Το 2ο Γυμνάσιο Ρεθύμνης έχει τις ρίζες του στο αρχικό «Γυμνάσιον Αρρένων Ρεθύμνης», το οποίο θεμελιώθηκε το 1928 και εγκαινιάστηκε το 1932 ως ένας σημαντικός «Οίκος Παιδείας» για την πόλη. Το 1955, λόγω της αύξησης των μαθητών και των εκπαιδευτικών αναγκών, το σχολείο διαχωρίστηκε σε δύο ξεχωριστές μονάδες: το Πρώτον και το Δεύτερο Οκτατάξιον Γυμνάσιον Αρρένων Ρεθύμνης. Από αυτόν το διαχωρισμό προέκυψε και το 2ο Γυμνάσιο. Στην «Εφημερίδα της Κυβερνήσεως του Βασιλείου της Ελλάδας» δημοσιεύεται το Διάταγμα του Βασιλιά Παύλου: «Περὶ διαιρέσεως τῶν Γυμνασίων Πιερίας, Κιλκίς, Μεσολογγίου, Άρτης, Καλαμῶν καὶ Ρεθύμνης. Διαιρούμεν τὰ Γυμνάσια ἀρρένων Άρτης, Καλαμῶν καὶ Ρεθύμνης εἰς Α΄ καὶ Β΄ Γυμνάσια Αρρένων. Ταῦτα ἀπὸ τοῦ σχολικοῦ ἔτους 1955–56 θὰ λειτουργήσωσιν ὡς πλήρη καὶ αὐτοτελή Α΄ καὶ Β΄ Γυμνάσια ἀρρένων ἐν ἑκάστῃ τῶν πόλεων τούτων. (Ἐν Αθήναις τῇ 4 Οκτωβρίου 1955)».

Σταδιακά, το εκπαιδευτικό σύστημα εξελίχθηκε, και τα σχολεία λειτούργησαν αρχικά ως εξατάξια και στη συνέχεια διαχωρίστηκαν σε τριτάξια Γυμνάσια και Λύκεια. Από το σχολικό έτος 1979 έως 1980, τα σχολεία έγιναν μεικτά, δεχόμενα πλέον και αγόρια και κορίτσια.

Καθοριστική στιγμή για το 2ο Γυμνάσιο υπήρξε το σχολικό έτος 1980-1981, όταν αποσπάστηκε από το ιστορικό κτίριο και μεταστεγάστηκε, μαζί με το 2ο Λύκειο, σε νέο, σύγχρονο κτιριακό συγκρότημα. Η μετεγκατάσταση αυτή σηματοδότησε μια νέα περίοδο ανάπτυξης, με καλύτερες υποδομές και αυξημένες δυνατότητες για την εκπαιδευτική διαδικασία.
Σήμερα, το 2ο Γυμνάσιο συνεχίζει την πορεία του ως ένα σύγχρονο σχολείο, διατηρώντας παράλληλα τη σύνδεσή του με τη μακρά ιστορία και την εκπαιδευτική παράδοση της περιοχής.

«Δεν χρειάζεται να καίτε βιβλία για να καταστρέψετε έναν πολιτισμό.
Απλώς κάντε τους ανθρώπους να σταματήσουν να τα διαβάζουν»
Ray Bradbury, Fahrenheit 451

Σε έναν κόσμο που η ανθρώπινη αξιοπρέπεια απειλείται καθημερινά κι η έννοια του πολιτισμού μπερδεύεται με την εικόνα της επίδειξης πλούτου και την κατάχρηση της εξουσίας, η Δημόσια Βιβλιοθήκη του μικρού μας τόπου, συνεχίζει να αντιστέκεται και να αποτελεί καταφύγιο ανθρωπιάς. Παρακάτω ακολουθούν μερικά σημεία – ορόσημα από τις πρώτες προσπάθειες ίδρυσης βιβλιοθήκης στο Ρέθυμνο μέχρι τη σημερινή της εξέλιξη.
• 1843: Ο επίσκοπος Ρεθύμνου Ιωαννίκιος, κατά κόσμον Ιωάννης Μεταξάς Λαζαρίδης κληροδοτεί στο Ρέθυμνο τη σπουδαία βιβλιοθήκη του.
• 1879: Το κληροδότημα του επισκόπου εμπλουτίζεται με 700 τόμους από την προσωπική συλλογή του Εμμανουήλ Βιβυλάκη, αφιερωμένοι στην «Κοινότητα της Πόλεως Ρεθύμνης».
• 1887: Ιδρύεται ο Φιλεκπαιδευτικός Σύλλογος Ρεθύμνου που οραματίζεται ανάμεσα σε άλλα «τη δημιουργία Βιβλιοθήκης και αναγνωστηρίου». Ο Φ.Σ.Ρ. ανέλαβε τη διαχείριση των βιβλίων. Μετά τη διάλυση του Συλλόγου, τα βιβλία αποθηκεύτηκαν στο Παλιό Δημαρχείο χωρίς να χρησιμοποιούνται.
• 1945: ιδρύεται βιβλιοθήκη στο Ρέθυμνο από την Πνευματική Εστία Ρεθύμνης, μια ομάδα πνευματικών ανθρώπων της πόλης μας. Το παλαιό Παρθεναγωγείο επισκευάζεται για να τη στεγάσει και παραμένει σε αυτόν το χώρο μέχρι το 2016! Οι Ρεθεμνιώτες και οι Ρεθεμνιώτισσες δωρίζουν βιβλία, ύστερα από εκκλήσεις από τον τοπικό Τύπο και η Βιβλιοθήκη πλουτίζει σιγά σιγά..
• 1953: η Βιβλιοθήκη πέρασε στην ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας, γίνεται Δημόσια – όχι «Δημοτική» – και το κράτος αναλαμβάνει τις λειτουργικές δαπάνες της.
Η ίδρυση και η λειτουργία της Βιβλιοθήκης δεν θα είχε γίνει πραγματικότητα, αν κάποιοι άνθρωποι δεν πίστευαν πραγματικά σε αυτό το όραμα: ο Πολύβιος Τσάκωνας, δικηγόρος και Πρόεδρος του Δ.Σ. της Πνευματικής Εστίας, ο Χάρης Σαριδάκης, Διευθυντής του Ορφανοτροφείου και διαχειριστής της Βιβλιοθήκης, ο Μάρκος Γιουμπάκης, ο επί πολλά χρόνια αφοσιωμένος υπάλληλος, ο Μιχάλης Τζεκάκης…

• 1972: Στο όνομα της Δημόσιας Βιβλιοθήκης Ρεθύμνου θα προστεθεί και η λέξη Κεντρική καθώς εξοπλίστηκε με δύο βιβλιοαυτοκίνητα (κινητές βιβλιοθήκες) που από τότε μέχρι και σήμερα φέρνουν τα βιβλία ακόμη και στα πιο απομονωμένα χωριά της Κρήτης.
• 2017: Πραγματοποιείται η μεταστέγαση της Βιβλιοθήκης στο σημερινό ιδιόκτητο κτίριο της οδού Σταυριανού Μπίρη και η εγκαινίαση μιας νέας εποχής. Στις 31 Μαρτίου μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων μεταφέρουν τον τελευταίο τόμο χέρι με χέρι από το παλιό κτίριο στο νέο, δημιουργώντας μία αλυσίδα παιδιών σε μια συγκινητική συμβολική πράξη. Το βιβλίο που επιλέγεται: Το Χρονικό μιας Πολιτείας του Παντελή Πρεβελάκη..

