Γράφει ο Φίλιππος Παταβού

Η ποιότητα του χαρτιού συνδέεται άρρηκτα με την διαδικασία παραγωγής του, η οποία μπορεί να χωριστεί σε δύο κύριες κατηγορίες: Στην παραγωγή μηχανικού (χαρτο)πολτού και χημικού (χαρτο)πολτού. Η μεν πρώτη διαδικασία είναι πολύ αποδοτική οικονομικά, επειδή όλο το κούτσουρο εκτός από το φλοιό χρησιμοποιείται. Το ξύλο τίθεται σε μια διαδικασία λείανσης και καθαρισμού για να χωρίσει τις ίνες. Χημικές ουσίες δεν χρησιμοποιούνται. Ο μηχανικός πολτός διατηρεί όλες τις φυσικές ουσίες των δέντρων. Για αυτό τα έγγραφα που γίνονται από το μηχανικό πολτό τείνουν «σε κιτρίνισμα» όταν εκτίθενται στο φως και η διαδικασία αποσύνθεσης τους αρχίζει σε μικρό χρονικό διάστημα από την ημερομηνία παρασκευής τους. Ως αποτέλεσμα, η τιμή τους είναι χαμηλότερη σε σχέση με αυτά χημικού πολτού. Οι μηχανικοί πολτοί χρησιμοποιούνται για να κατασκευαστούν το δημοσιογραφικό χαρτί και χαρτί συσκευασίας. Στο δε χημικό τα ξύλα διαλύονται στο καυστικό νάτριο και το θείο από τη θερμότητα και την πίεση αφήνοντας έναν ισχυρό καφετή πολτό, που χρωματίζεται από την επίδραση των χημικών ουσιών lignin και sap. . Από χημικό πολτό παρασκευάζονται χαρτί βιβλίων ,γραφής, εκτυπώσεως, τα οποία απαιτούν καλύτερη ποιότητα υλικού.
Επίσης, η ποιότητα εξαρτάται από τις πρώτες ύλες που στην προκειμένη περίπτωση αποτελούν τα δέντρα. Το πεύκο και το έλατο , ενώ και φυλλοβόλα όπως η λεύκα, η ακακία και η σημύδα αλλά και αειθαλή όπως ο ευκάλυπτος προσφέρουν χαρτοπολτό καλής ποιότητας.
Επιπλέον, σημαντικό παράγοντα αποτελεί η ανακύκλωση, καθώς με την ανακύκλωση η ποιότητα του χαρτιού υποβαθμίζεται, διότι το χαρτί πολτοποιείται και επεξεργάζεται με τέτοιον τρόπο έτσι ώστε οι ίνες του να υποβαθμιστούν καθώς πρέπει να διεργαστούν ξανά. Επομένως, με αυτόν τον τρόπο όχι μόνο σώζουμε την ζωή πολλών δέντρων και οικοσυστημάτων, αλλά μειώνουμε και την τιμή των ανακυκλωμένων προϊόντων κάνοντάς τα προσιτά σε περισσότερο κόσμο με οικονομικά προβλήματα.
Επιπροσθέτως, στην ποιότητα παίζουν ρόλο οι ιδιότητες του χαρτιού όπως το πάχος, η πυκνότητα(φυσικές ιδιότητες), σχίσιμο, θλίψη (μηχανικές ιδιότητες), χρώμα, φωτεινότητα(οπτικές ιδιότητες), διαπερατότητα από διάφορα υγρά, ρΗ χαρτιού (χημικές ιδιότητες). Αυτές οι τιμές καθορίζονται από το είδος της πρώτης ύλης και των πρόσθετων ουσιών: Αρχικά το νερό και έπειτα ανάλογα με την ποιότητα και τον τύπο του παραγόμενου χαρτιού χρησιμοποιούνται ίνες κυτταρίνης, δηλαδή φυτικές ίνες που περιέχονται στο βαμβάκι, το λινάρι, την κάνναβη, το ξύλο, διάφοροι χαρτοπολτοί (από κομμάτια υφάσματος ή ξυλοπολτό), ορυκτές ή και τεχνητές ίνες.
Τέλος, εξαρτάται από τις δοσολογίες των πρόσθετων πρόσθετες χημικές ουσίες, που προσδίδουν τις χημικές ιδιότητες όπως το χλώριο για τη λεύκανση και το θείο με το νάτριο για την επεξεργασία.

