμενο, συνδέοντας τη γνώση με την καθημερινή εμπειρία και τον ενεργό ρόλο του πολίτη), με τους οποίους η δημογραφία μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο κοινωνικής ευαισθητοποίησης, βοηθώντας τους να κατανοήσουν τις σύγχρονες προκλήσεις και να υιοθετήσουν υπεύθυνη στάση απέναντι στο μέλλον.

Αρχικά τέθηκε το ερώτημα τι είναι η Δημογραφία. Οι απαντήσεις που δόθηκαν στον καταιγισμό ιδεών ήταν ευφάνταστες, διασκεδαστικές, αλλά και με έναν τρόπο πολύ κοντά στον ορισμό και το περιεχόμενο της Δημογραφίας.

Διαβάσαμε σε ομάδες το φύλλο ενημέρωσης: «Ο κόσμος χωρίς δημογραφία» για να μάθουμε περισσότερα για τους τομείς που τα δημογραφικά στοιχεία μας δίνουν πληροφορίες και μας προβληματίζουν για τη στάση ζωής μας: εκπαίδευση, μετανάστευση, Ιστορία, κοινωνία, περιβάλλον.

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/12/1η-δραστηριότητα_Ο-κόσμος-χωρίς-δημογραφία-Αντίγραφο-του-Φύλλο1.pdf

Αφού μάθαμε τι ακριβώς σημαίνει, η επόμενη ερώτηση αφορούσε το αν έχει σχέση η Δημογραφία στα σχολικά μαθήματα και με ποιον τρόπο.

Τα παιδιά καλέστηκαν σε ομάδες να διαλέξουν ένα μάθημα που θεωρούν ότι η Δημογραφία έχει σχέση και να γράψουν σε χαρτόνια πού μπορεί να συναντήσουμε αυτή τη σχέση: θέματα, στατιστικά στοιχεία, γνώσεις. Έπειτα παρουσίασε η κάθε ομάδα τα στοιχεία που βρήκε.

Στη συνέχεια μελετήσαμε τα παγκόσμια και ελληνικά πληθυσμιακά στοιχεία των τελευταίων 200 περίπου χρόνων , συνδέοντάς τα με ιστορικά στοιχεία(Πόλεμοι),Κοινωνικά(Ασθένειες), Οικονομικά(Μεγάλο Κραχ, Μετανάστευση) και άλλα.

Κατόπιν συζητήσαμε για τη ζωή στις μεγαπόλεις και τις επιπτώσεις της στην υγεία των κατοίκων( όλων των έμβιων πλασμάτων) και το περιβάλλον (Ηχορύπανση, Ατμοσφαιρική Ρύπανση, Φωτορύπανση-Κλιματική Αλλαγή). Αφορμή γι΄αυτή τη συζήτηση στάθηκαν εικόνες από το υλικό του POPEYE.

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/12/ΜΕΓΑΠΟΛΕΙΣ1.pdf

Έπειτα μιλήσαμε για τις κοινωνικές ανισότητες του παγκόσμιου πληθυσμού και τη Δικαιοσύνη, μέσα από εικόνες ζωής άλλων λαών ανά τον κόσμο.
Παίξαμε το παιχνίδι «Μάντεψε Ποιος-ποια» από το εκπαιδευτικό υλικό του POPEYE, στο οποίο έπρεπε να αντιστοιχίσουμε πρόσωπα με ιδιότητες/ενασχολήσεις. Στο παιχνίδι αυτό διασκεδάσαμε πολύ και προβληματιστήκαμε κατόπιν για τα στερεότυπα φύλου και ηλικίας.

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/12/Μάντεψε-ποιος-Ιδιότητες.pdf

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/12/Μάντεψε-ποιος-Πρόσωπα-Ιστορίες.pdf

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/12/Μάντεψε-ποιος-Πρόσωπα.pdf

Στη επόμενη φάση παρατηρήσαμε τις νησίδες μακροζωίας ανά τον κόσμο, εκεί δηλαδή όπου οι άνθρωποι ζουν περισσότερο. Συζητήσαμε τα κοινά σημεία στη ζωή υπερήλικων κατοίκων από διάφορα μέρη του κόσμου, διαβάζοντας τις ιστορίες τους από το εκπαιδευτικό υλικό του POPEYE.

Παίξαμε BINGO με θέμα « Εννιά Ηλικιωμένοι που γνωρίζω: Γράφω δυο χαρακτηριστικά».

Συμπληρώσαμε πίνακα με τα κοινά χαρακτηριστικά των υπερηλίκων.

Διαβάσαμε τα στοιχεία από το υλικό του POPEYE για τα χαρακτηριστικά των υπερηλίκων: σωματικά, πνευματικά, κοινωνικά και προτείναμε ιδέες βοήθειας.