Σήμερα: Δημόσια, δραστήρια, εξωστρεφής
Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ρεθύμνου είναι μια από τις πλουσιότερες της χώρας μας με περισσότερα από 200.000 βιβλία και τουλάχιστον 4.500 παιδικά βιβλία. Στην ιστοσελίδα Περί Βιβλιοθηκών (www.aboutlibraries.gr) αναφέρονται ακόμα: 1.500 τίτλοι περιοδικών (10.000 τόμοι), αρχειακό και φωτογραφικό υλικό, οπτικοακουστικό υλικό και ένας μεγάλος αριθμός τίτλων τοπικών και αθηναϊκών εφημερίδων. Η κύρια συλλογή της Βιβλιοθήκης διαιρείται στις εξής κατηγορίες: 1. Ιστορία, 2. Φιλοσοφία-Ψυχολογία, 3. Θρησκεία, 4. Κοινωνικές Επιστήμες, 5. Φυσικές επιστήμες, 6. Γλώσσα, 7. Λογοτεχνία, 8. Τέχνη, 9. Τεχνολογία και 10. Γενικά Έργα. Ακόμα, Διαθέτει πολύτιμους χάρτες και μια πλούσια συλλογή σπάνιων βιβλίων . Το παλαιότερο βιβλίο της είναι ένα αντίγραφο των κωμωδιών του Αριστοφάνη που χρονολογείται στα 1498, ενώ το 2023 απέκτησε ένα σπάνιο βιβλίο του 1688 του Ολλανδού ερευνητή O. Dapper, με τίτλο ‘’Νησιά στο αρχιπέλαγος της Μεσογείου’’.
Η Βιβλιοθήκη είναι ένας πολυχώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων όπου πραγματοποιούνται καθημερινά δράσεις για παιδιά κι ενήλικες, φιλοξενούνται παρουσιάσεις βιβλίων κι εκθέσεις φωτογραφίας και υλοποιούνται προγράμματα για σχολεία από όλες τις περιοχές του νομού μας. Επίσης, διοργανώνονται ημερίδες, διαλέξεις και δραστηριότητες ψυχαγωγικές και μορφωτικές, ενώ έχει και εκδοτικό έργο.

Σε μια τέτοια εκπαιδευτική δράση συμμετείχε το σχολείο μας τον περασμένο Νοέμβριο, με θέμα «Η αξία της γλώσσας» και συντονίστρια την κα Χρυσούλα Κορκού. Η επίσκεψη έγινε στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας, όπου διαβάσαμε το βιβλίο του Victor Santos Αυτό που μας κάνει ανθρώπους και λύσαμε το αίνιγμα του τίτλου. Επίσης συζητήσαμε για την αξία της γλώσσας, τις αυτόχθονες γλώσσες και την πολυγλωσσία και τι σημαίνει να χάνεται μία γλώσσα.

Τέλος, η Δημόσια Βιβλιοθήκη Ρεθύμνου ανταποκρινόμενη στις σύγχρονες απαιτήσεις, έχει αξιόλογη παρουσία στο διαδίκτυο με το καλαίσθητο και πλήρως ενημερωμένο επίσημο site της και, αντίστοιχα, προβολή στα κοινωνικά δίκτυα, ενώ έχει δοθεί ιδιαίτερη σημασία και στην ηλεκτρονική ψηφιοποίηση των συλλογών της. Είναι μία πολύτιμη πνευματική εστία με το ακούραστο μεράκι και την αγάπη των ανθρώπων που τη δημιούργησαν και αυτών που συνεχίζουν να την προσαρμόζουν στις σύγχρονες ανάγκες μας. Παραμένει η ψυχή της πνευματικής ζωής του μικρού μας τόπου, θυμίζοντας τα λόγια του Μπόρχες πως ‘’ο Παράδεισος θα είναι ένα είδος βιβλιοθήκης’’.
(Πηγές για τις πληροφορίες και τις εικόνες: www.libreth.gr , www.aboutlibraries.gr , https://politistiko-rethymno.org , https://rethymniates.blogspot.com και δημοσιευμένα άρθρα της Ευάς Λαδιά στο www.Rethnea.gr και του Χάρη Στρατιδάκη στο www.Goodnet.gr )

Ρέθυμνο, κάπου στην Καλλιθέα…
Μαμά, σήμερα θα ήθελα να μιλήσουμε για τη συνέντευξη που μου είχες υποσχεθεί να δώσεις.
- Με μεγάλη μου χαρά… Ξέρεις, από τότε που μου ζήτησες να μιλήσουμε για την κινητή βιβλιοθήκη, όπως τη θυμάμαι σαν παιδί, έφερα στο μυαλό μου τα χρόνια εκείνα που με ανυπομονησία περίμενα να έρθει στα μέρη μας και με πλημμύρισε μια γλυκιά νοσταλγία.

- Γιατί; Τι σου άρεσε τόσο πολύ σε αυτή τη βιβλιοθήκη;
- Μα… που υπήρχε … Που ήταν η ευκαιρία να διαβάσω τόσα όμορφα βιβλία, να γνωρίσω τη μαγεία του διαβάσματος και να το αγαπήσω.
- …;;
- Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή… Όπως γνωρίζεις από τότε που γεννήθηκα μέχρι και που έγινα δεκατεσσάρων ετών, μεγάλωσα σε ένα χωριό του νομού μας, στην επαρχία Αμαρίου. Το Άνω Μέρος. Χαρακτηρίζεται ως ορεινό και απομονωμένο και την περίοδο 1986-1991 που ήμουν στο δημοτικό η πρόσβαση στην πόλη και τις ανέσεις της θα έλεγα ήταν αρκετά δύσκολη. Ακόμα και τώρα είναι μακρινή και κουραστική η διαδρομή για να πάει εκεί κάποιος από την πόλη.

