Ας θυμηθούμε τον «τουρκοφάγο» Νικηταρά, του οποίου το ήθος θαύμαζαν και οι Τούρκοι, που συνελήφθη το Δεκέμβρη του 1839 με την κατηγορία της συνομωσίας κατά του Όθωνα και δικάστηκε. Εξορίστηκε για ενάμιση χρόνο στην Αίγινα και η πατρίδα, όταν γύρισε από την εξορία τυφλός, του «παραχώρησε» μια θέση ζητιάνου έξω από το ναό της Ευαγγελίστριας.

Ανάλογη «τιμή» περίμενε και τη Μαντώ Μαυρογένους, που έδωσε όλη την περιουσία της στον Αγώνα, αλλά διώχτηκε από τις συνωμοτικές ενέργειες του Κωλέττη και του Μαυροκορδάτου. Μετά το τέλος του Αγώνα έκανε αίτηση και ζητούσε από το κράτος μια μικρή σύνταξη. Ο κρατικός υπάλληλος τη ρώτησε: «και τι κάνατε για τον Αγώνα;» Και εκείνη απάντησε «τίποτα». Πέθανε σε ηλικία 44 χρόνων φιλοξενούμενη σ’ ένα σπίτι φίλων.

Αλλά το επίσημο ελληνικό κράτος πρόσφερε «ανταπόδοση» και στη μεγαλύτερη φυσιογνωμία της ελληνικής επανάστασης, το Γέρο του Μοριά. Ο Κολοκοτρώνης, μετά την ανάκτηση της Τριπολιτσάς και τη συντριβή του Δράμαλη στα Δερβενάκια, έγινε σύμβολο στις καρδιές των σκλαβωμένων Ελλήνων, αλλά και επικίνδυνος για τους πολιτικούς.

Έτσι, αναίτια φυλακίζεται το 1825 στην Ύδρα και το 1833 μαζί με τον Πλαπούτα συλλαμβάνεται για «εσχάτη προδοσία» και φυλακίζεται στα μπουντρούμια του Παλαμηδίου. Δικάστηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο από το δικαστήριο, το οποίο αποτελούνταν από τον Πρόεδρο Πολυζωίδη και τους δικαστές Τερτσέτη, Λουκόπουλο, Σούτσο και Πάικο. Την καταδικαστική απόφαση αρνήθηκαν να υπογράψουν ο Πολυζωίδης και ο Τερτσέτης. Αργότερα ο Όθωνας μετέτρεψε τη θανατική ποινή σε 20/ετή κάθειρξη.

Δυστυχώς, τέτοιες σκοπιμότητες χαρακτηρίζουν την ιστορική πορεία της φυλής μας από την Αρχαιότητα και επιτρέπουν στον εθνικό μας ποιητή να πει:

«Σαν μισούνται ανάμεσό τους

Δεν τους πρέπει ελευθεριά»

Ας διδαχτούμε, λοιπόν, από το ’21.

Αν αποκτήσουμε μόρφωση και ενότητα «αλλοίμονο» σε όλους εκείνους, που, ιδιαίτερα σήμερα, μας κοιτάζουν με μια ειρωνεία στο βλέμμα… αλλά οι Έλληνες μέσα στις δυσκολίες «ανεβαίνουν», με την αριστοτελική σημασία της λέξης «ανάβασις».

Μεταξία Αλεξανδρή

Κατά την Επανάσταση του 1821 υπήρξαν κάποιες σημαντικές γυναικείες μορφές, οι οποίες συνέβαλλαν αποφασιστικά στον δύσκολο αυτόν αγώνα των Ελλήνων. Μερικές από αυτές είναι :

ΛΑΣΚΑΡΙΝΑ ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ (1771-1825)

