Υπάρχουν λέξεις που δεν χρειάζονται ορισμό· αρκεί να τις ακούσεις και κάτι μέσα σου φωτίζει. Μία από αυτές είναι η λέξη μητέρα. Για άλλους είναι «μαμά», για άλλους «μανούλα», για κάποιους μια μορφή που δεν βρίσκεται πάντα δίπλα τους, αλλά τους συνοδεύει σε κάθε βήμα. Όπως κι αν την ονομάζουμε, η μητέρα είναι η πρώτη αγκαλιά, η πρώτη φωνή, η πρώτη βεβαιότητα ότι ο κόσμος μπορεί να γίνει λίγο πιο τρυφερός.

Το 10ο τεύχος της σχολικής μας εφημερίδας είναι αφιερωμένο σε αυτή τη διαχρονική φιγούρα που, χωρίς θόρυβο και χωρίς φώτα, κρατά όρθιες οικογένειες, όνειρα και ανθρώπους. Στις σελίδες που ακολουθούν, οι μαθητές και οι μαθήτριες γράφουν, ερευνούν, ρωτούν, ζωγραφίζουν, θυμούνται, παρατηρούν και τιμούν τη μητέρα όπως τη ζουν: άλλοτε δυναμική, άλλοτε κουρασμένη, πάντα παρούσα.

Σε μια εποχή που όλα τρέχουν, η μητέρα παραμένει το σταθερό σημείο αναφοράς. Εκείνη που διορθώνει τετράδια και ζωές, που προλαβαίνει υποχρεώσεις και συναισθήματα, που δίνει χωρίς να μετρά. Εκείνη που μας μαθαίνει ότι η αγάπη δεν χρειάζεται μεγάλες δηλώσεις — μόνο μικρές πράξεις καθημερινότητας.

Με αυτό το τεύχος, θέλουμε να της πούμε ένα ευχαριστώ. Για όσα κάνει, για όσα δεν λέει, για όσα θεωρούμε δεδομένα. Και ίσως, μέσα από τις σελίδες μας, να θυμηθούμε όλοι ότι η αγάπη δεν γιορτάζεται μία μέρα τον χρόνο· καλλιεργείται κάθε μέρα.

Καλή ανάγνωση.

Με εκτίμηση,

Η Συντακτική Ομάδα

κύρια εικόνα άρθρου: Αικατερίνη Μπασουράκου

Στην τάξη των Γαλλικών τιμήσαμε τη Fête des Mères, μια γιορτή που στη Γαλλία γιορτάζεται σταθερά από το 1928 την τελευταία Κυριακή του Μαΐου και συνδέεται με βαθιά εκτίμηση και σεβασμό.
Θυμηθήκαμε λόγια μεγάλων Γάλλων συγγραφέων, “ Ω! η αγάπη μιας μητέρας! Αγάπη που κανείς δεν ξεχνά! Υπέροχο  ψωμί που ο Θεός μοιράζει και πολλαπλασιάζει!”- Victor Hugo
“ Η καρδιά της μητέρας είναι μια βαθιά άβυσσος, στο κάτω μέρος τη οποίας θα βρείτε πάντα τη συγχώρεση “– Honoré de Balzac
Στη συνέχεια οι μαθητές και μαθήτριες της Α΄τάξης δημιούργησαν κάρτες με σύντομα μηνύματα και ευχές μετατρέποντας το μάθημα σε μια στιγμή ευγνωμοσύνης και δημιουργικής έκφρασης !
Bonnes Fêtes à toutes les mamans ! Χρόνια Πολλά σε όλες τις μητέρες!

Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι η ισορροπία ανάμεσα σε εργασία και οικογένεια. Ο διπλός αυτός ρόλος απαιτεί ενέργεια και σωστή διαχείριση χρόνου. Πολλές μητέρες προσλαμβάνουν οικιακή βοηθό ή δασκάλους για να καλύψουν ανάγκες του σπιτιού και των παιδιών. Άλλες στηρίζονται στον σύζυγο ή συγγενείς.

Η πίεση όμως συχνά οδηγεί σε άγχος, στρες και τύψεις επειδή δεν αφιερώνουν αρκετό χρόνο στα παιδιά.

