σκέψεις πάνω στο απόσπασμα από τον Αλχημιστή του Π.Κοέλιου

“Και που λες Ευτυχία, ευτυχία δεν βρήκαμε, λίγα μόνο στοιχεία ευτυχίας χαρήκαμε”.

Πόση αλήθεια κρύβεται σε αυτούς τους δυο στίχους; Ποιος βρήκε πραγματικά την ευτυχία και τι είναι τελικά η ευτυχία;

Πιστεύω πως ο καθένας μας ερμηνεύει αυτή την έννοια διαφορετικά. Θεωρούμε πως η ευτυχία βρίσκεται στα πολλά χρήματα, στην μεγάλη κοινωνική και επαγγελματική καταξίωση, στο τέλειο σπίτι, στο τέλειο αυτοκίνητο και σε ο,τι άλλο μας κάνει να νιώθουμε υπεροχή και ανωτερότητα απέναντι σε άλλους. Είναι όμως έτσι; Αν ναι, τότε γιατί μόλις φτάσουμε τον στόχο μας μετά από λίγο ψάχνουμε κάτι άλλο; Γιατί στο τόσο βάζουμε άλλο τόσο; Πολύ απλά γιατί “νομίζουμε” πως αν πετύχουμε τον στόχο μας θα είμαστε κι ευτυχισμένοι. Όμως όχι. Δεν μετριέται η ευτυχία με υλικά αγαθά και ικανοποίηση του εγωισμού μας. Τρέχουμε να φτάσουμε στον προορισμό όμως χάνουμε την διαδρομή. Είναι σαν να ταξιδεύουμε με ένα τρένο που έχει τραβηγμένες κουρτίνες.

Θυμάστε όταν είμαστε ερωτευμένοι; Ξεχνάμε τα πάντα. Το μόνο που μας νοιάζει είναι να βρεθούμε στην αγκαλιά του αγαπημένου μας. Και όταν γίνει αυτό μας πλημμυρίζει μια εσωτερική γαλήνη και το μυαλό σταματά για δευτερόλεπτα. Αυτό είναι ευτυχία. Όταν τρέχουμε στην αγκαλιά της μάνας και κουρνιάζουμε ξέροντας ότι εκεί έστω και για λίγο δεν μπορεί να μας πειράξει κανείς, αυτό είναι ευτυχία. Ή όταν η μάνα πάρει στα χέρια της το νεογέννητο βρέφος και εκείνη την στιγμή δύο ψυχές γίνονται μια, ε ναι αυτό είναι ευτυχία. Όταν αναπολούμε στιγμές που περάσαμε και στην θύμιση τους χαμογελάμε, είναι ευτυχία.

Ευτυχία είναι στην κάθε αναποδιά να βλέπουμε το καλό, να γαληνεύουμε την ψυχή μας και το μυαλό, με ό,τι μας προσφέρει αυτό και να ζούμε την κάθε στιγμή στο έπακρο.

Δεν βρίσκουμε την ευτυχία. Τη νιώθουμε.

Ευτυχία είναι τα θέλω της ψυχής, όχι τα θέλω του μυαλού.

Ευτυχία είναι συναίσθημα. Ευτυχία είναι στιγμές.

Δεν τις προσπερνάμε. Τις ζούμε.

Χωρίς παρελθόν. Χωρίς μέλλον.

Καραφεύγα Ευανθία

Η κάνναβη είναι ένα θεραπευτικό βότανο ευρείας χρήσης που το βρίσκει κανείς σε όλο τον πλανήτη, ενώ υπάρχουν αποδείξεις ότι χρησιμοποιούνταν ακόμη και πριν από 5000-6000 χρόνια. Ως ιατρική-θεραπευτική κάνναβη ονομάζουμε τόσο το ίδιο το φυτό όσο και τα φυσικά παράγωγά του εάν η χρήση τους γίνεται για θεραπευτικούς σκοπούς, δηλαδή για την θεραπεία μιας νόσου ή τη βελτίωση των συμπτωμάτων της. Επίσης, θεραπευτική κάνναβη ονομάζουμε και την τεχνητή ή συνθετική κάνναβηπου παράγεται σε εργαστήρια για ιατρικούς σκοπούς.

Τσαλουκίδου Φωτεινή

Στο πλαίσιο του εορτασμού της επετείου της Επανάστασης του 1821, οι μαθητές του Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. συμμετείχαν σε θεατρική παράσταση που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη, 22/03/23, στο Δημοτικό Θέατρο Ν.Μουδανιών. Οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να ξεδιπλώσουν τα ποικίλα ταλέντα τους, με την βοήθεια των εμπνευσμένων κειμένων της φιλολόγου μας, Ιωάννας Στεφανίδου, η οποία ήταν υπεύθυνη και για την σκηνοθεσία, σε συνεργασία με τον φιλόλογο Αλέξανδρο Σπανό, αποσπώντας το θερμό χειροκρότημα των θεατών που γέμισαν το κλειστό θέατρο. Η παράσταση περιελάμβανε σκετς και τραγούδια από την χορωδία του σχολείου, την καθοδήγηση της οποίας είχε η μουσικός Χρυσάνθη Καραμιχάλη.

Θερμά συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές για το εξαιρετικό θέαμα και την συγκινητική βραδιά που μας χάρισαν.

Μπιτσίνη Μαρία

Το ελαιόλαδο αποτελεί το βασικότερο συστατικό της διατροφικής πυραμίδας στη Μεσογειακή Διατροφή, που αποτελεί πρότυπο υγιεινής διατροφής, αφού προλαμβάνει και αντιμετωπίζει διάφορες παθήσεις προσφέροντας ταυτόχρονα και μακροζωΐα. Η διατροφική του αξία ήταν αυτή που ανέδειξε τη σημασία του στην καθημερινότητά μας και μιλώντας για τη διατροφική του αξία αναφερόμαστε στην περιεκτικότητά του σε ‘καλά’ – ακόρεστα λιπαρά, σε λιποδιαλυτές βιταμίνες (βιταμίνη E) και σε αντιοξειδωτικά συστατικά, όπως οι πολυφαινόλες.