- Αμ, δεν το ξέρω, για αυτό δε θέλω να πηγαίνω!… (γέλια)
- Τότε δεν υπήρχε φυσικά ίντερνετ, η τηλεόραση έπιανε μόλις ένα δύο κανάλια και τα βιβλία, για εκείνους που τα αγαπούσαν, ήταν μια πραγματική απόλαυση. Τα χρόνια εκείνα, και προκειμένου οι άνθρωποι που ζούσαν στις αγροτικές κοινωνίες όπως εμείς – οι οποίοι μάλιστα ήταν περισσότεροι σε σχέση με σήμερα – να έρθουν σε επαφή με το βιβλίο και τη μαγεία του, υπήρχε η «κινητή βιβλιοθήκη». Επρόκειτο για ένα μεγάλο αυτοκίνητο, φαντάσου το σαν ένα μικρό λεωφορείο, γεμάτο με βιβλία.

- Πώς ήταν δηλαδή;
Θα σου πω! Νομίζω μάλιστα θυμάμαι ακόμα και το χρώμα του! Ήταν απαλό γαλάζιο δε βλέπεις συχνά τέτοιο χρώμα σε αυτοκίνητα, και έγραφε με μεγάλα μαύρα γράμματα «Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ρεθύμνου». Επρόκειτο για ένα πολύ μεγάλο βανάκι, σα μικρό λεωφορείο. Μέσα όμως δεν υπήρχαν καθίσματα! Από το δάπεδο έως την οροφή, ήταν γεμάτο με ράφια. Και στις δύο πλευρές, ακόμα και στο ταβάνι. Ακόμα και πίσω από τα καθίσματα του οδηγού και του συνοδηγού. Και τα ράφια αυτά, ήταν όλα γεμάτα με κάθε λογής … βιβλία!!
Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου η κινητή βιβλιοθήκη ερχόταν στα μέρη μας, στα χωριά μας. Δεν μπορώ να σου πω κάθε πότε ερχόταν, ακριβώς… νομίζω μάλιστα δεν ήταν απόλυτα σταθερά τα δρομολόγιά της. Πρέπει να ερχόταν τρεις ή τέσσερις φορές το χρόνο…
Περνούσε από πολλά χωριά της τότε επαρχίας Αμαρίου (Απόστολοι, Αγία Φωτεινή, Μέρωνας, Γερακάρι Βρύσες κλπ) και σταμάταγε κατόπιν συνεννόησης με κάποιον υπεύθυνο ο οποίος έμπαινε και δανείζονταν βιβλία εκπροσωπώντας όλη την Κοινότητα. Όταν έφτανε στα μέρη μας σταμάταγε μπροστά από το Κοινοτικό γραφείο και η μητέρα μου, ως γραμματέας της Κοινότητάς μας, (κάτι αντίστοιχο με τους υπαλλήλους των Δήμων σήμερα), ανέβαινε και επέλεγε τα βιβλία που θα κρατούσαμε για την κάθε περίοδο. Μάντεψε ποιος τη βοήθαγε στο να επιλέξει τα παιδικά βιβλία…!! Δε σου κρύβω ότι αισθανόμουν πολύ περήφανη για αυτό.

-Και πώς τα επιλέγατε; Μπαίνατε μέσα στο αυτοκίνητο; Σας τα έδιναν εκείνοι;
Με το που έφτανε, δύο πάντα χαμογελαστές κυρίες κατέβαιναν , άνοιγαν την πίσω πόρτα και έβγαζαν δύο ξύλινα σκαλιά που χρησίμευαν για να ενώσουν το έδαφος με το όχημα. Αυτή ήταν και η είσοδος της κινητής βιβλιοθήκης για όποιον ενδιαφερόταν να δανειστεί βιβλία. Μπαίνοντας, αισθανόσουν πως βρισκόσουν σε έναν διαφορετικό κόσμο. Ένας γλυκός, χαμηλός φωτισμός διαχέονταν παντού, αρκετός για να διαβάσει κάποιος άνετα τους τίτλους των βιβλίων που στεκόντουσαν καμαρωτά στα ξύλινα ράφια του χώρου, έτοιμα για να τα πιάσει κάποιος στα χέρια του. Τα βιβλία ήταν τοποθετημένα ανά θεματική ενότητα και υπήρχαν ετικέτες για να κατατοπίσουν τους αναγνώστες. Η ποικιλία ήταν μεγάλη. Λογοτεχνία, φιλοσοφία, ποίηση, παιδικά, βιβλία επιστημονικού περιεχομένου, ψυχολογία … Όλα μπορούσες να τα βρεις εκεί.
Με το που έμπαινα ήξερα ακριβώς πού βρίσκονται τα παιδικά βιβλία και πήγαινα εκεί. Στο δεξί μου χέρι στα κάτω ράφια! Επειδή, όπως συμβαίνει μάλλον σε όλες τις εποχές πιο πολύ διαβάζουν τα παιδιά εξωσχολικά βιβλία από τους μεγάλους, όταν τελικά βγαίναμε έξω, η στοίβα των παιδικών ήταν πολύ μεγαλύτερη από τη στοίβα των ενηλίκων!
Το εξώφυλλο όλων των βιβλίων ήταν τυλιγμένο με ένα διάφανο κάλυμμα, όπως είναι και τώρα στη βιβλιοθήκη για να μη σκίζεται και να μην τσαλακώνεται εύκολα. Στην πρώτη σελίδα βρισκόταν με κόκκινα γράμματα η σφραγίδα της: Δημόσια Βιβλιοθήκη Ρεθύμνου. Στην τελευταία σελίδα υπήρχε επίσης κολλημένος ένας φάκελος με μια γκρι καρτέλα μέσα. Εκεί γράφονταν με τη σειρά, το ονοματεπώνυμο του ανθρώπου που το δανείζονταν, η ημερομηνία δανεισμού και η ημερομηνία επιστροφής. Έπρεπε να ήμασταν πολύ προσεκτικοί, μην ξεχάσουμε να επιστρέψουμε κάποιο βιβλίο στην ώρα του και κυρίως να μην το χάσουμε. Δε θα ξεχάσω τη στεναχώρια της μητέρας μου αλλά και τη δική μας , όταν κάποια στιγμή δε βρίσκαμε κάποια βιβλία που είχαμε δανειστεί εμείς και κάποιοι συντοπίτες μας…

