Παρόλο που κάποιοι φαίνονταν να έχουν άγχος κατάφεραν να αποδώσουν τους ρόλους με αυθεντικότητα και ενέργεια. Οι ερμηνείες τους είχαν συναίσθημα και φυσικότητα, αντικατοπτρίζοντας τον κόπο που κατέβαλλαν όλη τη χρονιά και έλαβαν μια θερμή ανταπόκριση από το κοινό.

Η σκηνική παρουσία και τα υπέροχα κοστούμια ενίσχυσαν σημαντικά την ατμόσφαιρα και πρόσφεραν στους θεατές μια ολοκληρωμένη εικόνα του έργου, κάνοντάς το ακόμα πιο εντυπωσιακό και ελκυστικό. Η επιλογή του έργου, βασισμένου στη μυθολογία, αλλά με αρκετό  πρόσθετο χιούμορ, ήταν ενδιαφέρουσα, καθώς αποτέλεσε το ιδανικό φόντο, για να αναδειχθούν τα ταλέντα των μαθητών, δίνοντας ταυτόχρονα σε εμάς τους θεατές μια μοναδική ευκαιρία να γνωρίσουμε κάτι από το παρελθόν μας με ευχάριστο και διασκεδαστικό τρόπο.

Η παράσταση επίσης είχε έναν ιδιαίτερο συναισθηματικό τόνο, καθώς συμμετείχαν και κάποιοι παλιοί μαθητές του σχολείου, που τώρα φοιτούν στο Λύκειο. Ήταν πολύ συγκινητικό να τους βλέπουμε εκεί, διότι αυτό σήμαινε πως παρά τις υποχρεώσεις τους, αφιέρωσαν χρόνο, για να βοηθήσουν και να υποστηρίξουν την επιτυχία της παράστασης, δίνοντας τον καλύτερο εαυτό τους, προκειμένου να δημιουργήσουν κάτι όμορφο και αξέχαστο.

Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στην κ.Μαυρίδου, την καθηγήτρια Φυσικής του σχολείου μας, η οποία ήταν η ψυχή αυτής της προσπάθειας. Η κα Μαυρίδου έχει ανεβάσει πολλές θεατρικές παραστάσεις στο σχολείο μας καλλιεργώντας τη  θεατρική παιδεία μέσα από θεατρικούς ομίλους.

Αναμφίβολα, αυτή η παράσταση θα μείνει αξέχαστη σε εμένα και στους περισσότερους μαθητές, καθώς μας απέδειξε πως το θέατρο, όταν γίνεται με αγάπη και αφοσίωση, έχει τη δύναμη να αγγίξει και να συγκινήσει.      

Ξεκινώντας από το θέμα  η ιστορία μάς μετέφερε σε μια φάρμα, όπου τα ζώα ξεσηκώνονται ενάντια στους ανθρώπους που τα εκμεταλλεύονται και καταλαμβάνουν την εξουσία. Αρχικά, πιστεύουν ότι με την επανάσταση θα καταφέρουν να ζήσουν ελεύθερα και χωρίς καταπίεση. Όμως, όσο προχωρά η ιστορία, τα ζώα που αναλαμβάνουν την ηγεσία, αρχίζουν να εκμεταλλεύονται τα υπόλοιπα και γίνονται ακριβώς, όπως οι άνθρωποι που είχαν διώξει.

Ένα άλλο πολύ ενδιαφέρον στοιχείο και πρωτοποριακό είναι ότι ο χώρος στον οποίο παίχτηκε η παράσταση δεν ήταν η συνηθισμένη σκηνή ενός θεάτρου με τους θεατές να κάθονται στα καθίσματα και να παρακολουθούν αμίλητοι, αλλά ένα εργοστάσιο. Το βιομηχανικό σκηνικό δημιουργούσε μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα. Εμείς οι θεατές μετακινούμασταν σε διάφορους χώρους του κτηρίου ανάλογα με την εξέλιξη της ιστορίας. Αυτή η συνεχής μετακίνηση μας έκανε να νιώθουμε μέρος της παράστασης και να ζούμε πιο έντονα την εμπειρία, κάνοντάς την ακόμη πιο ζωντανή και ενδιαφέρουσα. Επίσης είχε διάδραση καθώς οι ηθοποιοί απευθύνονταν και στο κοινό με ερωτήσεις βάζοντάς μας μέσα στην ιστορία.

Η παράσταση μέσα από την ιστορία της επανάστασης των ζώων πέρασε πολύ σημαντικά μηνύματα. Μας έδειξε πως η εξουσία μπορεί να διαφθείρει τους ανθρώπους και πως ακόμα και οι επαναστάτες που φαίνονται να παλεύουν για το καλό των άλλων τελικά ενδέχεται να καταλήξουν να γίνονται ίδιοι με εκείνους που ήθελαν αρχικά να ανατρέψουν. Το έργο ανέδειξε τη σημασία της ηθικής και της δικαιοσύνης.

Αυτή η παράσταση, μου προκάλεσε πολλές σκέψεις για το πώς η εξουσία επηρεάζει τους ανθρώπους και πόσο σημαντικό είναι να παραμένουμε πιστοί στις αξίες μας.

Καταρχάς, αν είσαι πιεσμένος από την καθημερινότητα, από τα φροντιστήρια και από τα πολλά διαγωνίσματα του σχολείου, ο αθλητισμός είναι το καλύτερο πράγμα που μπορείς να  κάνεις, για να ηρεμήσεις και να ξεφύγεις από όλα τα εμπόδια και τις δυσκολίες  της καθημερινότητας. Όταν αθλείσαι αυτομάτως ενεργοποιείται μέσα σου η ορμόνη της ευτυχίας και της ηρεμίας, ενώ η ορμόνη του άγχους και του στρες απενεργοποιείται. Τα νέα παιδιά το προτιμούν αυτό, επειδή συνήθως είναι πολύ πιεσμένα από τις δραστηριότητές τους στο σχολείο.