Τα λιπαρά:

Η ευεργετική αξία του ελαιολάδου στο μεσογειακό πρότυπο διατροφής οφείλεται κυρίως στην περιεκτικότητά του σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα. Τα μονοακόρεστα λιπαρά στη διατροφή έχουν συνδεθεί με τη διατήρηση της υγείας του καρδιαγγειακού συστήματος. Μελέτες έχουν δείξει ότι όταν τα κορεσμένα λιπαρά της διατροφής αντικατασταθούν από πολυακόρεστα και μονοακόρεστα (τα λεγόμενα ‘καλά’ λιπαρά), τότε φαίνεται να βελτιώνεται το λιπιδαιμικό προφίλ. Το λάδι ελιάς έχει ισορροπημένη σύσταση όσον αφορά το ακόρεστα λιπαρά οξέα: ελαϊκό 73%, λινολεϊκό 9%, λινολενικό 0,3%. Το ελαιόλαδο είναι φτωχό σε κορεσμένα λιπαρά οξέα συγκριτικά με το βούτυρο και τη μαργαρίνη. Τα κορεσμένα του λίπη αποτελούν το 15%. Το ελαϊκό οξύ είναι το λιπαρό με το μεγαλύτερο ποσοστό συγκέντρωσης στο ανθρώπινο σώμα σε σχέση με όλα τα άλλα θηλαστικά. Η υψηλή περιεκτικότητα του ελαιολάδου σε ελαϊκό οξύ το κάνει ανθεκτικό στην οξείδωση. Το ελαιόλαδο είναι ανθεκτικό στην οξείδωση γιατί όχι μόνο είναι φτωχό σε πολυακόρεστα και πλούσιο σε μονοκόρεστα λιπαρά οξέα, αλλά επειδή είναι επίσης πλούσιο σε α-τοκοφερόλη.
Το λινολεϊκό οξύ, αντιθέτως, συμμετέχει στο ίδιο ποσοστό με το μητρικό γάλα και γι” αυτό το ελαιόλαδο είναι σημαντικό στην παιδική διατροφή. Στο λάδι περιέχονται πολυακόρεστα λιπαρά οξέα που ονομάζονται «απαραίτητα» και δεν μπορούν να παρασκευασθούν από τον ανθρώπινο οργανισμό. Γι” αυτό θα πρέπει να δοθούν μέσω της διατροφής. Το λινολενικό οξύ ανήκει στην ομάδα των απαραίτητων λιπαρών οξέων που ονομάζονται ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και ανήκουν στα απαραίτητα διατροφικά στοιχεία. Ωστόσο επειδή ακριβώς τα λιπαρά είναι πλούσια σε θερμίδες είναι σημαντικό να δίνουμε έμφαση στην ποσότητα ελαιολάδου που καταναλώνουμε! 1 κ.σ. αποδίδει περίπου 120 θερμίδες.

Τα αντιοξειδωτικά:

Η μείωση της συχνότητας των καρδιαγγειακών παθήσεων και άλλων χρόνιων νοσημάτων έχει συσχετισθεί με την κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε αντιοξειδωτικές ουσίες. Ο λόγος: τα αντιοξειδωτικά προστατεύουν από τη φθορά των μορίων και των μεμβρανών των κυττάρων.
Οι πολυφαινόλες, αντιοξειδωτικά που τα γνωρίζουμε ως συστατικό του κρασιού, των κόκκινων φρούτων και του καφέ, αποτελούν ένα βασικό συστατικό του ελαιολάδου. Όταν χρησιμοποιούμε το ελαιόλαδο ως βασική πηγή λίπους της διατροφής μας καταφέρνουμε να καλύψουμε σημαντικό ποσοστό των ημερήσιων αναγκών μας σε αντιοξειδωτικά. Παράλληλα, τα φαινολικά συστατικά του ελαιολάδου φαίνεται να συσχετίζονται με την υγεία της καρδιάς, δρώντας ενάντια στο οξειδωτικό στρες, ενώ προστατεύουν και την ποιότητα του λαδιού αφού επηρεάζουν το άρωμα και τη γεύση του ελαιολάδου και ταυτόχρονα δρουν ενάντια στην οξείδωση του ίδιου του ελαίου.

Βιταμίνη Ε

Το ελαιόλαδο αποτελεί εξαιρετική πηγή βιταμίνης Ε, της λιποδιαλυτής βιταμίνης που εμφανίζει έντονη αντιοξειδωτική δράση. Η βιταμίνη Ε του ελαιολάδου είναι ένα ακόμη συστατικό του, το οποίο συνδέεται με τη διατήρηση της υγείας της καρδιάς, σε συνδυασμό με τις πολυφαινόλες του και τα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα που περιέχει.