- Τι βιβλία διάβαζες εκεί; Είχε αρκετά βιβλία? Θέλω να πω… πόσα βιβλία μπορεί να χωρέσει ένα αυτοκίνητο;
Και όμως! Αν είναι κατάλληλα διαμορφωμένο, όσα βάζει ο νους σου… Η κινητή μας βιβλιοθήκη είχε όλου του κόσμου τα βιβλία!! Ιδιαίτερα το παιδικό τμήμα ήταν πολύ ενημερωμένο. Από εκεί διάβασα μερικούς λογοτεχνικούς θησαυρούς. Θυμάμαι τον «Καιρό του Βουλγαροκτόνου», το «Παραμύθι Χωρίς Όνομα» της Πηνελόπη Δέλτα αλλά και τα Ψηλά Βουνά, τα θυμάσαι και εσύ; Πόσο με είχαν συγκινήσει … Ξέρεις εμείς, επειδή δεν είχαμε τόσα πολλά ερεθίσματα, τα βιβλία μας κέρδιζαν τότε ευκολότερα. Εκτός πάντως από την ελληνική πεζογραφία, υπήρχαν και όλα τα παιδικά αριστουργήματα της ξένης πεζογραφίας. Θυμάμαι για παράδειγμα τα «Με Οικογένεια» και «Χωρίς Οικογένεια», αλλά και τις αγαπημένες μου παιδικές περιπέτειες των Πέντε Λαγωνικών και των Μυστικών Εφτά. Είχε όμως εξίσου ενημερωμένο τμήμα και ενηλίκων. Δεδομένου άλλωστε ότι είχαμε και πολύ ελεύθερο χρόνο… Όταν μας τελείωναν τα παιδικά βιβλία και βαριόμασταν… διαβάζαμε και των μεγάλων!
Θυμάμαι, επίσης, ότι όποιος ήθελε κάποιο συγκεκριμένο βιβλίο το ζητούσε στις υπεύθυνες και την επόμενη φορά το έφερναν.
Τα χρόνια πέρασαν και η κινητή βιβλιοθήκη αραίωσε τα δρομολόγιά της. Άλλωστε πλέον όλοι είχαν αμάξια και η πρόσβαση στα βιβλία και στις λοιπές ανέσεις της πόλης είχε γίνει πολύ ευκολότερη. Εγώ ζούσα στο Ρέθυμνο πλέον, όταν άκουσα πως η κινητή βιβλιοθήκη σταμάτησε τις επισκέψεις της. Δεν υπήρχε λέει τόσο ενδιαφέρον όσο παλιά, λιγόστεψαν και οι κάτοικοι στην επαρχία…
Πήγαινα πλέον και εγώ και δανειζόμουν βιβλία στην κεντρική μας βιβλιοθήκη, στο Ρέθυμνο. Όμορφα που ήταν και εκεί… Όμως τη μυρωδιά εκείνου του οχήματος, τη μαγική ατμόσφαιρα με τα μικρά φωτάκια που έκλεινε απέξω όλο τον υπόλοιπο κόσμο… δεν την ξαναβρήκα…

- Στο σχολείο μας είπαν ότι η κινητή βιβλιοθήκη ξεκίνησε και πάλι τα δρομολόγιά της, μετά από αρκετά χρόνια.
Αυτό είναι εξαιρετικό νέο ! Ξέρεις, αρκετοί άνθρωποι ζουν ακόμα στην επαρχία και παρόλο που, η πρόσβαση στα βιβλία δεν είναι δύσκολη όσο παλιά, είμαι βέβαιη ότι αυτό το όχημα της κινητής βιβλιοθήκης θα αποτελέσει ένα επιπλέον κίνητρο για να κάνει τους ανθρώπους να έρθουν κοντά στα βιβλία, να ανακαλύψουν τη γοητεία τους και να τα αγαπήσουν.

- Σε ευχαριστώ για τη συνέντευξη μαμά.
- Και εγώ σε ευχαριστώ, Αλεξία.

Το Ρεθεμνιώτικο καρναβάλι αναγνωρίζεται μέσα στα τέσσερα μεγαλύτερα καρναβάλια της Ελλάδας και το μεγαλύτερο της Κρήτης. Είναι το καρναβάλι το οποίο φημίζεται για την δημιουργικότητα του στις στολές και στα άρματα. Κάθε χρόνο ο δήμος Ρεθύμνης οργανώνει τα δρώμενα, διάφορες εκδηλώσεις και την παρέλαση του καρναβαλιού. Η παρέλαση αποτελείται από πολλές και διαφορετικές ομάδες, οι οποίες διαλέγουν το θέμα το οποίο θα έχουν και δημιουργούν τις στολές και τα άρματα με βάση αυτό.

Πως ξεκίνησε;

Το 1883, σύμφωνα με τη δημόσια ιστοσελίδα του Ρεθεμνιώτικου καρναβαλιού, όλοι οι Ρεθεμνιώτες, μεταμφιεσμένοι κατέβηκαν στους δρόμους για να γιορτάσουν τις απόκριες. Γεγονός το οποίο φαίνεται ως ένδειξη λατρείας αυτής της εορτής από τους κατοίκους.
Το 1888 γίνεται απόπειρα διοργάνωσης δημόσιας εκδήλωσης από κάποιον σύλλογο. Κάτι το οποίο ακυρώνεται από αυτόν, λόγω του φόβου του για την μικρή προέλευση κόσμου, χάρις την ύπαρξη των αποκριών. Το 1900 ο Κωνσταντίνος Πετυχάκης, πρόεδρος του Φιλεκπαιδευτικού συλλόγου Ρεθύμνου, συλλαμβάνει την ιδέα διοργάνωσης καρναβαλικής παρέλασης. Έτσι, το 1901 διαδραματίζεται η πρώτη παρέλαση στο Ρέθυμνο, περιέχοντας μεταμφιεσμένους Ρεθεμνιώτες αλλά και άρματα. Μάλιστα υπήρξε και βράβευση καλύτερου άρματος. Ενώ το 1907 διοργανώνετε το πρώτο οργανωμένο καρναβάλι με βασιλιά καρνάβαλο.

