ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΦΑΝΟΙ

Πρόκειται για μια γιορτή με λατρευτικό και ανατρεπτικό χαρακτήρα, που στήνεται γύρω από ένα βωμό στον οποίο η φωτιά καίει ακοίμητη όλη τη νύχτα. Γίνεται το βράδυ της Κυριακής της Αποκριάς, όταν το κέφι βρίσκεται στο αποκορύφωμά του, όταν η απελευθέρωση από τις αναστολές έχει φτάσει στο ανώτερο δυνατό σημείο και η οινοποσία ενθαρρύνει τους ανθρώπους να χαλαρώσουν και να χαρούν τη μοναδικότητα της στιγμής. Γύρω από η φωτιά σχηματίζεται ένας κύκλος με επικεφαλής τον κορυφαίο τραγουδιστή, ο οποίος τραγουδάει πρώτος στίχο-στίχο τα πατροπαράδοτα τραγούδια του Φανού ακολουθούμενος από το χορό που τα επαναλαμβάνει με τον ίδιο τρόπο.

Η εκδήλωση στήνεται σε καθορισμένα μέρη της Κοζάνης, σε συγκεκριμένα σταυροδρόμια, τα οποία και διακοσμούνται καταλλήλως από τους υπεύθυνους κάθε Φανού. Δεν πρόκειται δηλαδή για αυθόρμητες συγκεντρώσεις ανθρώπων που γλεντούν σ’ ένα οποιοδήποτε σημείο της πόλης. Είναι τόσα πολλά τα στοιχεία που συνιστούν έναν πετυχημένο Φανό – ταλέντα, πείρα γνώση της παράδοσης, διάθεση για εθελοντική προσφορά, συνεργασία και συνύπαρξη- ώστε η καταξίωση και η μακροβιότητα του είναι δύσκολο πράγμα.

Έτσι, λοιπόν ,αυτό που κάνει την αποκριά στην Κοζάνη τόσο ξεχωριστή είναι ο Φανός, η καθαρτήρια πυρά γύρω από την οποία στήνεται ένα νυχτερινό υπαίθριο γλέντι.

Ευθύμης  Χατζησάββας, Β6  , Γαβριέλλα Στάνκου, Β5

https://www.surveymonkey.com/r/ratsismos-sta-sxoleia

Τον σύγχρονο πολιτισμό μας κατατρύχει μια βαρυσήμαντη αντίφαση: διακηρύττουμε τα ανθρώπινα δικαιώματα, την πρόοδο του πνεύματος και τον εκδημοκρατισμό των κοινωνιών, τη στιγμή που χιλιάδες άνθρωποι στον κόσμο τίθενται στο περιθώριο, πέφτουν θύματα ρατσιστικών διακρίσεων ή οι ίδιοι γίνονται φορείς στερεοτυπικών αντιλήψεων.

Ιστορικά, ποτέ δεν εξέλειπε το φαινόμενο του ρατσισμού, η έμφυτη αρχομανία του ανθρώπου που βρίσκει διέξοδο στην υποτίμηση και στην εκμετάλλευση των άλλων. Την ίδια κατάσταση προκαλεί η ξενοφοβία, ο φόβος για οτιδήποτε είναι ανοίκειο προς εμάς με την εθνική, κυρίως, σημασία του όρου.

Ταυτόχρονα, το πνευματικό υπόβαθρο του λαού καθορίζει την επιρρέπεια του σε ρατσιστικές προκαταλήψεις. Το χαμηλό πνευματικό επίπεδο είναι ευεπίφορο σε αυθαίρετες κατηγοριοποιήσεις ατόμων και λαών με βάση τις διαφορές τους, σε απλουστευτικές γενικεύσεις καταστάσεων και σε άκριτη υιοθέτηση στερεοτυπικών αντιλήψεων. Στο πλαίσιο αυτό κυριαρχεί μονομερής σκέψη και τα άτομα παραπλανιούνται από εντυπωσιακά ιδεολογήματα για δήθεν ανωτερότητα κάποιας κοινωνικής ομάδας εις βάρος άλλων. Εξάλλου, η πίστη στα στερεότυπα σε συνδυασμό με την ευφορία που χαρίζει η πεποίθηση της υπεροχής, ενισχύουν τον ρατσισμό. Εάν σε αυτά προστεθεί και η κατολίσθηση των αρχών του σεβασμού, της αλληλοκατανόησης και της έλλειψης ουμανιστικής συνείδησης, εύλογα καταλήγει κανείς στις αιτίες που προκαλούν την έξαρση του ρατσισμού σήμερα.