Η αντιοξειδωτική δράση της βιταμίνης Ε του ελαιολάδου έχει συσχετισθεί ωστόσο και με την πρόληψη της πρόωρης γήρανσης, καθώς φαίνεται πως η επαρκής πρόσληψή της έχει συνδεθεί με την προστασία από εκφυλιστικές παθήσεις όπως η νόσος του Alzheimer. Το ελαιόλαδο, όμως, φαίνεται να παίζει ρόλο στην πέψη των τροφών και την απορρόφηση θρεπτικών συστατικών (π.χ. ασβεστίου, σιδήρου, μαγνησίου), καθώς και στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας χάρη στην ελαφριά υπακτική του δράση. Οι σαλάτες με φρέσκα λαχανικά περιέχουν σημαντικές βιταμίνες και θρεπτικά συστατικά, πολλά από τα οποία, όπως οι βιταμίνες Α, D, Ε, Κ, καθώς και τα καροτενοειδή (β-καροτένιο, λυκοπένιο, λουτεΐνη κ.λπ.), για να απορροφηθούν από τον οργανισμό σε επαρκείς ποσότητες χρειάζονται να λαμβάνονται μαζί με λιπαρό υπόβαθρο. Ωστόσο, το ελαιόλαδο και ιδιαίτερα το παρθένο ελαιόλαδο, το οποίο περιέχει μεγαλύτερες ποσότητες μονοακόρεστων λιπαρών σε σχέση με τα έλαια που χρησιμοποιούνται γενικά στη μαγειρική, εκτός από τα ευεργετικά θρεπτικά συστατικά που περιέχει, φαίνεται να προωθεί την απορρόφηση μεγαλύτερων ποσοτήτων θρεπτικών συστατικών, τόσο από τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όσο και από άλλα, όπως η πατάτα. Για τον λόγο αυτό, συστήνεται η κατανάλωση και χρησιμοποίησή του, τόσο στο μαγείρεμα, στην ωμή μορφή του, όσο και ως λιπαρό υπόβαθρο στις σαλάτες. Δεν πρέπει να ξεχνάμε βέβαια, πως η κατανάλωση τόσο του ελαιόλάδου όσο και άλλων μορφών ελαίων, πλούσιων κυρίως σε μονοακόρεστα λιπαρά, θα πρέπει να γίνεται με μέτρο και όχι με υπερβολή.

Έτσι λοιπόν, ακόμη και με μια μικρή ποσότητα ελαιολάδου, μπορούμε να έχουμε εξαιρετικά αποτελέσματα, όσον αφορά στην απορρόφηση θρεπτικών συστατικών και ταυτόχρονα μια βέλτιστη επιλογή για τη διατήρηση χαμηλών ποσοτήτων λιπαρών στο καθημερινό μας διαιτολόγιο.

Λάδι ελιάς κατά των γηρατειών

Η πρόωρη γήρανση συνδέεται με το οξειδωτικό στρες γιατί προκαλεί μείωση του μήκους των τελομερών στα χρωματοσώματα του ανθρώπου. Όμως οι φαινόλες της καλής ποιότητας ελαιολάδου παρεμποδίζουν αυτή την μείωση και συμβάλλουν στη φυσιολογική γήρανση. Ακόμη η υδροξυτυροσόλη (μία από τις φαινόλες) που συναντάται στο ελαιόλαδο ενεργοποιεί το ένζυμο τελομεράση το οποίο αυξάνει το μήκος των πολυμερών επιδρώντας έτσι θετικά στην μακροζωία.

Οι έρευνες που έχουν γίνει για τα οφέλη του ελαιολάδου από το 1970 έως σήμερα υπολογίζονται σε περισσότερες από 2.000. Για τους Έλληνες τα συμπεράσματα των ερευνών αναφορικά με την υγεία έλκουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Ανάμεσα σε Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα, που παράγουν τις μεγαλύτερες ποσότητες στον κόσμο οι Έλληνες είναι αυτοί που το καταναλώνουν περισσότερο. Σύμφωνα με στοιχεία του Νorth American Olive Oil Association, οι Έλληνες καταναλώνουν 24 lt/άτομο κατά μέσο όρο, οι Ισπανοί 15 lt/άτομο και οι Ιταλοί 13 lt/άτομο.Η χρήση του ελαιολάδου έχει ερευνηθεί στη διατροφή (ωμό και στο μαγείρεμα) ενώ χρησιμοποιείται ευρέως στην παρασκευή φαρμάκων και καλλυντικών, ως βασικό συστατικό στην δημιουργία ιαμάτων σε συνδυασμό με αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά (χαρακτηριστικότερο αυτών το βαλσαμόλαδο), στην σαπωνοποιία και παλιότερα ως καύσιμο.

Άλλα οφέλη

Οι έρευνες έχουν συνδέσει την ωφελιμότητα του ελαιόλαδου στην ανάπτυξη εγκεφάλου-σκελετού κατά την παιδική ηλικία, με την αθλητική δραστηριότητα (διατροφή αθλητή και έντονη άσκηση), με το πεπτικό σύστημα (καταπραΰνοντας μάλιστα πολλά εντερικά σύνδρομα), από το 1887 θεωρείται θεραπευτικό κατά της χολολιθίασης, προστατεύει το δέρμα από την ηλιακή ακτινοβολία και τα εγκαύματα κι έχει δεκάδες άλλες χρήσεις.Το λάδι της ελιάς είναι η κύρια πηγή διατροφικού λίπους στη μεσογειακή διατροφή και επιδημιολογικές έρευνες την περασμένη δεκαετία για τις ιδιότητες των μονοακόρεστων λιπιδίων έδειξαν ότι προστατεύει από τις καρδιαγγειακές παθήσεις, αυξάνοντας την καλή χοληστερίνη και μειώνοντας την «κακή». Μία απ” αυτές στο Parc de Recerca Biomedica de Barcelona έδειξε ότι όσοι καταναλώνουν τακτικά ελαιόλαδο έχουν πολύ λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρδιαγγειακές νόσους-εγκεφαλικό επεισόδιο. Τακτική πρόσληψη ελαιολάδου βοηθά στη μείωση φλεγμονής, ενδοθηλιακής δυσλειτουργίας (εσωτερικά τοιχώματα αγγείων, θρόμβωσης), βοηθά στην πρόληψη της οξείας παγκρεατίτιδας, προστατεύει το ήπαρ, προστατεύει από την ελκώδη κολίτιδα, την νόσο Αλτσχάιμερ και την παγκρεατίτιδα.

Για τον καρκίνο μια παλιότερη έρευνα του καθηγητή Δ. Τριχόπουλου, της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Χάρβαρντ είχε καταλήξει ότι οι γυναίκες που καταναλώνουν ελαιόλαδο περισσότερο από μία φορά ημερησίως έχουν 25% λιγότερες πιθανότητες να παρουσιάσουν καρκίνο του μαστού, έναντι εκείνων που καταναλώνουν σπανίως. Στη Μεσόγειο που παρατηρείται μεγάλη κατανάλωση ελαιόλαδου υπάρχουν χαμηλές συχνότητες ορισμένων μορφών καρκίνου (μαστού, ωοθηκών, ενδομήτριου).