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/12/2η-δραστηριότητα_BINGO.Γήρανση-κάρτες-Bingo.pdf

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/12/3η-Δραστηριότητα_Παράγοντες-Γήρανσης-επεξήγηση.pdf

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/12/3η-δραστηριότητα_Παράγοντες-Γήρανσης.pdf

Θέλαμε όμως να συνεχίσουμε την μελέτη της Δημογραφίας και έτσι δημιουργήσαμε εννιά ακόμη εκπαιδευτικές δραστηριότητες που έχουν βιωματικό και συνεργατικό χαρακτήρα.

v Δραστηριότητα 1: Ο Χάρτης της Γειτονιάς Μας (Εργασία-Έρευνα για το σπίτι)

Οι μαθητές/τριες πραγματοποιούν μια μικρή απογραφή στη γειτονιά και δημιουργούν δημογραφικό χάρτη με σύμβολα και παρατηρήσεις.

Τα παιδιά διαπίστωσαν ότι:

οι περισσότεροι κάτοικοι της γειτονιάς τους είναι υπερήλικες
λίγοι έχουν συγκατοίκους ζώα
υπάρχει ένα ποσοστό γύρω στο 10-15% από μετανάστες στη γειτονιά
οι περισσότεροι κάτοικοι είναι γυναίκες.

v Δραστηριότητα 2: Ζωντανό Γράφημα Στατιστικών Στοιχείων

Οι μαθητές/τριες γίνονται οι ίδιοι/ες…γράφημα στατιστικών δημογραφικών στοιχείων!

v Δραστηριότητα 3: Μετανάστες για Μια Μέρα

Μια μικρή θεατρική άσκηση/αυτοσχεδιασμό που δίνει σώμα και ψυχή στα στατιστικά.

v Δραστηριότητα 4: Η Τάξη μου το 2050

Φανταζόμαστε την τάξη σε 25 χρόνια, με βάση τις δημογραφικές τάσεις.

v Δραστηριότητα 5: Μικροί Δημογράφοι – Εκστρατεία Ενημέρωσης

Η τάξη γίνεται ομάδα ειδικών που φτιάχνει μια καμπάνια ενημέρωσης για συνομηλίκους.

v Δραστηριότητα 6: Γράμμα από το Μέλλον

Οι μαθητές/τριες γράφουν γράμμα σαν να ζουν στο 2070, περιγράφοντας έναν κόσμο με αλλαγές στον πληθυσμό.

Στην εργασία αυτή τα παιδιά παρατήρησαν:

Ο κόσμος το 2027 λειτουργεί παντού με ΑΙ: στα σπίτια, στα σχολεία, στις συγκοινωνίες, στην πόλη

Έχει πολλούς ηλικιωμένους και λίγα παιδιά

Υπάρχει έντονη πολυπολιτισμικότητα

Οι άνθρωποι μετακινούνται με τηλεμεταφορά

Υπάρχει υπεραύξηση του πληθυσμού

Το κλίμα έχει αλλάξει, παρατηρείται μεγάλη πτώση της θερμοκρασίας

«Τα σπίτια ελέγχονται από ηλεκτρονικούς υπολογιστές»

«Σε κάποιες χώρες απαγορεύεται να σκοτώνεις ζώα και οι άνθρωποι τρώνε μόνο φυτά»

«Πολλοί άνθρωπο στις εργασίες τους έχουν αντικατασταθεί από ρομπότ»

«Τα σχολεία είναι ψηφιακά. Δεν συνυπάρχουν οι συμμαθητές και οι δάσκαλοι/ες τους, παρά μόνο μέσα από υπολογιστές»

«Υπάρχουν έξυπνοι οικιακοί αστικοί κήποι, εντός σπιτιών, με συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας.»

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/12/Πώς-φαντάζομαι-τον-κόσμο-το-2070.pdf

v Δραστηριότητα 7: Η Μεγάλη Γραμμή της Ζωής

Ένα σχοινί στο πάτωμα γίνεται χρονογραμμή 100 ετών.

v Δραστηριότητα 8: Διάλογος Γενεών (Εργασία-Συνέντευξη για το σπίτι)

Οι μαθητέςτ/ριες παίρνουν μια σύντομη συνέντευξη από έναν μεγαλύτερο (παππού, γιαγιά, γείτονα).

Στις συνεντεύξεις σχολιάσαμε τα κοινά στοιχεία όπως:

Πολυμελείς οικογένειες

Πολλοί συγκάτοικοι στο σπίτι

Πολλοί μαθητές/τριες στο σχολείο- λιγότερα κορίτσια

Πολλοί έχουν μεταναστεύσει σε άλλες χώρες

Πολλές ασθένεις

Τα παιδιά βοηθούσαν στις δουλειές του σπιτιού και στα χωράφια και έπαιζαν ελεύθερα στη φύση

Στις πόλεις είχε λιγότερους ανθρώπους , αυτοκίνητα, καυσαέρια

Η ζωή ήταν πιο δύσκολη, αλλά οι άνθρωποι ήταν πιο «δεμένο»ι μεταξύ τους

Μπορείτε να ακούσετε τις συνεντεύξεις των παιδιών στην ιστοσελίδα του spotify:

https://open.spotify.com/episode/2l66cbhFPDWITCBkqLrlkk?si=KHhO3mXqRIaRLzR_zWehbA

v Δραστηριότητα 9: Ψηφιακή Αποστολή – Η Μυστική Ζωή των Αριθμών

Έρευνα μικρής κλίμακας με διάγραμμα ή infographic βασισμένο σε πραγματικά δημογραφικά δεδομένα.