Πως γιορτάζεται το καρναβάλι του Ρεθύμνου στη σημερινή εποχή;
Ο δήμος Ρεθύμνης κάθε χρόνο οργανώνει δρώμενα , που συνδυάζουν την διασκέδαση και τη παραδοσιακή κουλτούρα της Κρήτης. Ένα από τα πιο εμβληματικά δρώμενα είναι το κυνήγι θησαυρού στο οποίο περνούν μέρος εκατοντάδες ομάδες με σκοπό να λύσουν τους γρίφους και να κερδίσουν. Το συγκεκριμένο δρώμενο χωρίζεται σε παιδικό και ενήλικο. Η ενήλικη ομάδα που κερδίζει, διοργανώνει το επόμενο κυνήγι θησαυρού. Η διασκέδαση συνεχίζεται με τις κρητικές και ελληνικές καντάδες. Οι κάτοικοι ξεκινούν από την Πλατεία του Άγνωστου Στρατιώτη και περνούν από τα σοκάκια της παλιάς πόλης με την συνοδεία της δημοτικής χορωδίας και του μουσικού σχολείου. Όμως, τα πιο δημοφιλή δρώμενα είναι οι παρελάσεις οι οποίες πραγματοποιούνται την Κυριακή και το Σάββατο πριν την Καθαρά Δευτέρα. Το πρώτο καρναβάλι είναι το παιδικό καρναβάλι, το οποίο δίνει τη δυνατότητα στα μικρά παιδιά να συμμετάσχουν και αυτά στην παρέλαση. Έπειτα από το παιδικό το οποίο διαδραματίζεται το απόγευμα του Σαββάτου είναι το βραδινό καρναβάλι, το οποίο ξεκινά περίπου κατά τις εννέα το βράδυ. Οι καρναβαλιστές αρχίζουν από ένα ορισμένο σημείο του κεντρικού δρόμου και οδηγούνται με χορό και μουσική στην Πλατεία Μικρασιατών, όπου εκεί τους περιμένει μία δημόσια συναυλία από κάποιον καλλιτέχνη. Την επόμενη μέρα διοργανώνεται η μεγάλη παρέλαση, με καρναβαλιστές, άρματα, τη βασίλισσα του καρναβαλιού, μουσική και χορό. Η λήξη του καρναβαλιού σηματοδοτείται με το κάψιμο του βασιλιά καρνάβαλου στην παραλία του Ρεθύμνου συνοδεία πυροτεχνημάτων.

Ποια είναι η διαδικασία διοργάνωσης της παρέλασης;
Η παρέλαση αποτελείται από πολλές ομάδες. Για να μπορέσει μία ομάδα να συμμετάσχει στην παρέλαση πρέπει να έχει την δυνατότητα δημιουργίας άρματος και στολών. Αυτοί οι οποίοι είναι υπεύθυνοι για την δημιουργία αυτών των αγαθών, δεν είναι άλλοι παρά απλοί πολίτες, που αφιερώνουν τον ελεύθερο τους χρόνο. Λίγες μέρες πριν την παρέλαση ο δήμος Ρεθύμνης τοποθετεί ηχεία σε όλο τον κεντρικό δρόμο. Την μέρα της παρέλασης ο κεντρικός δρόμος κλείνει και όλα τα μεταφορικά μέσα δεν έχουν πρόσβαση σε αυτόν. Επίσης, χώρος ελέγχεται από αστυνομικούς και από τον ερυθρό σταυρό για την ασφάλεια των πολιτών.

Πως γίνεται η δημιουργία των αρμάτων;
Ο δήμος Ρεθύμνου παραχωρεί κάθε χρόνο μία μεγάλη αποθήκη για την κατασκευή των αρμάτων. Οι άνθρωποι που τα δημιουργούν είναι κυρίως απλοί άνθρωποι, οι οποίοι το φτιάχνουν στον ελεύθερο τους χρόνο. Βέβαια, υπάρχουν και κάποιοι οι οποίοι πληρώνουν καλλιτέχνες για αυτή την δημιουργία. Αρχικά, τα άρματα ξεκινούν ως μία βασική ιδέα που αργότερα γίνεται πράξη. Σε αυτή την διαδικασία θα γίνουν πολλές αλλαγές πάνω στα άρματα οι οποίες πολλές φορές είναι διαφορετικές από το αρχικό σχέδιο. Η βάση της κατασκευής είναι μία σιδεροκατασκευή. Ως επόμενη στρώση τοποθετείται ένα μεγάλο πλέγμα. Έπειτα μπαίνει το γκοφρέ χαρτί και μετά δημιουργείται μία ειδική κόλλα που αναμειγνύεται με χαράκια. Λίγο αργότερα από αυτή την ανάμειξη, το μείγμα πετρώνει και τοποθετείται πάνω από το γκοφρέ χαρτί. Σε περίπτωση που το άρμα έχει κεφάλι , υπάρχουν δύο τρόποι δημιουργίας. Ο πρώτος είναι αυτός που προαναφέρθηκε και κατά τον δεύτερο σκαλίζοντας ένα μεγάλο κομμάτι φελιζόλ και έπειτα προσθέτοντας το μείγμα με τα χαρτάκια και την κόλλα από πάνω. Τέλος το άρμα παίρνει χρώμα αλλά και πολλές λεπτομέρειες.

Πού καταλήγουν τα παλιά άρματα;
Τα άρματα αυτά άλλες φορές πουλιούνται, συνήθως σε κάποιο μαγαζί, ενώ άλλες φορές στολίζουν την πόλη μας την περίοδο του καρναβαλιού. Υπάρχουν όμως και ελάχιστες περιπτώσεις που τα άρματα καταλήγουν στην αποθήκη στην οποία φτιάχτηκαν.

Τι είναι το καρναβάλι για αυτούς τους ανθρώπους;
Είναι διασκέδαση, παρέα, γιορτή, γλυκιά ταλαιπωρία, το αίσθημα του να νιώθεις ξανά παιδί

-Είναι σημαντικό το κυνήγι θησαυρού για το Ρέθυμνο;
Είναι πάρα πολύ σημαντικό και αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι ήδη έχει διοργανωθεί για 36 χρόνια και παραμένει αναλλοίωτο και το ενδιαφέρον και η όρεξη των συμμετεχόντων σε αυτό. Το 1989 διοργανώθηκε από μια ομάδα ανθρώπων ένα πρώτο άτυπο κυνήγι θησαυρού. Ήταν μια παρέα που αποφάσισε να κάνει κάποιο παιχνίδι μεταξύ του και δημιούργησαν κάποιους γρίφους «ενδο-παρεακούς». Και αυτό το παιχνίδι παίχτηκε στην παλιά πόλη. Αυτό άρεσε και από την επόμενη χρονιά αποφασίστηκε να γίνεται από τον ραδιοφωνικό σταθμό TEAM FM.

-Σαν χορηγός ήταν ο TEAM FM;
-Όχι σαν διοργανωτής. Για 4 χρόνια διοργανωνόταν έτσι. Κάποια στιγμή και εφόσον είχαν μαζευτεί πια πάρα πολλές ομάδες, που είχαν δείξει ενδιαφέρον για το κυνήγι και συμμετείχαν στα κυνήγια του TEAM FM, αυτές συναντήθηκαν και αποφάσισαν να αλλάξει ο τρόπος διεξαγωγής του κυνηγιού και να διεξάγεται από την ομάδα που θα το κερδίζει κάθε φορά.

