Ο βασιλίσκος ήταν ένα από τα πιο τρομακτικά τέρατα της μυθολογίας, αν και όχι ιδιαίτερα γνωστό. Ο βασιλίσκος, βασιλιάς των ερπετών, διέθετε ουρά ερπετού, ενώ το υπόλοιπο σώμα είχε τη μορφή κόκορα. Το μεγαλύτερο όπλο του ήταν το δολοφονικό του βλέμμα. Αρκούσε μία μόνο ματιά και το ζωντανό ον που τον συναντούσε, μεμιάς πέθαινε ακαριαία.
Επιπλέον η σιχαμένη και βρομερή του ανάσα μπορούσε να σκοτώσει τα πτηνά που πετούσαν στον ουρανό και να καταστρέψει τις σοδειές, από όπου περνούσε.
Τέλος το δηλητηριώδες δάγκωμά του ήταν αρκετό για να εξολοθρεύσει οποιονδήποτε αντίπαλό του.
Κατά τη μυθολογία, υπήρξε ένας βασιλίσκος που γεννήθηκε στις ερήμους της Αιγύπτου λόγω της εξαιρετικά δύσκολης αναπαραγωγής του. Για να γεννηθεί ένας βασιλίσκος, χρειαζόταν ένας βάτραχος ή κατά άλλες εκδοχές του μύθου ένα φίδι να κλέψει και να κλωσήσει το αυγό που θα γεννούσε ένας μονόφθαλμος κόκορας.
Στους εχθρούς του συγκαταλέγονται οι νυφίτσες, οι οποίες τρέφονταν με απήγανο* και άλλα φυτικά βότανα, που τις έκαναν ανθεκτικές στο τρομερό βλέμμα του βασιλίσκου, με αποτέλεσμα να είναι τα μόνα ζωντανά πλάσματα που μπορούσαν να τον αντικρύσουν χωρίς να πεθάνουν από το δολοφονικό του βλέμμα.
Το δεύτερο τρωτό σημείο του ήταν οι καθρέπτες, καθώς ακόμη και ο ίδιος δεν είχε ανοσία στο βλέμμα του, όταν αυτό καθρεφτιζόταν στα μάτια του.
Τέλος σύμφωνα με μεταγενέστερες εκδοχές του μύθου: ο βασιλίσκος πέθαινε ακαριαία, όταν άκουγε το λάλημα του πετεινού.
* Απήγανο: Ο απήγανος είναι ένα αρωματικό αειθαλές πολυετές φυτό. Χρησιμοποιούνταν ως αντίδοτο στις δηλητηριάσεις.