Μπορείτε να δείτε αναλυτικά το Φύλλο Δραστηριοτήτων & Σχέδιο Μαθήματος: Δημογραφία ( 9 Βιωματικές Δραστηριότητες/Δράσεις), Φύλλα εργασίας, Φύλλα αξιολόγησης, αυτοαξιολόγησης και ετεροαξιολόγησης(ομάδας) στο παρακάτω αρχείο:

Δραστηριότητες-Δράσεις _ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΑ

Τέλος, τα παιδιά παρουσίασαν τις ψηφιακές τους εργασίες στην τάξη:

ΔΗΜΟΓΡΑΦΙΑ-Αλέξανδρος

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ-Ανδρέας

ΕΡΓΑΣΙΑ ΒΑΓΙΟΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΚΩΣΤΗΣ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΜΑΡΙΑ

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ-ΙΑΣΟΝΑΣ

ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ-ΣΠΥΡΙΔΩΝΙΑ

Presentation 2-ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ_ΠΥΚΝΟΤΥΤΑ ΠΛΗΘΥΣΜΟΥ_ΜΑΡΙΑΛΕΝΑ-ΕΛΕΝΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ ΝΙΚΟΛΕΤΑ

ΕΡΓΑΣΙΑ-ΕΒΕΛΙΝΑ

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ:

https://www.greeceinfigures.com/plithismos/

Plastic Clever Schools 2025

ΣΤΡΑΤΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ — Thu, 18 Dec 2025 18:49:35 +0000

Συμμετείχαμε για 2^η χρονιά στη Διεθνή Ημέρα Δράσης 2025 “ Plastic Clever Schools”.

Στη φετινή χρονιά πήραν μέρος 1715 σχολεία από 58 χώρες. Στην Ελλάδα συμμετείχαν 326 σχολεία.

Στις 7 Νοεμβρίου ενώσαμε τις δυνάμεις μας μαζί με τα άλλα σχολεία του κόσμου για να μειώσουμε τα πλαστικά στον πλανήτη μας.

Παρακολουθήσαμε τα ενημερωτικά βίντεο από την ιστοσελίδα της διοργάνωσης https://plasticcleverschools.org/events/international-day-of-action

Διοργανώσαμε καθαρισμό του προαυλίου από σκουπίδια (τα περισσότερα ήταν πλαστικές συσκευασίες τροφίμων) και οργανώσαμε ένα εργαστήριο κατασκευής τσαντών πολλαπλών χρήσεων από μεταποίηση παλιών/χρησιμοποιημένων T-shirt.

Τέλος δημιουργήσαμε τους στίχους από ένα ποίημα για την προώθηση της μείωσης των πλαστικών και τη σύνδεσή της με τον μετριασμό της κλιματικής κρίσης.

Τοποθετήσαμε τα λόγια του ποιήματος σε μια εφαρμογή AI και το ποίημά μας μετατράπηκε σε τραγούδι με μουσική.

Βιντεοσκοπήσαμε την μπάντα μας καθώς τραγουδάει το τραγούδι και αυτός ο τρόπος προώθησης ιδεών είναι που καταθέσαμε στον δημιουργικό διαγωνισμό τουPlastic Clever Schools για τη μεγιστοποίηση της απήχησης της καμπάνιας μας.

Κατασκευές τσάντας » Polybags!!! We reuse to reduce» :

Τραγουδάμε για έναν καλύτερο κόσμο:

Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε εδώ: https://plasticcleverschools.org

Δελτίο τύπου της Εκστρατείας: https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/12/1128_IDoA-2025-Impact-Report-compressed.pdf

Στην ιστοσελίδα των Οικολογικών Σχολείων Eco Schools μπορείτε να διαφάσετε το ενημερωτικό άρθρο για τη δράση μας: https://www.ecoschools.gr/school-news/2025/pagkosmioa-ekstrateia-plastic-clever-schools-2025

Ενεργοί Πολίτες στη Γειτονιά μας- Οικόπεδο ΕΡΙΟΤΕΚ

ΣΤΡΑΤΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ — Fri, 28 Nov 2025 17:08:47 +0000

Την Κυριακή 23-11 πραγματοποιήθηκε εκδήλωση της Ένωσης Συλλόγων Γονέων Νέας Ιωνίας με τη συμμετοχή του Συλλόγου Εκπαιδευτικών Νέας Ιωνίας-Νέου Ηρακλείου-Μεταμόρφωσης-Λυκόβρυσης «Γ.Σεφέρης» για τη διεκδίκηση του χώρου της ΕΡΙΟΤΕΚ, για να χτιστούν σε αυτόν σύγχρονα και ασφαλή σχολεία.

