Εκπαίδευση εκπαιδευτικών δευτεροβάθμιας, ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΣΠΑΙΤΕ 2009

ΑΠΟ: ΜΠΙΛΑΝΑΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ - Απρ• 08•19

Ενσυναίσθηση ως μέρος της συναισθηματικής νοημοσύνης
Ενσυναίσθηση ως μέρος της κοινωνικότητας
Ενσυναίσθηση και κατανόηση της πρόθεσης του άλλου
Ενσυναίσθηση και σχολείο;

Το σχολείο ως παράγοντας γνωστικοσυναισθηματικής ανάπτυξης των μαθητών

 

Το σχολείο ως εκπαιδευτική μονάδα έχει ως στόχο την προώθηση της γνωστικής , αλλά και της συναισθηματικής / ηθικής ανάπτυξης των μαθητών (βλ. Ν. 1566/85 για την ολόπλευρη ψυχοσωματική ανάπτυξη).

Μάλιστα άλλοι επιστήμονες υποστήριξαν ότι η νοημοσύνη είναι πολλαπλή (Ματσαγγούρας, 2007, σελ. 31) και άλλοι υποστήριξαν την καλλιέργεια δεξιοτήτων μέσα στο σχολείο , όπως την αυτεπίγνωση, την ενσυναίσθηση, την επίλυση διαφωνιών σε επικοινωνιακό πλαίσιο κλπ (Goleman D. , 1998, σελ. 25).

 

ασπαιτε 2009

Ο ρόλος του εκπαιδευτικού

Ο εκπαιδευτικός δεν είναι, μόνο ο «τροφοδότης γνώσεων» σε μια ζωντανή σχέση προσώπων, ο ειδικός επιστήμων με βάση την κατάρτισή του, αλλά και ο σύμβουλος που αναγνωρίζει τις ανάγκες, τις ιδιαιτερότητες ή τις δυσκολίες  στη μάθηση ή στη συμπεριφορά τους και συμβάλλει στην ανίχνευση των προτερημάτων ή στη βελτίωση των δεξιοτήτων των μαθητών με σκοπό την επίτευξη της μάθησης.

Επομένως ο εκπαιδευτικός θεωρείται δεδομένο ότι σε πρώτο επίπεδο γνωρίζει τα σημεία σύγκλισης των θεωριών μάθησης (Κασσωτάκης Μ- Φλουρής Γ, 2006, Κολιάδης Εμ., 2006), όπως π.χ. άσκηση, επανάληψη, ενίσχυση, κωδικοποίηση, σημασία προ-οργανωτών, προσαρμογή της διδακτέας ύλης και εξατομίκευση διδακτικών ενεργειών, διαφοροποίηση διδασκαλίας και ενίσχυση της διερευνητικής – κριτικής ικανότητας των μαθητών, σημασία προτύπων κλπ.

Επιπλέον ο εκπαιδευτικός οφείλει, προκειμένου να είναι η διδασκαλία του αποτελεσματική, να γνωρίζει και να εφαρμόζει τις κατάλληλες μεθόδους διδασκαλίας και να καθορίζει την πορεία της διδασκαλίας με σύγχρονες διδακτικές αρχές και μεθόδους (Κασσωτάκης Μ- Φλουρής Γ, 2005, Ματσαγγούρας 2007, Baudrit Alain, 2005).

Ωστόσο σε δεύτερο επίπεδο ο εκπαιδευτικός απευθύνεται σε μια αναπτυσσόμενη προσωπικότητα που συναπαρτίζεται στην ιδιαιτερότητά της από το γνωστικό, το συναισθηματικό και ψυχοκινητικό στοιχείο και σε μια ομάδα με διαφορετικού τύπου για τον καθένα μαθητή γνωστική, ηθική, συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη (Fontana, 1995).

 

Η Συμβουλευτική κατά τη διάρκεια του σχολικού έτους

 

Ο ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ

Πιο συγκεκριμένα κατά την έναρξη του σχολικού έτους ο εκπαιδευτικός υποδέχεται τους μαθητές αν και δεν είναι, πάντα, όλοι οι μαθητές προετοιμασμένοι να αποδεχτούν τη σχολική καθημερινότητα (Herbert M, 1993, Τσιάντης, 1988, Clark Norman, MD, 1971, Μάνος Ν., 1997, Μαρκοβίτης Μ.- Τζουριάδου Μ. 1991) με αποτέλεσμα στη συνέχεια του έτους τη σχολική υποεπίδοση, τα προβλήματα συμπεριφοράς και την αποτυχία.