-Ο Δήμος πώς συμμετείχε σε όλο αυτό;
Δεν συμμετείχε με την έννοια της διοργάνωσης, όμως ανέκαθεν ο Δήμος στηρίζει το κυνήγι του θησαυρού, εντάσσοντάς το καταρχάς στις καρναβαλικές του εκδηλώσεις. Όμως αυτό που έχει πάρα πολλή σημασία να πούμε, είναι ότι το Ρεθεμνιώτικο Καρναβάλι επανιδρύθηκε, αναδιοργανώθηκε από τον Δήμο με αφετηρία το Κυνήγι Θησαυρού. Δηλαδή, οι ομάδες που συμμετείχαν στο κυνήγι θησαυρού αποφάσισαν να προτείνουν τη δημιουργία ενός Καρναβαλιού ξανά και έτσι το 1991 διοργανώθηκε ξανά το Ρεθεμνιώτικο καρναβάλι, το οποίο είχε πολύ μεγάλη ιστορία από το 1912-14, αλλά είχε σταματήσει για πολλά χρόνια και ουσιαστικά αφετηρία του ήταν το Κυνήγι Θησαυρού.

-Πώς δημιουργούνται οι ομάδες στο κυνήγι;
Από παρέες φίλων που αποφασίζουν ότι θέλουν να συμμετέχουν. Τα πρώτα χρόνια το κυνήγι του θησαυρού ήταν μία μέρα, μια Κυριακή, παραμονές του καρναβαλιού. Σήμερα το κυνήγι έχει γιγαντωθεί. Ουσιαστικά διεξάγεται στη διάρκεια ενός μήνα, με την έννοια ότι προηγείται ένα διαδικτυακό κυνήγι το οποίο κάνει η ομάδα που το διοργανώνει. Ακολουθεί το κυνήγι που κορυφώνεται σε ένα τριήμερο από την Παρασκευή μέχρι την Κυριακή. Την Παρασκευή προηγείται ένας χορός των ομάδων που συγκεντρώνονται όλοι οι συμμετέχοντες, κάνουν την πλάκα του και μπαίνουν στο κλίμα. Το Σάββατο, συνήθως το απόγευμα έχει είτε γρίφους είτε κάποιου είδους παιχνίδι και την Κυριακή πάμε στο κυρίως παιχνίδι. Κάθε διοργανώτρια ομάδα έχει την ευχέρεια να επιλέξει το παιχνίδι που θέλει, δεν υπάρχουν κανόνες και αυτό είναι που το κάνει πάρα πολύ ενδιαφέρον και δημιουργικό και ελκυστικό και γι’ αυτό έχει τόσο πολύ μεγάλη απήχηση. Γιατί ο καθένας μπορεί να οδηγήσει όλες τις υπόλοιπες ομάδες όπως θέλει. Και αυτό είναι που του έχει δώσει και τον μύθο που το περιβάλλει.

-Εσάς ποια παιχνίδια σας άρεσαν έτσι όπως ήταν στημένα; Θυμάστε κάποιο συγκεκριμένο;
Φυσικά έχω να θυμάμαι. Παίζω ανελλιπώς στο κυνήγι από το 2002. Μετά τις φοιτητικές μου σπουδές και αφού επέστρεψα στο Ρέθυμνο, το 2001 συμμετείχα σε μια ομάδα, στους Σκαραβαίους, για το καρναβάλι. Το 2002 πήρα μέρος στο πρώτο μου κυνήγι θησαυρού. Πραγματικά δεν το θυμάμαι. Το 2010 πήγα στην ομάδα της οποίας σήμερα είμαι μέλος, στους Μπουμπούνες, μια από τις ιστορικότερες ομάδες του κυνηγιού, η οποία έχει κερδίσει τέσσερις φορές. Και είναι και μία από τις πολυνίκεις του θεσμού, μαζί με άλλες 3 ομάδες, τους Ανιχνευτές, τους Έκατσ’ η κουτσή κατσίκα και τους Αργόσχολους που όλοι έχουν κερδίσει τέσσερα παιχνίδια. Δεν υπάρχει ομάδα που να έχει κερδίσει πάνω από 4 φορές το Κυνήγι. Από το 2010 έχω καλύτερες μνήμες από τις διοργανώσεις και έχοντας πλέον και εγώ διοργανώσει μέσω των Μπουμπούνων δύο Κυνήγια, το κυνήγι που μου άρεσε πιο πολύ απ’ όλα ήταν το Κυνήγι που κερδίσαμε τελευταία, το 2025, που είχαν διοργανώσει οι Αδιάφοροι-Αδιάφθοροι. Ήταν ένα κυνήγι που μας άρεσε πολύ σαν ομάδα, μας «πήγε» και καταφέραμε να το κερδίσουμε. Όμως θυμάμαι πολλά παιχνίδια: ένα από τα κυνήγια των Ανιχνευτών, τα κυνήγια της «Κατσίκας» είναι πάντα πολύ ωραία.. Νομίζω ότι δεν έχει νόημα να μιλάμε για συγκεκριμένες διοργανώσεις όσο για στιγμές..

-Από πότε ξεκινάει η προετοιμασία του Κυνηγιού;
Με δεδομένο ότι το Κυνήγι του Θησαυρού δεν είναι μόνο των ενηλίκων, αλλά και το εφηβικό (κυρίως για το Γυμνάσιο) και το παιδικό κυνήγι (για την Ε και ΣΤ Δημοτικού), ξεκινάει άμεσα. Εδώ να πούμε, ότι φέτος ήταν το 28ο Παιδικό Κυνήγι και πρώτη ομάδα που σκέφτηκε να το διοργανώσει ήταν οι Μπουμπούνες και από τότε έγινε θεσμός, γιατί αγαπήθηκε πάρα πολύ από τους μαθητές και τους γονείς. Οι Μπουμπούνες, λοιπόν, το εμπνεύστηκαν και το δημιούργησαν. Σε ότι αφορά το εφηβικό το εμπνεύστηκε η ομάδα της Κατσίκας πριν οκτώ χρόνια. Η λογική για το εφηβικό κυνήγι ήταν ότι υπάρχει μια μεγάλη χρονική απόσταση ανάμεσα στα παιδιά του δημοτικού και στους ενήλικες και θα ήθελε αυτό το χάσμα του χρόνου να γεφυρωθεί, ώστε να παραμείνουν ενεργοί οι εν δυνάμει κυνηγοί. Η αλήθεια είναι ότι τα τελευταία χρόνια το εφηβικό δεν έχει την ίδια ανταπόκριση που έχει το παιδικό, που απευθύνεται βέβαια στα σχολεία και έχει πολύ μεγάλες συμμετοχές. Φέτος είχαμε 800 παιδιά που έπαιζαν, όμως οι έφηβοι είναι πιο αντιδραστικοί, πιο αδιάφοροι. Βέβαια, φέτος είχαμε γύρω στους 300 εφήβους που συμμετείχαν και άφησε πολύ καλές κριτικές.