Ωστόσο, η αποσαφήνιση των αιτιών δεν αρκεί μόνο για την καταπολέμηση του προβλήματος. Με άλλα λόγια, προκειμένου να αποσοβηθεί το δυσμενές ζήτημα του ρατσισμού κρίνεται αναγκαία η δρομολόγηση μέτρων για την καταστολή του. Η παιδεία είναι ο κυριότερος φορέας κοινωνικοποίησης του ατόμου και γι’ αυτό επιβάλλεται να έχει  χαρακτήρα ανθρωπιστικό. Αυτό σημαίνει ότι η διαμόρφωση ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων μπορεί να επιτευχθεί με βάση τις ανθρωπιστικές αρχές της δημοκρατίας και της ισότητας. Έχοντας αυτό ως κεντρική ιδέα, ο άνθρωπος μαθαίνει να συνεργάζεται με όλους ισότιμα.

Επιλογικά, η ανθρωπιά θα ολοκληρωθεί μόνο όταν το ίδιο το άτομο φτάσει στο στάδιο να θεωρεί όλους τους ανθρώπους κάθε φυλής και εθνικότητας αδελφούς και φίλους του, να πονάει για τη δυστυχία όλων των ανθρώπων και να αγωνίζεται για την ευτυχία την δική του, του τόπου του, αλλά και όλων των λαών της γης.

Ελισάβετ Βλάχου, Β1

https://enallaktikidrasi.com/2016/09/kardia-louloudi/

Στο χώμα της έριχνε ο κόσμος ξίδι

και το βλαστό της πλήγωνε η κοινωνία με αγκάθια.

Το σύστημά της έκοβε τα φύλλα με λεπίδες

και τη γλάστρα της κλείδωσαν στο υπόγειο,

χωρίς ίχνος φωτός.

Χαμένη ελπίδα, άπιαστο όνειρο,

ετοιμοθάνατη πια η ψυχή της,

μα με έσωσα

και τώρα πια είμαι το ομορφότερο λουλούδι μου.

                                                                                Little K.

Ενεργός πολίτης:

Η διάσταση του βάθους στην δημοκρατία

‘Εμείς είμαστε οι μόνοι που όποιον δεν συμμετέχει στα κοινά δεν τον θεωρούμε φιλήσυχο πολίτη, αλλά άχρηστο’