Πηγές: oikologicarodiaka.wordpress.com

users.teilar.gr/~mantanis/articles/T2006_04.pdf

http://users.sch.gr/kassetas/scripta1pap6.htm

http://ionikiabee.gr

Γράφει ο Δημήτρης Βολονάκης

Το χαρτί είναι ένα βιομηχανικό προϊόν που κατασκευάζεται από φυτικές ίνες, οι οποίες του δίνουν την μορφή λεπτού φίλου και χρησιμεύει για γράψιμο,εκτύπωση και επένδυση. Το χαρτί πλαθεται από φυτικές ίνες, οι οποίες είναι οι μόνες που έχουν την ιδιότητα να συνδέονται μεταξύ τους σταθερά με χημικούς συνδέσμους υδρογόνου.Για να κατασκευαστεί το χαρτί αρχικά πρέπει να επιλεχθεί το κατάλληλο τμήμα του φυτού το οποία απαλαζαται από την λιγνινη με χημικό τρόπο,κατοπιν γίνοται πολτός και μπαίνουν σε νερό.Ο πολτός αραιώνεται με την μεγάλη ποσότητα του νερού,με αποτέλεσμα οι ίνες να αιωρούνται σε απόσταση μεταξύ τους. Αμέσως μετά οι ίνες μπαίνουν στο χαρτοποιητικό καλούπι για να στραγκιξουν.Εν κατακλείδι όσο το νερό απομακρύνεται, οι ίνες κολλάνε μεταξύ τους,με αποτέλεσμα να δημιουργούν το φύλλο χαρτί μόνες τους. Αυτή ήταν η παραδοσιακή κατασκευή ενός φίλου χαρτιού.Αυτον τον τρόπο κατασκευης του χαρτιού χρησιμοποιουσαν επί 17 αιώνες οι Κινέζοι και οι Άραβες.Επισης αυτός ο τρόπος κατασκευεις σταμάτησε τον 19 αιώνα όταν ανακαλύφθηκε η πολτοποιηση

Πήγες: typografeio Lexigram

Σύμφωνα με το λεξικό, «η εφημερίδα είναι μια περιοδική έντυπη έκδοση που έχει δημιουργηθεί για να ενημερώνει τους πολίτες για τα καθημερινά, εβδομαδιαία νέα και γεγονότα». Πώς ξεκίνησε και πώς εξελίχτηκε όμως στο πέρασμα του χρόνου;

Γράφει η Βασιλική Βουλγαρέλη

Οι εφημερίδες πρωτοεμφανίστηκαν κατά την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, ονομάζονταν «Βασίλειες Εφημερίδες» και περιείχαν καταγραφή των γεγονότων, τις ασχολίες του βασιλιά και ό,τι αφορά στα οικονομικά του κράτους. Αυτός που συνέτασσε τις εφημερίδες ήταν ένας ικανός στρατηγός του, ο Ευμένης ο Καρδιανός, ήταν απόρρητες στο ευρύ κοινό και πρόσβαση είχαν μόνο οι πιο έμπιστοι του βασιλιά. Πολλοί λένε πως οι εφημερίδες δεν ήταν εφεύρεση του Αλέξανδρου αλλά κάποιοι ιστορικοί υποστηρίζουν ότι ήταν συνέχεια µιας παλιότερης παράδοσης των Μακεδόνων βασιλιάδων για τη δηµιουργία εφηµερίδων οι οποίες έπαιρναν το όνοµα του κάθε βασιλιά που ενδιαφερόταν για την έκδοση τους. Αργότερα στην Αρχαία Ελλάδα, μετά τους κήρυκες, εμφανίστηκαν κάποιοι δημόσιοι γραφιάδες οι οποίοι κοινοποιούσαν τις ειδήσεις σε γραπτή μορφή. Ένα λογοτεχνικό κείμενο το οποίο ονομάζεται «Εφηµερίς του Τρωικού πολέµου» και αναφέρεται σε έναν Κρητικό έχει βρεθεί σε εφημερίδα η οποία φυλασσόταν στις Αιγές, όπου θάβονταν οι βασιλείς. 300 ελληνικές εφημερίδες Η πρώτη εφημερίδα στην Αθήνα ήταν η «Εφημερίς των Αθηνών» η οποία εκδόθηκε το 1824 από τον Γεώργιο Ψύλλα και γραφόταν στη δημοτική. Τα επόμενα χρόνια πολλοί τίτλοι εφημερίδων εκδίδονται, οι κυκλοφορίες αυξάνονται και οι πρώτοι επαγγελματίες δημοσιογράφοι ξεκινούν να εργάζονται στη σύνταξη τους, ενώ κατά τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο εκδόθηκαν οι εφημερίδες «Ελευθεροτυπία», «Το Έθνος», «Ελεύθερος Τύπος», «Πολιτεία», «Καθημερινή», «Βραδυνή» κ.α, με ορισμένους από αυτούς τους τίτλους να εξακολουθούν να κυκλοφορούν έως και σήμερα. Στην δεκαετία του 1990 υπήρξαν στην Ελλάδα περίπου 300 εφημερίδες, ενώ τώρα πια οι εφημερίδες υπάρχουν και στο διαδίκτυο γιατί το κοινό δείχνει την προτίμηση του στις ηλεκτρονικές εκδόσεις. Με αυτόν τον τρόπο η ενημέρωση για τις ειδήσεις είναι πλέον πιο άμεση…

