Η πρωτοχρονιά μας βρήκε οικογενειακώς στο Άμστερνταμ. Φυσικά το μουσείο Van Gogh ήταν το κύριο αξιοθέατο στο πρόγραμμά μας

Φτάσαμε νωρίς και απολαύσαμε καταρχήν την αρχιτεκτονική του κυλινδρικού κτιρίου. Η τεράστια αίθουσα υποδοχής με τις ψηλές τζαμαρίες και τα πολλά επίπεδα μας ενθουσίασε.

Η πρώτη αίθουσα ήταν αφιερωμένη στις αυτό προσωπογραφίες του καλλιτέχνη. Και εγώ που νόμιζα ότι ήταν μια, αυτή η πολύ γνωστή αυτοπροσωπογραφία. Τελικά ήταν πολλές, πάρα πολλές. Με χρώμα ή μόνο με μολύβι και κάποιες ίσως με κάρβουνο. Ήταν τόσες πολλές που γέμιζαν μια ολόκληρη αίθουσα.

Στην ξενάγηση έμαθα ότι ο Βίνσεντ από την εφηβεία του ακόμη αγαπούσε τα λουλούδια τα πουλιά, τα έντομα και εντυπωσίαζε με την ικανότητά του να ζωγραφίζει. Τα αγαπημένα του λουλούδια ήταν ταυτόχρονα και τα πιο διακριτικά, αυτά που ζουν και ανθίζουν χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση. Ο καλλιτέχνης πίστευε ότι «η φύση πάντα εναντιώνεται στον καλλιτέχνη αλλά όποιος παίρνει την τέχνη στα σοβαρά δεν θα αφήσει αυτήν την αντίσταση να τον αποθαρρύνει». Πίστευε ότι έχει αποκτήσει μια αμοιβαία φιλική σχέση με τη φύση και σε μια επιστολή προς τον αδελφό του Τεό έγραψε για την επιθυμία του να στολίσει το ατελιέ του στην Αρλ, που μετακόμισε αργότερα, με « πέντε-έξι πίνακες με ηλιοτρόπια».

Τα ηλιοτρόπια του Van Gogh με ενθουσίασαν τόσο που ήθελα να τα αποτυπώσω με το δικό μου χέρι και να φανταστώ για λίγο πώς θα ήταν να ζωγράφιζα τον Bίνσεντ από κοντά.

Σε κάθε παιδί με περιέργεια για την τέχνη, προτείνω το μουσείο Van Gogh στο Άμστερνταμ! Θα γνωρίσει έναν ευαίσθητο και λίγο παράξενο καλλιτέχνη με έργα που μπορεί να καταλάβει και να απολαύσει ακόμα και ένα παιδί.

Μπάμπης Μαστρογιάννης (Α2)

Πηγή

Art Book, Van Gogh, Eκδ. Electa

“οι στίχοι ενώνουν αυτά που οι λέξεις χωρίζουν…”

   Η 21η Μαρτίου, είναι η πρώτη μέρα της  Άνοιξης , όπου η φύση αφήνει πίσω το κρύο του Χειμώνα και αναγεννάται, βαδίζοντας σιγά σιγά προς το καλοκαίρι. Τα λουλούδια ανθίζουν και γεμίζουν τα λιβάδια ,τα δέντρα καρποφορούν και οι ημέρες γίνονται πιο μεγάλες και ηλιόλουστες, γεμίζοντας τον κόσμο με  αισιοδοξία.

   Η επιλογή αυτής της μέρας δεν είναι τυχαία. Η UNESCO, το 1999, αναγνώρισε την  σημαντική αξία της στη φύση, η οποία έχει αντίκτυπο σε όλους τους ανθρώπους, καθώς σημάνει την συνεχή  ανανέωση της την περίοδο που ακολουθεί και την έκρινε κατάλληλη ορίζοντας την “Παγκόσμια ημέρα ποίησης”.  Σκοπός της αναμφισβήτητα όμορφης αυτής εορτής, είναι να ενισχύσει την επιρροή της ποίησης έτσι ώστε να μη θεωρείται πλέον “νεκρή” τέχνη και να αναδείξει την ανάγκη του ανθρώπου να εκφράζεται μέσα από αυτή.

Η ποίηση αποτελούσε από την αρχαιότητα, εκτός από μία πολύ περιζήτητη τέχνη και μέσο ένωσης των ανθρώπων, αφού η ομαδική συγγραφή και η παρουσίαση των ποιημάτων διευρίνει τους πνευματικούς ορίζοντες και ενισχύει τη πολιτιστική πολυμορφία. Αξιοσημείωτη είναι η αναφορά στην αρχαιοελληνική και ρωμαϊκή ποίηση, με βασικούς εκπροσώπους τον Όμηρο και τον Βιργίλιο, οι οποίοι έθεσαν τα θεμέλια της σύγχρονης ποίησης.

Μερικοί από τους σημαντικότερους Έλληνες ποιητές είναι ο Οδυσσέας Ελύτης (1911-1996), με κορυφαίο του έργο το “Άξιον Εστί” που συνδιάζει επική αφήγηση, ψαλμωδία και ποίηση, επηρεασμένη από τον βαθύ πατριωτισμό του.