Περικλής-Επιτάφιος

https://www.aixmi.gr/index.php/vivliokritiki-periklis-igetis/

Η έννοια του πολίτη αποκτά υπόσταση στην πόλη της Αθήνας και είναι απόλυτα συνυφασμένη με την εγκαθίδρυση του δημοκρατικού πολιτεύματος. Εκεί, ο άνθρωπος όντας Αριστοτελικώς ον πολιτικό, συνυπεύθυνο και αλληλέγγυο, με τους συνανθρώπους του για τις τύχες της κοινότητάς του, πρώτη φορά αντιλαμβάνεται πως θα γίνει τέλειος, «δίκαιος» , δια του άλλου. Τότε, ο άνθρωπος αρχίζει να στοχάζεται από αυτόν για αυτόν, αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας η γένεση της Δημοκρατίας, καθώς η Δημοκρατία ξεκινά ως εκδημοκρατισμός της σκέψης και μετά της γνώσης. Τα λόγια του Περικλή, λοιπόν, αντανακλούν εις βάθος την αρχαία ελληνική φιλοσοφική σκέψη, η οποία δεν μπορούσε να φαντασθεί τον άνθρωπο απομονωμένο από την πολιτικά οργανωμένη κοινότητα, αλλά ούτε και να δεχτεί ότι η κοινότητα αυτή έχει ζωή αυθύπαρκτη, χωριστή από τις βλέψεις, τις ιδέες και την δράση των μελών της. Για την αντίληψη των Αρχαίων το ένα στοιχείο υπάρχει, ουσιώνεται και καταξιώνεται μέσα στο άλλο και διαμέσου του άλλου. Ο άνθρωπος πραγματώνει τον εαυτό του όχι έξω, αλλά μέσα στην πολιτεία και δια της πολιτείας. Ο χαρακτηρισμός από τον Περικλή του απράγμονα στα κοινά πολίτη ως άχρηστου καταδεικνύει την πεμπτουσία του δημοκρατικού πολιτεύματος, κάτι το οποίο μπορούμε να συναντήσουμε και στον μεγάλο ανατόμο της ψυχής  Baruch Spinoza, ο οποίος έχει λαμπρά αποδείξει στα θεωρήματα της δικής του γεωμετρίας τις ακόλουθες δύο ταυτότητες, που επαληθεύουν ακράδαντα τα λόγια του Περικλή: «Ένταση ζωής, ευφορία ψυχική ίσον δύναμη, ίσον χαρά». «Χαλάρωση της ζωής, ψυχική αφορία, ίσον αδυναμία, ίσον θλίψη». Αυτή ακριβώς την ένταση ζωής  παρέχει η δημοκρατική πολιτεία όπως αυτή οικοδομήθηκε την εποχή του Περικλή. Η συμβολή όλων των πολιτών στην επίτευξη του τελικού σκοπού της ευδαιμονίας του κοινωνικού συνόλου, δηλαδή, αποτελεί ικανή και αναγκαία συνθήκη προκειμένου το άτομο να ανυψωθεί πνευματικά και να οδηγηθεί στην ολοκλήρωση.

Στις μέρες μας, όπου αμβλύνεται η κριτική μας σκέψη, σκυλεύονται οι ηθικές μας αξίες και κυριαρχεί μια γενικότερη πολιτική απάθεια, η σωστή ερμηνεία και εφαρμογή αυτής της φράσης του Περικλή, είναι κάτι περισσότερο από αναγκαία. Εμείς, έχουμε την υποχρέωση να μην πάρουμε από την αρχαία γλώσσα μόνο τη λέξη πολίτης, αλλά και το περιεχόμενο που έδινε σε αυτήν η ελληνική θεωρία και πράξη. Πρέπει να ταυτίσουμε την έννοια αυτή με την καθημερινότητα μας. Άλλωστε, το δημοκρατικό ιδεώδες είναι πρώτα από όλα αντίληψη και στάση ζωής, απόρροια της ελευθερίας του πνεύματος, στερέωμα προαγωγής του ορθολογισμού, της κριτικής σκέψης και των ουμανιστικών αξιών. Εν τέλει, πρέπει ως πολίτες να είμαστε Σπινοζικά αίτιοι , ώστε η πολιτική ουσία μας να ενέχει την κοινωνική μας ύπαρξη ήτοι η φύση της ενεργούς συμμετοχής μας στις δημοκρατικές διαδικασίες να μην μπορεί να συλληφθεί παρά ως υπάρχουσα.

Θεμιστοκλής Ζηκόπουλος, Β2

Στα πλαίσια της ενότητας « Θέματα για συζήτηση και έκφραση / έκθεση σχετικά με την αγάπη και τον έρωτα » της Έκφρασης  Έκθεσης της Α΄ Λυκείου οι μαθητές ξεδιπλώνουν τα συναισθήματά τους…

Γράμμα στο αγαπημένο μου παιδί ,

Μεγάλωσες πια , ήρθε η ώρα να ανοίξεις τα φτερά σου και να πάρεις την ζωή στα χέρια σου. Αποφάσισα λοιπόν να σου γράψω αυτό το γράμμα αφήνοντάς σου παρακαταθήκη τις γνώσεις και τις εμπειρίες μου ,θέλοντας να σου δώσω κάποιες συμβουλές να τις έχεις οδηγό στο νέο σου ταξίδι.