Επίσης κατά τη διάρκεια του έτους ο εκπαιδευτικός βοηθά το μαθητή στην εμπέδωση της διδακτέας ύλης καθώς και στην επιτυχή διεκπεραίωση διαγωνισμάτων, ή εξετάσεων τα οποία αποτελούν στρεσογόνα γεγονότα, αφού συντελούν όχι μόνο στην αυτοεκτίμηση (Μακρή-Μπότσαρη, 2001), αλλά και στην αποδοχή των μαθητών από την ομάδα των συνομηλίκων. Όμως αρκετοί μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες δε θα μπορέσουν να ανταποκριθούν στη σχολική εργασία με αποτέλεσμα την περιθωριοποίηση, το στιγματισμό και την εγκατάλειψη των προσπαθειών τους (Δοίκου- Αυλίδου Μάρω (2002).

Κατά τη διάρκεια του μαθήματος η στάση του εκπαιδευτικού επηρεάζει το σύνολο της τάξης και την πορεία της μαθησιακής διαδικασίας με το χειρισμό των προβλημάτων συμπεριφοράς. Παράλληλα, ακόμη και η επιτυχία ή η περιέργεια είναι δυνατόν να εκληφθούν από το παιδί με τραυματικές εμπειρίες ως απειλητικές καταστάσεις και να οδηγήσουν στην αναστολή της έκφρασης των ικανοτήτων του (Αναγνωστόπουλος, 2005).

Μηχανισμοί άμυνας που δυσκολεύουν τη λειτουργία της μάθησης στην ομάδα:

διχαστική σκέψη, προβολή, μεταβίβαση ευθύνης

Στις περιπτώσεις αυτές τα άτομα έρχονται αντιμέτωπα με προσωπικούς φόβους, όπως

  1. ο φόβος της έκθεσης,
  2. ο φόβος της μη αναγνώρισης της συμμετοχής τους στην ομάδα,
  3. ο φόβος ότι δεν θα μάθουν χωρίς την παραδοσιακή διδακτική μέθοδο
  4. και ο φόβος της απόρριψης.

Η μεταβίβαση  δεν αναφέρεται σε οποιαδήποτε συμπεριφορά ή αντίδραση των εκπαιδευομένων, αλλά μόνο σε αυτή η οποία:

α� δεν αφορά άμεσα τις ενέργειες τον εκπαιδευτή, και επομένως δεν είναι αναμενόμενο η αρνητική συμπεριφορά να στρέφεται στο πρόσωπό του

β� αποτελεί επανάληψη αντιδράσεων που αφορούσαν σημαντικά πρόσωπα στη ζωή του ατόμου στο παρελθόν

Η ‘συνεργατική μάθηση’ αποτελεί μια διεργασία κατά την οποία μικρές, ετερογενείς και αλληλοεξαρτώμενες ομάδες εκπαιδευομένων συν-κατασκευάζουν τη γνώση

Στη διεργασία αυτή η συναίνεση είναι απαραίτητη, καθώς μόνο με αυτή τα μέλη της ομάδας θα μπορέσουν να ακούσουν, να εμβαθύνουν, να κατανοήσουν και τελικά να αποδεχθούν τις απόψεις των άλλων

ΟΙ ΡΟΛΟΙ ΣΤΗΝ ΟΜΑΔΑ ΚΑΙ Η ΜΑΘΗΣΗ

.Σύμφωνα με τον (Γκιάστας, 2008:240-249 · Γκιάστας, 2003:164-170 · Γκιάστας, χ.χ.:26-31 ·Καλογρίδη, χ.χ.) «το πλέγμα των ρόλων στην ομάδα ψυχολογικής βάσης»(σελ.25) δίνει τους ρόλους: του ηγέτη, του ¨αποδιοπομπαίου τράγου¨, του παρείσακτου, του αντιρρησία, του συντονιστή/εκπαιδευτή. Σύμφωνα με τον ίδιο ερευνητή:

Ο ηγέτης: «είναι ο κατ εξοχήν εκφραστής της κουλτούρας της ομάδας»(σελ.240) και έχει συνήθως ισχυρή κοινωνική επιρροή. Τα μέλη συνήθως συσπειρώνονται γύρω του, τον ακούν, τον σέβονται, τον θαυμάζουν, δεν του εναντιώνονται εύκολα αλλά μπορεί και να τον ζηλεύουν. Ανάλογα με την ομάδα μπορεί να είναι σιωπηλός ή ομιλητικός.