Ο Γιάννης Ρίτσος (1909-1990) είναι ένας εξίσου σπουδαίος ποιητής της ελληνικής λογοτεχνίας . Το έργο του εκτείνεται σε μία ποικιλόμορφη πληθώρα ποιημάτων που διακρίνονται για το λυρικό και αντιπολεμικό στοιχείο με πιο γνωστό του έργο τη “Ρωμιοσύνη”.

Σήμερα η “Παγκόσμια μέρα ποίησης” εορτάζεται με ένα πλήθος εκδηλώσεων σε όλο τον κόσμο. Οργανώνονται διαγωνισμοί ποίησης καθώς και απαγγελίες ποιήματα γνωστών ποιητών, ενώ πολλές εκπαιδευτικές και ποιητικές οργανώσεις προσκαλλούν νεαρούς ποιητές με σκοπό την παρουσίαση των προσωπικών τους έργων σε κοινό.

Η “Παγκόσμια ημέρα ποίησης” αποτελεί μια πολύ σημαντική πνευματική εορτή για όλους τους ανθρώπους, αφού η ποίηση μας ενθαρρύνει να εκφαζόμαστε ελεύθερα και βελτιώνει το λεξιλόγιο και τη σωστή χρήση της ελληνικής γλώσσας.

Χριστίνα Γεωργακάκου (Γ1)

Η ελληνική γλώσσα έχει δανείσει χιλιάδες λέξεις στο παγκόσμιο λεξιλόγιο, ειδικά στους τομείς της επιστήμης, της φιλοσοφίας, της πολιτικής και της καθημερινότητας.

Αγγλικά άραγε πως λέγεται το computer;

 Όταν πλημμύριζε ο Νείλος στην Αρχαία Αίγυπτο, οι αγρότες που είχαν χωράφια δίπλα στο ποτάμι έχαναν  τα όρια τους. Όταν βρέθηκε εκεί ο Θαλής ο Μιλήσιος να μετρήσει την μεγάλη πυραμίδα από την σκιά της, του ανέθεσαν να βρει έναν τρόπο έτσι ώστε μετά την άμπωτη να μπορούν να ξαναβρούν οι Αιγύπτιοι αγρότες τα όρια των χωραφιών τους. Ο Θαλής έβαλε πασσάλους ανά τακτά διαστήματα στην άκρη του ποταμού κατά μήκος της ακτής. Από κάθε πάσσαλο έδεσε μακριά σχοινιά προς τα έξω, προς τα χωράφια, δηλαδή κάθετα σε διεύθυνση προς τον ποταμό. Τα σχοινιά κατά μήκος τους, ανάλογα με τις αποστάσεις έφεραν κόμβους !!! Με την βοήθεια των κόμβων μέτρησε ακριβώς τα σύνορα του κάθε αγρού αφού είχε σταθερή απόσταση από τον ποταμό. Η μέθοδος αυτή, του να υπολογίζεις δηλαδή με ακρίβεια, ονομάστηκε κομβέω. (υπολογίζω, μετρώ ακριβώς με την βοήθεια κόμβων…) Αργότερα το πήραν οι Λατίνοι όπου όσοι ήξεραν να εκτελούν μαθηματικές ή αριθμητικές πράξεις, το φώναζαν δυνατά και ο υπολογισμός σε αυτούς έγινε combaso, ή compasso ( Υπάρχει και σήμερα όργανο στη ναυσιπλοΐα για υπολογισμό της πορείας του πλοίου κλπ). Έκτoτε το μετρώ ή υπολογίζω με ακρίβεια-compaso => computer!!!
Ελληνικές  λέξεις  που χρησιμοποιούνται διεθνώς (χωρίς οι περισσότεροι να γνωρίζουν ότι είναι ελληνικές!)

Το ξέρατε ότι το «yes» είναι ελληνικό; Το «turbo»; Το «kiss»; Κι όμως, η επιδραστικότητα της ελληνικής γλώσσας έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο που ούτε εμείς δεν το φανταζόμαστε. Πασίγνωστες λέξεις που χρησιμοποιούνται σε όλο τον κόσμο, και που έχουν γυρίσει και στην Ελλάδα ως αντιδάνεια, έχουν ελληνική προέλευση.

Yes
Στα αγγλικά, το “yes” είναι κάτι που όλοι γνωρίζουν. Ωστόσο, ο λόγος που ίσως δεν είναι τόσο γνωστός είναι ότι προέρχεται από το αρχαιοελληνικό μόριο “γε,” το οποίο έχει μια σημασιολογική ποικιλία και περιλαμβάνει τη λέξη “βεβαίως.” Το “γε” προσδίδει έμφαση στη λέξη που συνοδεύει, και συναντάται συχνά στην ελληνιστική περίοδο.