Πηγές http://lyk-klas-arsak.att.sch.gr/wp-content/uploads/2012/03/Istoria-Efimeridas.pdf http://users.sch.gr/kassetas/scripta1paper14.htm

Πριν από την εφεύρεση του οι κοινωνίες είχαν πρωτογονικά χαρακτηριστικά, έπειτα όμως από την ανακάλυψη του από τους Κινέζους και την παγκόσμια εξάπλωση του, οι αλλαγές ήταν συγκλονιστικές για το ανθρώπινο γένος. Πρώτα απ’όλα ευννοήθηκε η εξάπλωση των θρησκειών, καθώς η Αγία Γραφή ήταν το πρώτο έργο που γράφτηκε σε χαρτί και με αυτόν τον τρόπο περισσότεροι άνθρωποι γνώρισαν τον Χριστιανισμό. Στη συνέχεια αρκετοί άνθρωποι κατάφεραν να μορφωθούν αφού μέσα από τα βιβλία έμαθαν γραφή και ανάγνωση κι έτσι η εκπαίδευση ήταν μια από τις σημαντικότερες αλλαγές στην κοινωνική ζωή. Άλλη μια χρήση που επηρέασε την κοινωνική ζωή ήταν η εξάπλωση της ενημέρωσης καθώς στη συνέχεια ξεκίνησαν να δημιουργούνται και οι πρώτες εφημερίδες με σκοπό να ενημερώνουν τους αναγνώστες τους για ό,τι συμβαίνει γύρω τους. Επιπλέον, σημαντικό επίσης είναι το γεγονός ότι αρκετές ιστορικές πηγές διασώθηκαν πάνω στο χαρτί, με αποτέλεσμα να τις χρησιμοποιούμε ακόμη και σήμερα. Βέβαια, ανάμεσα στις πολλές θετικές αλλαγές που έφερε στην κοινωνία η εφεύρεση του χαρτιού όπως είναι φυσικό υπήρξαν και ορισμένες αρνητικές, με κυριότερη την επιβάρυνση του περιβάλλοντος από την αποψίλωση τεράστιων δασικών εκτάσεων και την αλόγιστη κοπή δέντρων προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για να καλύψουν την τεράστια ζήτηση σε χαρτί, γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα και την αύξηση των αποριμμάτων σε παγκόσμια κλίμακα.
Πηγές:

https://prezi.com/1msrlygadlvx/how-paper-changed-the-world/

https://en.wikipedia.org/wiki/History_of_paper

e-book VS βιβλίου

Καθώς ο ανταγωνισμός ανάμεσα στο παραδοσιακό βιβλίο και το e-book εντείνεται, ποια είναι τα συν και ποια τα πλην του νέου μέσου στο οποίο διαβάζουμε τα αγαπημένα μας βιβλία;

