Συντάκτες: Αναστασία Χαλναρίδου, Βασίλης Χατζηκυριάκος
Πολλά χρόνια πριν, στην Καισάρεια της Καππαδοκίας, ο έπαρχος της περιοχής, που ήταν ένας σκληρός και άδικος άνθρωπος, πήγε να εισπράξει τους φόρους. Αν και η περιοχή ήταν φτωχή, οι απαιτήσεις του ήταν υπερβολικές. Υποχρέωσε τους κατοίκους της πόλης να συγκεντρώσουν ό,τι πολύτιμο είχαν, χρυσαφικά και νομίσματα, και να του τα παραδώσουν.
Ωστόσο, ο αυτοκράτορας σκοτώθηκε σε μάχη και η πολιτική αντιμετώπιση της περιοχής άλλαξε. Ο σκληρόκαρδος έπαρχος έφυγε από την Καισάρεια, χωρίς να πάρει τίποτε. Τότε, επειδή ήταν αδύνατο να επιστραφεί στον ιδιοκτήτη του καθετί που είχε συγκεντρωθεί, ο Μέγας Βασίλειος πρότεινε να τοποθετήσουν κάθε πολύτιμο αντικείμενο σε ξεχωριστές μικρές πίτες, που θα μοιράζονταν στους κατοίκους. Έτσι, έγινε η διανομή και με θαυμαστό τρόπο έτυχε στον καθένα ό,τι είχε δώσει.
Σμυρναίικη βασιλόπιτα και ξύλινη σφραγίδα με τον δικέφαλο αετό
Το έθιμο της βασιλόπιτας, όπως και τα άλλα του Δωδεκαημέρου, δηλ. της περιόδου από τα Χριστούγεννα ως τα Φώτα, ανάγεται στα ρωμαϊκά «Σατουρνάλια». Κατά τη διάρκεια τους -στη ρωμαϊκή περίοδο- προσφέρονταν δώρα, καρποί και πίτες μέσα σε χρυσά φύλλα.
Ένας συνδυασμός της χριστιανικής και της ρωμαϊκής παράδοσης κρύβεται στο έθιμο της κοπής της βασιλόπιτας, στην αρχή κάθε νέας χρονιάς. Μέσα σε αυτήν υπάρχει ένα κέρμα που, αν το κερδίσεις, θα θεωρείσαι τυχερός για όλη τη χρονιά.