Turbo
Ποιος δε γνωρίζει αυτήν τη μικρή λέξη που έχει συνδέσει την απόδοση με ένα ευρύ φάσμα συσκευών, από ηλεκτρικές σκούπες μέχρι αγωνιστικά αυτοκίνητα; Καταγόμενη από την αρχαία ελληνική “τύρβη,” που σημαίνει κυκλική και ταραχώδη κίνηση, το “turbo” εύκολα εξηγείται γιατί καθιερώθηκε στην αγγλική. Και παρά τη συγκεκριμένη τεχνική σημασία, αξίζει να σημειωθεί ότι η “Τύρβη” ήταν και μια αρχαία τοπική θρησκευτική εορτή, αφιερωμένη στον Διόνυσο και περιλάμβανε έναν διθυραμβικό χορό.

Disaster
Η αγγλική λέξη “disaster” προέρχεται από τον συνδυασμό των λέξεων “dis” (λατινική ρίζα που σημαίνει αντίθεση) και “ἀστήρ” (αστέρι στα αρχαία ελληνικά). Έχει τη σημασία της αναποδιάς που προκύπτει από τη δυσμενή θέση ενός πλανήτη.

Carat
Η μονάδα μέτρησης των πολύτιμων λίθων πιθανότατα προέρχεται από την ελληνική λέξη “κεράτιον”, που σημαίνει κυριολεκτικά το μικρό κέρατο. Επιπλέον, αυτή η μονάδα χρησιμοποιούνταν επίσης για τη μέτρηση αντικειμένων μικρού βάρους, αντιστοιχώντας στο 1/3 του οβολού. Η ανακάλυψη αυτή αποτελεί έναν πραγματικό διαμάντι!

Pause
Μια λέξη που προέρχεται από την ελληνική “παῦσις” και σημαίνει “σταμάτημα”. Η αγγλική λέξη διατηρεί αρκετά την ηχητική απόδοση της αντίστοιχης ελληνικής.

Ajax
Η προέλευση της λέξης είναι από τον ελληνικό ήρωα Αἴᾱ, τον μυθικό πολεμιστή του Τρωϊκού πολέμου. Αν και κατανοούμε γιατί μια ποδοσφαιρική ομάδα θα επέλεγε αυτό το όνομα, η επιλογή του για ένα απορρυπαντικό παραμένει αινιγματική.

Sponsor
Η λέξη “σπόνσορας” είναι γνωστή σε όλους μας, με ορισμένους να υποστηρίζουν ότι πρόκειται για ελληνοποιημένη μορφή της αγγλικής “sponsor.” Ωστόσο, αυτή η άποψη δεν είναι ακριβής, καθώς η λέξη προέρχεται από το ελληνικό ρήμα “σπένδω” και το ομμόριζο “σπονδή,” που σημαίνουν “προσφέρω” και “προσφορά” αντίστοιχα.

Mentor
Ο Μέντωρ ήταν φίλος του Οδυσσέα και σύμβουλος του Τηλέμαχου, όπως περιγράφεται στην “Οδύσσεια” του Ομήρου. Σήμερα, ο όρος έχει αποκτήσει διεθνή έννοια, αναφερόμενος σε έναν σοφό σύμβουλο.

Marmalade
Η γνωστή μας “μαρμελάδα” προέρχεται από το λατινικό “melimelum”, που αποτελεί σύνθεση των ελληνικών λέξεων “μέλι” και “μῆλον” (δωρ. μᾶλον), που σημαίνει “μήλο”. Αν και η λέξη είχε αρχικά ευρύτερη σημασία, αφορώντας γενικά τα φρούτα, ιδίως τα εξωτικά. Το οξύ που χρησιμοποιήθηκε για τη διατήρηση των φρούτων τον 18ο αιώνα προερχόταν από άγουρα μήλα.

Butter

Το αρχ. ελληνικό βούτυρον / βούτυρος (βοῦς + τυρός), μέσω τού λατ. butyrum, έδωσε το παλαιό αγγλ. butere, από όπου το σύγχρονο αγγλ. butter (και τα γερμ. Butter, γαλλ. beurre, ιταλ. burro κ.ά.).

Paper

Το αρχ. πάπυρος, που δήλωσε την πρώτη μορφή γραφικής ύλης από το ομώνυμο φυτό το οποίο ευδοκιμούσε στην Αίγυπτο, έδωσε το αγγλ. paper (γαλλ. papier, γερμ. Papier κ.ά.) μέσω τού λατ. papyrum, από όπου το μεσαιωνικό γαλλ. papier και το μεσαιωνικό αγγλ. papir.  

Church

Πιo σύνθετη είναι η προέλευση τής λέξης που δήλωσε στην Αγγλική την «εκκλησία»: church. Ξεκίνησε από το ελληνιστικό κυριακὸν (δῶμα) «οίκος τού Κυρίου» (από το Κύριος), το οποίο, μέσω τού παλαιού γερμ. kirihha, έδωσε το αγγλ. church. Οι ίδιοι οι Έλληνες χριστιανοί χρησιμοποίησαν το αρχ. εκκλησία (εκκλησία τού δήμου «η συγκέντρωση τού λαού / των πολιτών ως θεσμικό όργανο») με νέο περιεχόμενο: χώρος όπου συγκεντρώνονται οι πιστοί για να λατρέψουν τον Θεό (ενώ οι αρχαίοι Έλληνες χρησιμοποιούσαν τη λ. ναός, με την αντίληψη ότι αποτελεί χώρο όπου ναίουν, όπου κατοικούν οι θεοί).