Γράφει ο Χαράλαμπος Πεταλούδας

Το ηλεκτρονικό ή ψηφιακό βιβλίο είναι η έκδοση ενός βιβλίου σε ψηφιακή μορφή που αποτελείται από κείμενα, εικόνες – ή και τα δύο – και παράγεται, εκδίδεται και διαβάζεται σε ηλεκτρονικές συσκευές. Ήδη, σε πολλές χώρες του εξωτερικού οι πωλήσεις ψηφιακού βιβλίου ξεπερνούν αυτές των παραδοσιακών εκδόσεων. Αυτό οφείλεται κυρίως στους νεαρούς αναγνώστες που έχουν συνηθίσει τη χρήση ηλεκτρονικών μέσων ανάγνωσης και επικοινωνίας, αλλά και στη νέα γενιά ψηφιακών μέσων ανάγνωσης, τα οποία κάθε χρόνο είναι περισσότερα, καλύτερα και πιο οικονομικά.Το ψηφιακό βιβλίο μπορείτε να διαβαστεί σε pc, laptop, tablet, smartphone κλπ.

Τα συν

Έχει ελάχιστο έως και μηδενικό κόστος παραγωγής, διάθεσης και αναπαραγωγής
Απαιτεί ελάχιστο όγκο μεταφοράς, αποθήκευσης και έκθεσης, αλλά και ανάγνωσης
Είναι οικολογικό – λόγω της μη υλικής υπόστασης (χαρτιού, μελάνης κ.λπ).
Δίνει τη δυνατότητα ύπαρξης οπτικοακουστικού υλικού στο έργο, αλλά και την ευχέρεια άμεσης επικοινωνίας και σχολιασμού μέσω διαδικτύου με εκδότες και συγγραφείς
Προσφέρει ευκολότερη και ταχύτερη αναζήτηση, ολική ή μερική επεξεργασία και αναπαραγωγή

Τα πλην

Το μηδενικό κόστος παραγωγής και διάθεσης προκαλεί την απώλεια θέσεων εργασίας
Το έντυπο βιβλίο μεταφέρεται και διαβάζεται εύκολα, σε αντίθεση με το ηλεκτρονικό το οποίο απαιτεί χρήση ειδικού εξοπλισμού με μεγάλο κόστος πολλές φορές
Η ευκολία αναπαραγωγής και ενδεχόμενης επεξεργασίας ενός ηλεκτρονικού βιβλίου δημιουργεί τον κίνδυνο καταπάτησης πνευματικών δικαιωμάτων, αλλοίωσης του πρωτότυπου και απόκτησης παράνομου κέρδους
Η ευκολία επικοινωνίας και σχολιασμού του έργου και του δημιουργού από τους αναγνώστες, μέσω διαδικτύου, μπορεί να λειτουργήσει ανταγωνιστικά ή κακοπροαίρετα και υβριστικά για τον ίδιο.
Η όμορφη μυρωδιά του χαρτιού και η αίσθηση της αφής του δερμάτινου ή υφασμάτινου καλύμματος πολλών βιβλίων κάνουν το κλασσικό βιβλίο ιδιαίτερο και μοναδικό – αφιέρωση από τον συγγραφέα – κάτι που δεν είναι εφικτό να γίνει στο ηλεκτρονικό βιβλίο

Για τους λάτρεις της απόλαυσης

Αν και τα ηλεκτρονικά βιβλία κερδίζουν όλο και περισσότερο έδαφος στις μέρες μας λόγω της ολοένα αυξανόμενης τεχνολογικής προόδου, τα παραδοσιακά βιβλία συνεχίζουν να διεκδικούν ένα μεγάλο μέρος του αναγνωστικού κοινού, διότι η υφή και μυρωδιά του χαρτιού, το συναισθηματικό δέσιμο και η πιο εύκολη ανάγνωση του χάρτινου βιβλίου, το καθιστούν ένα απόλυτα ανταγωνιστικό μέσο απέναντι στο ηλεκτρονικό βιβλίο. Αν και επικρατεί η άποψη ότι ήρθε το τέλος του παραδοσιακού βιβλίου, η αλήθεια είναι πως παραμένει το αγαπημένο αναγνωστικό μέσο για πολλούς – και μάλλον θα αποτελεί για πάντα – ένα ευχάριστο δώρο, ένα όμορφο διακοσμητικό, ένα υπέροχο χόμπι και μια αξιόπιστη «μηχανή» μετάδοσης γνώσεων, ιδεών και συναισθημάτων για τον άνθρωπο. Άλλωστε, πάνω στις κιτρινισμένες χάρτινες σελίδες ενός βιβλίου το οποίο σε συγκίνησε, μπορείς ακόμα κι έπειτα από χρόνια να ψηλαφίσεις ίχνος από το δάκρυ που κύλησε από το μάγουλο σου όταν το πρωτοδιάβασες…