    • Ο ¨αποδιοπομπαίος τράγος¨: τα χαρακτηριστικά του «προσδιορίζονται από το ομαδικό άγχος»(σελ.241). Τα μέλη συνήθως τον επικρίνουν, απαξιώνουν, κοροϊδεύουν νιώθοντας καλύτεροι από αυτόν. Κρατάει την ομάδα όμως ενωμένη αφού εκτονώνει το συλλογικό άγχος που εκφράζεται ως επιθετικότητα της ομάδας ή προς τα υπόλοιπα μέλη ή προς έξω ομάδες. Για το λόγο αυτό αν θελήσει να φύγει από την ομάδα εκείνη προσπαθεί να τον συγκρατήσει.
    • Ο παρείσακτος: συνήθως βρίσκεται στο χώρο αλλά δεν είναι μέλος της ομάδας. Είναι ξένο σώμα σε ζωντανό οργανισμό με αποτέλεσμα ή θα αφομοιωθεί είτε θα απομονωθεί ανάλογα με την ισχυροποίηση και την συνεκτικότητα της ομάδας και φυσικά ανάλογα με την προσαρμοστικότητα του ατόμου. Αν συγκεντρώσει αρνητικά συναισθήματα πιθανόν να εξελιχθεί και σε ¨αποδιοπομπαίο τράγο¨
    • Ο αντιρρησίας:  υφίσταται σε δυο μορφές. Η πρώτη μορφή είναι η σύμφωνη με την ομάδα διατύπωση αντίρρησης οπότε μπορεί να υποδηλώνει και ηγετική θέση. Η δεύτερη μορφή είναι η ασύμφωνη με την ομάδα διατύπωση αντίρρησης που προξενεί δυσανασχέτηση ή δυσφορία στην ομάδα η οποία σε συνεργασία με την ακαμψία του μέλους της ομάδας πιθανόν να αποτελέσει πρόβλημα για όλους.
    • Ο συντονιστής/εκπαιδευτής: διαφοροποιείται από τους προηγούμενους ρόλους ανήκοντας στην ομάδα έργου έχοντας θεσμικό ρόλο. Κρατάει ίσες αποστάσεις από τα μέλη της ομάδας, ζεστό, φιλικό, συνεργατικό κλίμα όπου κυριαρχεί ο αλληλοσεβασμός. Είναι ο «εγγυητής του πλαισίου της εκπαιδευτικής διαδικασίας»(σελ248). Προσοχή χρειάζεται να μην ¨χάνει¨ την θέση του, να μην υπερβαίνει το ρόλο του και κυρίως να μην ¨μπαινοβγαίνει¨ σ? αυτόν δημιουργώντας δυσχερή λειτουργία, σύγχυση, ανησυχία και συγκρούσεις στην ομάδα.
    • ΠΗΓΗ ΕΑΠ

ΙΝΕ/ΓΣΕΕ

ΣΥΣΤΗΜΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ, άρθρο κ. Μπιλανάκη
ΟΙΚΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ , άρθρο κ. Μπιλανάκη

ΠΗΓΗ: ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΙΚΑΝΟΤΗΤΩΝ
KΔΒΜ
ΒΙΟΝ
ΑΣ ΔΟΥΛΕΨΟΥΜΕ ΜΑΖΙ
ΘΕΩΡΙΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑΣ

 

ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΑΣΠΑΙΤΕ 2009
Αναρτημένη εισήγηση
«Εκπαίδευση εκπαιδευτικών δευτεροβάθμιας»

Η εισήγηση στα Πρακτικά Συνεδρίου 2010

Πρόγραμμα εκδήλωσης: ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
ΠΕΡΙΛΗΨΕΙΣ

 
ΕΝΣΥΝΑΙΣΘΗΣΗ2

Σχολιάστε

Top