Δεν πέρασε καιρός από τότε που ήσουν μικρός και έτρεχες στην αγκαλιά μου. Απολάμβανες τις στιγμές μαζί μου , ζητούσες τη γνώμη μου στο κάθε τι και σπάνια με αμφισβητούσες .Τώρα μεγάλωσες και αντιλαμβάνομαι ότι θες πια τον χώρο και τον χρόνο σου. Διαφωνείς και δοκιμάζεις τα όρια σου .Ξέρω όμως ότι στην ζωή σου χρειάζεσαι έναν οδηγό, μια πυξίδα για τις πράξεις και τις αποφάσεις σου.

Οφείλω να σου πω πως η κοινωνία εκεί έξω είναι σκληρή. Οι δυσκολίες που θα αντιμετωπίσεις είναι πολλές , ωστόσο μην τις αφήσεις να καταπλακώσουν τα φτερά σου .Στην ζωή σου να μην ξεχάσεις ποτέ την ανθρώπινη ιδιότητα σου .Να βοηθάς και να συμπαραστέκεσαι στους αδύναμους χωρίς να περιμένεις ανταλλάγματα . Ποτέ να μην υποστηρίζεις την αδικία , να είσαι πνεύμα ελεύθερο και να εκφράζεις τις σκέψεις σου χωρίς αναστολές .Να είσαι ευγενής στην ψυχή και στους τρόπους και να έχεις πάντα στο νου σου ότι μας χαρακτηρίζουν οι πράξεις μας . Η ζωή μας έχει αποδείξει πως ανταποδίδει στον καθένα αυτό που καταθέτει. Πάλεψε λοιπόν, όσο μπορείς να παραμείνεις γνήσιος άνθρωπος !

Στον εαυτό σου να μην πάψεις να πιστεύεις ποτέ. Να θέτεις στόχους στην ζωή σου και να παλεύεις να τους πραγματοποιείς. Να μην επιτρέψεις σε κανέναν να αμφισβητήσει τις ικανότητες σου. Η αυτογνωσία η συνεργασία και η θέληση θα σε φέρουν πιο κοντά στα όνειρα σου. Να είσαι δυνατός και να πετάς ψηλά προσπαθώντας να φτάσεις τους στόχους που έχεις θέσει .

Να εκτιμάς την ζωή και ό, τι αυτή σου φέρνει. Οι χαρές και οι λύπες είναι κομμάτι της ,οι δύσκολες στιγμές να μην σε καταβάλλουν, αντίθετα να βρίσκεις δύναμη να στέκεσαι στα πόδια σου και να γυρνάς στην θετική όψη της ζωής .Τέλος διάβασε και ταξιδέψε όσο μπορείς , σε αυτά θα βρεις την ουσία της ζωής.

Ένα καινούργιο κεφάλαιο στην ζωή σου ξεκινά. Τα λόγια μου αυτά ελπίζω να σου δώσουν την δύναμη να ζήσεις την ζωή που θέλεις και ονειρεύεσαι .Εγώ θα είμαι πάντα δίπλα σου διακριτικά και αθόρυβα πια…

Πάρε λοιπόν την ζωή στα χέρια σου και ζήσε αυτό το υπέροχο ταξίδι ! Θα έχω πάντα την αγκαλιά μου ανοιχτή για σένα.

Με αγάπη ο γονιός σου,

Ελένη Βασιλειάδου , Πολύβιος Βλάχος, Α1

Στα πλαίσια της ενότητας « Θέματα για συζήτηση και έκφραση / έκθεση σχετικά με την αγάπη και τον έρωτα » της Έκφρασης  Έκθεσης της Α΄ Λυκείου αποφάσισα να γράψω ένα γράμμα στους προγόνους μου.

Αγαπημένοι μου πρόγονοι,

Σε αυτό το γράμμα θα ήθελα να συλλέξω όλες τις σκέψεις μου για εσάς που δεν μου δόθηκε ποτέ η ευκαιρία να σας τις πω.