Παρότι δεν αμείβονται, η «πληρωμή» τους είναι η αγάπη και οι μικρές πράξεις κατανόησης. Η οικογένεια μπορεί να βοηθήσει προσφέροντας ξεκούραση και υποστήριξη.

Συνοψίζοντας, η μητρότητα είναι ένα από τα σημαντικότερα «επαγγέλματα». Οφείλουμε να εκτιμούμε τις μητέρες και να τις στηρίζουμε για όλες τις θυσίες τους.

Εργαζόμενη μητέρα

Η εργαζόμενη μητέρα σήμερα καλείται να ανταποκριθεί σε πολλούς ρόλους: νοικοκυρά, παιδαγωγός, σύζυγος και επαγγελματίας. Παρά την πρόοδο, η πίεση παραμένει μεγάλη. Το καθημερινό της πρόγραμμα είναι φορτωμένο και συχνά βιώνει άγχος και ενοχές.

Η κοινωνία χρειάζεται να στηρίζει τέτοια πρότυπα και να αναγνωρίζει την αξία τους.

Μητρότητα: Από την εστία στην αυτοπραγμάτωση

Ο ρόλος της μητέρας είναι πολυδιάστατος: φροντίζει, προστατεύει, καθοδηγεί και συμβάλλει στη διαμόρφωση του χαρακτήρα του παιδιού. Η μητρότητα είναι θεσμός καθοριστικός για την εξέλιξη της κοινωνίας.

Στις παραδοσιακές κοινωνίες, η μητέρα έμενε στο σπίτι, ενώ ο πατέρας είχε τον έλεγχο. Σήμερα όμως ο ρόλος της έχει αλλάξει ριζικά. Η είσοδος στην αγορά εργασίας και η οικονομική ανεξαρτησία της έδωσαν νέες δυνατότητες, αλλά και νέες πιέσεις.

Ο πατέρας πλέον συμμετέχει περισσότερο στην ανατροφή των παιδιών, λόγω της εργασιακής απασχόλησης της μητέρας.

Προσωπικά, πιστεύω ότι η συναισθηματική ουσία της μητρότητας δεν θα αλλάξει ποτέ. Η μελλοντική μητέρα θα είναι πιο ελεύθερη και ανεξάρτητη, αλλά και πιο πιεσμένη από τα άγχη της καθημερινότητας.

Σοφία Καλαντώνη

Φέτος, η Γιορτή της Μητέρας είναι στις 10 Μαΐου 2026. Συχνά επιλέγουμε να τη γιορτάζουμε με ακριβά δώρα, κάτι που δεν είναι απαραίτητα σωστό. Δεν έχει σημασία η υλική αξία του δώρου, αλλά η κίνηση· ακόμη και ένα απλό λουλούδι μπορεί να είναι ιδιαίτερο, αρκεί να προσφέρεται με αγάπη. Πέρα όμως από τις γιορτές, υπάρχει και η αθέατη πλευρά. Συχνά παρατηρώ τη μητέρα μου σε στιγμές κούρασης, όταν νομίζει ότι δεν τη βλέπει κανείς. Εκεί, στη σιωπηλή της φροντίδα, καταλαβαίνω την πραγματική της δύναμη. Αυτές οι στιγμές μου θυμίζουν ότι η μητρότητα είναι μια συνεχής προσφορά, που αξίζει τον σεβασμό μας κάθε μέρα και όχι μόνο μια Κυριακή του Μαΐου.

Για εμένα, η μητέρα μου είναι ένας άνθρωπος που εμπιστεύομαι βαθιά και μαζί της αισθάνομαι ασφάλεια. Σε κάθε μου στιγμή είναι δίπλα μου και με στηρίζει· γι’ αυτό και η «μητρική αγάπη» δεν συγκρίνεται με τίποτα άλλο στον κόσμο.

Τελικά, είναι πολύ πιο όμορφο να εκφράζουμε την αγάπη μας με μικρές, καθημερινές πράξεις, παρά με μεγάλα λόγια που συχνά ξεχνιούνται. Μέσα από αυτό το άρθρο, θα ήθελα να της ψιθυρίσω ένα «ευχαριστώ» για όλα εκείνα που θεωρούμε δεδομένα, αλλά δεν της τα λέμε κάθε μέρα. Γιατί η πραγματική αγάπη κρύβεται στην αλήθεια μας και όχι σε μια τυπική γιορτή.