Για τον σακχαρώδη διαβήτη, σε κλινικές παρατηρήσεις το λάδι ελιάς φαίνεται ότι έχει δυναμικό ρόλο στην διατήρησή του σε χαμηλά επίπεδα κυρίως σε άτομα που δεν εξαρτώνται από την ινσουλίνη.

Ανάμεσα στις μελέτες που έχουν γίνει υπάρχει και αυτή της Α” Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών που διαπίστωσε πως μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα της τεστοστερόνης και να μειώσει την στυτική δυσλειτουργία, ενώ άλλες μελέτες κατέληξαν ότι συμβάλλει στη θεραπεία του έλκους του στομάχου και του δωδεκαδάκτυλου και διευκολύνει την απορρόφηση του ασβεστίου.

Ως προϊόν διατροφής οι ειδικοί γευσιγνώστες και οι εμπειρογνώμονες ελαιολάδου -όπως η δοκιμάστρια παρθένων ελαιολάδων Ειρήνη Κοκολάκη- δεν παύουν να τονίζουν ότι το ελαιόλαδο έχει και μια άλλη ιδιαιτερότητα. Είναι το μόνο τρόφιμο βάση κανονισμού του οποίου η ποιοτική κατηγορία (εξαιρετικό παρθένο, παρθένο, λαμπάντε) και η εμπορική του αξία είναι άμεσα συνδεδεμένα με το οργανοληπτικό του προφίλ (γεύση-αρώματα). Δηλαδή ανίχνευση-περιγραφή μέτρηση θετικών κι αρνητικών ιδιοτήτων του παρθένου ελαιολάδου γίνεται από εκπαιδευμένους δοκιμαστές χρησιμοποιώντας τις ανθρώπινες αισθήσεις. Με το όρο premium, χαρακτηρίζονται ορισμένα έξτρα παρθένα ελαιόλαδα χαμηλής οξύτητας, που πληρούν μια σειρά εξαιρετικά υψηλών προϋποθέσεων από τη συγκομιδή μέχρι και την εμφιάλωσή τους.

Καρρά Αγγελική

Πηγή: https://www.lifezone.gr/

Αυτή είναι η παλαιά και πατροπαράδοτη μέθοδος δημιουργίας σπιτικού σαπουνιού

900 gr. ελαιόλαδο

115 gr. NAOH (καυστική σόδα)

300 ml νερό πηγής.

Πρώτα φτιάχνουμε το διάλυμα του καυστικού νατρίου. Το καυστικό νάτριο (NaOH) είναι μια επικίνδυνη χημική ένωση που μπορεί να προκαλέσει εγκαύματα. Αν τηρούνται όμως μερικές προφυλάξεις μπορούμε να το χειριστούμε χωρίς πρόβλημα. Έχουμε κοντά μας ένα μπουκάλι ξύδι για να σταματήσουμε το έγκαυμα σε περίπτωση που χρειαστεί. Φοράμε γυαλιά ασφαλείας, κλειστά παπούτσια, πλαστικά γάντια και ξεκινάμε. Προσθέτουμε το καυστικό νάτριο στο νερό, ποτέ το αντίθετο γιατί θα γίνουν μικρές εκρήξεις. Προσέχουμε να μην πιτσιλιστούμε γιατί είναι καυστικό και έχει υψηλή θερμοκρασία. Το αφήνουμε να κρυώσει σε χώρο που αερίζεται καλά μακριά από παιδιά. Μέσα στην συνταγή μας μπορεί να περιέχονται στερεά λάδια (βούτυρα) π.χ. λάδι καρύδας. Βάζουμε τα βούτυρα μέσα στο δοχείο μας και το βάζουμε στην φωτιά. Μόλις λιώσει σβήνουμε την φωτιά και προσθέτουμε τα υγρά λάδια(ελαιόλαδο). Προσθέτουμε αργά την καυστική σόδα στα λάδια (ποτέ το αντίθετο γιατί μπορεί να «κόψει» το σαπούνι) ανακατεύοντας συνέχεια. Συνεχίζουμε το ανακάτεμα μέχρι το μίγμα να πήξει ελαφρά. Μόλις το μίγμα ομογενοποιηθεί και πριν γίνει πολύ πηχτό προσθέτουμε τα βότανα, τα μπαχαρικά και τα αιθέρια έλαια που θέλουμε ανακατεύοντας συνέχεια. Για την παραπάνω βασική συνταγή προσθέτουμε 20- 25 ml αιθέριων ελαίων. Ήρθε η ώρα να γεμίσουμε τα καλούπια μας. Χρησιμοποιούμε παλιά ταψιά και πλαστικά σκεύη στρωμένα με λαδόκολλες ή φόρμες σιλικόνης. Τοποθετούμε τα ταψιά με το σαπούνι σε ένα ζεστό και ασφαλές μέρος ώστε να αρχίσει να ωριμάζει. Καλό είναι ανάλογα με την θερμοκρασία του δωματίου να τοποθετείται μια πετσέτα γύρω από το καλούπι ώστε να το κρατάει ζεστό και να προχωράει η σαπωνοποίηση σωστά. Αφήνουμε το νέο σαπούνι στα καλούπια του για 24 ώρες μέχρι να σκληρύνει αρκετά ώστε να μπορούμε να το βγάλουμε και να το κόψουμε σε κομμάτια(με γάντια γιατί είναι ακόμα καυστικό). Η διαδικασία της σαπωνοποίησης διαρκεί αρκετές μέρες και το σαπούνι θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί μετά από 3-4 εβδομάδες που θα είναι ώριμο και θα έχει πέσει το PH του.