Θέλω λοιπόν να ξέρετε ότι είμαι πολύ περήφανη για την καταγωγή μου. Παρόλο που δεν σας γνώρισα ποτέ είναι σαν να σας ξέρω μέσω πολλών διηγήσεων που έχω ακούσει για σας.

Όσο ήμουν μικρή όλοι οι μεγάλοι μου έλεγαν ιστορίες για τον τόπο καταγωγής μου και διάφορες περιπέτειες που είχατε περάσει μέχρι να έρθετε εδώ. Τότε δεν μπορούσα να εκτιμήσω την αξία από αυτά τα σοφά λόγια, γιατί δεν ήξερα το πόσο σημαντικά ήταν. Τώρα πλέον καταλαβαίνω τη βαρύτητά τους και με έχουν βοηθήσει στην ένταξή μου σε μια μεγαλύτερη ομάδα, τους Πόντιους. Ακόμη, μου έλεγαν για τα βάσανα που περνούσατε στην πατρίδα αλλά και στο δρόμο για την Ελλάδα και τις κακουχίες που ήταν η καθημερινότητά σας.

Με αυτόν τον τρόπο μου μάθατε να μάχομαι κι εγώ και να πιστεύω ότι όλα είναι δυνατά. Γιατί κανείς δεν πίστευε μετά από όλες αυτές τις δυσκολίες και την φτώχεια και έπειτα από τον μεγάλο ξεριζωμό σας ότι θα επιβίωνε κανείς από αυτή τη φυλή,  απ’ ό,τι φαίνεται όλοι σας είχατε πολύ περισσότερο σθένος και θέληση από ό,τι πίστευαν. Μπορεί να μην σας γνώρισα αυτοπροσώπως ,αλλά το μόνο αίσθημα που νιώθω είναι περηφάνια και ευγνωμοσύνη.»

Τέλος θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την ευκαιρία που μου δώσατε να υπάρχω, γιατί ,αν δεν είχατε όλη αυτή τη δύναμη μέσα σας, δε θα φτάνατε ποτέ στην Ελλάδα και δε θα είχα υπάρξει ποτέ για να σας γράφω σήμερα αυτά τα λόγια

Γετερίδου Αναστασία, Α΄1

http://happytraveller.gr/selfie-mistika/

Θέλουμε να απολαμβάνουμε τη ζωή μας. Θέλουμε να ταξιδεύουμε, να γελάμε, να περνάμε ωραίες στιγμές με φίλους και γενικά να έχουμε διάφορες εμπειρίες. Τα πράγματα που κάνουμε εμπλουτίζουν την καθημερινότητά μας και μας διαμορφώνουν σαν προσωπικότητες. Θα είχε όμως νόημα να αναζητούμε όλες αυτές τις εμπειρίες αν δεν μπορούσαμε με κάποιο τρόπο να τις διατηρούσαμε;

Μέχρι πριν από περίπου τρεις αιώνες, τα μόνο εργαλεία που διέθεταν οι άνθρωποι, για να κρατήσουν κάτι που έζησαν και συγκεκριμένα είδαν, ήταν τα μάτια τους και το μυαλό τους, η μακροπρόθεσμη μνήμη τους. Το να έπαυε κανείς να θυμάται θα ήταν για αυτόν, κάτι που ισχύει και σήμερα, σαν να έχανε την ικανότητα του να ζει. Σήμερα, ωστόσο, έχουμε βοηθό μας σε αυτήν την διαδικασία και κάτι ανεκτίμητο: την φωτογραφία και την κάθε μετεξέλιξή της.

Ως πρώτη φωτογραφική μηχανή θεωρείται η γνωστή «camera obscura» (σκοτεινός θάλαμος) η οποία ουσιαστικά σχημάτιζε ένα είδωλο των εξωτερικών αντικειμένων πάνω σε μία επιφάνεια. Η λειτουργία της ήταν γνωστή από τα αρχαία ακόμα χρόνια και έχει περιγραφεί από τους αρχαίους Έλληνες (Αριστοτέλη) και αργότερα από τους Άραβες. Ωστόσο, αυτές οι μηχανές μέχρι τότε δεν παρείχαν κάτι που σήμερα θεωρούμε αυτονόητο: την μόνιμη αποτύπωση εικόνων πάνω σε μια επιφάνεια.