Sketch

Ενδιαφέρον έχει, για τις περιπέτειές της, η λέξη sketch «σκαρί-φημα – θεατρικό σκετς». Ποιος το φαντάζεται, εκ πρώτης όψεως, ότι προέρχεται από την ελληνική  λέξη σχέδιο; Η αρχαία λ. σχέδιον (από το αρχ. σχέδιος, που σήμαινε «προσωρινός, αυτοσχέδιος», προερχόμενη από τη λ. σχεδόν και αυτή από το ἔχω), μέσω τού λατ. schedium, έδωσε το ιταλ. schizzo, που πέρασε στα Ολλανδικά ως schets, από όπου το αγγλ. sketch. Το περίεργο για τη ζωή των λέξεων είναι ότι το ελλην. σχέδιο επανήλθε στους νεότερους χρόνους στην Ελληνική ως «αντιδάνειο» (ως δάνειο δανείου!) μέσα από δύο ξένες γλώσσες: από την Ιταλική ως σκίτσο και από την Αγγλική ως σκετς. 

Pain

Μια λέξη που θα ξάφνιαζε ίσως, όταν κανείς διαπιστώσει ότι είναι ελληνική, είναι η αγγλική λέξη  pain «πόνος». Η λέξη αυτή προήλθε από την ελλην. λέξη ποινή, που σήμαινε αρχικά «τιμή αίματος, εκδίκηση (για έγκλημα)» και μετά «τιμωρία». Μέσω τού λατ. poena, που έδωσε το γαλλ. peine (αρχικά σήμαινε «τα βασανιστήρια των μαρτύρων τής πίστεως»), προήλθε το αγγλ. pain με τη σημ. «πόνος» ως απόρροια των πόνων από τα βασανιστήρια και ως επακόλουθο της τιμωρίας γενικότερα. 

Calm

Εξίσου ίσως θα ξάφνιαζε και η αγγλική λέξη calm «κάλμα, νηνεμία». Και αυτή προήλθε από ελληνική λέξη, το αρχ. καῦμα, που δήλωνε τον καύσωνα και το θέρος, οδηγώντας συνεκδοχικά στη σημασία της ηρεμίας της θάλασσας, της απουσίας δυνατών ανέμων. Στην Αγγλική έφτασε η λέξη από το ιταλ. calma, που ανάγεται cauma από το καύμα.

Governor  (Κυβερνήτης)

Το αγγλικό governor ή το γαλλικό gouverneur  προέρχεται από το ελληνικό κυβερνήτης (αυτός που κρατά το τιμόνι του πλοίου). Οι Λατίνοι μετέτρεψαν το «κ» σε «g» (gubernator) και έτσι έχασε την αρχική του όψη.

Place  (Μέρος/Πλατεία)

Ακούγεται πολύ λατινογενής, αλλά η ρίζα είναι η ελληνική πλατεία (οδός). Πέρασε στα λατινικά ως platea, μετά στα γαλλικά ως place και από εκεί σε όλο τον κόσμο.

Police (Αστυνομία)

Η λέξη police  (πολίς) φαίνεται ξένη, αλλά είναι η ελληνική πόλις. Αρχικά σήμαινε τη διοίκηση της πόλης και αργότερα περιορίστηκε στο σώμα ασφαλείας.

 Apricot (Βερίκοκο)

Αυτή η λέξη έκανε έναν τεράστιο κύκλο: Ξεκίνησε από το ελληνικό πραικόκιον (από το λατινικό praecoquus = πρώιμο), πήγε στους Άραβες ως al-birquq και επέστρεψε στην Ευρώπη ως apricot.

 Rice (Ρύζι)

Το rice ή riz προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη όρυζα. Είναι μια λέξη που ταξίδεψε από την Ανατολή στην Ελλάδα και από εκεί σε όλη την Ευρώπη.

 Treasure (Θησαυρός)

Το αγγλικό treasure είναι η παραφθορά του θησαυρού. Το «θ» έγινε «t» και το «σ» έγινε «s», κάνοντάς το να φαίνεται εντελώς ξένο.

 Monster (Τέρας)

Προέρχεται από το ρήμα μηνύω (δείχνω, προμηνύω). Στα λατινικά έγινε monstrum, που σήμαινε ένα θεϊκό σημάδι ή ένα αφύσικο πλάσμα που προμηνύει κάτι κακό. Σήμερα το monster είναι ο τρόμος των ταινιών!

 Sugar (Ζάχαρη)

Αν και θεωρείται αραβική λέξη (sukkar), η απώτατη ρίζα της είναι το ελληνικό σάκχαρον. Οι αρχαίοι Έλληνες το γνώρισαν από τις εκστρατείες του Μεγάλου Αλεξάνδρου στην Ινδία και η λέξη έκανε τον γύρο του κόσμου.