H Μπουμπουλίνα είχε καταγωγή από την Ύδρα. Γεννήθηκε μέσα στις φυλακές της Κωνσταντινούπολης στις 11 Μαΐου του 1771. Το έτος 1811 βρίσκει την Μπουμπουλίνα δύο φορές χήρα, μητέρα επτά παιδιών και κληρονόμο μιας πολύ μεγάλης περιουσίας σε πλοία, μετρητά και ακίνητα. Αρχικά έγινε μέτοχος σε διάφορα πλοία και σιγά-σιγά ναυπήγησε και δικά της. Μεταξύ αυτών ο περίφημος και ονομαστός “Αγαμέμνων”, το πρώτο ελληνικό πολεμικό πλοίο του 1821 με μήκους 48 πήχεων και 18 κανόνια, του οποίου η ναυπήγηση κόστισε 75.000 τάλληρα. Η Μπουμπουλίνα έγινε μέλος της Φιλικής Εταιρείας στην Κωνσταντινούπολη και ήταν η μόνη γυναίκα που μυήθηκε σε αυτή. Η Μπουμπουλίνα έπεσε νεκρή από Σπετσιώτικο βόλι στις 22 Μαΐου 1825. Οι Ρώσοι της απένειμαν τον τίτλο της «Ναυάρχου» μετά το θάνατο της, έναν τίτλο με παγκόσμια μοναδικότητα για γυναίκα.

ΜΑΝΤΩ ΜΑΥΡΟΓΕΝΟΥΣ (1796-1840)

Η Μαντώ Μαυρογένους ήταν ηρωίδα της ελληνικής επανάστασης του 1821. Κόρη του εγκατεστημένου στην Τεργέστη Έλληνα μεγαλέμπορου Νικολάου Μαυρογένους, γεννήθηκε το 1796 στην Πάρο. Η μόρφωσή της, ο εκρηκτικός χαρακτήρας της και η φλόγα για την ελευθερία της Ελλάδας την ανέδειξαν σε μια ξεχωριστή μορφή της επανάστασης. Έδωσε για τον αγώνα 700.000 γρόσια ενώ δε δίστασε να πουλήσει ακόμα και κοσμήματά της για να περιθάλψει 2.000 Μεσολογγίτες που σώθηκαν από την Έξοδο…

Τιμήθηκε με το βαθμό του αντιστράτηγου από τον Καποδίστρια και της παραχωρήθηκε σπίτι στο Ναύπλιο. Στην απελευθερωμένη Ελλάδα, οι πολιτικές ίντριγκες του Κωλέτη έχουν σαν στόχο και τη Μαντώ. Αποσύρεται απογοητευμένη στην Πάρο το 1840, όπου πέθανε το 1848, φτωχή και λησμονημένη, έχοντας διαθέσει όλη της την περιουσία στον αγώνα της Ελλάδας για απελευθέρωση.

Πηγή: http://fdathanasiou.wordpress.com

Σοφία Μανιτάρη – Β2

Στο διάστημα της Τουρκοκρατίας δημιουργήθηκαν μια σειρά από ελληνικά σχολεία τα οποία και φρόντισαν για την ελληνική παιδεία των ελληνοφώνων και γι” αυτό ονομάστηκαν Φροντιστήρια (από την αρχαία ελληνική λέξη για την εκπαίδευση). Από αυτά τα φροντιστήρια αποφοιτούσαν οι δάσκαλοι των ελληνικών κοινοτήτων. Ανάμεσα σε αυτά ήταν το Φροντιστήριο της Τραπεζούντας, το Ελληνικόν Φροντιστήριον Χερσώνος, το Ελληνικόν Φροντιστήριον Αργυροπόλεως και άλλα. Η παιδεία των Ελλήνων κατά την τουρκοκρατία γινόταν σε τοπικά σχολεία αλλά και σε μεγάλες σχολές με οικονομική συνδρομή Ελλήνων, ντόπιων ή της διασποράς και την υποστήριξη και καθοδήγηση της Εκκλησίας, υπό την επίβλεψη του Οθωμανικού κράτους.