Η πειθαρχεία επίσης είναι από τα σημαντικότερα πράγματα στον αθλητισμό. Μέσα από τον αθλητισμό μαθαίνεις να σέβεσαι τον προπονητή και τους συμπαίκτες, ακόμα και τους αντιπάλους. Οι περισσότεροι πιστεύουν ότι ο προπονητής υπάρχει μόνο για να  σου μαθαίνει πώς να παίζεις. Αλλά κάνουν  μεγάλο λάθος, γιατί, αν δουν πιο βαθιά, θα καταλάβουν ότι σου μαθαίνει πώς πρέπει να συμπεριφέρεσαι στους γύρω σου. Σου μαθαίνει ότι πρέπει να υπάρχει σεβασμός και ηρεμία μεταξύ των αθλητών και όχι βρίσιμο, κόντρα και ασέβεια. Δηλαδή με λίγα λόγια να μην επικρατεί φανατισμός, αλλά πειθαρχία και σεβασμός. Αυτό είναι τεράστιο πλεονέκτημα, επειδή μαθαίνεις να φέρεσαι έτσι και εκτός γηπέδου.

Η συνεργασία είναι ένας άλλος βασικός παράγοντας στη ζωή μας. Τα περισσότερα αθλήματα γίνονται με συνεργασία, όπως το ποδόσφαιρο, το μπάσκετ, το βόλεϊ, το ράγκμπι και πολλά άλλα. Αλλά υπάρχουν και αθλήματα χωρίς συνεργασία για παράδειγμα ο στίβος, το τένις, η κολύμβηση, το πινκ πονκ. Στις μέρες μας οι νέοι διαλέγουν συνήθως τα αθλήματα με τη συνεργασία όχι μόνο, επειδή είναι πιο ωραία, κατά τη γνώμη μου, αλλά επειδή γνωρίζουν καινούρια παιδιά και κάνουν φίλους. Το πιο ωραίο όμως στα αθλήματα συνεργασίας για εμένα είναι, όταν νικάει η ομάδα, που πανηγυρίζεις με όλους τους συμπαίκτες και νιώθεις μέσα σου  ικανοποίηση και χαρά. Δηλαδή μέσα από τον αθλητισμό μαθαίνεις να συνυπάρχεις με άλλους ανθρώπους.

Ωστόσο το να αθλείσαι στο Γυμνάσιο και Λύκειο είναι ένα από τα δυσκολότερα πράγματα, γιατί είσαι πολύ πιεσμένος από τα φροντιστήρια, τις δραστηριότητες, το σχολείο και τα πολλά διαγωνίσματα. Όταν έχεις να κάνεις τόσα πράγματα σε μια μέρα, είναι πολύ δύσκολο να διαχειριστείς τον χρόνο. Ο αθλητισμός σε βοηθάει στο να κάνεις ένα πρόγραμμα το οποίο θα σε βοηθάει να μοιράζεις τον χρόνο σου σωστά και να μην τον σπαταλάς παίζοντας όλη μέρα με το κινητό ή  με βιντεοπαιχνίδια.

Μέσα από αυτό το άρθρο θέλω να σας εμψυχώσω και να σας παροτρύνω να ξεκινήστε ένα άθλημα όσο είναι καιρός, γιατί ο αθλητισμός προσφέρει τα πενταπλάσια πράγματα από ό,τι προσφέρουν τα κινητά και γενικότερα οι οθόνες.

Ο εθελοντισμός είναι μια λέξη που ακούμε συχνά, αλλά ίσως δε φανταζόμαστε πόσο βαθιά μπορεί να μας αλλάξει. Μέσα από τη συμμετοχή μου στον όμιλο εθελοντισμού του σχολείου, είχα την ευκαιρία να ζήσω μοναδικές εμπειρίες που με ωρίμασαν και μου άνοιξαν την καρδιά. Σε αυτό το άρθρο, θέλω να μοιραστώ μαζί σας όσα αποκόμισα, ελπίζοντας πως θα σας εμπνεύσω να δοκιμάσετε κι εσείς κάτι παρόμοιο.

Τα τελευταία δύο χρόνια, μέσα από τον εθελοντικό όμιλο του σχολείου μου, γνώρισα μαθητές από διαφορετικές ηλικίες, με τους οποίους μοιραστήκαμε όμορφες και δημιουργικές στιγμές. Η ουσιαστική όμως εμπειρία ήρθε μέσα από τις δράσεις μας με άτομα με αναπηρία. Παίξαμε, μιλήσαμε, συνεργαστήκαμε, και με τον καιρό άρχισα να βλέπω τον κόσμο με άλλα μάτια. Μέσα από αυτές τις επαφές έμαθα την ενσυναίσθηση: να μπαίνω στη θέση του άλλου, να ακούω, να σέβομαι, να νοιάζομαι. Κατάλαβα πως όλοι έχουμε τις ίδιες βασικές ανάγκες — για φιλία, αποδοχή και σεβασμό.