Νεφέλη Τόμα

Είναι σημαντικό να αναγνωρίζουμε όλες τις μορφές μητρικής φιγούρας, γιατί η αγάπη και η φροντίδα δεν προσφέρονται μόνο από τη βιολογική μητέρα. Γιαγιάδες, θετές μητέρες, γυναίκες χωρίς βιολογικό δεσμό παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ζωή ενός παιδιού, προσφέροντας στήριξη και συναισθηματική δύναμη.

Η γιαγιά: Η «δεύτερη μαμά» που ξαναγεννιέται

Σε πολλές περιπτώσεις, οι συνθήκες της ζωής –εργασιακή πίεση, απουσία γονέων, απρόβλεπτες δυσκολίες– οδηγούν τη γιαγιά να αναλάβει ξανά τον ρόλο της ανατροφής. Άλλοτε είναι η ελληνική παράδοση που θέλει τη γιαγιά κεντρικό πυλώνα του σπιτιού.

Η σοφία της ηλικίας και η «διπλή αγάπη» –για το παιδί της και το εγγόνι της– δημιουργούν ένα μοναδικό δίχτυ ασφαλείας. Η γιαγιά προσφέρει ηρεμία, εμπειρία και υπομονή.

Παράλληλα, κάνει θυσίες: αντί για ξεκούραση, επιλέγει άυπνα βράδια, τρέξιμο και ευθύνη, προσφέροντας τον εαυτό της ως θεμέλιο της επόμενης γενιάς.

Η θετή μητέρα: Μαμά της επιλογής

Η θετή μητέρα αποδεικνύει ότι η οικογένεια δεν δημιουργείται μόνο μέσω του αίματος, αλλά κυρίως μέσω της αγάπης. Μια γυναίκα που υιοθετεί ένα παιδί κάνει μια βαθιά ανθρώπινη και γενναία πράξη, επιλέγοντας συνειδητά να γίνει στήριγμα και προστάτης.

Ο δεσμός δεν είναι μόνο βιολογικός· χτίζεται μέσα από την καθημερινή παρουσία, την υπομονή και τη φροντίδα. Η διαδικασία της υιοθεσίας μπορεί να είναι δύσκολη και να συνοδεύεται από προκαταλήψεις, όμως η θετή μητέρα χρειάζεται δύναμη και κατανόηση για να βοηθήσει το παιδί να νιώσει ασφαλές.

Μητρική φροντίδα χωρίς βιολογικό δεσμό

Η μητρική φροντίδα μπορεί να εκφραστεί και από γυναίκες που δεν έχουν γεννήσει το παιδί: νταντάδες, δασκάλες, συγγενείς ή σύντροφοι του πατέρα. Με την καθημερινή τους παρουσία και αφοσίωση, γίνονται το «λιμάνι» του παιδιού.

Ο δεσμός αυτός βασίζεται στην αγάπη, την υπευθυνότητα και τη συνέπεια, όχι στο αίμα. Συχνά αυτές οι γυναίκες καλύπτουν συναισθηματικά κενά και ενισχύουν την αυτοπεποίθηση των παιδιών.

Κοινό στοιχείο & κοινωνικά στερεότυπα

Όλες αυτές οι γυναίκες –γιαγιάδες, νταντάδες, δασκάλες, θετές μητέρες– προσφέρουν ανιδιοτελή αγάπη και φροντίδα. Δημιουργούν σχέσεις εμπιστοσύνης και συμβάλλουν στη διαμόρφωση του χαρακτήρα των παιδιών.

Ωστόσο, πολλές φορές αντιμετωπίζουν προκαταλήψεις, επειδή δεν αναγνωρίζεται η προσφορά τους. Η αληθινή μητρότητα όμως φαίνεται από τη φροντίδα και τη στήριξη, όχι από τον βιολογικό δεσμό.

Η αναθεώρηση της μητρότητας

Αν γιορτάζαμε τη μητρότητα παντού όπου υπάρχει αγάπη και φροντίδα, ο κόσμος θα ήταν πιο συμπεριληπτικός. Θα αναγνωρίζαμε τη «μητρική φιγούρα» σε κάθε άνθρωπο που προσφέρει ασφάλεια και καθοδήγηση, σπάζοντας στερεότυπα για τον ρόλο της γυναίκας και της οικογένειας.