ΚΡΥΦΟ  ΣΧΟΛΕΙΟ

Με τον όρο κρυφό σχολειό αναφέρεται από τους Έλληνες η κρυφή και απαγορευμένη από τους Τούρκους διδασκαλία η οποία σύμφωνα με αμφιλεγόμενες μαρτυρίες φέρεται ότι λάμβανε χώρα κατά την τουρκοκρατία, είτε διότι η εκπαίδευση των Ελλήνων ήταν απαγορευμένη σε ορισμένους τόπους και κατά ορισμένες περιόδους είτε διότι στα πλαίσια της επιτρεπόμενης εκπαίδευσης γίνονταν και μαθήματα εθνικής αφύπνισης και ανεξαρτησίας. Το «κρυφό σχολειό» διδασκόταν ως πραγματικότητα για αρκετές δεκαετίες στα ελληνικά σχολεία μέχρι τη δεκαετία του 1970, στο πλαίσιο των μαθημάτων Ιστορίας. Σήμερα κατ΄άλλους αποτελεί μύθο, κατ΄ άλλους θρύλο με ιστορική βάση και κατ΄ άλλους στοιχείο της προφορικής παράδοσης, με διάφορους οικισμούς και μοναστήρια να αναφέρονται ως σημεία που λειτουργούσε κρυφό σχολειό. Με τον τίτλο «κρυφό σχολειό» αναφέρονται επίσης πίνακας του Γύζη του 1885/6 και ποίημα του Ιωάννη Πολέμη του 1900, που είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την απήχηση της παράδοσης του κρυφού σχολειού.

Πηγές :

http://el.wikipedia.org/wiki/Κρυφό_Σχολειό

http://el.wikipedia.org/wiki/Τουρκοκρατία

]]> https://schoolpress.sch.gr/7gnion/archives/1123/feed 0 https://schoolpress.sch.gr/7gnion/archives/1111 https://schoolpress.sch.gr/7gnion/archives/1111#comments Fri, 21 Mar 2014 21:28:37 +0000 ΜΠΙΤΣΑΒΑ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ http://schoolpress.sch.gr/7gnion/?p=1111

Δημητρίου Κυριακή – Γ1, Σοναντή Ελπίδα – Γ5

Τον τελευταίο καιρό, αναθεωρητές της ελληνικής ιστορίας προσπαθούν να αλλάξουν τα ιστορικά δεδομένα, παρουσιάζοντας κάποιες απόψεις με σκοπό να κρύψουν την ιστορική αλήθεια. Μειώνουν το ρόλο της εκκλησίας στην επανάσταση του 1821, στυλώνουν αγωνιστές   και τονίζουν ότι η εκκλησία ήταν καθέτως αντίθετη με την ιδέα της επανάστασης. Από τη μία, όπως έχουμε διδαχτεί, η Ελληνική εκκλησία δεν ήταν σύμφωνη από την αρχή, αλλά στη συνέχεια βοήθησε ενεργά στην επανάσταση του 1821.

Εξάλλου, επισημαίνουμε ότι ο αρχηγός της Επαναστάσεως, Αλέξανδρος Υψηλάντης, είχε διαμηνύσει από τον Ιανουάριο του 1821 προς τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη ότι ενδέχεται ο Πατριάρχης να προβεί σε αποκήρυξη της Επαναστάσεως, για να προστατεύσει τους Έλληνες των μη επαναστατημένων περιοχών, και η αποκήρυξη αυτή δεν θα εκφράζει το πραγματικό φρόνημά του. Δύο άντρες υπήρξαν τότε σωτήρες του έθνους. Ο Εθνομάρτυρας Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄και ο Ιωάννης Καποδίστριας, ο οποίος έσωσε την Επανάσταση με τη διπλωματική δεξιοτεχνία του, καθώς επέτυχε στο Λάιμπαχ να ματαιώσει απόφαση των εκεί συγκεντρωμένων αρχηγών των Μεγάλων τότε Δυνάμεων για επέμβαση του αντεπαναστατικού συνασπισμού των εναντίον του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα των Ελλήνων και, μάλιστα, για να επιτύχει τη ματαίωση αυτή, προσπάθησε να συντάξει ο ίδιος αποκήρυξη του Αλεξάνδρου Υψηλάντη ως Αρχηγού της Επαναστάσεως των Ελλήνων.

Δυο «αποκηρύξεις», λοιπόν, συνέβαλαν κρίσιμα για την περίσωση το 1821 του Γένους των Ελλήνων και για τη μη καταστολή με διεθνή σύμπραξη της απελευθερωτικής του Επαναστάσεως. Έτσι πιστεύω ότι οι ιστορικοί δημιουργούν λάθος γνώμη για αυτές τις αποκηρύξεις, πόσο μάλλον και για τον ρόλο της εκκλησίας.

