Τα λαϊκά παραμύθια είναι ιστορίες που προέκυψαν από τις εμπειρίες και τη φαντασία των λαών. Αποτελούν τον αγαπημένο τύπο λαϊκής λογοτεχνίας των παιδιών. Φέρουν την ιστορία, τη γνώση, τις πεποιθήσεις και τα ήθη των λαών, προτού οι κοινωνίες τους αναπτύξουν τη λογοτεχνία. Παρακάτω είναι τα πιο διαδεδομένα είδη λαϊκής τέχνης (κάποια λαϊκά παραμύθια μπορεί να έχουν τα χαρακτηριστικά δύο ή περισσοτέρων κατηγοριών):

ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΜΕ ΖΩΑ

• Είναι ίσως ο παλαιότερος τύπος λαϊκών παραμυθιών. Μπορεί να είναι είτε μύθοι (γραπτή μορφή) είτε παραμύθια (προφορική μορφή). Παίζουν σημαντικό ρόλο στην ιστορία των λαών. Τα ζώα που μιλάνε εμφανίζονται σε πολλά λαϊκά παραμύθια στην Ευρώπη, όπως Τα τρία γουρουνάκια και η Κοκκινοσκουφίτσα.

ΤΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ ΜΕ ΘΑΥΜΑΤΑ

• Είναι τα πιο γνωστά από τα παραδοσιακά παραμύθια. Πρόκειται για ιστορίες με υπερφυσικά θαύματα που απεικονίζουν συνήθως τη σύγκρουση μεταξύ καλού και κακού. Στο τέλος, θριαμβεύει η αρετή και συνήθως οι ήρωες έχουν έναν ευτυχισμένο γάμο! Στα παραμύθια, το υπερφυσικό θαύμα προέρχεται είτε από ένα μαγικό πρόσωπο (μια νεράιδα, μια κακή μάγισσα), από ένα μαγικό αντικείμενο (ένα μαγικό φασόλι, έναν ομιλούμενο καθρέπτη) ή από ξόρκια (ύπνος που διαρκεί μέχρι το πρώτο φιλί της αγάπης). Παραδείγματα τέτοιων παραμυθιών είναι  «Η Σταχτοπούτα», «Η Χιονάτη και οι Επτά Νάνοι», «Η Ωραία Κοιμωμένη”.

ΟΙ ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ-ΑΚΟΛΟΥΘΙΑΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

• Είναι αυτές στις οποίες γίνονται διαδοχικές προσθήκες σε μια επαναλαμβανόμενη γραμμή πλοκής. Είναι γενικά πολύ απλά σε πλοκή και σύντομα, διότι με κάθε προσθήκη επαναλαμβάνεται ολόκληρη η ακολουθία. Έτσι, οι διασκευές τους είναι πιο κατάλληλες για πολύ μικρά παιδιά. Παράδειγμα τέτοιων παραμυθιών είναι “Ο Μπισκοτούλης”.

ΦΥΣΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ

• Κάποια παραμύθια επιδιώκουν να εξηγήσουν τα φυσικά φαινόμενα (pourquoi tales). Παρέχουν πρωτότυπες απαντήσεις σε πολλές ερωτήσεις που είχαν αρχικά οι άνθρωποι. Τέτοια παραμύθια βρίσκουμε σε όλο τον κόσμο αλλά είναι ιδιαίτερα δημοφιλή στην αφρικανική και αμερικανική λαογραφία. Υπάρχει μια ισχυρή σχέση μεταξύ των παραμυθιών και των μύθων. Ωστόσο, το σκηνικό αυτών των παραμυθιών είναι γήινο και οι θεότητες δεν παίζουν κανένα ρόλο όπως κάνουν στους μύθους.

ΑΣΤΕΙΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

• Ο τελευταίος τύπος παραμυθιών είναι ελαφριές και αστείες ιστορίες για ανόητους ανθρώπους που κάνουν ανόητα πράγματα. Αυτές οι ιστορίες είναι δημοφιλείς γιατί είναι κωμικές και αστείες. Στο τέλος θριαμβεύει πάντα η καλή καρδιά έναντι των κακών και ίσως πιο πονηρών χαρακτήρων της ιστορίας. Παραδείγματα τέτοιων παραμυθιών είναι «Ο Τυχερός Χανς» από τους αδελφούς Γκριμ και «Οι τρεις ευχές» του Joseph Jacobs.