Συνεργαστήκαμε με το Ειδικό Εργαστήριο Κοζάνης, διοργανώσαμε αγώνες μπάσκετ, επισκεφτήκαμε τον Σύλλογο Τυφλών, δοκιμάσαμε να κινηθούμε με δεμένα μάτια και λάβαμε μέρος σε βιωματικά προγράμματα του Κέντρου Αποκατάστασης ΑμεΑ
στον Άργιλο. Επισκεφτήκαμε επίσης το Α΄ ΚΑΠΗ και το Νοσοκομείο Κοζάνης, προσφέροντας κάρτες και χειροτεχνίες και διοργανώσαμε πασχαλινό bazaar για φιλανθρωπικό σκοπό. Η συμμετοχή σε αυτές τις δράσεις μού έδειξε τι σημαίνει αληθινή αλληλεγγύη: να προσφέρεις χωρίς προσδοκία ανταλλάγματος. Και το πιο όμορφο είναι ότι, προσφέροντας, γεμίζεις και εσύ ο ίδιος.

Ο εθελοντισμός δεν είναι μόνο πράξη προσφοράς — είναι ένα δώρο που επιστρέφει σε εμάς. Μας ενώνει, μας μαθαίνει να αγαπάμε χωρίς όρους και μας θυμίζει την ουσία της ανθρώπινης ύπαρξης.  Μέσα από μικρές πράξεις αγάπης, ανακαλύπτουμε το πιο σημαντικό μάθημα της ζωής: ότι, παρά τις διαφορές μας, όλοι είμαστε ίσοι. Και αυτό είναι κάτι που αξίζει να θυμόμαστε κάθε μέρα.

To “ Χόμπιτ” είναι ένα από τα κλασικότερα μυθιστορήματα στον λογοτεχνικό τομέα της φαντασίας, ενώ αποτελεί σημαντικό πρόλογο στην εξίσου διάσημη τριλογία “ Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών”. Γράφτηκε από τον Τζον Τόλκιν και εκδόθηκε πρώτη φορά στις 21 Σεπτεμβρίου 1937 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η αντίστοιχη ελληνική έκδοση έγινε το έτος 1978 από τις Εκδόσεις “ ΚΕΔΡΟΣ” και τους μεταφραστές Αλέξανδρο Γαβριηλίδη και Χρήστο Δεληγιάννη.

Η πλοκή του βιβλίου διαδραματίζεται στον φανταστικό κόσμο της Μέσης Γης κατά τη χρονιά 2941 της Τρίτης Εποχής (77 χρόνια πριν τα γεγονότα του “ Άρχοντα”), και η δράση εξελίσσεται σε ποικίλες περιοχές: στο ειδυλλιακό χωριό Σάιρ, στο Ρίβεντελ των ξωτικών, στα Ομιχλώδη Βουνά όπου κατοικεί το υποχθόνιο πλάσμα Γκόλουμ, στο επικίνδυνο δάσος Μίρκγουντ, στην παραλίμνια πόλη Έσγκαροθ (ή αλλιώς Λιμνούπολη, εξαιτίας της τοποθεσίας της) και τέλος στον προορισμό των ηρώων, το Μοναχικό Βουνό, το οποίο μάλιστα ήταν κάποτε η έδρα του μεγαλόπρεπου βασιλείου των νάνων Έρεμπορ. Συγκεκριμένα, μια ιδιαίτερη συντροφιά που αποτελείται από έναν σεβαστό μάγο, 13 νάνους και ένα Χόμπιτ ξεκινά ένα περιπετειώδες ταξίδι με σκοπό να ανακτήσουν τον θησαυρό του βασιλείου και το Μοναχικό Βουνό, τα οποία είχαν κλαπεί από τον δράκο Σμογκ (Νοσφιστή). Οι παγίδες και οι εχθροί ελλοχεύουν σε κάθε σημείο, και η συντροφικότητα θα αποδειχθεί σπουδαία δύναμη και όπλο ενάντια σε αυτά.

Όπως γνωρίζουμε, η παρέα αυτή δεν είναι μια συνηθισμένη φανταστική συντροφιά, κυρίως λόγω της πληθώρας των χαρακτήρων των μελών της. Αρχηγός είναι ο Θόριν Δρυάσπις, ο πρίγκιπας-κληρονόμος των νάνων. Ακολουθούν τα ανίψια του Φίλι και Κίλι, ο γεροσοφός Μπάλιν, ο ισχυρός πολεμιστής Ντουάλιν, ο λαίμαργος Μπόμπουρ, ο καλόκαρδος μουσικόφιλος Μπόφουρ, ο σκληροτράχηλος Μπίφουρ, ο θεραπευτής Όιν, ο ξεροκέφαλος Γκλόιν, ο εκκεντρικός Νόριν, ο καλλιτέχνης Όρι και ο δυνατός Ντόρι. Τόσα πολλά ονόματα, μα ακόμη να τελειώσουμε! Υπάρχει επίσης ο Γκάνταλφ ο Γκρίζος, ένας μάγος γνωστός και αγαπημένος για τις ικανότητές του και, φυσικά, ο Μπίλμπο Μπάγκινς, ο βασικός ήρωας και ένα αξιαγάπητο Χόμπιτ από το χωριουδάκι Σάιρ. Ως Χόμπιτ (λαός μικροσκοπικός και με τεράστια πόδια) αγαπούσε την ησυχία της καθημερινότητας, αλλά απέδειξε πολλές φορές πως κατά βάθος ήταν τολμηρός και πάντα έτοιμος να βοηθήσει τους φίλους του.