Το οικόπεδο της ΕΡΙΟΤΕΚ, εμβαδού 4.800 τ.μ. είχε χαρακτηριστεί ως χώρος ανέγερσης σχολείων από το 2004, ωστόσο η απαλλοτρίωση του χώρου δεν προχώρησε και βρίσκεται σήμερα σε κρίσιμο σημείο, καθώς επιχειρηματίες/ιδιώτες διεκδικούν το οικόπεδο για τους δικούς τους σκοπούς.

Από την ανακοίνωση της συνέλευσης της γειτονιάς για την ΕΡΙΟΤΕΚ διαβάζουμε:

«Ο χώρος του παλιού εργοστασίου της ΕΡΙΟΤΕΚ, στον Περισσό, αποτελεί έναν από τους ελάχιστους ελεύθερους χώρους που έχουν απομείνει στην πυκνοδομημένη Νέα Ιωνία. Παρά τη σημασία του για την τοπική κοινωνία, εδώ και δύο δεκαετίες ο χώρος παραμένει εγκαταλελειμμένος, ενώ οι ανάγκες των κατοίκων για σχολικές, αθλητικές, πολιτιστικές και περιβαλλοντικές υποδομές παραμένουν ανικανοποίητες.

Τμήμα του οικοπέδου της ΕΡΙΟΤΕΚ Α.Ε., έκτασης 5.200τ.μ. που ανήκει στον Όμιλο Μήτση, είχε δεσμευτεί προς απαλλοτρίωση από τον Δήμο Νέας Ιωνίας για την ανέγερση σχολικού κτιρίου. Ωστόσο, η προθεσμία των 15 ετών που προβλέπει ο νόμος για την ολοκλήρωση της απαλλοτρίωσης έχει πλέον λήξει, με αποτέλεσμα να υπάρχει σοβαρός κίνδυνος ο χώρος να χαθεί οριστικά για την κοινή ωφέλεια»

Μέσα από πολύμορφες δράσεις, με εικαστικά δρώμενα, θεατρικό παιχνίδι, αγώνες μπάσκετ, παιχνίδια στίβου, συναυλίες από μαθητές/τριες σχολείων και του Δημοτικού Ωδείου, όλα τα παιδιά που συμμετείχαν στην εκδήλωση έδωσαν τη δική τους «πινελιά» στον καμβά που αποτυπώνει τα σχολεία που ονειρεύονται και έχουν ανάγκη.

Ήμαστε κι εμείς εκεί διεκδικώντας Ποιοτική Εκπαίδευση, Βιώσιμη Πόλη και Ευημερία για τους κατοίκους της. (Άνθρωποι, Ζώα και Φυτά)

Στην τάξη ενημερωθήκαμε για το οικόπεδο της ΕΡΙΟΤΕΚ και ονειρευτήκαμε πώς θα θέλαμε να διαμορφωθεί ο χώρος, αν ήταν διαθέσιμος για τους κατοίκους.

Φανταστήκαμε ένα σύγχρονο σχολείο, ένα μεγάλο πάρκο με πολλά δέντρα και πουλιά να κελαηδούν στα κλαδιά τους, αθλητικές εγκαταστάσεις, παιδική χαρά, ένα σύγχρονο θέατρο ή κινηματογράφο.

Ονειρευτήκαμε δηλαδή πώς θα θέλαμε να είναι ένα μέρος της πόλης μας για να ζούμε πιο ευτυχισμένοι και ευτυχισμένες.

Ζωγραφίσαμε ένα μεγάλο πανό με παιδιά, ένα σχολείο και μια παροπλισμένη καμινάδα γεμάτη λουλούδια, διατηρημένο τοπόσημο, σύμβολο βιομηχανικής ιστορίας της περιοχής μας.

Πατήστε πάνω στην παρακάτω λέξη για να μας ακούσετε: μικροτερο

Την Κυριακή, ως μικροί/ες ενεργοί πολίτες συμμετείχαμε στη συγκέντρωση για το οικόπεδο της ΕΡΙΟΤΕΚ, τοποθετώντας το πανό μας στο χώρο:

ΧΩΡΟΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΣΗ

ΧΩΡΟΣ ΓΙΑ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

ΧΩΡΟΣ ΓΙΑ ΖΩΗ

ΕΝΑ ΣΧΟΛΕΙΟ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ ΚΑΙ ΟΛΕΣ

Φιλοσοφία για παιδιά- Το Δαχτυλίδι του Γύγη

ΣΤΡΑΤΑΚΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ — Fri, 21 Nov 2025 16:04:00 +0000

Η φιλοσοφία στο σχολείο δεν είναι πολυτέλεια· είναι μια καθημερινή ανάγκη. Τα παιδιά, ειδικά στην προ εφηβεία, αρχίζουν να ρωτούν «γιατί» σε όλα, και αυτό είναι ένας υπέροχος θησαυρός στα χέρια των εκπαιδευτικών και γονέων. Με τη φιλοσοφία μαθαίνουν να ξεκαθαρίζουν σκέψεις, να αναγνωρίζουν τι είναι δίκαιο, τι αληθινό και τι απλώς… φαίνεται αληθινό. Ασκούνται στο να ακούνε τον άλλον, να επιχειρηματολογούν χωρίς φωνές και να βλέπουν τον κόσμο με μάτια και μυαλό ανοιχτό. Στο τέλος, η φιλοσοφία δεν τους δίνει έτοιμες απαντήσεις· τους δίνει το θάρρος να ψάχνουν τις δικές τους.