 Petroleum (Πετρέλαιο)

Μια λέξη που κινεί την παγκόσμια οικονομία. Είναι σύνθετη από το πέτρα και το λατινικό oleum (που και αυτό προέρχεται από το ελληνικό έλεον / λάδι). Δηλαδή, «λάδι της πέτρας».

 Fantasy (Φαντασία)

Από το ρήμα φαίνω (κάνω κάτι να εμφανιστεί). Η λέξη fantasy ή fantaisie χρησιμοποιείται σε όλο τον κόσμο για τα παραμύθια και τη λογοτεχνία του φανταστικού.

 Ocean (Ωκεανός)

Από τον μυθολογικό Ωκεανό, τον γιο του Ουρανού και της Γαίας. Η λέξη πέρασε αυτούσια σε όλες τις γλώσσες (Ocean, Océan, Océano) για να περιγράψει τις τεράστιες υδάτινες μάζες.

 Pirate (Πειρατής)

Προέρχεται από το ρήμα πειράω (δοκιμάζω, επιχειρώ). Ο πειρατής ήταν αυτός που «επιχειρούσε» επιθέσεις στη θάλασσα. Η λέξη pirate είναι πλέον παγκόσμιος όρος.

 Treacle (Μελάσα/Σιρόπι)

Αυτή είναι πολύ περίεργη! Προέρχεται από τη λέξη θηριακή, που ήταν ένα αρχαίο αντίδοτο για τα δαγκώματα των θηρίων (φιδιών). Επειδή το αντίδοτο ήταν γλυκό και παχύρρευστο, η λέξη κατέληξε στα αγγλικά να σημαίνει το σιρόπι.

Dolphin (Δελφίνι)

Από τη λέξη δελφίς (που έχει σχέση με τη λέξη δελφύς = μήτρα, επειδή είναι θηλαστικό). Το αγγλικό dolphin ή το γαλλικό dauphin είναι η ίδια ακριβώς λέξη.

 Magic (Μαγεία)

Από τους Μάγους, μια κάστα σοφών και ιερέων της Ανατολής που οι Έλληνες ονόμασαν έτσι. Η λέξη magic έγινε παγκόσμια μέσω των λατινικών.

 Plum (Δαμάσκηνο)

Το αγγλικό plum προέρχεται από το ελληνικό προύμνον (η δαμασκηνιά). Με την πάροδο των αιώνων το «r» έγινε «l» και το «n» έγινε «m», με αποτέλεσμα να μη θυμίζει πια την αρχική λέξη

 Diamond (Διαμάντι)

Προέρχεται από τη λέξη αδάμας (α + δαμάζω), δηλαδή αυτός που δεν μπορεί να δαμαστεί ή να νικηθεί, λόγω της σκληρότητάς του. Το «α» χάθηκε στη μετάφραση και έγινε diamond.

 Anchor (Άγκυρα)

Η λέξη άγκυρα πέρασε αυτούσια στα Λατινικά ως ancora και από εκεί σε όλες τις γλώσσες (Anchor, Ancre, Anker). Είναι από τις παλαιότερες ναυτικές λέξεις που επιβιώνουν.

 Carpet (Χαλί/Τάπητας)

Προέρχεται από το ρήμα κάρπω (κόβω/ξαίνω το μαλλί). Οι Λατίνοι το έκαναν carpere και αργότερα carpita, καταλήγοντας στο γνωστό μας carpet.

 Sponge (Σφουγγάρι)

Η λέξη σπόγγος είναι η ρίζα για το αγγλικό sponge, το γαλλικό éponge και το ισπανικό esponja. Μια λέξη που δεν άλλαξε σχεδόν καθόλου εδώ και 2.500 χρόνια.

 Pajamas (Πυτζάμες)

Αν και ήρθε στην Ευρώπη από τα Ινδικά (pajama), η ρίζα της λέξης είναι το ελληνικό πούς (πόδι) και το περσικό jama (ρούχο). Δηλαδή, το «ρούχο των ποδιών».

 Box (Κουτί)

Το αγγλικό box προέρχεται από το πυξίς (κουτί από ξύλο πυξαριού). Οι Λατίνοι το πήραν ως buxis και έτσι κατέληξε να είναι η πιο κοινή λέξη για το κουτί παγκοσμίως.

 Gym (Γυμναστήριο)

Από το γυμνός. Στην αρχαία Ελλάδα οι αθλητές γυμνάζονταν χωρίς ρούχα, οπότε ο χώρος ονομάστηκε γυμνάσιον. Σήμερα, η λέξη Gym είναι παγκόσμιο brand.

 Chair  (Καρέκλα)

Το αγγλικό chair και το γαλλικό chaise προέρχονται από την ελληνική καθέδρα (κατά + έδρα). Η λέξη «ταξίδεψε» μέσω των Λατινικών, έχασε μερικά γράμματα και έγινε αγνώριστη.