Στους επόμενους αιώνες έγιναν διάφορες παρεμβάσεις στην camera οbscura όπως φακοί και νέα διάφραγμα. Το 1826, όμως, ο Γάλλος μηχανικός Νικηφόρος Νιέπς κατάφερε να αποτυπώσει την πρώτη πραγματική φωτογραφία. Η φωτογραφία υπάρχει ακόμα και σήμερα, για την υλοποίηση της χρειάστηκαν οχτώ ώρες έκθεσής της στο φως και ο Νιέπς ονόμασε την τεχνική του «ηλιογραφία».

Έπειτα οι φωτογραφικές μηχανές και οι φωτογραφίες εξελίχθηκαν ραγδαία. Πλέον οι κάμερες έχουν γίνει ψηφιακές και το μέγεθός τους όλο και μικρότερο. Έχουν τοποθετηθεί σε κάθε είδους κινητό τηλέφωνο και ο καθένας μπορεί να «αποθηκεύει» τις στιγμές του εύκολα και με υψηλή ποιότητα. Η πρόοδος οδήγησε και στις λεγόμενες “selfie” κάνοντας χρήση της μπροστινής κάμερας των κινητών. Η μανία των selfie έχει γίνει αισθητή εδώ και κάποια χρόνια. Οι selfies απέκτησαν την δική τους ξεχωριστή κουλτούρα αφού είναι εύκολο να τις τραβήξουμε και να τις μοιραστούμε, ενώ έχουμε και τον άμεσο έλεγχο του πώς θα είναι η φωτογραφία και του πώς θα φαινόμαστε. Έτσι οι selfies έχουν καταλάβει τα social media, όπως instagram και facebook και απεικονίζουν και τις σημαντικές αλλά και τις άνετες καθημερινές στιγμές μας.

Ζούμε με όλες μας τις αισθήσεις. Η όραση όμως και η εικόνα αποκτούν όλο και περισσότερη σημασία στη σύγχρονη κοινωνία. Από την φωτογραφία φτάσαμε στο βίντεο, στον κινηματογράφο, στη μεγάλη και στη μικρή οθόνη ή και στην ακόμα πιο μικρή. Όλα αυτά κάνουν πολύ περισσότερα από το να αποθηκεύουν αναμνήσεις. Αναπαριστούν κάθε είδους γεγονός, πραγματικό ή φανταστικό, και, αφού παρά τη πρόοδο της επιστήμης δεν έχουμε καταφέρει να ταξιδέψουμε στο παρελθόν, αυτά μεταφέρουν το παρελθόν σ’ εμάς. Και ελπίζουμε πως στο μέλλον θα το κάνουν αυτό ακόμα πιο αποτελεσματικά, μεταδίδοντας και τους ήχους, τις μυρωδιές, το κρύο, τη ζέστη, τη δράση και τελικά τα συναισθήματα.

Η κάποτε απλή επιθυμία των ανθρώπων να κρατήσουν κάτι από τα σημαντικά γεγονότα της ζωής τους έχει εξελιχθεί σε έντονη ανάγκη. Πλέον είμαστε πάντα σε ετοιμότητα να γεμίσουμε τον αποθηκευτικό χώρο του κινητού μας ,όταν ξέρουμε πως κάτι σημαντικό πλησιάζει. Δεν είναι λίγες και οι φορές που αγνοούμε τον πραγματικό χρόνο, βλέποντας κάτι μέσα από τον φακό του κινητού μας και όχι μέσα απ’ τα μάτια μας, αμελώντας να απολαύσουμε τη στιγμή, ξεχνώντας να ζήσουμε πραγματικά.

                                                                                                 Ραφαήλ   Ζάμπακας,   Β2