Ανάμεσα από όλους αυτούς τους ξεχωριστούς ήρωες, προσωπικά ένιωσα μεγαλύτερη συμπάθεια για τον Mπίλμπο και τον Γκάνταλφ. Ο Μπίλμπο ήταν ένας καλομαθημένος χαρακτήρας που δε φαινόταν να ελκυόταν ιδιαίτερα από την περιπέτεια, δηλαδή σαν και εμένα λίγο πολύ ( ειδικά όσον αφορά το τελευταίο, που πρέπει να ομολογήσω πως δεν τρελαίνομαι να “ ξεβολεύομαι”!). Ωστόσο, αυτό που θαυμάζω σε αυτόν είναι το θάρρος που έκρυβε βαθιά μέσα του και το ότι κατάφερε να το αναδείξει, γεγονός που μας δείχνει πόσο πολύ εξελίχθηκε η προσωπικότητά του. Στην περίπτωση του μάγου, πάντα μου άρεσε η ιδέα ενός ήρωα να κατέχει μαγικές ιδιότητες καθώς και έναν συμβουλευτικό/καταλυτικό ρόλο. Είναι ένα ευχάριστο “τροπάριο” το οποίο ταιριάζει σε σημαντικούς ήρωες. Ακόμη, αυτό το μέρος της ζωής του Γκάνταλφ παρέχει στοιχεία για το παρελθόν του σε σχέση με τον χαρακτήρα του στον “ Άρχοντα των Δαχτυλιδιών”, όπου υιοθετεί ένα εντελώς διαφορετικό όνομα σε ένα σημείο.

Γενικά, το βιβλίο είναι ένα καλογραμμένο και συναρπαστικό ανάγνωσμα, το ιδανικό για τους λάτρεις της φαντασίας και αλλοτινών κόσμων. Ο Τόλκιν “μαγεύει” τους αναγνώστες με γλαφυρές περιγραφές, ξεχωριστές προσωπικότητες (τόσο συμπαθείς όσο και μισητές) και μια δόση κωμωδίας στα απαραίτητα σημεία. Ακόμη και αν κάποιος/α δεν συμπαθεί ιδιαίτερα αυτού του είδους βιβλία, θα μπορούσε να ρίξει μια ματιά, ίσως ακόμα και να το διαβάσει ως δοκιμή. Ο συγγραφέας έχει παρουσιάσει μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορία, που συχνά τραβάει την προσοχή διαφόρων. Φυσικά, αυτό δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια άποψη. Την αλήθεια θα την διαπιστώσουν οι ενδιαφερόμενοι/ες αναγνώστες/ριες. Σίγουρα αξίζει μια προσπάθεια.

Ο Χάμζα αναδεύτηκε στο γραφειάκι του. Στήριξε το κεφάλι στις παλάμες του και αναστέναξε. Είχε φριχτό πονοκέφαλο, ένιωθε πιασμένος, δεν μπορούσε να καταλάβει την άσκηση της Φυσικής και εκείνα τα παιδιά έξω από το σπίτι του δεν έλεγαν να σταματήσουν. Φώναζαν συνέχεια, έβαζαν δυνατά μουσική και έσκαγαν κροτίδες στην άσφαλτο. Αυτό συνέβαινε εδώ και καιρό και, αν το διαμέρισμα δε βρισκόταν δίπλα στην παλιοαλάνα της γειτονιάς, θα υποπτευόταν πως το έκαναν επίτηδες, για να τους ενοχλήσουν. Αυτή ήταν, ίσως, η αλήθεια.

Από την κρεβατοκάμαρα των γονιών του ακούστηκαν οι τσιρίδες της Άιλα, η οποία κοιμόταν στη στενή κούνια της, και η Όμα* έσπευσε κοντά της. Προσπάθησε να την ηρεμήσει τραγουδώντας της νανουρίσματα της πατρίδας, αλλά το μωρό συνέχισε να ωρύεται. Ο Χάμζα ήξερε πως, όσο εκνευρισμένος και να ήταν, δεν έπρεπε να παραπονεθεί, ειδάλλως οι φωνές της Όμα θα ήταν πολύ χειρότερες από της Άιλα. Ώρες ώρες απορούσε γιατί οι γονείς του ονόμασαν “λιοντάρι” ένα τόσο μυγιάγγιχτο παιδί. Μα δεν άντεχε άλλο. Ήθελε να γυρίσει στη Συρία, στην αγκαλιά του Τζιντ**. Όμως αυτό δεν ήταν πλέον εφικτό, ούτε για το παραμικρό. Ξάφνου, το μυαλό του άρχισε να παίζει σαν ταινία τη ζωή του και δεν μπορούσε να το σταματήσει. Απλά άφησε τις αναμνήσεις να ζωντανέψουν μπρος στα δακρυσμένα μάτια του.

Είχαν βρει καταφύγιο στην Ελλάδα εξαιτίας των πολύνεκρων και βίαιων πολέμων της χώρας. Η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για την Όμα και τον Έμπε*** ήταν ο θάνατος του Τζιντ από έναν βομβαρδισμό κοντά στο σπιτικό του στο Χαλέπι. Όταν εκείνοι έμαθαν τα νέα από έναν θείο, κατάλαβαν πως είχαν αργήσει να τον πάρουν. Ήταν μάταιο. Άμα βρισκόταν κοντά τους από τότε που μετακόμισαν στη Δαμασκό… Ίσως ήταν λίγο στριμωγμένοι, αλλά ο Τζιντ θα ήταν τώρα ζωντανός.