Η τελική σκέψη

Η έννοια της μητέρας δεν χωράει σε καλούπια.
«Μαμά» είναι εκείνη που επιλέγει να αγαπά χωρίς όρους, να στηρίζει κάθε σου βήμα και να αποτελεί το λιμάνι σου, ανεξάρτητα από τίτλους ή βιολογικές καταβολές.

Μουδήλου Αναστασία-Χρυσοβαλάντου Χριστοφίλου

Η “κύρια” αποστολή της μητέρας στις παραδοσιακές κοινωνίες, ήταν να κάθεται σπίτι, να κάνει τις δουλειές του σπιτιού και να ανατρέφει τα παιδιά. Ο ζωτικός χώρος ήταν πολύ περιορισμένος αφού σπάνια έβγαινε από το σπίτι. Ωστόσο, η πατριαρχική δομή ήταν αυτή που επηρέασε τις αποφάσεις και την ελευθερία της μητέρας, επειδή ο πατέρας ήταν αυτός που “έλεγχε” την οικογένεια και που δούλευε.

Αντίθετα, στις μέρες μας ο ρόλος της μητέρας έχει αλλάξει σχεδόν ριζικά. Η είσοδος της στην αγορά εργασίας και η διεκδίκηση της οικονομικής ανεξαρτησίας, έκανε την μητέρα να ασχολείται με τα “κοινά” και να μην εξαρτάται η οικογένεια μόνο από τον πατέρα. Συνεπώς, σήμερα έχει πολλαπλούς ρόλους, κάτι όμως που μπορεί να την επιβαρύνει ψυχικά και σωματικά. Σήμερα αντιλαμβανόμαστε την μητρότητα διαφορετικά, γιατί η μητέρα υποτίθεται πως είναι ίση με τον άντρα και μπορούν και οι δύο να κάνουν τα ίδια πράγματα.

Ο πατέρας τα τελευταία χρόνια, έχει συμβάλλει στην ανατροφή των παιδιών, λόγω της συχνής εργασιακής απασχόλησης της μητέρας.

Προσωπικά πιστεύω πως ο ρόλος της μητέρας δεν θα αλλάξει ποτέ και η συναισθηματική ουσία θα μείνει ίδια. Η μελλοντική μητέρα φαντάζομαι πως θα είναι εντελώς ελεύθερη και ανεξάρτητη, αλλά ταυτόχρονα πιεσμένη από τα καθημερινά άγχη.

 Χρήστος Φαρλέκας 

Γιατί η βοήθεια της γιαγιάς θεωρείται ο «στυλοβάτης» της σύγχρονης οικογένειας

Η βοήθεια της γιαγιάς θεωρείται «στυλοβάτης» της σύγχρονης οικογένειας, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, καθώς αποτελεί έναν από τους πιο αξιόπιστους και σταθερούς παράγοντες υποστήριξης των εργαζόμενων γονέων. Συχνά λειτουργεί ως ο άνθρωπος-«μπαλαντέρ» που καλύπτει τα κενά της κοινωνικής πρόνοιας και αναλαμβάνει ρόλους που το απαιτητικό καθημερινό πρόγραμμα των γονέων δεν επιτρέπει.

Επιπλέον, σε περιπτώσεις διαζυγίου ή αυξημένων επαγγελματικών υποχρεώσεων, οι γονείς μπορεί να μην προλαβαίνουν να φροντίσουν επαρκώς το παιδί τους, με αποτέλεσμα αυτό να περνά περισσότερο χρόνο με τη γιαγιά, η οποία αναλαμβάνει τη φροντίδα και την καθημερινή του υποστήριξη.

Η γιαγιά προσφέρει τη σοφία και την υπομονή της μέσα από έναν μοναδικό συνδυασμό άνευ όρων αγάπης, εμπειρίας ζωής και της ικανότητας να αναγνωρίζει το θαύμα μέσα στην καθημερινότητα. Παρότι κουράζεται, η «δεύτερη φορά» δεν οφείλεται σε άγνοια ή απειρία, αλλά σε συνειδητή επιλογή: επενδύει ξανά την ενέργειά της στη νέα γενιά, προσφέροντας συναισθηματική ασφάλεια, σταθερότητα και τρυφερότητα.