 Melody (Μελωδία)

Από το μέλος και την ωδή. Χρησιμοποιείται σε κάθε μουσικό είδος παγκοσμίως, από την ποπ μέχρι την κλασική μουσική.

Restaurant (εστιατόριο) από το ρά + ίσταμαι = έφαγα και στηλώθηκα

Space (διάστημα)  από το σπίζω = εκτείνω διαρκώς

 Exit (έξοδος)  από το έξιτε

 Κατερίνα  Δακουρά  (Β1) 

Η ένωση των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα το 1947 αποτέλεσε ένα από τα πιο σημαντικά ιστορικά γεγονότα του 20ού αιώνα για τη χώρα. Τα νησιά, όπως η Ρόδος, η Κως και η Κάρπαθος, είχαν περάσει από πολλά χέρια στο παρελθόν. Αρχικά ανήκαν στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και το 1912 καταλήφθηκαν από την Ιταλία. Κατά τη διάρκεια της ιταλικής κυριαρχίας, οι κάτοικοι αντιμετώπισαν δυσκολίες, καθώς οι Ιταλοί προσπαθούσαν να επιβάλουν τη δική τους γλώσσα και πολιτισμό.

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, η Ιταλία ηττήθηκε και αναγκάστηκε να παραχωρήσει τα Δωδεκάνησα. Με τη Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων το 1947, τα νησιά δόθηκαν επίσημα στην Ελλάδα. Πριν από αυτό, υπήρξαν πολλές προσπάθειες και αγώνες από τους κατοίκους και τους Έλληνες γενικότερα για την ένωση. Σημαντικοί αγωνιστές, όπως ο Ιωάννης Ζίγδης και ο Εμμανουήλ Τσουδερός, υποστήριξαν έντονα την ελληνικότητα των νησιών και εργάστηκαν πολιτικά για την ένωση.

Η επίσημη ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε στις 7 Μαρτίου 1948, όταν υψώθηκε η ελληνική σημαία στα νησιά μέσα σε κλίμα μεγάλης συγκίνησης και χαράς. Οι κάτοικοι, που για πολλά χρόνια διατηρούσαν την ελληνική τους ταυτότητα, είδαν το όνειρό τους να γίνεται πραγματικότητα. Η ένωση αυτή είχε μεγάλη σημασία, καθώς ολοκλήρωσε σε μεγάλο βαθμό την εδαφική ενότητα της Ελλάδας και ενίσχυσε το αίσθημα εθνικής υπερηφάνειας.

Δημήτρης Αγγελόπουλος (Γ1)

Φίλε μου καλέ, το » Όλιβερ Τουίστ » είναι ένα κλασικό μυθιστόρημα που διαδραματίζεται στη Βικτωριανή Αγγλία και αφορά την ιστορία ενός ορφανού αγοριού που μεγαλώνει σε έναν σκληρό κόσμο, αυτόν των  ορφανοτροφείων και των εργατικών σπιτιών και φτάνει μέχρι τους δρόμους του Λονδίνου. Το βιβλίο αυτό εστιάζει στη φτώχεια, την αδικία και την επιβίωση σε μια εποχή όπου οι φτωχοί ήταν ξεχασμένοι από την κοινωνία.

Μου άρεσε πάρα πολύ πώς κατάφερε το βιβλίο να με κάνει να νιώσω θυμό για τις κοινωνικές ανισότητες. Ήταν σαν να βλέπω ζωντανά πόσο άδικος ήταν ο κόσμος τότε και πόσο μοιάζει ακόμα με σήμερα! Ο αγαπημένος μου χαρακτήρας ήταν ο πρωταγωνιστής, ο Όλιβερ, γιατί μου άρεσε η αθωότητα και η επιμονή που είχε να μείνει καλός μέσα στην κακία που υπερίσχυε. Οι χαρακτήρες είχαν απίστευτη αληθοφάνεια, ειδικά οι κακοί που έμοιαζαν τόσο πραγματικοί σαν να τους ξέρω από τη σημερινή ζωή. Το βιβλίο μου κράτησε αμείωτο το ενδιαφέρον από την πρώτη σελίδα και το αγαπημένο μου μέρος ήταν οι σκηνές στους δρόμους του Λονδίνου – με τρόμαξαν και με έκαναν να νιώθω την ατμόσφαιρα της εποχής, σαν να περπατούσα μαζί τους. Συνολικά, μου προκάλεσε και ελπίδα και θυμό, με έκανε να σκεφτώ βαθιά για το πώς συμπεριφέρονται μερικοί άνθρωποι σε αδύναμους συναισθηματικά ανθρώπους και πώς ένα καλό παιδί μπορεί η τύχη, η ζωή , η μοίρα να το επιβραβεύσει στο τέλος.

Από την άλλη, δεν μου άρεσε καθόλου που σε ορισμένα σημεία η πλοκή έμοιαζε υπερβολικά μελοδραματική – ένιωθα ότι ο συγγραφέας το παρατραβούσε με κάποιες συμπτώσεις για να περάσει τα μηνύματα που ήθελε, και αυτό με απομάκρυνε από την κεντρική ιδέα της ιστορίας. Επίσης, με ενόχλησε που κάποιοι δευτερεύοντες χαρακτήρες άλλαζαν πολύ απότομα, λες και δεν ήταν απόλυτα αληθοφανείς, κάτι που με δυσκόλεψε να τους παρακολουθήσω πλήρως.