Καρρά Αγγελική

Πηγή: http://www.agrilidi.com/b/sapouni-elaioladou-basike-syntage

Η ιστορία της ελιάς, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη ζωή των ανθρώπων της Μεσογείου. Οι ιστορικοί καθιστούν το λεκανοπέδιο της Μεσογείου σαν το μέρος όπου πρωτοεμφανίστηκαν τα ελαιόδενδρα. Η πρώτη καλλιέργεια ελαιόδεντρων στον κόσμο, έγινε στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στην Κρήτη. Από αρχαιοτάτων χρόνων εμφανίζεται στους μύθους, στις παραστάσεις και στην ιστορία των λαών της. Η ελιά αποτελούσε ανέκαθεν σύμβολο αγώνων, ευημερίας, ειρήνης, γονιμότητας και ευφορίας. Ιερός καρπός των Ελλήνων από την αρχαιότητα.
Ο καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Π. Φάκλαρης παραθέτει σειρά στοιχείων που μαρτυρούν την παρουσία του ελαιόδεντρου στον ελλαδικό χώρο από τη νεολιθική ακόμη εποχή και αποδεικνύουν την κυρίαρχη σημασία που είχαν για τους Έλληνες το ελαιόλαδο, η βρώσιμη ελιά, το ξύλο, ακόμη και τα φύλλα του δένδρου. Η εξέταση των αρχαιολογικών στοιχείων που αφορούν στη χρήση και τη σημασία της ελιάς στην αρχαιότητα επιβεβαιώνει ότι αυτή αποτελούσε ένα από τα χρησιμότερα και πιο αγαπητά δέντρα των Ελλήνων, λόγω της ιερότητας της, της οικονομικής σημασίας της και των ποικίλων χρήσεων των προϊόντων της στην καθημερινή και στη θρησκευτική ζωή.

Αναδρομή της καλλιέργειας ελιάς στην Αρχαία Ελλάδα.

Νεότερα στοιχεία που προέκυψαν από ανάλυση γύρης μαρτυρούν την παρουσία της στον ελλαδικό χώρο από τη νεολιθική εποχή. Αλλά και οι πινακίδες της Γραμμικής Β’ από τα αρχεία των ανακτόρων Κνωσού, Πύλου και Μυκηνών μαρτυρούν την οικονομική σημασία της κατά τον 14ο και τον 13ο αι. π.Χ. Στην Κνωσό και στις Αρχάνες βρέθηκαν μέσα σε αγγεία κουκούτσια από ελιές, ενώ στη Ζάκρο βρέθηκαν ολόκληρες ελιές με τη σάρκα τους, που χρονολογούνται περί το 1450 π.Χ. Επίσης κουκούτσια ελιάς βρέθηκαν σε τάφους της Μεσσαράς, ενώ σε άλλα σημεία της Κρήτης βρέθηκαν ελαιοπιεστήρια υστερομυκηναϊκής ΙΙ και ΙΙΙ περιόδου (1450-1200 π.Χ.). Ελιές απεικονίζονται και σε έργα τέχνης της εποχής αυτής. Μια τοιχογραφία του ανακτόρου της Κνωσού του 16ου αι. π.Χ. αποτελεί θαυμάσια απεικόνιση ελαιώνα, ενώ τα χρυσά ποτήρια από τον μυκηναϊκό τάφο του Βαφειού Λακωνίας (16ος αι. π.Χ.) κοσμούνται με παράσταση ελαιοδένδρων.
Η ελιά, όπως αναφέρει ο μύθος, ήταν το δώρο της θεάς Αθηνάς στους κατοίκους της πόλης της Αθήνας, οι οποίοι σε ένδειξη ευγνωμοσύνης έδωσαν το όνομα της θεάς στην πόλης τους, και η οποία δίδαξε και την καλλιέργειά της. Είναι χαρακτηριστικό το γνωστό επεισόδιο της φιλονικίας της Αθηνάς με τον Ποσειδώνα για το όνομα της Αθήνας. Στην Ακρόπολη υπήρχε η ιερή ελιά της Αθηνάς, η πρώτη ελιά που η θεά χάρισε στους Έλληνες, και στην Ακαδημία οι 12 ιερές ελιές, οι μορίαι, και ο ιερός ελαιώνας από τον οποίο προερχόταν το λάδι που δινόταν ως έπαθλο στους νικητές των Παναθηναίων. Ενδεικτικό της σημασίας της ελιάς για την Αθήνα είναι ότι οι Αθηναίοι στα νομίσματά τους απεικόνιζαν την Αθηνά με στεφάνι ελιάς στο κράνος της και έναν αμφορέα με λάδι ή ένα κλαδί ελιάς.