Πηγή: http://lomak.blogspot.gr/

Μαλάκη Ευφροσύνη, Μπασιούκα Χριστίνα – Β2

Το παιδομάζωμα (Τουρκ. devşirme, ντεβσιρμέ) ήταν οθωμανική πρακτική απαγωγής νέων αγοριών, κυρίως χριστιανών των Βαλκανίων, με σκοπό την ανατροφή τους ως στρατιωτών ή τη στελέχωση υπηρεσιών του σουλτάνου. Λεγόταν και «παιδολόγι» ή «γενιτσαριά» Ήταν κεντρικά οργανωμένη διαδικασία και εμπνευστής του υπήρξε ο Καρά Χαλίλ Πασάς, μεγάλος βεζίρης επί σουλτάνου Μουράτ Α΄ (βασ. 1359-1389). Κατά τον Απ. Βακαλόπουλο (ιστορικός συγγραφέας και πανεπιστημιακός) το παιδομάζωμα άρχισε να εφαρμόζεται συστηματικά λίγο πριν το 1430 επί Μουράτ Β΄ ενώ ενωρίτερα ίσως εφαρμοζόταν σποραδικά. Στρατολογούνταν νεαρά αγόρια από χριστιανικές οικογένειες του οθωμανικού κράτους, τα οποία εξισλαμίζονταν και εκπαιδεύονταν ώστε να στελεχώσουν διάφορες κρατικές υπηρεσίες. Η πλειονότητα προοριζόταν για τα τάγματα του καπίκουλου (τοξοβόλοι στην Κριμαία), ειδικότερα τους γενίτσαρους, ενώ άλλοι κατέληγαν να υπηρετούν στο παλάτι του σουλτάνου. Αναφέρεται και ως «φόρος αίματος» σε αντιπαραβολή με τον κεφαλικό φόρο.

Τα όρια ηλικίας των αγοριών, όπως καταγράφονται σε διαφορετικές πηγές, εμφανίζουν σημαντικές αποκλίσεις, ενώ αναφέρεται ως κατώτατη ηλικία αυτή των οκτώ ετών και ως ανώτατη των είκοσι. Οθωμανικά έγγραφα, του 17ου αιώνα, συγκεκριμενοποιούν τα όρια μεταξύ 15-20 ετών.

Το παιδομάζωμα και ο θρήνος των μητέρων για τα παιδιά τους καταγράφεται σε πολλά δημοτικά τραγούδια:

Ανάθεμά σε, βασιλιά, και τρις ανάθεμα σε,
με το κακό οπόκαμες, και το κακό που κάνεις.
Στέλνεις, δένεις τους γέροντας, τους πρώτους τους παπάδες
Να μάσης παιδομάζωμα, να κάμης γενιτσάρους.
Κλαιν” οι γοναίοι τα παιδιά, κ” οι αδελφές τ” αδέλφια,
Κλαίγω κ” εγώ και καίγομαι και όσο θα ζω θα κλαίγω.
Πέρσι πήραν τον γιόκα μου, φέτο τον αδελφό μου.

Πηγή:  http://el.wikipedia.org/wiki/Παιδομάζωμα

(Φυλακές Χατζηκώστα 1946)

Την Τρίτη 14 Μαρτίου 1944 ο Υπουργός Εσωτερικών Ταβουλάρης κάλεσε σε σύσκεψη την ηγεσία των Σωμάτων Ασφαλείας, στην οποία αποφασίστηκε η διενέργεια ερευνών και συλλήψεων «εν τω Συνοικισμώ Καλογραίζης και των πέριξ αυτού μικροσυνοικισμών την επομένην ημέραν».