-Πιστεύετε ότι οι έφηβοι θα συνεχίσουν να παίζουν κυνήγι θησαυρού; Γιατί πολλοί νομίζουν ότι είναι «παιδικό» παιχνίδι.
Προφανώς δεν είναι καθόλου παιδικό, όταν συγκεντρώνει το ενδιαφέρον τόσων ενηλίκων.
Σχετικά με το προηγούμενο ερώτημα, της έναρξης της προετοιμασίας, αρχίζουμε αμέσως μετά το καρναβάλι. Η νικήτρια ομάδα συναντιέται και αρχίζει να μοιράζει αρμοδιότητες.

-Η ομάδα είναι πάντα πολυπληθής. Ποιοι παίρνουν στους ώμους τους το κυνήγι;
Η αλήθεια είναι αυτή, κάθε ομάδα έχει πολλά μέλη. Να σημειώσουμε εδώ ότι το Κυνήγι Θησαυρού του Ρεθύμνου έχει ένα ρεκόρ Γκίνες ως το πολυπληθέστερο κυνήγι θησαυρού στον κόσμο. Καταγράφηκε το 2017-18, όταν οι Ανιχνευτές είχαν κάνει αίτημα στη διοργάνωση των Ρεκόρ Γκίνες και είχαν έρθει εκπρόσωποι και είχαν καταγράψει όλους τους συμμετέχοντες σε μια δράση που είχε γίνει στο πλαίσιο του κυνηγιού, στο χώρο του 1ου ΓΕΛ.

Τώρα, η διοργάνωση επαφίεται στις διαθέσεις κάθε ομάδας. Στη φετινή διοργάνωση των Μπουμπούνων ασχολήθηκαν πάνω από 35 άτομα. Στην πραγματικότητα, όμως, όλη η ομάδα ασχολείται με τον ένα ή τον άλλο τρόπο. Οι ομάδες που δημιουργούνται για να φτιάξουν το παιδικό, το εφηβικό, των παιχνίδι των ενηλίκων μπορεί να είναι μικρότεροι πυρήνες, αλλά ουσιαστικά από όλα τα μέλη της ομάδας ζητιέται να είναι διαθέσιμα, ειδικά για τις ημέρες της διεξαγωγής του παιχνιδιού. Είναι μια διαδικασία που ή σε κουράζει ή την αγαπάς πάρα πολύ και δεν την αφήνεις. Οι άνθρωποι που συνεχίζουν ακόμα, μετά από πάρα πολλά χρόνια να συμμετέχουν και στη διοργάνωση και στο παιχνίδι, συνήθως είναι πωρωμένοι.

-Όταν λέμε «στήνω ένα κυνήγι θησαυρού», καταρχάς πρέπει να βρούμε την ιδέα; Γύρω από μια ιδέα στήνεται ένα παιχνίδι; Ή πάτε σιγά σιγά και η ιδέα προκύπτει στην πορεία;
Η «ιδέα» μπορεί να παίζει πολύ σημαντικό ρόλο, μπορεί και καθόλου. Στην πραγματικότητα η ουσία ενός παιχνιδιού είναι οι γρίφοι. Με τα χρόνια αυξάνεται το πλήθος των γρίφων, λόγω και του γεγονότος ότι υπάρχει και ένα διαδικτυακό, υπάρχει κι ένα παιχνίδι Σαββάτου. Για παράδειγμα στο φετινό παιχνίδι χρησιμοποιήθηκαν συνολικά 108 γρίφοι.

-Για το σύνολο των παιχνιδιών;
Για το παιχνίδι των ενηλίκων, όχι για το παιδικό ή για το εφηβικό. Συνήθως δημιουργούνται υποομάδες για κάθε ηλικιακή κατηγορία παιχνιδιού και δεν συμπλέκονται, γιατί υπάρχει πάρα πολλή δουλειά για όλα τα παιχνίδια.

-Μετά από τόσα χρόνια παιχνιδιού πόσο δύσκολο ή πόσο εύκολο είναι να βγει ένας γρίφος;
Δεν βγαίνει εύκολα. Πρώτον, γιατί «έχουν παίξει» τα πάντα και συνήθως κουτουλάς σημεία και ιστορίες που τις έχεις ξαναβρεί σε γρίφους. Το ζητούμενο είναι, αν θες να παίξεις ένα συγκεκριμένο σημείο ή ιστορία, πρέπει να βρεις ένα άλλο τρόπο να τον εκφέρεις, ώστε να μην είναι προφανές στους άλλους κυνηγούς. Επίσης, μετά από τόσα χρόνια έχουν εξαντληθεί και οι μεθοδολογίες, η εκφορά: έχουμε μαθηματικούς γρίφους, ζωγραφική, τέχνη, κείμενο…

-Το κυνήγι και οι γρίφοι πατάει πάνω στην ιστορία του Ρεθύμνου και κυρίως γύρω από τις παλιές ιστορίες; Υπάρχουν γρίφοι που αφορούν και πιο σύγχρονα σημεία ή πιο σύγχρονες ιστορίες;
Φυσικά. Καταρχάς έχουν παίξει όλες οι ιστορικές περίοδοι του Ρεθύμνου, η Ενετοκρατία, η Τουρκοκρατία, η Αιγυπτιοκρατία και ρετρό θέματα, εννοώντας λίγο πιο πρόσφατα, δηλαδή τις δεκαετίες του 1960-1980. Μπορείς να βρεις γρίφους για θέματα του σήμερα, πράγματα που έχουν γραφτεί σε μια εφημερίδα και έχουν το ενδιαφέρον τους.

-Άρα έχουν αλλάξει τα σύνορα του παιχνιδιού, δεν είναι μόνο η παλιά πόλη.
Δεν υπάρχουν σύνορα στο παιχνίδι. Θεωρητικά, βέβαια, δεν μπορείς να στείλεις τον κυνηγό στην Αρχαία Ελεύθερνα ούτε στα Μυριοκέφαλα. Ο πιο μακρινός γρίφος, ας πούμε, είναι από δυτικά η Γωνιά και ανατολικότερα Σταυρωμένου, Μέση. Το φετινό κυνήγι για παράδειγμα ξεκίνησε από την Κυριάννα.