Μια άλλη παράδοση αναφέρει ότι ο Ηρακλής (του οποίου το ρόπαλο ήταν από αγριελιά) έφερε βλαστάρι ελιάς από τη χώρα των Υπερβορείων (μυθικός λαός που οι Έλληνες πίστευαν ότι κατοικούσε πέρα από τον Βορρά ή κατά άλλη ερμηνεία στον ουρανό) και το φύτεψε στην Ολυμπία. Με τα κλαδιά του κοτίνου, της αγριελιάς αυτής, στεφανώνονταν οι ολυμπιονίκες. Με κλάδους ελιάς ήταν στεφανωμένο και το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Διός στην Ολυμπία, έργο του Φειδία, ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου.
Πάμπολλα ελληνικά γραπτά αναφέρονται στην ελιά και τον ευεργετικό της ρόλο. Η καλλιέργεια της ελιάς υπολογίζεται ότι ξεκίνησε πριν από 7.000 χρόνια. Εκείνη την περίοδο τα ελαιόδεντρα υπήρχαν ως μια πρωτόγονη μορφή του φυτού που γνωρίζουμε σήμερα. Μετά το 3.000 π.Χ. η καλλιέργεια των ελαιόδεντρων στην Κρήτη έγινε συστηματική και ξεκίνησε να παίζει σημαντικό ρόλο για την οικονομία του νησιού. Οι Κρητικοί έγιναν οι πρώτοι εξαγωγείς λαδιού στην ιστορία, τόσο στην ενδοχώρα της Ελλάδας όσο και στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή. Η Αθήνα θεωρούνταν απ’ όλο τον αρχαίο κόσμο ως η «Μητρόπολις των καρπών». Εξάλλου οι ελιές για τους αρχαίους Αθηναίους ήταν ιερά δέντρα τα οποία προέρχονταν από την ελιά που φύτεψε η ίδια η Αθηνά στον ιερό βράχο της Ακρόπολης. Προστάτης των ιερών ελαιοδέντρων ήταν ο ίδιος ο Δίας, ο «Μόριος Ζεύς». Ο μύθος αυτός δημιούργησε άρρηκτο δεσμό των κατοίκων της πόλης με το πολύτιμο δέντρο αλλά και τον θρύλο που έλεγε ότι πουθενά αλλού δεν φυτρώνει η ελιά όπως βλέπουμε να τον αποτυπώνει ο Σοφοκλής:
« Κι είν’ ακόμα εδώ τέτοιο, που εγώ πουθενά αλλού παρόμοιο δέντρο δεν ακούω να βλάστησε ποτέ ουδέ στις χώρες της Ασίας, ουδέ στο μεγάλο του Πέλοπα δώριο νησί, ανέγγιχτο αυτοφύτρωτο δέντρο τρόμος και φόβος στα κοντάρια του εχθρού που ανθίζει πιο παρ’ όπου αλλού σ’ αυτή τη χώρα: η σταχτόχλωρη ελιά η παιδοτρόφα, που ποτέ κανείς ή νέος ή γηραιός με χέρι εχθρικό θα μπορέσει ν’ αφανίσει, γιατί απάνω της πάντ’ ανοιχτά ο Μόριος Δίας κι η γλαυκόφθαλμη Αθηνά έχουν τα μάτια.»

Ο ρόλος της ελιάς στην Αθηναϊκή Δημοκρατία

Την Κλασσική εποχή Έλληνες φιλόσοφοι, όπως ο Διοσκουρίδης, ο Διοκλής, ο Αναξαγόρας και ο Εμπεδοκλής μελέτησαν τις φαρμακευτικές ιδιότητες του ελαιόλαδου και την ιστορική σημασία σαν θρεπτική πηγή υγείας. Ο Αριστοτέλης αποκάλυψε την επιστήμη της ελαιοπαραγωγής, ενώ ο Σόλων, ο μεγάλος νομοθέτης της Αθήνας, εισήγαγε την πρώτη νομοθεσία για την προστασία των ελαιοπαραγωγών αναγγέλοντας ότι δεν επιτρέπεται να κόβονται πάνω από δύο ελαιόδεντρα το χρόνο από τους Αθηναϊκούς ελαιώνες. Φαίνεται πως συνέβη και με την ελιά εκείνο που συνέβαινε με τα φημισμένα πρόσωπα ή πράγματα της αρχαιότητας: Πολλές πόλεις διεκδικούσαν την καταγωγή τους. Και επειδή πολλές περιοχές διεκδικούσαν τη γέννηση της Αθηνάς, ήταν φυσικό να διεκδικούν και το ιερό δέντρο της. Το ιερό δέντρο της Αθηνάς είναι εξημερωμένη (καλλιεργημένη) ελιά, γεγονός που σηματοδοτεί την εξέλιξη του πολιτισμού. Το προηγούμενο ιερό ελαιόδεντρο δεν είναι ήμερο αλλά άγριο. Πρόκειται για την αγριελιά της Ολυμπίας, αφιέρωμα του Κρητικού Ηρακλή ενός εκ των Ιδαίων Δακτύλων (ή των Κουρήτων), θεϊκών θιάσων που σύμφωνα με το μύθο και την τελετουργία έρχονται στην αυγή του πολιτισμού να διδάξουν στους ανθρώπους το σχηματισμό κοινωνιών, δηλαδή την εγκατάλειψη της νομαδικής ζωής. Η Αθηνά όμως φυτεύει την καλλιεργημένη ελιά σε μια πόλη. Η κοινωνία είναι πια οργανωμένη και συγκροτεί οικιστικά σύνολα και η ελαιοκομία έχει κάνει το μεγάλο της βήμα μαζί με άλλα είδη διατροφής. Και στα δυο αυτά στάδια του πολιτισμού η ελιά διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως δέντρο που συμβάλλει στη μετατροπή του ανθρώπου – τροφοσυλλέκτη σε γεωργό, δηλαδή στη μόνιμη εγκατάσταση και την ενασχόληση με την καλλιέργεια της γης. Η Αθηναϊκή δημοκρατία είχε καταστεί σε ένα από τα μεγαλύτερα και σπουδαιότερα κέντρα ελαιοπαραγωγής σε ολόκληρη τη Μεσόγειο
Η ελιά ήταν το σύμβολο της Ελλάδας στην αρχαιότητα και το ελαιόλαδο χρησιμοποιούνταν όχι μόνο για την θρεπτική του αξία αλλά και για φαρμακευτικούς σκοπούς. Μεταξύ του 7ου και του 3ου αιώνα π.Χ. αρχαίοι φιλόσοφοι, φυσικοί και ιστορικοί κατέγραψαν τις βοτανικές του ιδιότητες. Η συμβολική σημασία της ελιάς, όπως και η κοινωνική και οικονομική αξία του ελαιόλαδου διείσδυσαν σε όλους τους τομείς της ζωής κατά την αρχαιότητα. Το κλαδί της ελιάς ήταν το βραβείο στους Ολυμπιακούς αγώνες, από το 776 π.Χ. και συμβόλιζε την ειρήνη και την υποχρεωτική ανακωχή στην αρχαιότητα, σε όλο τον κόσμο, κατά τη διάρκεια των Αγώνων. Η τιμή για τους νικητές στους Παναθηναϊκούς Αγώνες, που λάμβαναν χώρα κάθε τέσσερα χρόνια στην Αθήνα για να τιμήσουν την Θεά Αθηνά, την Προστάτιδα της πόλης, ήταν αμφορείς γεμάτοι με ελαιόλαδο.

