Στη Λέσχη Ανάγνωσης του σχολείου μας αναλάβαμε να διαβάσουμε το βιβλίο της Άλκης Ζέη «Η Αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα» και να γράψουμε Ημερολόγιο Ανάγνωσης, δίνοντας κάθε φορά κάποιες πληροφορίες για το κείμενο που διαβάσαμε τη συγκεκριμένη μέρα και κάποιες σκέψεις, εντυπώσεις και συναισθήματα γι’ αυτό. Και να το αποτέλεσμα!
Ημέρα Πρώτη : Η Ελένη ή αλλιώς Δάφνη, ο Ευγένιος, ο Πάνος και ο Στέφανος βρίσκονται στο Παρίσι, αρχές της δεκαετίας του ΄70 ως πολιτικοί πρόσφυγες εξαιτίας της δικτατορίας των Συνταγματαρχών. Η Ελένη θυμάται πώς μπήκε στην αντιστασιακή οργάνωση στην Κατοχή, θυμάται τη μητέρα της τη Λίζα και τη γνωριμία της με τον «Αχιλλέα», τον αρχηγό της αντιστασιακής ομάδας και πρώτο της έρωτα. Όσον αφορά τον Ευγένιο, παντρεμένο με την Πόπη, εξορίστηκε, διαγράφηκε από το κόμμα και δεν κατάφερε να γίνει γιατρός. Επιβιώνει όπως μπορεί. Η δικτατορία του ‘ 67 οδηγεί την Ελένη, τον Ευγένιο και τους άλλους- ως μεσήλικους πια- στην εξορία. Εκεί όμως συνεχώς λογομαχούν και διαφωνούν. Η Ελένη θυμάται που παντρεύτηκε τον Αχιλλέα και αυτός έφυγε στο βουνό αντάρτης στον Εμφύλιο, ενώ η ίδια ήθελε μια ήρεμη ζωή. Όσο κράτησε ο πόλεμος και τα Δεκεμβριανά ο Αχιλλέας της υποσχόταν πως θα ζήσουν μαζί όταν όλα αυτά τελειώσουν. Και μόλις τελείωσαν και παντρεύτηκαν, άρχισε ο Εμφύλιος. Όταν ο Αχιλλέας γίνεται αντάρτης, όλοι την εγκαταλείπουν, ο αδελφός της , αγαπημένη παιδική φίλη. Η Δάφνη- Ελένη συλλαμβάνεται, αρνείται να αποκηρύξει τον Αχιλλέα και οδηγείται στο Τμήμα Μεταγωγών. Εκεί βρίσκει τον Ευγένιο και τον Πάνο που έχουν υποστεί βασανιστήρια. Στον παρόν του 1970 στο Παρίσι η Δάφνη- Ελένη μαθαίνει πως ο Αχιλλέας θα δικαστεί για κατασκοπία.
Σχόλιο: Για να επιβιώσουν στο Παρίσι, οι πολιτικοί εξόριστοι εργάζονται ως κομπάρσοι στα γυρίσματα μιας κινηματογραφικής ταινίας. Το σκηνικό της ταινίας δίνει την αφορμή στην Ελένη να ταξιδέψει στο παρελθόν, στις αναμνήσεις της από τη συμμετοχή της στην αντίσταση ως «αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα». Το νεαρό κορίτσι γοητεύεται από τον Αχιλλέα και τον ερωτεύεται. Η Ελένη συνεχώς συγκρίνει συμπεριφορές και χαρακτήρες στην αντιστασιακή δράση στην Κατοχή με αυτές κατά τη δικτατορία. Κατά τη Γερμανική Κατοχή επικρατούσε σύμπνοια και συνεργασία, ενώ τώρα ο καθένας έχει τις δικές του απόψεις και τον δικό του τρόπο δράσης. Η προσωπική ιστορία της Ελένης και οι επιθυμίες της επηρεάζονται από την πολιτική κατάσταση της Ελλάδας και τις αποφάσεις του Αχιλλέα. Το πολιτικό μίσος γίνεται προσωπικό.
Ημέρα δεύτερη: Η Ελένη βρίσκεται στο Μεταγωγών και οι φίλες της μαζί με τον Πάνο οδηγούνται στο εκτελεστικό απόσπασμα. Νέες κρατούμενες έρχονται από την αντάρτικη ομάδα του Αχιλλέα. Το 1970 ξανά στο Παρίσι, ζει σ΄ένα μικρό δωμάτιο με την κόρη της. Όταν τελείωσε ο εμφύλιος ο Αχιλλέας, η Ελένη και η κόρη τους έζησαν πολιτικοί πρόσφυγες στη Σοβιετική Ένωση από το 1947. Επιστροφή στο Παρίσι και σκέψεις για τον Ευγένιο, τον αιώνιο φίλο και πιθανό εραστή και τη μητέρα της Ελένης, τη Λίζα, που αρρώστησε και πέθανε όσο εκείνη βρισκόταν στο Παρίσι. Η ανάμνηση της Λίζας τη μεταφέρει στην απελευθέρωση της από το Μεταγωγών. Αμέσως αρχίζει τις επαφές με Ρώσους κατασκόπους και αντιστασιακούς κομμουνιστές που κρύβονται. Οι αντιθέσεις μέσα στο κομμουνιστικό κόμμα γίνονται όλο και πιο έντονες. Στη συνέχεια ο αφηγητής μάς ταξιδεύει σε μια άλλη χρονική στιγμή του παρελθόντος. Η Ελένη θα συναντήσει τον Αχιλλέα στη Σοβιετική Ένωση. Έχει να τον δει τρία χρόνια και θα φτάσει στη Ρωσία αφού πρώτα κάνει μια στάση στην Ιταλία. Στην Ιταλία αναμένει την έκδοση της βίζας από το ρωσικό προξενείο. Στο μεταξύ ζει ξέγνοιαστες στιγμές με φίλους και τον Ελβετό ζωγράφο, τον Ζαν Πολ. Απολαμβάνει τις βόλτες στην πανέμορφη Ρώμη, μαθαίνει ιταλικά, ζει ελεύθερη και είναι ερωτευμένη με τον Ζαν Πολ. Η είδηση του θανάτου του Στάλιν (1953) την τσακίζει. Αφήνει τη Ρώμη και τον Ζαν Πόλ για να πάει να βρει τον Αχιλλέα. Ο αποχωρισμός την πονάει.