Στις 9:00 το βράδυ της ίδιας ημέρας συγκεντρώθηκαν όλες οι δυνάμεις της Χωροφυλακής και των Ταγμάτων Ασφαλείας στο Υπουργείο, επιχείρηση που ολοκληρώθηκε στη 1:00 μετά τα μεσάνυχτα. Η δύναμη αυτή μεταφέρθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες με λεωφορεία στην Καλογρέζα. Οι άνδρες αποβιβάστηκαν και περικύκλωσαν την Καλογρέζα και τις γύρω συνοικίες. Το μπλόκο άρχισε «Ευθύς άμα τη ανατολή του ηλίου ήρξαντο ομοβροντιών δι όπλων και χειροβομβίδων προς τρομοκράτησιν των κατοίκων εν ω ταυτοχρόνως εξ όλων των σημείων εισήρχοντο εις τα πρώτα οικήματα προς ενέργειαν ερευνών και συλλήψεων ολοκλήρου του άρρενος πληθυσμού άνω των 14 ετών ους και μετέφερον εις τι εκεί πλησίον περιμανδρωμένον οικόπεδον«.

(Η συμφωνία του Λιβάνου)

Μετά από λίγες ώρες και αφού είχε δημιουργηθεί μια εικόνα πλήρους τρομοκρατίας με αδιάκριτους ξυλοδαρμούς και πλιάτσικο στα σπίτια της συνοικίας, ολοκληρώθηκαν οι συλλήψεις που ανήλθαν σε 285 άτομα. Ακολούθησε η εκτέλεση 22 ατόμων με την κατηγορία ότι ανήκαν στο ΕΑΜ, από εκτελεστικό απόσπασμα ανδρών της Ειδικής Ασφάλειας, η παράδοση 50 ατόμων στους Γερμανούς, η κράτηση και μεταφορά 150 ατόμων από την Ειδική Ασφάλεια στις φυλακές Χατζηκώστα και η απόλυση των υπολοίπων.

Ο ναυτικός Αντώνιος Κ., συνελήφθηκε τα ξημερώματα από άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας καθώς πήγαινε στη δουλειά του. Τον οδήγησαν σε ένα βουναλάκι όπου ήταν και άλλοι κρατούμενοι. Από εκεί τους πήγαν στην πλατεία «όπου μας έλεγαν «κερατάδες θα σας σφάξουμε σαν τραγιά»». Στην πλατεία φέρανε τον Χρυσαυγή τον οποίον πίεζαν να μαρτυρήσει και αφού αρνήθηκε, «τότε ο Λάμπου είπε «τυφεκίστε τον»». Ύστερα έγινε η ανάγνωση ονομάτων από κατάλογο και οι 20 οδηγήθηκαν, με τη συνοδεία Χωροφυλάκων και Τσολιάδων, σε ένα ρέμα 100 μέτρα από την πλατεία όπου και εκτελέστηκαν. Κατά τη διάρκεια του μπλόκου άνδρες των Ταγμάτων Ασφαλείας συνέλαβαν τον Δημήτριο Αργυρόπουλο, αδελφό της Μαρίας Μ. Όταν αυτή έφτασε τρέχοντας στο σημείο όπου μετά από λίγο έγινε η εκτέλεση, είδε τον επικεφαλής της Ειδικής Ασφάλειας Λάμπου, ο οποίος «βαστούσε στα χέρια του την εικόνα της Παναγίας και έλεγε «με την διαταγήν αυτής θα πιώ αίμα»». Την ίδια τραγική τύχη είχαν και τα δύο αδέλφια της Χριστίνας Π. Μάλιστα την επόμενη ημέρα ένας από τους ομαδάρχες των ομάδων κρούσης της Χωροφυλακής, την επισκέφτηκε και την απείλησε ότι σε περίπτωση που καταθέσει μήνυση εναντίον τους, θα την εκτελέσει ο ίδιος:

«Όταν συνελήφθη ο αδελφός μου οδηγήθη εις τον Λάμπου όστις διέταξε τον Χανιώτη να τον κτυπήση, όπερ και εγένετο. Όταν ο έτερος αδελφός μου Γεώργιος είδαν ότι εκτυπούσαν τον αδελφόν μας μετέβη εκεί και είπεν εις τον Λάμπου ότι είναι αθώος και συνεπώς αδίκως τον κτυπούν. Τότε ο Λάμπου διέταξε και συνέλαβον και τον έτερον αδελφόν μου και μαζί με άλλους 21 εξετέλεσαν επί τόπου και τους δύο αδελφούς μου. Την επομένην ημέραν ήλθεν ο Παρθενίου και μου είπεν να μην υπάγω εις την Ασφάλειαν διότι θα με εκτελέση ο ίδιος εις τα σκαλιά της Ασφάλειας».