Ακριβή Καλαντώνη

Για πάρα πολλούς αιώνες, η γυναίκα θεωρούνταν, τουλάχιστον κατώτερη, από τον άντρα, στερώντας της, τη θέση που της αξίζει. Ο ρόλος της, περιοριζόταν στην ανατροφή των παιδιών της και το νοικοκυριό.

Όλα αυτά βέβαια, έχουν αλλάξει ανεπιστρεπτί, γιατί η σύγχρονη εργαζόμενη μητέρα, διεκδίκησε τα δικαιώματα της και τώρα  καλείται να ανταποκριθεί σε πολλούς ρόλους ταυτόχρονα: της νοικοκυράς, της παιδαγωγού, της συζύγου και παράλληλα πρέπει να σταθεί επάξια και στον εργασιακό της περιβάλλον. Νοιώθει την ανάγκη να αποδείξει πρώτα  στον εαυτό της και έπειτα στην εργασία της μα και στην οικογένειά της, πως μπορεί και ότι είναι ικανή να διαπρέψει σε οτιδήποτε της ανατεθεί, τόσο εντός, όσο και εκτός σπιτιού.

Ωστόσο, όλα αυτά δεν είναι τόσο ρόδινα, όσο μπορεί να ακούγονται. Ο συνδυασμός επαγγελματικής σταδιοδρομίας με τη μητρότητα και την οικογένεια δημιουργεί βάρος δυσβάσταχτο στην ίδια τόσο σωματικά όσο και ψυχολογικά. Το καθημερινό της πρόγραμμα είναι ιδιαιτέρως φορτωμένο και για να το φέρει σε πέρας, βιώνει έντονα το άγχος και την πίεση, επειδή αυτή είναι που έχει την κύρια ευθύνη για την ανατροφή των παιδιών και γενικότερα του νοικοκυριού. Λόγω των πολλών ασχολιών της, στερείται πολύ από τον ελεύθερο χρόνο της και νοιώθει ενοχές που δεν αφιερώνει χρόνο στα παιδιά της.

Παρόλα αυτά, η κοινωνία έχει ανάγκη  να προβάλλει τέτοια πρότυπα μα και να τα στηρίξει και να τα ενισχύσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο που μπορεί, γιατί η εργαζόμενη μητέρα, αξίζει να έχει τη θέση που της ανήκει και όλοι πρέπει να την σέβονται και να την εκτιμούν.

Αγγελική Γουρδομιχάλη 

Πρόκειται για ένα σύνολο συνεχών ευθυνών που περιλαμβάνει:

• Οργάνωση και προγραμματισμό — να σκέφτεται τι χρειάζεται το σπίτι πριν καν υπάρξει ανάγκη: τι λείπει από το ψυγείο, πότε πρέπει να πληρωθούν λογαριασμοί, ποια δουλειά «επείγει».
• Νοητικό φορτίο — να έχει διαρκώς στο μυαλό της μια «λίστα» με υποχρεώσεις για όλους: παιδιά, σύντροφο, σπίτι. Είναι μια αδιάκοπη επαγρύπνηση.
• Συναισθηματική εργασία — να φροντίζει τη διάθεση και την ισορροπία της οικογένειας, να λύνει εντάσεις, να στηρίζει ψυχολογικά τα μέλη.
• Αντιμετώπιση απρόβλεπτων καταστάσεων — από ένα χαλασμένο πλυντήριο μέχρι ένα άρρωστο παιδί, συχνά χωρίς «ωράριο» ή διάλειμμα.
• Αόρατη φροντίδα — μικρές λεπτομέρειες που δεν καταγράφονται, όπως το να θυμηθεί γενέθλια, να ετοιμάσει ρούχα, να κρατά το σπίτι λειτουργικό και «ζωντανό».