Σχόλια: Ανησυχία και πόνος για τους εκτελεσθέντες, μελαγχολία αλλά και αγωνία για την κατάσταση στην Ελλάδα μετά το 1967. Η ζωή της Ελένης δεν έχει τίποτα μόνιμο. Συνεχώς μετακινείται, αλλάζει χώρες είτε για να είναι με τον Αχιλλέα, είτε λόγω της πολιτικής της ιδεολογίας. Οι φίλοι και η μάνα της είναι τα λίγα σταθερά της δεδομένα. Μετά την αποφυλάκισή της από το Μεταγωγών είναι πολύ δύσκολη η προσαρμογή της στην νέα καθημερινότητα. Το διάλειμμα στη Ρώμη περιγράφεται ως μια ανάσα ζωής, έρωτα και ελπίδας που δίνει στην ηρωίδα τη δύναμη να αντέξει όσα έζησε και να συνεχίσει. Η προσωπολατρία όπως εκφράζεται για τον Στάλιν αποκαλύπτει ένα χαρακτηριστικό των στρατευμένων στον κομμουνισμό. Αιτιολογείται από τον εσωτερικό μονόλογο της ηρωίδας. Τα βασανιστήρια, οι ανθρώπινες απώλειες έκαναν ακόμα μεγαλύτερο το πάθος για τον κομμουνισμό και τον αρχηγό του.
Ημέρα Τρίτη: Μάης του ’68 στο Παρίσι. Η Δάφνη-Ελένη και η κόρη της ζουν τα γεγονότα, αλλά η Ελένη δεν μπορεί να αγωνιστεί με τους νέους στο Παρίσι, αναπολεί τη δική της αντίσταση το 1944 στην Αθήνα εναντίον των Άγγλων αλλά τώρα δεν νιώθει αγωνίστρια. Αυτός ο αγώνας δεν την αφορά. Νιώθει μεγάλη αγωνία για την κόρη της. Μετά από το Παρίσι ταξιδεύει στη Μόσχα όπου συναντά τον αγαπημένο της φίλο, τον Σεριόζα και από εκεί φεύγει για την Τασκένδη. Μετά από ένα δύσκολο ταξίδι μέσα στη στέπα φτάνει στον προορισμό της και συναντά τον Αχιλλέα. Πνίγεται και δυσκολεύεται να βρει τον εαυτό της κοντά στον Αχιλλέα και τους κομμουνιστές που ζουν ξεκομμένοι απ’όλο τον κόσμο χάρη στην ιδεολογία τους. Συναντά τον ζωγράφο, τον Αντρέα, που βρέθηκε στο βουνό ακολουθώντας την αγαπημένη του, η οποία όμως θα βρει τον αληθινό έρωτα στο πρόσωπό του καπετάνιου της στο βουνό. Η Δάφνη συναντά το Λιοντάρι και δεν μπορεί να συγκρατήσει την οργή της εξαιτίας της διπροσωπίας αυτού του ανθρώπου. Μένει έγκυος και γεννά τη Δαφνούλα, γνωρίζει τον Μιχαήλ Γκρηγκοριεβιτς που της διδάσκει ρωσικά. Συγκρούσεις μεταξύ των πολιτικών προσφύγων στην Τασκένδη και η νέα ηγεσία. Συγκρούσεις και στην αυλή όπου ζει η Ελένη με τον Αχιλλέα και τη Δαφνούλα. Η Νάντια, φίλη του Σεριόζα και σκηνοθέτης έρχεται στη ζωή της Ελένης. Από αυτή μαθαίνει πως ξεκινά η αποκαθήλωση του Στάλιν, γεγονός που συγκλονίζει την Ελένη, η οποία λάτρευε τον «Μουστάκια».
Σχόλια: Η επαναστατικότητα ταιριάζει με τη νεότητα, ενώ η μητρότητα προκαλεί αγωνία και αυτοσυγκράτηση στους κινδύνους. Αν και έχουν περάσει πολλά χρόνια από τον εμφύλιο, την κράτησή της στο Μεταγωγών, τα βασανιστήρια η ίδια επιστρέψει συνέχεια σ΄ αυτές τις αναμνήσεις, τα βιώματα αυτά την έχουν διαμορφώσει. Η αγάπη της για την κόρη της είναι η μοναδική της αλήθεια. Η προσωπική ζωή και η πολιτική ιστορία του κομμουνισμού προχωρούν χέρι-χέρι.
Ημέρα Τέταρτη: Στο Παρίσι του ’70 την απουσία του Αχιλλέα από τη ζωή της Δαφνούλας αναπληρώνουν ο Ευγένιος και ο Πάνος. Η απώλεια της Λίζας είναι δυσβάσταχτη για την Ελένη και τη Δαφνούλα.
Σχόλια: Η Ελένη θα είναι πάντα η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα. Τα ιστορικά γεγονότα αλλά και οι επιλογές μας καθορίζουν οριστικά την πορεία της ζωής μας.
Συντακτική ομάδα