Ξεκίνησαν την επόμενη μέρα από την αναγγελία του θανάτου, συνταξιδεύοντας με τους γείτονές τους, οι οποίοι είχαν αποκτήσει ένα αγοράκι και φοβούνταν πως ο πόλεμος θα έφτανε και σε αυτούς. Το ταξίδι ήταν εξοντωτικό και γεμάτο ταλαιπωρίες, ενώ ο ίδιος ο Χάμζα δε θυμάται πολλές λεπτομέρειες. Είναι πάντως ένα θαύμα το πώς η Όμα κατάφερε να περπατήσει τόσο πολύ, να κοιμάται στην παγωνιά, να υποσιτίζεται και να μην χάσει το παιδί που κυοφορούσε, όλα αυτά ταυτόχρονα. Εντός του Λιβάνου, τους περίλαβαν κάτι φύλακες και τους οδήγησαν σε κάποιο τμήμα. Τότε, ο Χάμζα δεν καταλάβαινε τίποτα: ούτε πώς τους έστειλαν σε μια ομάδα Σύριων προσφύγων που είχε μαζευτεί, ούτε πότε έφτασαν στο λιμάνι έπειτα από ένα άβολο ταξίδι με το λεωφορείο. Τους ανέβασαν στο πλοίο και κίνησαν για την Ελλάδα. Τόσο αυτός όσο και οι γονείς του υπέφεραν από ναυτίες και ο Έμπε ανησυχούσε για την Όμα και το μωρό.  Έπειτα από ένα ατέλειωτο για αυτόν χρονικό διάστημα έφτασαν στον Πειραιά. Εκεί τους έκαναν και ιατρικούς ελέγχους. Τότε είναι που οι πόνοι της γέννας έπιασαν την Όμα. Αμέσως μεταφέρθηκε στο κοντινότερο μαιευτήριο, και απέμειναν ο τρομοκρατημένος Χάμζα με τον Έμπε να της κρατούν συντροφιά μαζί με μια μαία στο ασθενοφόρο. Ώσπου να συνέλθει η Όμα και να δυναμώσει η Άιλα, το κοριτσάκι τους, ο Έμπε ήρθε σε επαφή με μέλη ενός εθελοντικού «γκρουπ”, που κατάφεραν να τους βρουν ένα διαμέρισμα Φιλοξενίας Προσφύγων στον Πειραιά. Το εν λόγω διαμέρισμα περιλάμβανε παροχές νερού, θέρμανσης και ηλεκτρισμού. Μπορεί να μην ήταν όσο ευρύχωρο ήταν το παλιό τους σπίτι, αλλά μπορούσε να χωρέσει την τετραμελή οικογένεια. Ακόμη, οι άνθρωποι είχαν βοηθήσει τον Έμπε να βρει δουλειά σε μια εταιρία κατασκευών και τον είχαν ενημερώσει για μαθήματα ελληνικών που παραδίδονταν δωρεάν σε πρόσφυγες σαν κι αυτούς. Εκτός από τα μέτρια αγγλικά και τα συριακά, δε γνώριζαν καμία άλλη γλώσσα. Η Όμα αμέσως υποστήριξε την απόφαση. Στην πραγματικότητα, όσες φορές και να νοσταλγεί αφόρητα το σπίτι του στη Δαμασκό και την τότε καθημερινότητά του, ο Χάμζα παραδέχεται πως στον Πειραιά ένιωθε πιο ασφαλής, σωματικά τουλάχιστον.

Αφού πέρασαν μια εβδομάδα στο μαιευτήριο (ο Χάμζα κοιμόταν σε ένα ελεύθερο κρεβάτι δίπλα και ο Έμπε πήγαινε στο τμήμα, για να μείνει το βράδυ), τους έδειξαν τη νέα τους κατοικία. Το κτίριο ήταν μια γκρίζα πολυκατοικία δίπλα σε μια αλάνα γεμάτη παλιά λάστιχα αυτοκινήτων και σκασμένες μπάλες. Στον αριστερό τοίχο υπήρχε ένα γκράφιτι με κάτι ακαταλαβίστικες λέξεις, που ακόμη δεν κατάφερε να μάθει τι σήμαιναν. Αντίκρισαν το διαμέρισμά τους αφού η εθελόντρια ξεκλείδωσε την πόρτα. Ήταν αρκετά πιο όμορφο από ό,τι το φανταζόταν ο νεαρός αν και ήταν σχετικά μικρό με μια σαλοκουζίνα, ένα μπάνιο και δύο δωμάτια. Στη συνέχεια, η γυναίκα τούς έδωσε πληροφορίες για την περιοχή, για τις τυπικές διαδικασίες σχετικά με την εγγραφή του αγοριού στο σχολείο, για τοπικά νοσοκομεία ή φαρμακεία και τους ευχήθηκε την καλύτερη αρχή που θα μπορούσαν να έχουν. Ο Χάμζα δεν μπορούσε να καταλάβει αν το προαίσθημα που ένιωθε ήταν καλό ή κακό… ή και τα δυο.

Καλά που το διαμέρισμα ήταν βασικά επιπλωμένο, διότι αυτοί δεν είχαν πάρει μαζί τους τίποτε άλλο παρά ένα μπουφάν για τον καθένα, μια μικρή κουβέρτα και μια οικογενειακή φωτογραφία. Ήταν η μόνη που τους είχε απομείνει από τη Συρία και η τελευταία “κοντινή” επαφή που είχαν με τον Τζιντ. Οι άνθρωποι της οργάνωσης τους προσέφεραν βρεφικά και παιδικά είδη, τρόφιμα και είδη υγιεινής μέχρι να σταθεροποιηθεί ο Έμπε στο επάγγελμά του. Η Όμα έμενε σπίτι με την Άιλα, ο Έμπε από το πρωί μέχρι νωρίς το απόγευμα στη δουλειά και ο Χάμζα στο σχολείο της συνοικίας που το μισούσε.