Τα ηθικά διλήμματα είναι ένα από τα πιο δυνατά παιδαγωγικά εργαλεία για παιδιά 11-12 ετών, γιατί τα φέρνουν αντιμέτωπα σε πραγματικές αποφάσεις που πρέπει να πάρουν, χωρίς τον κίνδυνο των πραγματικών συνεπειών. Τα βοηθούν να αναγνωρίζουν συναισθήματα, να μπαίνουν στη θέση του άλλου και να δουν ότι συχνά δεν υπάρχει μόνο «σωστό» και «λάθος», αλλά ολόκληρο φάσμα επιλογών με διαφορετικό κόστος. Μέσα από τέτοια διλήμματα τα παιδιά εξασκούν την κριτική τους σκέψη, μαθαίνουν να αιτιολογούν, να ακούνε αντίθετες απόψεις και να αναζητούν λύσεις που δεν πληγώνουν τους γύρω τους. Με άλλα λόγια, ηθικά διλήμματα σημαίνει «ασφαλής χώρος» για ωρίμανση.

Όταν τα διλήμματα αγγίζουν ζητήματα δικαιοσύνης και αλήθειας, το όφελος γίνεται ακόμη μεγαλύτερο. Τα παιδιά αρχίζουν να κατανοούν ότι η δικαιοσύνη δεν είναι απλώς «να μοιράζουμε δίκαια», αλλά να βλέπουμε τις ανάγκες, τις συνθήκες και τις συνέπειες κάθε πράξης. Μαθαίνουν πως η αλήθεια δεν είναι πάντα εύκολο να φανεί, και πως η ειλικρίνεια θέλει θάρρος, ειδικά όταν μπορεί να οδηγήσει σε «δυσκολίες». Μέσα από συζητήσεις για το τί θεωρείται δίκαιο και τί θεωρείται αληθινό, τα παιδιά καλλιεργούν ήθος, ενσυναίσθηση και μια στάση ζωής που τα προετοιμάζει να γίνουν υπεύθυνοι, δυνατοί και δίκαιοι πολίτες.

Η επαφή με φιλοσοφικά κείμενα λειτουργεί ως αντίβαρο σε έναν κόσμο που συχνά τραβάει τα παιδιά προς την επιφανειακή εικόνα και την άκριτη αποδοχή. Η φιλοσοφία τα βάζει να κοντοσταθούν, να αμφισβητήσουν, να σκεφτούν πριν «καταπιούν» ό,τι τους σερβίρεται. Καθώς διαβάζουν φιλοσοφικά απλοποιημένα κείμενα, βλέπουν ανθρώπους –από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα– να παλεύουν με ερωτήματα για το ποιοι είμαστε, τι αξίζει, τι είναι αλήθεια, τι είναι ελευθερία. Κι έτσι αποκτούν ένα εσωτερικό φίλτρο, ένα σταθερό σημείο αναφοράς. Δεν παρασύρονται εύκολα από τάσεις, influencers ή «τέλειες» ζωές που πλασάρονται για πρότυπα.

Στον ψηφιακό κόσμο, όπου τα social media δημιουργούν διαρκή ανάγκη σύγκρισης και προσαρμογής σε «νόρμες», η φιλοσοφία υπενθυμίζει ότι η αξία δεν φοράει μάσκα και δεν χρειάζεται «likes». Διδάσκει στα παιδιά να αναζητούν αυθεντικότητα, όχι επιβεβαίωση. Και όταν μπαίνουν στη ζωή εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να παραποιήσουν εικόνες, λόγια και πληροφορίες, η φιλοσοφική σκέψη γίνεται ακόμη πιο χρήσιμη και σημαντική: τα εξοπλίζει με κριτήρια, με ικανότητα διάκρισης, με υπομονή για να αναρωτηθούν «αυτό που βλέπω, είναι αληθινό;» και «ποιος ωφελείται από αυτό που παρουσιάζεται;». Έτσι χτίζονται χαρακτήρες σταθεροί, συνειδητοί και δύσκολα χειραγωγήσιμοι.

Η Πολιτεία (ή Περί Δικαίου) είναι ένα από τα γνωστότερα έργα του Πλάτωνα, το οποίο γράφτηκε περίπου το 380 π.Χ., ή ολοκληρώθηκε γύρω στα 374 π.Χ., κι έχει ασκήσει μεγάλη επιρροή τόσο στη φιλοσοφία, όσο και στην πολιτική θεωρία.