Πηγές

http://www.huffingtonpost.gr/2015/10/10/life-pragmatika-vivlia-ebook_n_8205902.html#

http://blogs.sch.gr/16dimiliou/2013/01/23/%CF%84%CE%B1-%CE%B7%CE%BB%CE%B5%CE%BA%CF%84%CF%81%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AC-%CE%AE-%CF%88%CE%B7%CF%86%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AC-%CE%B2%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%B1-%CF%80%CE%BB%CE%B5%CE%BF%CE%BD/

http://www.yantzi.gr/info/%CF%84%CE%B9-%CE%B5%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CF%88%CE%B7%CF%86%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CF%8C-%CE%B2%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%AF%CE%BF/

Ένα γοητευτικό ταξίδι προόδου

Από το άχυρο και το μετάξι πριν από περίπου δυο χιλιάδες χρόνια έως τις σύγχρονες μεθόδους μηχανικής και χημικής επεξεργασίας, η παραγωγή χαρτιού είναι ο καθρέφτης του ταξιδιού της ανθρωπότητας προς την πρόοδο

Γράφει ο/η………………………………..

Το χαρτί είναι ένα υλικό που αποτελείται από φυτικές ίνες οι οποίες είναι συμπιεσμένες: Το σύνολο τους μας δίνει το χαρτί σε λεπτή και ξερή μορφή για να χρησιμοποιηθεί για γραφή, εκτύπωση και πολλές άλλες χρήσεις όπως περιτυλίγματα, εκτύπωση φωτογραφιών κ.α

Πρωτοπόροι οι Κινέζοι

Η εφεύρεση του χαρτιού οφείλεται στους Κινέζους και χρονολογείται κοντά στο 105 μ.Χ. Το πρώτο χαρτί κατασκευάστηκε από φλοιό δέντρου, ίνες από κάνναβη, κουρέλια και μετάξι. Αυτά τα έβαζαν μέσα σε νερό, δηλαδή τα έκαναν πολτό, τον οποίο έχυναν πάνω σε μία πλάκα και τον άφηναν να στεγνώσει στον ήλιο. Για την κατασκευή του χαρτιού χρησιμοποιούσαν ως πρώτες ύλες άχυρο, λινό, βαμβάκι και ξύλο, ενώ για να διαχωριστεί ο πολτός από τα υλικά κατασκεύασαν έναν ξύλινο μύλο. Στην Ιταλία, προς το τέλος του 13ου αιώνα, εκμεταλλεύτηκαν την δύναμη του νερού. Οι τεχνίτες έβαζαν τον πολτό σε συρμάτινους δίσκους για να μπορούν εύκολα να ρυθμίζουν το μέγεθος και τις άκρες του χαρτίου και στη συνέχεια μετέφεραν το υγρό χαρτί στο πιεστήριο, στέγνωναν το χαρτί επάνω σε μάλλινα σχοινιά και τα περνούσαν στο τέλος με ζελέ απο δέρμα ζώου. Η επιφάνεια όμως του χαρτιού που κατασκευαζόταν με τον κινέζικο τρόπο δεν ήταν η κατάλληλη για τυπογραφία, γι’αυτό κατασκεύασαν μια πρέσα η οποία μπορούσε να τυπώσει και από τις δύο πλευρές με τον κατάλληλο τρόπο. Η εφεύρεση αυτή οφείλεται στον Ιωάννη Γουτεμβέργιο ο οποίος ήταν Γερμανός και χάρη σε αυτόν η τυπογραφία επηρέασε την παραγωγή του χαρτιού. Το 1765 για πρώτη φορά χρησιμοποίησαν το ξύλο για την κατασκευή πολτού αντικαθιστώντας οριστικά τις παλιές μεθόδους.