Από την πρώτη του μέρα εκεί ένιωθε σαν βρεγμένη γάτα. Μόνο που, αντί αυτό το αίσθημα να εξασθενήσει σταδιακά, γινόταν όλο και χειρότερο. Κανένα παιδί δεν του έδειχνε ιδιαίτερο ενδιαφέρον -όχι πως θα ήθελε να το κάνουν με το ζόρι, αλλά και πάλι- ενώ κάποιοι δάσκαλοι δεν ήταν καθόλου υπομονετικοί με τα μισοελληνικά που μιλούσε και δεν είχαν διάθεση να τον βοηθήσουν με εργασίες που τον δυσκόλευαν. Ωστόσο, η μοναξιά και η αδιαφορία δεν τον έτσουζαν περισσότερο από τον εκφοβισμό που δεχόταν από τους συμμαθητές του. Αυτά τα παιδιά ήταν ανελέητα! Τον έβριζαν, γελούσαν κάθε φορά που έμενε πίσω στο μάθημα, τον αποκαλούσαν “μαϊμού” ή “τρομοκράτη” και προσποιούνταν πως έπεφταν κάτω κάθε φορά που τον έβλεπαν. Συχνά τον έπαιρναν από πίσω στο σχόλασμα και η κατάσταση αυτή τον πλήγωνε πολύ. Πώς μπορούσαν να διασκεδάζουν από τούτα τα αχρεία καμώματα; Και να φανταστείς πως ο Τζιντ του έλεγε πως όλα τα παιδιά έχουν αγνή ψυχή… Nα που τον ξαναθυμήθηκε και βάζει τα κλάματα…

Η Όμα μπαίνει στο δωμάτιο, αφού επιτέλους κοίμισε το μωρό, και τον ρωτάει -απρόσμενα ήσυχα-εάν τελείωσε τα μαθήματά του και αν ένιωθε καλά. Τότε κατάλαβε πως είχε απορροφηθεί στις αναμνήσεις του. Με αυτά και με εκείνα, είχε περάσει μισή ώρα περίπου. Η Όμα έριξε μια ματιά στα ανοιχτά βιβλία που ήταν απλωμένα στο θρανίο του Χάμζα, ο οποίος κλαψούριζε όσο πιο σιγά μπορούσε, για να μην ξεσηκώσει τη μικρή. Η καημένη δεν είχε καμία ιδέα από φυσικές επιστήμες και στενοχωριόταν που έβλεπε τον γιο της να γυρνά καθημερινά από το σχολείο όλο και πιο μίζερος. Απλά τον έσφιξε στην αγκαλιά της και τον άφησε να ξεσπάσει με την ησυχία του, τραγουδώντας του, όπως τότε που τον πρωτοκράτησε στην αγκαλιά της δώδεκα χρόνια πριν… Επειδή, ό,τι και να γινόταν, όπου και να πήγαιναν, ο Χάμζα θα ήταν πάντα το μεγάλο λιονταράκι της…

  * μητέρα, μαμά στα αραβικά

** παππούς στα αραβικά

*** πατέρας, μπαμπάς στα αραβικά

Συγγραφέας: Εντίτα Μόρρις (1902-1988)

Μεταφραστής: Βρεττάκος Νικηφόρος (1912-1991)

Λογοτεχνικό γένος: σύγχρονη πεζογραφία

Εκδοτικός οίκος: Θεμέλιο

Χρονολογία έκδοσης: 1976/09

Η οικογένεια που πρωταγωνιστεί σε αυτό το βιβλίο απαρτίζεται από τη Γιούκα, τον άντρα της Φούμιο, τα δύο παιδιά τους τον Ταντέο και τη Μιτσίκο και τη μικρή αδερφή της Γιούκα, Οχάτσου. Και οι πέντε τους ζουν σε μία ήρεμη συνοικία στη Χιροσίμα, όπου και διαδραματίζεται η όλη ιστορία, το 1960, 15 χρόνια μετά τη ρίψη της ατομικής βόμβας «little boy». Η φιλήσυχη οικογένεια αποφασίζει να νοικιάσει ένα δωμάτιο του σπιτιού της σε έναν ξένο, τον Αμερικάνο Σαμ-σαν, που εργάζεται σε μία εταιρεία ναυσιπλοΐας.

Καθώς περνάει ο καιρός η σπινθηροβόλα ευφυία της Οχάτσου ελκύουν τον Σαμ-σαν, ο οποίος υποψιάζεται ότι κάτι περίεργο συμβαίνει. Η Γιούκα αρνείται να του μιλήσει ανοιχτά για την τραυματική εμπειρία τους. Εν τέλει μαθαίνει την αλήθεια από ένα μικρό λάθος του ζωγράφου Μαίντα-σαν και η στάση του αλλάζει.

Παράλληλα η Γιούκα έρχεται αντιμέτωπη και με το πρόβλημα υγείας του συντρόφου της λόγω της ραδιοακτινοβολίας που έχει δεχτεί από την ατομική βόμβα. Η καθημερινότητα γίνεται όλο και πιο δύσκολη. Τα βλέμματα των «Νέων κατοίκων» της Χιροσίμα γεμάτα οίκτο και το γεγονός ότι η Οχάτσου δεν μπορεί να γευτεί τη  μητρότητα, κάνουν τη Γιούκα να μην μπορεί να σκεφτεί καθαρά. Η ιστορία κλείνει με τον τραγικό θάνατο του Φούμιο.  Όσο για τον Σαμ-σαν, η παραμονή του εκεί αναβλήθηκε επ’ αόριστον.