Από ένα σημείο και μετά, πέρα από τις πολιτικές επιδιώξεις των ηγεσιών των δύο πλευρών που βρίσκονταν σε σύγκρουση, η δράση των απλών μελών δημιούργησε ένα διαρκώς κλιμακούμενο κύκλο βίας. Σε αυτό τον κύκλο, ιδεολογία και πολιτική στράτευση πολλές φορές παραμερίζονταν από το μίσος και την επιθυμία για εκδίκηση. Οι πράξεις που εκπορεύονταν από τη λογική της βίας, οδηγούσαν στη διεύρυνση και εμβάθυνσή της.

Σε αυτό το πλαίσιο, η δράση των ανδρών των Σωμάτων Ασφάλειας καθορίζονταν όλο και λιγότερο από τις «άνωθεν» εντολές και όλο και περισσότερο από τις «πρωτοβουλίες» τις οποίες λάμβαναν, για τις οποίες άλλωστε δεν λογοδοτούσαν σε κανένα. Ακόμη και αν δεχτεί κάποιος ότι οι άνδρες των Σωμάτων Ασφάλειας – παρά την εμπλοκή τους σε κυκλώματα εκβιαστών, τη συμμετοχή τους σε αναρίθμητες λεηλασίες οικιών και καταστημάτων και τις παράνομες απολαβές που είχαν για την απελευθέρωση κρατουμένων – πολέμησαν για να μην υπερισχύσει ο κομμουνισμός, η ιδιότητά τους ως κρατικών οργάνων, διαφοροποιούσε σημαντικά τη θέση τους σε σχέση με αυτή των αντιπάλων τους.

Σε αυτή τη διάσταση αναφέρθηκε λίγο μετά την απελευθέρωση ο Αριστοτέλης Κουτσουμάρης, καταγράφοντας την οπτική ενός σημαντικού τμήματος των κατοίκων της Αθήνας που διαφωνούσε με την εαμική πολιτική και δράση, αλλά παράλληλα έβλεπε με απέχθεια τα όσα διέπρατταν τα Σώματα Ασφαλείας:

«Ποτέ δεν εντράπηκαν περισσότερον οι πραγματικοί εθνικισταί, όσο τώρα, που εμφανίζονται ομοϊδεάται τους οι εγκληματίες αυτοί των Σωμάτων Ασφαλείας. Σ’ εκείνους, που τους λένε, γιατί κάνετε τα εγκλήματα αυτά απαντούν. Στη βία των Εαμιτών, εφαρμόζουμε τη βία. Μας σκοτώνουν, τους σκοτώνουμε. Η διαφορά όμως είναι ουσιώδης μεταξύ εαμιτών και κρατικής υπηρεσίας. Εκείνοι είναι ανεύθυνοι παράγοντες. Κάνουν βεβαίως άσχημα να κάνουν εγκλήματα. Αυτό όμως δεν θα ειπή πως μια Κρατική Υπηρεσία πρέπει να κάνη τα ίδια εγκλήματα. […] Η πολιτεία έχει τη δικαιοσύνη, για να κολάζη τους εγκληματούντας. Ποτέ δεν έδοσε στα όργανα της εκτελεστικής εξουσίας το δικαίωμα αυτό.»

Μια από τις πολλές πράξεις των Σωμάτων Ασφαλείας, που έκαναν τον Κουτσουμάρη να περιγράψει με μελανά χρώματα τη δράση τους στην Αθήνα, ήταν και τα όσα διαδραματίστηκαν το πρωί της 24ης Ιουνίου 1944 σε εργοστάσιο εριουργίας στη Νέα Ιωνία. Όταν περίπου 15 φοιτητές, μέλη διαφόρων αντιστασιακών οργανώσεων, πήγαν εκείνο το πρωί στο εργοστάσιο για να εξηγήσουν στους εργαζομένους τα όσα είχαν επιτευχθεί με τη Συμφωνία του Λιβάνου, αιφνιδιάστηκαν βλέποντας εργάτες, μυστικά μέλη της Ειδικής Ασφάλειας, να ανοίγουν πυρ εναντίον τους.