Το βασικό χαρακτηριστικό αυτής της εργασίας είναι ότι:

• Δεν πληρώνεται
• Δεν τελειώνει ποτέ
• Συχνά θεωρείται δεδομένη

Όταν δεν υπάρχει σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στον χώρο εργασίας και τον χώρο ανάπαυσης (όπως συμβαίνει συχνά στο σπίτι), προκύπτουν μερικές βασικές δυσκολίες:

• Συνεχής «ετοιμότητα» — ο εγκέφαλος δεν λαμβάνει καθαρό σήμα ότι «τώρα τελειώσαμε». Έτσι μένεις σε μια ημι-εργασιακή κατάσταση όλη μέρα.
• Δυσκολία χαλάρωσης — ο ίδιος χώρος που συνδέεται με υποχρεώσεις δεν επιτρέπει εύκολα πραγματική ξεκούραση.
• Θόλωση ρόλων — ειδικά για μια μητέρα που κάνει οικιακή εργασία, δεν υπάρχει αρχή και τέλος· η δουλειά «είναι παντού».
• Αύξηση κόπωσης και στρες — επειδή δεν υπάρχουν όρια, η εργασία επεκτείνεται και γεμίζει όλο τον χρόνο.
• Αίσθηση ότι «δεν έκανες αρκετά» — επειδή δεν υπάρχει ξεκάθαρη ολοκλήρωση, είναι εύκολο να νιώθεις ότι πάντα κάτι μένει.

Με απλά λόγια: Όταν ο χώρος εργασίας και ο χώρος ξεκούρασης ταυτίζονται, χάνεται το φυσικό «κουμπί off», διότι ο εγκέφαλος βρίσκεται σε συνεχή εγρήγορση.

Αρχικά, νιώθω θαυμασμό για το επάγγελμα της μητέρας μου, καταλαβαίνοντας τη σπουδαιότητα του, από όσες υποθέσεις μερικές φορές μου αναφέρει η μητέρα μου. Καταδικάζει σε φυλάκιση ανθρώπους που εξαπατούν ηλικιωμένους, διαπράττουν κλοπές, ληστείες, εξυβρίσεις σε βάρος άλλων ανθρώπων. Ακόμη, αθωώνει αυτούς που άδικα κατηγορούνται για πράξη που δεν έχουν κάνει.

Όμως, για να κρίνει και να αποφασίζει χωρίς να επηρεάζεται από φιλίες και αντιπάθειες, είναι υποχρεωτικό να εργάζεται μακριά από το σπίτι μας. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να λείπει πολλές μέρες το μήνα.

Πολλές φορές έχω αισθανθεί να μου λείπει η μαμά μου. Να θέλω να με βοηθήσει σε κάποια δύσκολη στιγμή ή στην απαιτητική καθημερινότητα μου και δυστυχώς να μην είναι εκεί. Μιλάμε στο τηλέφωνο αρκετές φορές την ημέρα για οτιδήποτε προκύψει. Κάποιες φορές όμως θα ήθελα να με πάρει μια αγκαλιά ώστε να ηρεμήσω, να αισθανθώ ασφάλεια και να διώξω το άγχος μου. Να μου δώσει ένα φιλί στο μάγουλο ή να μείνει δίπλα μου στο κρεβάτι μου μέχρι να αποκοιμηθώ και να συζητήσουμε. Θα ήθελα να νιώθω την αγάπη της από κοντά. Έχω στενοχωρηθεί πολύ όταν είχε λείψει από τα γενέθλιά μου. Το ίδιο ένιωσα πρόσφατα που χρειάστηκε να λείψει τα Χριστούγεννα γιατί είχε υπηρεσία στα δικαστήρια.

Όταν ήμουν πιο μικρός μου κύκλωνε στο ημερολόγιο μου την ημερομηνία που θα επέστρεφε και θυμάμαι να μετρώ και να διαγράφω με ανυπομονησία τις μέρες μέχρι να γυρίσει. Μερικές φορές αισθάνομαι ότι λείπει από τις δύσκολες στιγμές μου. Όμως αυτό με έχει κάνει πιο υπεύθυνο, αφού φροντίζω μόνος μου τόσο για το διάβασμά μου όσο και για το μάζεμα του δωματίου μου.

Ξέρω πως όσο μακριά κι αν είναι, με αγαπά και νοιάζεται για μένα και αυτό μου δίνει δύναμη για να αντιμετωπίσω κάθε δυσκολία της ζωής μου.

Παναγιώτης Κουρής