Η ελιά στην εποχή του Βυζαντίου

Η παραγωγή ελαιόλαδου στις Ελληνικές περιοχές κατά τη διάρκεια της Βυζαντινής εποχής συνεχίστηκε και η Αυτοκρατορία έκανε την μεγαλύτερη εξαγωγή λαδιού στον κόσμο. Ένα μεγάλο μέρος από την συνολική παραγωγή εκείνη την εποχή προερχόταν από ελαιώνες που υπήρχαν στα Χριστιανικά μοναστήρια. Η παραγωγή του ελαιόλαδου στην Ελλάδα δεν επηρεάστηκε από την πτώση της Κωνσταντινούπολης στα Οθωμανικά στρατεύματα και το τέλος της Βυζαντινής εποχής. Το δένδρο και το λάδι, εκείνη την εποχή, είχε καταλάβει ένα σημαντικό μέρος στην τελετουργία της Ορθόδοξης Χριστιανικής εκκλησίας. Ήταν σύμβολα αγάπης και ειρήνης, και ένα σημαντικό κομμάτι σε διάφορες τελετές, όπως στο βάπτισμα μέχρι και στις λάμπες που χρησιμοποιούσαν στις εκκλησίες όπως επίσης και τα μικρά εικονοστάσια που υπάρχουν σε κάθε Ελληνικό σπίτι.

Η ελιά σήμερα

Η ελιά και οι καρποί της παίζουν ακόμη και σήμερα έναν πολύ σημαντικό ρόλο στην κοινωνική κουλτούρα της χώρας όπως και στην οικονομική ζωή της.
Στις γεωργικές περιοχές της χώρας, μία ελιά φυτεύεται όταν γεννιέται ένα νέο παιδί. Η ελιά και το παιδί θα μεγαλώσουν ταυτόχρονα. Όταν το παιδί ξεκινάει το σχολείο, στην ηλικία των 6 ετών, η ελιά είναι έτοιμη να καρποφορήσει. Η ελιά θα μεγαλώσει με την οικογένεια, θα επιζήσει και θα βρίσκεται εκεί πολλές γενιές αργότερα για να θυμίζει την συνέχιση και την εξέλιξη της ζωής.
Υπολογίζεται ότι σήμερα υπάρχουν γύρω στα 800 εκατομμύρια ελαιόδενδρα στον κόσμο με τη συντριπτική πλειοψηφία τους, στις μεσογειακές χώρες. Η φυσιολογική διάρκεια ζωής ενός ελαιόδενδρου είναι 300 έως 600 χρόνια. Υπάρχουν ελιές με ηλικία που ξεπερνά τα 1.000 χρόνια και περισσότερες από 70 ποικιλίες ελαιόδενδρων στον κοσμο.

Καρρά Αγγελική

Πηγές : https://www.stalida.gr/el/article/10-h-istoria-ths-elias

Το σπαθόχορτο ανήκει στα ποώδη ή θαμνώδη φυτά. Τα στελέχη του είναι όρθια, διακλαδισμένα στο άνω τμήμα και μπορούν να φτάσουν το 1μ. σε ύψος. Τα φύλλα του είναι στενόμακρα, φτάνουν τα 2 εκ., έχουν κιτρινοπράσινο χρώμα με διάσπαρτα, ημιδιαφανή στίγματα. Τα άνθη του έχουν φωτεινό κίτρινο χρώμα με εμφανή μαύρα στίγματα και μήκος 2.5 εκ. Πολλαπλασιάζεται με σπόρο και η καλλιέργεια του φτάνει σε πλήρη απόδοση το δεύτερο έτος. Η άνθηση του αρχίζει τον Ιούνιο και διαρκεί μέχρι και δύο μήνες. Η συλλογή του υπέργειου τμήματος του φυτού γίνεται στο στάδιο της ανθοφορίας και ακολουθεί ξήρανση.

Το σπαθόχορτο είναι ένα καθαρώς φαρμακευτικό φυτό. Στην Αρχαία Σπάρτη το χρησιμοποιούσαν ως επουλωτικό στις πληγές που γινόντουσαν από τα σπαθιά, εξ’ ου και η ονομασία σπαθόχορτο. Η δρόγη του, που αποτελείται από τις αποξηραμένες ανθοφόρες κορυφές και τα φύλλα του, αποτελούν την πρώτη ύλη για τις φαρμακοβιομηχανίες. Πολλά εμπορικά σκευάσματα που βασίζονται σε αυτό το φυτό χρησιμοποιούνται για την θεραπεία της κατάθλιψης αφού στο σπαθόχορτο έχει αποδοθεί αντικαταθλιπτική δράση, κατά την εσωτερική χρήση (κατάποση), και επουλωτική δράση σε πληγές και εγκαύματα κατά την εξωτερική χρήση (επάλειψη). Τα φύλλα λιωμένα τοποθετούνται πάνω σε πληγές, καψίματα και έλκη ενώ μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως αφέψημα με βρασμό των ανθέων και των σπόρων του αλλά με προσοχή να μην χορηγείται ποτέ σε βρέφη και παιδιά. Το αφέψημα είναι διουρητικό και δρα κατά της πέτρας της ουροδόχου κύστεως.