Στην Πολιτεία, ο φιλόσοφος Σωκράτης και άλλοι εξέχοντες Αθηναίοι και μη συζητούν τη σημασία της δικαιοσύνης και εξετάζουν κατά πόσο είναι πιο ευτυχισμένος ένας δίκαιος άνθρωπος από έναν άδικο, κατασκευάζοντας μια ουτοπική πολιτεία, την “Καλλίπολη”, με κυβερνώντες τους φιλόσοφους-βασιλείς.

Επίσης, συζητούνται μεταξύ άλλων: η φύση του φιλόσοφου, ή “Περί Ιδεών” θεωρία του Πλάτωνα, η διαμάχη ανάμεσα στη φιλοσοφία και την ποίηση, η ιδεατή διαπαιδαγώγηση των νέων, η αθανασία της ψυχής και τα κοινά σημεία ανάμεσα στην ανθρώπινη ψυχή και την πόλη.

Η αλληγορία της ιστορίας «Το Δαχτυλίδι του Γύγη» βρίσκεται στην Πολιτεία του Πλάτωνα, συγκεκριμένα στο Βιβλίο Β΄, στους διαλόγους όπου ο Γλαύκων θέτει στον Σωκράτη το θέμα της δικαιοσύνης.

Το επεισόδιο εντοπίζεται στα χωρία 359d–360b, όπου ο Γλαύκων αφηγείται τον μύθο για να υποστηρίξει ότι, αν κάποιος μπορούσε να δράσει χωρίς να τον δουν, θα εγκατέλειπε τη δικαιοσύνη.

ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ: https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/library/browse.html?text_id=111&page=21

Στην αλληγορική ιστορία του Πλάτωνα «Το Δαχτυλίδι του Γύγη», ένας βοσκός βρίσκει τυχαία ένα μαγικό δαχτυλίδι που του δίνει τη δύναμη να γίνεται αόρατος. Με αυτή τη δύναμη μπορεί να κάνει ό,τι θέλει χωρίς φόβο ότι θα τον δουν ή θα τον τιμωρήσουν. Ο Γύγης παρασύρεται: σκοτώνει τον βασιλιά, παίρνει τη θέση του και απολαμβάνει την εξουσία που ποτέ δεν θα τολμούσε να «κυνηγήσει» χωρίς το δαχτυλίδι. Ο Πλάτωνας θέτει έτσι το ερώτημα: Θα παρέμενε κάποιος δίκαιος αν ήταν σίγουρος ότι δεν θα τον έβλεπε και δεν θα τον έκρινε κανείς;

Σήμερα, το «δαχτυλίδι» παίρνει πολλές νέες μορφές. Στα social media οι άνθρωποι κρύβονται πίσω από ψεύτικα προφίλ και σχολιάζουν χωρίς συνέπειες. Η τεχνητή νοημοσύνη επιτρέπει την παραγωγή ψεύτικων εικόνων, deepfakes* και παραπλανητικών ειδήσεων που «θολώνουν» την αλήθεια. Η ανωνυμία στο διαδίκτυο συχνά δίνει την ψευδαίσθηση ότι «κανείς δεν θα μάθει τι έκανες ή είπες».

Τα ηθικά διλήμματα λοιπόν είναι πιο επίκαιρα από ποτέ: Τι κάνω όταν μπορώ να ξεφύγω χωρίς να με δουν; Πόσο αληθινός είμαι μπροστά σε μια πραγματικότητα που παραποιείται εύκολα;

Η ιστορία του Γύγη μας θυμίζει ότι η δικαιοσύνη δεν δοκιμάζεται όταν μας βλέπουν, αλλά όταν δεν μας βλέπει κανείς.

Στην τάξη διαβάσαμε το απόσπασμα από την Πολιτεία του Πλάτωνα που αναφέρεται στην αλληγορία του «Δακτυλιδιού του Γύγη».

Παρακολουθήσαμε κατόπιν το βίντεο : «Plato’s allegory of the ring – Alex Gendler – Ted-X»

Στη συνέχεια οι μαθητές/τριες έθεσαν ερωτήματα για το νόημα της ιστορίας και συζήτησαν απορίες και ιδέες με αφορμή την ιστορία.

Στη συνέχεια συμπλήρωσαν ένα φύλλο εργασίας με τα εξής ερωτήματα:

1. Αν είχες στα χέρια σου το δαχτυλίδι του Γύγη και ήσουν αόρατος/η, τι θα έκανες; Θα χρησιμοποιούσες τη δύναμή του; Γιατί;
2. Πού στη σημερινή εποχή υπάρχουν «αόρατα δαχτυλίδια»;

Τις απαντήσεις μπορείτε να τις δείτε εδώ : https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/11/Α.-Ερώτηση-Δαχτυλιδι-Γύγη1.pdf

Και εδώ: https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/11/Β.Ερώτηση-Δαχτυλίδι-Γύγη1.pdf

Το φύλλο εργασίας μπορείτε να διαβάσετε στο αρχείο PDF εδώ: https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/11/Ο-μύθος-του-Πλάτωνα-ΓΥΓΗΣ.pdf
Έπειτα πήραν μέρος σε τέσσερις δραστηριότητες:

1. «Αν είχα κι εγώ το δαχτυλίδι…» (Δημιουργική Γραφή – ατομική δραστηριότητα)

2. «Η γραμμή αξιών» (Δραστηριότητα στάσεων – ολόκληρη τάξη)

3. «Θέατρο φόρουμ: Ο Γύγης στη σύγχρονη εποχή» (ομαδική)

4. «Ο κύκλος της ευθύνης» (συνεργατική αφίσα)

Τις δραστηριότητες μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά στο παρακάτω αρχείο PDF:

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/11/ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ-Γύγη1.pdf

Παραδείγματα ιστοριών που αφορούν σημερινά προβλήματα, με αφορμή το Δαχτυλίδι του Γύγη. Πατήστε πάνω στις παρακάτω λέξεις για να δείτε τα βίντεο :

ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ

Μετά το πέρας των δραστηριοτήτων οι μαθητές/τριες συμπλήρωσαν ένα φύλλο αυτοαξιολόγησης με ερωτήσεις:

Κατανόησης του μύθου
Συμμετοχής στις δραστηριότητες
Σκέψεων και συναισθημάτων
Προσωπικού αναστοχασμού

που μπορείτε να δείτε εδώ:

https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/files/2025/11/Πίνακας-ΑυτοΑξιολόγησης-Μαθητή-ΓΥΓΗΣ.pdf

Τέλος επισκέφτηκαν την έκθεση: AiTHERION: Experience philosophy- Ωδείο Αθηνών**

Μια συνεργασία μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του Εθνικού Κέντρου Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος».

Το AiTHERION αποτελεί έναν καινοτόμο φορέα στον οποίο σχεδιάζονται και υλοποιούνται πολιτιστικές εμπειρίες για την αρχαία ελληνική φιλοσοφία με τη χρήση τεχνολογιών αιχμής. Φιλοξενεί διαδραστικές εκθέσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα για σχολεία, ομιλίες και ειδικές δράσεις, πειραματικές καλλιτεχνικές εκδηλώσεις μέσω συνεργειών με το Ωδείο Αθηνών και λειτουργεί ως κόμβος δημοσίου διαλόγου.

Η ονομασία του AiTHERION είναι εμπνευσμένη από την έννοια του αιθέρα. Σύμφωνα με αρχαίους φιλοσόφους, όπως ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης, ο αιθέρας αποτελούσε το πέμπτο στοιχείο του κόσμου. Ήταν μια τέλεια και άφθαρτη ουσία που επέτρεπε την αέναη κίνηση των ουρανίων σωμάτων. Όπως μέσα στον αιθέρα κινούνταν τα ουράνια σώματα, ομοίως μέσα στο AiTHERION σχηματίζονται νέες πολιτείες, τις οποίες οι άνθρωποι καλούνται να εξερευνήσουν. Η έκθεση είναι μια νέα πολιτεία στον κόσμο του AiTHERION, μια ευκαιρία για στοχασμό, διάλογο και πράξη.

«Στην ψηφιακή διαδραστική έκθεση “Το δίλημμα του δαχτυλιδιού” οι μαθητές/τριες βρίσκουν ένα μαγικό δαχτυλίδι και αποκτούν δυνάμεις πέρα από κάθε φαντασία.

Θα το χρησιμοποιήσουν στην αποστολή που θα τους ανατεθεί; Θα τολμήσουν να πάρουν την ευθύνη των πράξεών τους; Εδώ, η φιλοσοφία γίνεται περιπέτεια!

Η ψηφιακή έκθεση “Το δίλημμα του δαχτυλιδιού” απευθύνεται σε μαθητές και μαθήτριες Ε’ και ΣΤ’ Δημοτικού. Η επίσκεψη των σχολικών ομάδων στην έκθεση γίνεται μέσω ειδικά σχεδιασμένου εκπαιδευτικού προγράμματος και αποτελεί μια βιωματική εμπειρία προσέγγισης των ιδεών της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας. Οδηγός των μαθητών/τριών είναι μια ψηφιακή οντότητα, η οποία θέλει τη βοήθειά τους σε ένα πολύ σημαντικό πρόβλημα. Θέλει να καταλάβει πώς παίρνουμε οι άνθρωποι αποφάσεις. Όλα τα ψηφιακά εκθέματα είναι διαδραστικά και επιτρέπουν στους/στις μαθητές/τριες να αυτενεργήσουν, να στοχαστούν, να συζητήσουν και να κάνουν επιλογές. Μέσα από τη διάδραση με τα ψηφιακά εκθέματα, αντιλαμβάνονται τη χρησιμότητα του φιλοσοφικού στοχασμού και πώς μέσα από αυτόν μπορούμε να περιγράψουμε, να κατανοήσουμε, να συνδιαλεγόμαστε και να επιχειρήσουμε να επιλύσουμε προβλήματα.

Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα έχει ως κεντρικό θέμα το δαχτυλίδι του Γύγη, τον εμβληματικό μύθο που συναντάμε στην Πολιτεία του Πλάτωνα. Οι μαθητές/τριες πρέπει να βρουν την είσοδο για τη σπηλιά που έχει το δαχτυλίδι, να αντιμετωπίσουν την πρόκληση που θα τους θέσουν ο Σωκράτης και ο Γλαύκων, να συζητήσουν στη συνέχεια ως ομάδα πώς θα χρησιμοποιήσουν το δαχτυλίδι για την επίλυση ενός προβλήματος και στο τέλος να σκεφτούν πώς θα διαχειριστούν το ερώτημα που θα τους θέσει η ψηφιακή ξεναγός της έκθεσης. Το πρόβλημα αυτό θα αναχθεί σε ένα δίλημμα, το οποίο σχετίζεται με τη ζωή του Σωκράτη, και κάθε μαθητής/τρια θα πρέπει να δώσει μια απάντηση.»

Στην τάξη, πριν την επίσκεψη των μαθητών/τριών στην ψηφιακή διαδραστική έκθεση, είχαν φανταστεί πώς θα μπορούσε να αλλάξει η ιστορία του Δακτυλιδιού του Γύγη, αν άλλαζαν κάποιο από τα δομικά της στοιχεία. Έγραψαν τις ιδέες τους σε χαρτιά post-it και τα τοποθέτησαν σε ένα κουτί.

Μετά την επίσκεψη στην έκθεση, στον προαύλιο χώρο του Ωδείου Αθηνών, αυτοσχεδίασαν σε ομάδες δημιουργώντας μικρές ιστορίες , τραβώντας τυχαία τα χαρτάκια ιδεών τους από το κουτί.

Βίντεο χωρίς τίτλο – Δημιουργήθηκε με το Clipchamp

ΠΑΤΑΤΑ

ΠΕΤΑΛΟΥΔΑ

Η δραστηριότητα αυτή βασίζεται στις αυτοσχεδιαστικές ασκήσεις του Improv (Improvisational theater), αυτοσχεδιαστικό θέατρο-η τέχνη του να δημιουργείς επί σκηνής μία ολόκληρη παράσταση εντελώς αυθόρμητα, χωρίς να υπάρχει κείμενο.

* Τι είναι το deepfake

Είναι μια σύνθεση του όρου «deep learning» (βαθιά μάθηση) και «fake» (ψεύτικο), που αναφέρεται στην τεχνολογία deep learning που χρησιμοποιείται για τη δημιουργία ψεύτικου περιεχομένου.

Χρησιμοποιεί αλγόριθμους μηχανικής μάθησης για να δημιουργήσει ρεαλιστικές εικόνες, βίντεο και ήχους που είναι δύσκολο να διακριθούν από την πραγματικότητα.

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραποίηση εικόνων, βίντεο και ηχογραφήσεων ενός ατόμου.

Εφαρμογές και χρήσεις

Ψυχαγωγία: Δημιουργία ειδικών εφέ σε ταινίες (π.χ. ψηφιακή απο-δραματοποίηση) ή αποκατάσταση φωνών.

Επικοινωνία: Να βοηθήσει στη γεφύρωση γλωσσικών φραγμών, όπως στην εκστρατεία του David Beckham για την ελονοσία.

Παραπληροφόρηση: Δημιουργία ψεύτικων ειδήσεων ή παραπληροφόρησης για να χειραγωγηθεί η κοινή γνώμη.

Εξαπάτηση: Δημιουργία πειστικών ψεύτικων ήχων για απάτες ή εκβιασμούς.

Χειρισμός: Τοποθέτηση ατόμων σε δυσμενείς καταστάσεις.

Άλλες μορφές βλάβης: Μπορεί να περιλαμβάνει παρενόχληση, εκφοβισμό και παραποίηση σε πορνογραφικό περιεχόμενο χωρίς τη συγκατάθεση των ατόμων.

Γιατί είναι σημαντικό

Το deepfake μπορεί να διαβρώσει την εμπιστοσύνη στα ψηφιακά μέσα, καθώς καθιστά δύσκολη την αναγνώριση του πραγματικού από το ψεύτικο.

Καθώς η τεχνολογία βελτιώνεται, τα deepfake γίνονται πιο ρεαλιστικά και πιο δύσκολα να εντοπιστούν.

Μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες για την προσωπική ιδιωτικότητα, τη φήμη και την ασφάλεια των ατόμων.

** Η παρακολούθηση της έκθεσης AiTHERION: Experience philosophy έγινε χωρίς δαπάνη για τους/τις μαθητές/τριες καθώς ήταν ένα από τα δώρα που δόθηκαν στην τάξη για την περσινή συμμετοχή στην εκδήλωση με θέμα την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Εκπαίδευση και τη βράβευση για την δραματοποιημένη ιστορία σε μορφή βίντεο.

Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο του περιοδικού μας:

“Να είσαι ο εαυτός σου- Be Yourself” https://schoolpress.sch.gr/1dimnioniaatt/?p=2619