Η έννοια της αειφόρου ανάπτυξης αναφέρεται σε ένα πρότυπο ανάπτυξης το οποίο ανταποκρίνεται στις ανάγκες του παρόντος χωρίς να υπονομεύει την ικανότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιούν τις δικές τους ανάγκες. Αποσκοπεί στο να βελτιώσει τις συνθήκες διαβίωσης των ατόμων διαφυλάσσοντας παράλληλα το περιβάλλον τους σε βραχυπρόθεσμη, σε μεσοπρόθεσμη και, κυρίως, σε μακροπρόθεσμη βάση. Η αειφόρος ανάπτυξη έχει τριπλό στόχο: μια οικονομική ανάπτυξη αποτελεσματική, κοινωνικά δίκαιη και περιβαλλοντικά βιώσιμη.

Τον Μάιο του 2001 εγκρίθηκε στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπέρ της αειφόρου ανάπτυξης, η οποία αναθεωρήθηκε το 2005 ώστε να δοθεί μια νέα ώθηση στον τομέα αυτόν. Η παγκόσμια σύμπραξη για την αειφόρο ανάπτυξη, η οποία εγκρίθηκε από την Επιτροπή το 2002, της προσέδωσε μια εξωτερική διάσταση.

Η ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών ζητημάτων στον ορισμό και την εφαρμογή των άλλων πολιτικών έχει ουσιαστική σημασία για την επίτευξη του στόχου της αειφόρου ανάπτυξης. Η αρχή αυτή, η οποία επιβεβαιώθηκε στη συνθήκη του Μάαστριχτ και τη σύνοδο κορυφής του Κάρντιφ το 1998, έθεσε τα θεμέλια για μια συντονισμένη δράση σε κοινοτικό επίπεδο για την ενσωμάτωση των περιβαλλοντικών ζητημάτων στις πολιτικές της ΕΕ.

Για να προωθηθεί η αειφόρος ανάπτυξη, οι δημόσιες αρχές πρέπει να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα για να μειώσουν τις δυσμενείς συνέπειες των μεταφορών και τους κινδύνους που συνδέονται με την υγεία, να βελτιώσουν τη διαχείριση των φυσικών πόρων και ιδίως την κατανάλωσή τους και να καταπολεμήσουν τον κοινωνικό αποκλεισμό και τη φτώχια στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο. Πρέπει επίσης να καταπολεμήσουν τις κλιματικές αλλαγές και να περιορίσουν τις επιπτώσεις τους.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της δρουν υπέρ της αειφόρου ανάπτυξης όχι μόνο στο εσωτερικό αλλά και εκτός των συνόρων τους, ιδίως στο πλαίσιο των διεθνών οργανισμών και στη διάρκεια διοργανώσεων όπως η παγκόσμια σύνοδος κορυφής για την αειφόρο ανάπτυξη που πραγματοποιήθηκε στο Γιοχάνεσμπουργκ τον Αύγουστο-Σεπτέμβριο του 2002.

Η εφαρμογή της αειφόρου ανάπτυξης θα απαιτήσει από την επιστημονική και τεχνολογική κοινότητα προσπάθεια σε τρείς τομείς:

<!–[if !supportLists]–>1. <!–[endif]–>Να προωθήσει τη χρησιμοποίηση των γνώσεων που ήδη υπάρχουν πιο πλατιά και περισσότερο αποτελεσματικά.

<!–[if !supportLists]–>2. <!–[endif]–>Να παράγει νέα γνώση και νέες ωφέλιμες τεχνολογικές μεθόδους.

<!–[if !supportLists]–>3. <!–[endif]–>Kαι να συνεργασθεί με εθνικές κυβερνήσεις, διεθνείς οργανισμούς και τον ιδιωτικό τομέα για τη μετάβαση προς την παγκόσμια αειφορεία.”

Γιατί είναι σημαντική η εφαρμογή της αειφόρου ανάπτυξης;

Είναι γεγονός ότι η ταχύτατη αύξηση του πληθυσμού στον πλανήτη και το συνεχώς αυξανόμενο βιοτικό επίπεδο των έξι δισ. κατοίκων του δημιουργούν τεράστια πίεση στη φύση. Οι μεγαλύτερες συνέπειες από την υπερκατανάλωση των πόρων είναι η αλλαγή του κλίματος, η αποψίλωση δασικών εκτάσεων, η μειωμένη γεωργική παραγωγή και η εξαντλητική εκμετάλλευση των πόρων Τα τελευταία 30 χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση γίνεται όλο και πιο αποτελεσματική στον τομέα του περιβάλλοντος: εγκρίνει πολιτικές, θεσπίζει νομοθεσία και μέτρα για την εφαρμογή της, παρέχει την συνδρομή της για τη εξάλειψη της ρύπανσης, διεξάγει έρευνα που έχει οδηγήσει σε περιβαλλοντικές καινοτομίες και ευαισθητοποιεί το κοινό στα θέματα αυτά.

Στον διεθνή χώρο, η Ένωση διαδραματίζει πάντα αποφασιστικό ρόλο, ασκώντας πιέσεις για την εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, που εκπέμπει περίπου το 14% των αερίων θερμοκηπίου στον κόσμο σήμερα, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των διεθνών προσπαθειών για την καταπολέμηση των κλιματικών αλλαγών Η Ένωση διαθέτει και τους πόρους αλλά και τη δυναμικότητα για να προωθήσει καλύτερες συνθήκες ζωής και να ανατρέψει την παραδοσιακή σύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης με την καταστροφή του περιβάλλοντος.

Δράση της Ε.Ε. για την αειφόρο ανάπτυξη:

Η δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα του περιβάλλοντος αποσκοπεί στη βελτίωση της ποιότητας ζωής κάθε πολίτη, εστιάζοντας τις προσπάθειες στα μέτρα που μπορούν να αποδώσουν περισσότερο με συνεργασία. Η προστασία του περιβάλλοντος απαιτεί συνεργασία –σε ευρωπαϊκό, εθνικό και τοπικό επίπεδο- μεταξύ των δημοσίων αρχών, των επιχειρήσεων, των ομάδων πίεσης και των μη κυβερνητικών οργανώσεων, καθώς και μεταξύ των ίδιων των πολιτών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση τηρεί πάνω απ’ όλα με συνέπεια την αρχή της «αειφόρου ανάπτυξης», προσπαθώντας να εξισορροπήσει την προστασία του περιβάλλοντος με την οικονομική πρόοδο και την κοινωνική ανάπτυξη.

Πηγές:

• http://europa.eu/scadplus/glossary/sustainable_development_el.htm
• http://www.academyofathens.gr/ecportal.asp?id=1001&nt=18&lang=1
• http://www.ekem.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=318:apo-tin-thessaloniki-megethynsh-stin-aeiforo-anaptyksi-i-politikiitis-eyropaikis-enosis-gia-to-periballon&catid=15:2008-05-12-11-28-15&Itemid=68
• Επιμέλεια:

Σωτηριάδου Ελένη

Στεφάνου Αναστάσης