Επιπλέον, τα ελαϊκά εκχυλίσματα του σπαθόχορτου είναι μια δημοφιλής εξωτερική θεραπεία για την ταχεία αποκατάσταση τομών και εγκαυμάτων στην επιφάνεια του δέρματος. Για την παρασκευή του τα φρέσκα ή αποξηραμένα ανθοφόρα στελέχη του φυτού τοποθετούνται σε ένα βάζο με λάδι και εκτίθενται στον ήλιο για περίπου 4 εβδομάδες. Η αναλογία φυτού/ ελαιολάδου διαφέρει ανά περιοχή όμως κυμαίνεται περίπου στο 1:4. Με το πέρας του χρόνου αυτού το σπαθόχορτο (σπαθόλαδο) είναι έτοιμο και ακολουθεί η στράγγιση του φυτικού υλικού και η απομάκρυνση του. Το χρώμα του ελαιόλαδου έχει μέχρι εκείνη τη στιγμή μετατραπεί σε κόκκινο (συνήθως πολύ σκούρο) λόγω της εκχύλισης των βιοδραστικών ουσιών του βαλσάμου στο λάδι. Παραδοσιακά το σπαθόλαδο παρασκευάζεται με εξτρα παρθένο ελαιόλαδο, ως βάση εκχύλισης, παρότι διάφορα έλαια έχουν χρησιμοποιηθεί κατά καιρούς για την παρασκευή του.

Σύμφωνα με την παραδοσιακή ιατρική το σπαθόλαδο έχει πολλές θεραπευτικές ιδιότητες κάποιες εκ των οποίων είναι: αντιοξειδωτικό, αντιφλεγμονώδες, αντιμικροβιακό, αντινεοπλασματική και νευροπλαστική δράση.

Αγγελιδάκη Αργυρώ

Διδασκάλου Δήμητρα

Χατζηευθυμίου Δέσποινα

Τσιρώνη Ελένη

Πηγές:

Βάλσαμο – Βικιπαίδεια (wikipedia.org)

1.Χημική σύσταση και βιολογική δράση υπερικου.pdf (uniwa.gr)

Υλικά

1120 γρ. γάλα πλήρες

200 γρ. ζάχαρη

90 γρ. σιμιγδάλι ψιλό

30 γρ. κορν φλάουρ

4 αυγά (1 για την επικάλυψη)

1κ.γ. βανίλια εκχύλισμα

90 γρ. βούτυρο

ξύσμα λεμονιού

Εκτέλεση

• Σε μια κατσαρόλα βάζουμε το γάλα και την ζάχαρη και θερμαίνουμε μέχρι να να πάρει βράση

• Σε ένα μπολ ανακατεύουμε το σιμιγδάλι και το κόρν φλάουρ. Προσθέτουμε τα 3 αυγά, το ξύσμα λεμονιού, την βανίλια και μια πρέζα αλάτι και ανακατεύουμε καλά

• Προσθέτουμε σιγά σιγά το καυτό γάλα που βράσαμε με την ζάχαρη στο μπολ ανακατεύοντας διαρκώς

• Ξαναρίχνουμε το μείγμα στην κατσαρόλα, μεταφέρουμε στην φωτιά και ανακατεύουμε συνεχώς μέχρι να πήξει η κρέμα

• Κατεβάζουμε από την φωτιά, προσθέτουμε το βούτυρο και ανακατεύουμε μέχρι να λιώσει

• Βουτυρώνουμε καλά ένα πυρίμαχο σκεύος 27 εκ., πασπαλίζουμε με σιμιγδάλι, προσθέτουμε το μείγμα και το στρώνουμε καλά

• Σε ένα μπολ ανακατεύουμε 2 κ.σ. νερό, 2 κ.σ. ζάχαρη και 1 αυγό και απλώνουμε το μείγμα με πινέλο στην επιφάνεια της γαλατόπιτας

• Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο, στον αέρα, στους 180ºC για 40-45΄

• Στην συνέχεια αφήνουμε να κρυώσει καλά για τουλάχιστον 4 ώρες πριν σερβίρουμε

Μπομπότα Παναγιώτα

Υλικά

1 κιλό αλεύρι

2 φακελάκια μαγιά ξηρή

2 ποτήρια χλιαρό νερό

1 κ.γ. ζάχαρη

1 κ.γ. αλάτι

Εκτέλεση

Ανακατεύουμε όλα τα υλικά με ένα πιρούνι μέχρι να γίνει μια ζύμη κολλώδης. Την βάζουμε στο ψυγείο 12 ώρες τουλάχιστον. Φροντίζουμε το δοχείο που θα την βάλουμε να έχει καπάκι και να είναι ευρύχωρο ώστε να μην ξεχειλίσει καθώς θα φουσκώνει. Προθερμαίνουμε τον φούρνο και την γάστρα στους 250ºC. Σχηματίζουμε 1-2 καρβέλια και τα βάζουμε στην καυτή γάστρα με λαδόκολλα. Ψήνουμε για 35-40΄με κλειστό καπάκι. Στην συνέχεια απομακρύνουμε το καπάκι και ψήνουμε για άλλα 10΄.

Εργαστήριο Γεωπονίας, Τροφίμων και Περιβάλλοντος

Υλικά

2 κιλά σταφύλι μαύρο

Φλούδες από 3 λεμόνια

½ κιλό ζάχαρη

½ φλ. νερό

Κανέλα

Βότκα

Εκτέλεση

• Πλένουμε καλά τα σταφύλια και τα τοποθετούμε σε μεγάλα γυάλινα βάζα.

• Σε μια κατσαρόλα βράζουμε το νερό, την ζάχαρη για 1΄

• Αφού το σιρόπι κρυώσει εντελώς το μοιράζουμε στα βάζα και προσθέτουμε τις φλούδες λεμονιού και την κανέλα

• Συμπληρώνουμε τα βάζα με βότκα, τα σφραγίζουμε και τοποθετούμε σε σκιερό μέρος για 1 μήνα. Καθημερινά ανακινούμε τα βάζα 1-2 φορές την μέρα.

• Στο τέλος του μήνα, στραγγίζουμε τα στερεά και τοποθετούμε το λικερ σε μπουκάλια.