Όσο διάβαζα αυτό το βιβλίο, αισθανόμουν την ανάγκη να συμπαρασταθώ στην πρωταγωνίστρια Γιούκα, παρόλο που δεν έχω νιώσει την απώλεια ή κάποιο αντίστοιχο συναίσθημα. Η αποφασιστικότητα και η τόλμη του χαρακτήρα της μου προκάλεσαν έντονο θαυμασμό. Η δεινή κατάσταση που κλήθηκε να αντιμετωπίσει και οι φρικτές αναμνήσεις που της θύμιζαν διαρκώς ότι είναι «άρρωστη» με έκαναν να πιστεύω πως θα την καταβάλουν ψυχολογικά, αλλά η εξέλιξη της ιστορίας μού απέδειξε το αντίθετο. Θα έλεγα πως διαφέρει σε πολλά με αντίστοιχα βιβλία σύγχρονης πεζογραφίας που έχω διαβάσει, καθώς το μήνυμα που θέλει να περάσει στους αναγνώστες του δεν είναι απλώς αντιπολεμικό αλλά καταδεικνύει το τι μπορεί να προκαλέσει το πονηρό, ύπουλο και ανταγωνιστικό μυαλό που διαθέτει ο άνθρωπος. Με την στάση της η Γιούκα προσπαθεί να μην γίνει θύμα αυτής της άθλιας στρατηγικής, αλλά να χαράξει τον δικό της δρόμο.

Σίγουρα το προτείνω σε παιδιά της ηλικίας μου και μεγαλύτερα ακόμη, γιατί έτσι θα μπορέσουν να αντλήσουν θάρρος, αποφασιστικότητα και σιγουριά, κάποια χαρακτηριστικά που πιστεύω πως δεν αντιπροσωπεύουν τους νέους στις μέρες μας. Ακόμη θα τους διδάξει πόσο σημαντικό είναι να συμβιώνουν ειρηνικά με τους άλλους λαούς και να υπερασπίζονται συγχρόνως την πατρίδα τους.

Μια αληθινή φιλική σχέση προσφέρει πολλά.  Κοινές αναμνήσεις, ευχάριστες στιγμές, αμέτρητες ώρες γέλιου και χαλάρωσης, είναι μερικά μόνο από τα θετικά της φιλίας. Εκτός από αυτά είναι και η συμπαράσταση που οι πραγματικοί φίλοι μάς δίνουν στις δύσκολες και δυσάρεστες στιγμές. Με τους φίλους η ζωή γίνεται πιο όμορφη και εύκολη, καθώς έχουμε δίπλα μας κάποιον που μας αγαπάει και μας νοιάζεται.

Σίγουρα είναι δύσκολο να βρούμε αληθινούς φίλους, γιατί πλέον δεν υπάρχει εκτίμηση και σεβασμός προς τον διπλανό μας. Πολλοί νοιάζονται για το συμφέρον θυσιάζοντας την ευχαρίστηση και την ασφάλεια που μπορεί να προσφέρει μια ανιδιοτελής φιλία.  Επίσης στους γρήγορους ρυθμούς που ζούμε δυσκολευόμαστε να αφιερώσουμε χρόνο, για να καλλιεργήσουμε τη φιλία με κάποιους ανθρώπους.

Στην κρίση της φιλίας συμβάλλουν και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι νέοι όλο και περισσότερο προτιμούν να απομονώνονται απασχολούμενοι με το διαδίκτυο με αποτέλεσμα να απομακρύνονται μεταξύ τους. Πολλοί νέοι αρκούνται στους διαδικτυακούς φίλους που μετριούνται με  likes. Βέβαια αυτού του είδους η φιλία είναι εικονική και επιφανειακή.

Για να έχουμε, κατά τη γνώμη μου, φίλους αληθινούς πρέπει να κατανοήσουμε τη μεγάλη αξία της φιλίας και το πόσο σημαντική είναι για την ψυχική μας υγεία. Τότε ίσως να μπορέσουμε να χτίσουμε μια πραγματική φιλία.

Το Εδιμβούργο είναι μια πόλη που συνδυάζει το παλιό με το σύγχρονο και αυτό την κάνει ξεχωριστή. Οι μέρες της παραμονής μου εκεί κύλησαν πολύ όμορφα, καθώς κάθε μέρα γνώριζα κάτι καινούριο και ερωτευόμουν αυτή την πόλη όλο και περισσότερο. Επισκέφτηκα πολλά όμορφα μέρη, ένα από αυτά είναι το Holyrood Park, όπου ανέβηκα στην κορυφή του Arthur’s Seat, ένα ανενεργό ηφαίστειο, το οποίο προσφέρει εντυπωσιακή πανοραμική θέα. Επίσης, επισκέφτηκα το Royal Mile, έναν από τους πιο δημοφιλείς δρόμους του Εδιμβούργου, γεμάτο μικρά καταστήματα, μουσεία και παραδοσιακές παμπ. Τέλος, δεν θα μπορούσα να παραλείψω το  Εθνικό Μουσείο της Σκωτίας, που μου πρόσφερε μια μοναδική ματιά στην ιστορία και τον πολιτισμό της χώρας.

Αυτό που με εντυπωσίασε περισσότερο στο Εδιμβούργο ήταν οι άνθρωποι. Ζεστοί, φιλόξενοι και πάντα πρόθυμοι να βοηθήσουν. Η νοοτροπία τους αντικατοπτρίζει την παράδοση και τον σεβασμό για την πολιτιστική τους κληρονομιά, ενώ παραμένουν ανοιχτοί σε νέες ιδέες. Επιπλέον, οι άνθρωποι εκεί είναι περήφανοι για την ιστορία τους και δείχνουν έντονη αγάπη για τη σκωτσέζικη ταυτότητα, αλλά χωρίς υπερβολές.