Ποιότητα και τιμή

Η ποιότητα του χαρτιού συνδέεται άρρηκτα με την διαδικασία παραγωγής του, η οποία μπορεί να χωριστεί σε δύο κύριες κατηγορίες: Στην παραγωγή μηχανικού (χαρτο)πολτού και χημικού (χαρτο)πολτού. Η μεν πρώτη διαδικασία είναι πολύ αποδοτική οικονομικά επειδή χρησιμοποιείται όλο το κούτσουρο εκτός από το φλοιό. Το ξύλο τίθεται σε μια διαδικασία λείανσης και καθαρισμού για να χωρίσει τις ίνες ενώ δεν χρησιμοποιούνται χημικές ουσίες. Ο μηχανικός πολτός διατηρεί όλες τις φυσικές ουσίες των δέντρων, γι’ αυτό τα έγγραφα που γίνονται από το μηχανικό πολτό κιτρινίζουν όταν εκτίθενται στο φως και η διαδικασία αποσύνθεσης τους αρχίζει σε μικρό χρονικό διάστημα από την ημερομηνία παρασκευής τους. Ως αποτέλεσμα, η τιμή τους είναι χαμηλότερη σε σχέση με αυτά χημικού πολτού. Οι μηχανικοί πολτοί χρησιμοποιούνται για να κατασκευαστούν το δημοσιογραφικό χαρτί και χαρτί συσκευασίας. Στο δε χημικό τα ξύλα διαλύονται στο καυστικό νάτριο και το θείο από τη θερμότητα και την πίεση αφήνοντας έναν ισχυρό καφετί πολτό που χρωματίζεται από την επίδραση των χημικών ουσιών lignin και sap. Από χημικό πολτό παρασκευάζονται χαρτί βιβλίων, γραφής και εκτύπωσης, τα οποία απαιτούν καλύτερη ποιότητα υλικού. Επίσης, η ποιότητα εξαρτάται από τις πρώτες ύλες – που στην προκειμένη περίπτωση είναι τα δέντρα: Το πεύκο, το έλατο, και φυλλοβόλα όπως η λεύκα, η ακακία και η σημύδα αλλά και αειθαλή όπως ο ευκάλυπτος  προσφέρουν χαρτοπολτό καλής ποιότητας.

Επιπλέον, σημαντικό παράγοντα αποτελεί η ανακύκλωση, καθώς με την ανακύκλωση η ποιότητα του χαρτιού υποβαθμίζεται, διότι το χαρτί πολτοποιείται και επεξεργάζεται με τέτοιον τρόπο έτσι ώστε οι ίνες του να υποβαθμιστούν καθώς πρέπει να διεργαστούν ξανά. Επομένως, με αυτόν τον τρόπο όχι μόνο σώζουμε την ζωή πολλών δέντρων και οικοσυστημάτων, αλλά μειώνουμε και την τιμή των ανακυκλωμένων προϊόντων κάνοντάς τα προσιτά σε περισσότερο κόσμο με οικονομικά προβλήματα.

Στην ποιότητα παίζουν ακόμα ρόλο οι ιδιότητες του χαρτιού όπως το πάχος, η πυκνότητα (φυσικές ιδιότητες), το σχίσιμο, η θλίψη (μηχανικές ιδιότητες), το χρώμα, η φωτεινότητα (οπτικές ιδιότητες), η διαπερατότητα από διάφορα υγρά και το ρΗ του χαρτιού (χημικές ιδιότητες). Αυτές οι τιμές καθορίζονται από το είδος της πρώτης ύλης και των πρόσθετων ουσιών: Αρχικά το νερό και έπειτα ανάλογα με την ποιότητα και τον τύπο του παραγόμενου χαρτιού χρησιμοποιούνται ίνες κυτταρίνης, δηλαδή φυτικές ίνες που περιέχονται στο βαμβάκι, το λινάρι, την κάνναβη, το ξύλο, διάφοροι χαρτοπολτοί (από κομμάτια υφάσματος ή ξυλοπολτό), ορυκτές ή και τεχνητές ίνες. Τέλος, εξαρτάται από τις δοσολογίες των πρόσθετων πρόσθετες χημικές ουσίες, που προσδίδουν τις χημικές ιδιότητες όπως το χλώριο για τη λεύκανση και το θείο με το νάτριο για την επεξεργασία.