Τελικά, είναι ένα βιβλίο που προτείνω ανεπιφύλακτα σε παιδιά του Γυμνασίου που αγαπούν ιστορίες επιβίωσης και κοινωνικής κριτικής ή τους αρέσουν τα ιστορικά μυθιστορήματα με μυστήριο και περιπέτεια. Αν σου αρέσουν ιστορίες, όπως «οι Άθλιοι» του Βίκτωρ Ουγκώ , θα το λατρέψεις. Βαθμολογία: 8/10.

Δημήτρης Κυριακίδης (Α2)

Το διήγημα Εξοχική Λαμπρή περιγράφει τον εορτασμό του Πάσχα στην εξοχή μέσα από τη ματιά απλών ανθρώπων.

Ο Παπαδιαμάντης παρουσιάζει τα ήθη, τα έθιμα και την ατμόσφαιρα της ελληνικής υπαίθρου, δίνοντας έμφαση στη φύση, τη θρησκευτική κατάνυξη αλλά και στις ανθρώπινες σχέσεις.  Το έργο αναδεικνύει τη χαρά της Ανάστασης αλλά και μια ήρεμη νοσταλγική διάθεση.

Ιδιαίτερη θέση στο διήγημα έχουν οι παππάδες οι οποίοι παρουσιάζονται ως απλοί άνθρωποι. Δεν εμφανίζονται ως απόμακρες ή απλές μορφές αλλά ως μέλη της κοινωνίας και κοινοί θνητοί. Μέσα από αυτούς τους χαρακτήρες ο Παπαδιαμάντης αναδεικνύει το θρησκευτικό νόημα και χαρακτήρα αλλά δίνει και μία αστεία νότα.

Αυτό που  μου άρεσε πιο πολύ στο διήγημα είναι οι περιγραφές της φύσης και η γιορτή της Λαμπρής.

Η εξοχική λαμπρή είναι ένα πολύ ωραίο διήγημα για τον καθένα. Θα το πρότεινα σε αναγνώστες που τους αρέσει το έξυπνο χιούμορ και αγαπούν την ελληνική λογοτεχνία.

Ζηνοβία Ξύδα (Γ2)

Η Νοσταλγός είναι κατά τη γνώμη μου ένα από τα πιο ενδιαφέροντα διηγήματα του Παπαδιαμάντη. Αναφέρεται σε μία νεαρή γυναίκα, ονόματη Λιαλιώ, η οποία παντρεύτηκε και πήγαινα ζήσει μακριά από την πατρίδα της, όπου είχε μεγαλώσει. Έτσι μια μέρα αποφασίζει να κάνει κάτι  αναπάντεχο, το οποίο σχεδόν της κόστισε της ζωή της. Αυτό που μου άρεσε σε αυτό το διήγημα, είναι πως δείχνει τον εσωτερικό πόνο της κοπέλας, τη μοναξιά που νιώθει παρόλο που είναι περιτριγυρισμένη από διάφορους ανθρώπους και την νοσταλγία της για την πατρίδα. Επιπλέον μέσω όλο των παραπάνω, ο Παπαδιαμάντης δείχνει τη θέση των γυναικών στην κοινωνία και πως συχνά δεν είχα την ελευθερία να διαλέξουν τη ζωή τους.

Κατά τη γνώμη μου οι χαρακτήρες έμοιαζαν να ζωντανεύουν μπροστά στα μάτια μου, εξαιτίας της πλούσιας γλώσσας συγγραφέα, ο οποίος περιγράφει κάθε λεπτομέρεια. Επιπρόσθετα, μπορώ να πω όπως οι χαρακτήρες τους οποίους μας σύστησε ήταν πολύ αληθοφανείς με έντονα συναισθήματα και έντονες σκέψης. Το αγαπημένο μου μέρος του διηγήματος ήταν εκεί που η Λιαλιώ τραγουδούσε κάτι από την πατρίδα της, καθώς έπλεε ένα καϊκάκι στη θάλασσα. Κάποια από τα συναισθήματα τα οποία μου προκάλεσε ήταν λύπη, λόγω της μοναξιάς και δυστυχίας της, νοσταλγία επειδή παρατηρούμε πόσο της λείπει το παρελθόν – το σπίτι της οικογένειά της και η παλιά της ζωή. Επίσης, μου προκάλεσε συμπόνια, γιατί κατάλαβα τον πόνο της και την ανάγκη της να ξεφύγει,  όπως και το συναίσθημα του «εγκλωβισμού», επειδή δεν μπορεί να αποφασίσει ελεύθερα τη ζωή της.