Το Εδιμβούργο επίσης είναι η κατάλληλη πόλη να επισκεφθείς, εάν θέλεις να ξεφύγεις από τους γρήγορους ρυθμούς της καθημερινότητας και να βρεις μια ιδιαίτερη ηρεμία. Υπάρχουν πολλά μέρη στα οποία μπορείς να πας για να χαλαρώσεις και να καθαρίσεις το μυαλό σου. Μέρη με ησυχία, όμορφη θέα, πράσινο και γαλήνια ατμόσφαιρα. Το αγαπημένο μου μέρος, όπου κάθε φορά που πήγαινα, το μυαλό μου ηρεμούσε και ένιωθα μια απίστευτη γαλήνη είναι το Calton Hill. Το Calton Hill είναι ένα ήσυχο σημείο, με μαγευτική θέα σε όλη την πόλη, το οποίο είναι και το ιδανικότερο, για να απολαύσεις το ηλιοβασίλεμα.

Τα ταξίδια μου στο Εδιμβούργο ήταν μια εμπειρία που συνδύασε φυσική ομορφιά, ιστορικό μεγαλείο και ανθρώπινη ζεστασιά. Εκεί έχω περάσει πολλές μέρες της ζωής μου και πλέον το περιβάλλον του μου φαίνεται πολύ οικείο. Δε θα ξεχάσω ποτέ τις στιγμές, αλλά και τις γνώσεις που μου πρόσφερε και προτείνω ανεπιφύλακτα σε όλους να το επισκεφθούνε.

Η μέρα της εκδρομής έφτασε και όλοι συγκεντρωθήκαμε στο σχολείο γεμάτοι ενέργεια και αδρεναλίνη. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, ο καθένας από εμάς είχε την ευκαιρία να απολαύσει τη διαδρομή με διαφορετικό τρόπο. Άλλοι διάβαζαν βιβλία, κάποιοι συζητούσαν για τα μέρη που θα ήθελαν να επισκεφτούν και μερικοί χαλάρωναν, απολαμβάνοντας τη μουσική και τη θέα από το παράθυρο.

Μόλις φτάσαμε στο Βελιγράδι τακτοποιηθήκαμε στο ξενοδοχείο μας και μετά πήγαμε στο Waterfront  όπου θαυμάσαμε τις φωταγωγημένες γέφυρες πάνω από τον Δούναβη ποταμό. Κατόπιν επισκεφτήκαμε τη σύγχρονη πόλη του Βελιγραδίου με τους ουρανοξύστες και περάσαμε λίγο χρόνο σε ένα μεγάλο εμπορικό κέντρο.

Την επόμενη μέρα επισκεφθήκαμε μία από τις ομορφότερες πόλεις της Σερβίας, το Νόβισαντ. Εκεί, είχαμε την τύχη να επισκεφτούμε το κάστρο του Petrovaradin, από όπου απολαύσαμε τη μαγευτική θέα της πόλης. Έπειτα περιηγηθήκαμε στα όμορφα στενάκια της κεντρικής πλατείας και παρευρεθήκαμε σε ακόμη έναν ορθόδοξο ναό, του Αγίου Γεωργίου.

Μετά από μία νύχτα ξεκούρασης αποφασίσαμε να εξερευνήσουμε λίγο καλύτερα το Βελιγράδι. Διασχίσαμε ένα από τα μεγαλύτερα και ωραιότερα πάρκα της πόλης, το Kalemegdan, το οποίο προσφέρει απίθανη θέα στον Δούναβη και είναι γεμάτο ιστορικά μνημεία και πράσινες εκτάσεις. Στη συνέχεια, κατευθυνθήκαμε στο πύργο Ντεμπόισα, όπου φυλακίστηκε ο εθνικός ήρωας, Ρήγας Φεραίος πριν από την τραγική του εκτέλεση. Επιστρέψαμε στο ιστορικό κέντρο όπου ξεναγηθήκαμε στο παλάτι της πριγκίπισσας Λιούμπιτσα, ένα παραδοσιακό κτήριο που θύμιζε τα αρχοντικά της περιοχής μας.

Η επόμενη στάση μας την ίδια μέρα ήταν ο Ναός του Αγίου Σάββα, που ξεχώριζε από μακριά. Πρόκειται για τον μεγαλύτερο ορθόδοξο ναό των Βαλκανίων που μας προκάλεσε μεγάλο ενδιαφέρον και για τον πλούσιο διάκοσμό του σε ψηφιδωτά. Στη συνέχεια, επισκεφτήκαμε το μουσείο Νίκολα Τέσλα, όπου είχαμε την ευκαιρία να συμμετάσχουμε σε διάφορα πειράματα που αναδείκνυαν μερικές μοναδικές επιτυχίες του μεγάλου εφευρέτη. Το βράδι, καταλήξαμε στο κέντρο της πόλης για μια τελευταία περιπλάνηση στον γραφικό πεζόδρομο, απολαμβάνοντας την ατμόσφαιρα και την ενέργεια του Βελιγραδίου.

Την τελευταία μέρα, οδεύοντας για τον γυρισμό, κάναμε μία σύντομη στάση στην πόλη Νις. Παρά τον περιορισμένο χρόνο που είχαμε στη διάθεσή μας, η πόλη μας άφησε αρκετές εντυπώσεις, αν και δεν καταφέραμε να την χορτάσουμε πλήρως και να ανακαλύψουμε όσα είχε να προσφέρει.

Όταν επιστρέψαμε στην Ελλάδα, νιώθαμε ολοκληρωμένοι από την εμπειρία που ζήσαμε. Το ταξίδι στην Σερβία μας έδωσε όχι μόνο πολύτιμες γνώσεις για την ιστορία και τον πολιτισμό των Σέρβων, αλλά και αναμνήσεις που θα μας συνοδεύουν για μια ζωή. Ήταν μια περιπέτεια που μας έκανε να αναλογιστούμε τη σημασία του να ταξιδεύουμε, να γνωρίζουμε και να κατανοούμε τον κόσμο γύρω μας!