Σε γενικές γραμμές είναι ένα αρκετά μελαγχολικό κείμενο που σε κάνει σκέφτεσαι τη μοναξιά, την ελευθερία, όπως και την νοσταλγία για ό,τι έχει χαθεί. Τέλος, πιστεύω πως είναι ένα καταπληκτικό διήγημα και δεν υπάρχει κάτι το οποίο δεν ήταν πετυχημένο. Πιστεύω πως ο Παπαδιαμάντης είναι ένας εξαιρετικός συγγραφέας και πως αυτά που διδάσκει και λέει μέσω των διηγημάτων του κρύβουν ένα βαθύ και ανθρώπινο νόημα. Εν τέλη, μπορώ να πω πως αυτό το κείμενο είναι ταιριαστό για εφήβους, ενήλικες και λάτρες των βιβλίων που προκαλούν έντονα συναισθήματα. Νομίζω πως σε κλίμακα 1 έως 10 αυτό το διήγημα θα πάρει ένα αξιοπρεπές 9,5 στα 10, διότι είναι ένα από τα καλύτερα ελληνικά κείμενα που έχω διαβάσει ποτέ.

 Φωτεινή Γραβάνη (Γ2)

Το βιβλίο «Η Μαούτα» διαδραματίζεται σε μια πολύ φτωχή γειτονιά όπου η κόρη της φουρνάρισσας, Μοσκαδώ,βλέπει ένα όραμα πριν τον θάνατο της κυράς Μαούτας. Στο όραμα αυτό η κυρά Μαούτα είναι φορτωμένη με πολλά αντικείμενα,τα οποία σταδιακά της προκαλούν αδυναμία, οδηγώντας την στον θάνατο. Τα αντικείμενα αυτά συμβολίζουν όσα η κυρά Μαούτα είχε πάρει και είχε κρατήσει άδικα στη ζωή της, δείχνοντας πως κανένας δε ξεφεύγει από τις πράξεις του και θίγοντας πολύ σημαντικά θέματα όπως η φιλανθρωπία, η δικαιοσύνη και η υπευθυνότητα.

Αυτό που μου άρεσε στην ιστορία αυτή, είναι πως οι χαρακτήρες είναι αληθοφανείς, απλοί και βαθύτατα επηρεασμένοι από την πραγματικότητα. Ο αγαπημένος μου χαρακτήρας είναι η Μοσκαδώ γιατί μέσω της παιδικής της αθωότητας κατάφερε να ερμηνεύσει πολύ κατανοητά σημαντικά ηθικά διδάγματα και να τα περάσει στους αναγνώστες με το όραμά της, ακόμα και αν άλλοι χαρακτήρες που εμφανίζονται ως «πιο λογικοί» θέτοντας ως παράδειγμα την Ξενούλα, αρχικά αμφισβητούσαν τα λόγια της μικρής.

Από την άλλη πλευρά η γλώσσα του βιβλίου είναι παλιά και σε μερικά σημεία δύσκολη για τα σημερινά δεδομένα. Επιπλέον, ο ρυθμός είναι αρκετά αργός κάτι που μπορεί να κουράσει  ορισμένους αναγνώστες, αλλά αυτό  οφείλεται κυρίως  στη μορφή που είχαν τα λογοτεχνικά διηγήματα την εποχή που εκδόθηκε.

Συμπερασματικά, θα πρότεινα αυτό το βιβλίο σε μαθητές και μαθήτριες που τους αρέσει η ανάλυση ηθικών και κοινωνικών θεμάτων και που ενδιαφέρονται στη κατανόηση ηθικών διδαγμάτων μέσω μιας όμορφης και καλογραμμένης ιστορίας.

Γεωργακάκου Χριστίνα (Γ1)

Το διήγημα η στοιχειωμένη κάμαρα περιγράφει τη ζωή της Αρετής μετά την απώλεια της μητέρας της και του καινούργιου γάμου του πατέρα της με κεντρικό θέμα την απώλεια, την προδοσία και τη συγχώρεση.

Ο αγαπημένος μου χαρακτήρας είναι η Αρετή γιατί μετά από ό,τι πέρασε καταφέρνει να συγχωρέσει τον πατέρα της. Πιστεύω ότι το διήγημα έχει αληθοφάνεια ειδικά για την εποχή στην οποία διαδραματίζεται, ενώ μέσα από τις ανατροπές καταφέρνει να κρατήσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Η αγαπημένη μου σκηνή είναι όταν συγχωρεί τον πατέρα της γιατί είναι μία σκηνή που σε γεμίζει συγκίνηση και προκαλεί ευγενικά συναισθήματα.

Ωστόσο λόγω της καθαρεύουσας το διήγημα γίνεται δύσκολο στην κατανόηση και στο διάβασμα οπότε θα το πρότεινα στους ενήλικες αναγνώστε καθώς τους νέους μπορεί να τους οδηγήσει να χάσουν το ενδιαφέρον τους.

Με βάση όλα τα παραπάνω θα βαθμολογούσα το διήγημα με 8/10 εφόσον έχει πολύ ωραία ιστορία αλλά η γλώσσα στην οποία είναι γραμμένο μπορεί να δυσκολέψει το νεανικό κοινό.

Μελίνα Αντωνίου (Γ1)