-Ποια είναι η δική σας εμπειρία φέτος από τη διοργάνωση;
Ένας χρόνος που πέρασα τώρα το 2025-2026 κατά τη διάρκεια της διοργάνωσης του κυνηγιού ήταν για μένα μια τεράστια εμπειρία για πράγματα που μαθαίνεις, για ανθρώπους που μαθαίνεις. Είσαι κάθε μέρα μαζί τους, έχεις ένα κοινό στόχο και ταυτόχρονα αυτόν τον στόχο τον περιβάλλει ένα μυστήριο. Όλοι ρωτάνε, περιμένουν, τι αποφάσεις θα πάρει η ομάδα, υπάρχει αυτό το μυστήριο. Κάθε βράδυ σχεδόν, ειδικά μετά τον Οκτώβριο ήμασταν μαζί.

-Υπάρχει κάποιο ορμητήριο;
Ναι, εμείς είχαμε μια «γιάφκα» στην οποία συναντιόμασταν.

-Πώς βάζετε τα σημεία την πόλη και στην ευρύτερη περιοχή; Δεν φοβάστε μήπως σας δουν;
Βέβαια. Συνήθως πάνε κάποιοι πολύ έμπειροι σε κατάλληλες ώρες για να τοποθετήσουν τα ταμπελάκια. Τα βάζουν τις παραμονές του παιχνιδιού πχ ξημερώματα ή, συνήθως, κατά την ώρα που διεξάγεται το παιχνίδι.

-Υπάρχουν κατάσκοποι;
Όλοι μπορούν να κατασκοπεύσουν τους άλλους. Την ώρα που παίζεται το παιχνίδι προσπαθείς να αποφύγεις τους άλλους που μπορούν να σε δουν και να σε ακολουθήσουν. Είναι όμως κι αυτό μέρος του παιχνιδιού.

-Όλο το κυνήγι γίνεται για ένα τελικό σημείο, τον θησαυρό. Τι είναι ο Θησαυρός;
Ο Θησαυρός είναι…. μια απίστευτη ικανοποίηση ότι πέτυχες κάτι που το περίμενες χ-ψ χρόνια.. Υπάρχουν ομάδες που το παίρνουνε χρόνια και το έχουν επαναλάβει. Όμως η φετινή ομάδα που το κέρδισε, η Πάρε φόρα και Κουτούλα, δεν το είχε ξαναπάρει ποτέ, μια ομάδα 30 ετών που δεν τα είχε καταφέρει. Είναι μια απίστευτη ικανοποίηση για το τι μπορεί να πετύχει η δύναμη της παρέας της ομάδας της συλλογικότητας…

-Άρα η ομάδα αυτή δημιουργεί σχέσεις, πιο προσωπικές, πέρα από το Κυνήγι;
Είναι τρομερό ότι μια διοργάνωση σε δένει.

-Άρα το Κυνήγι είναι ουσιαστικά ένας δεσμός, μια συνεκτικότητα που δένει το Ρέθυμνο.
Οι ομάδες που έχουν κερδίσει έχουν μέσα ανθρώπους που είναι φίλοι και δεν συναντιούνται δυο φορές το χρόνο, αλλά είναι άνθρωποι με κοινά ενδιαφέροντα, κοινές μνήμες κοινό κώδικα επικοινωνίας.

Σας ευχαριστώ πολύ για τη συζήτηση και τον χρόνο σας!

της μαθήτριας Ανδρεαδάκη Ελένης Νεφέλης – Β1

Στις μέρες μας ,η ανακύκλωση παίζει έναν πολύ σημαντικό ρολό τόσο για το περιβάλλον όσο και για εμάς τους ίδιους. Αρχικά ,η ανακύκλωση είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να προστατεύσουμε τον πλανήτη και να ενισχύσουμε την οικονομία, καθώς μετατρέπει τα «σκουπίδια» σε πολύτιμες πρώτες ύλες. Όμως τι μπορούμε να ανακυκλώσουμε και με ποιον τρόπο;

Τη σημερινή εποχή σχεδόν το οτιδήποτε μπορεί να ανακυκλωθεί και να ξαναγίνει χρήσιμο. Καταρχάς, έχουμε δημιουργήσει διάφορες κατηγορίες ανακυκλώσιμων υλικών και γι’ αυτό το λόγο η κάθε κατηγόρια έχει ένα διαφορετικό σημείο συλλογής. Για παράδειγμα, στους μπλε κάδους αντιστοιχούν τα πλαστικά , το χαρτί, το αλουμίνιο και ο λευκοσίδηρος ( καμία φορά και το γυαλί αν δεν υπάρχει ο αντίστοιχος κάδος). Ακόμα, υπάρχει ο κίτρινος κάδος ο οποίος προτιμάται αποκλειστικά για γυάλινες συσκευασίες (μπουκάλια και βαζάκια), για καλύτερη ποιότητα ανακύκλωσης. Επίσης , υπάρχουν ειδικά σημεία συλλογής για αντικείμενα όπως μπαταρίες, ηλεκτρικές συσκευές, λάμπες, ρούχα, παπούτσια, μελάνια και τόνερ (από εκτυπωτές), ακόμα και ολόκληρες ηλεκτρικές συσκευές! Τα παραπάνω ανακυκλώνονται σε σημεία, όπως σε καταστήματα ηλεκτρικών ειδών, στους κάδους ΑΦΗΣ, σε ειδικούς κάδους της Φωτοκύκλωσης Α.Ε., στους μωβ κάδους και σε καταστήματα τεχνολογίας ή σε ειδικά σημεία δημόσιων υπηρεσιών της πόλης.

Πώς, όμως, μπορούμε να βάλουμε την ανακύκλωση στην καθημερινότητά μας; Είναι πολύ πιο εύκολο απ’ ότι ακούγεται! Στο σπίτι μετατρέπουμε τα άχρηστα πράγματα σε χρήσιμα. Δεν χρειαζόμαστε ακριβούς κάδους. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε επαναχρησιμοποιούμενες τσάντες ή απλές κούτες. Τις τοποθετούμε κοντά στον κανονικό κάδο σκουπιδιών για να μας γίνει συνήθεια. Επίσης, μπορούμε να χρησιμοποιούμε υφασμάτινες σακούλες αντί για πλαστικές. Επιπλέον, όταν έχουμε επιλογή, προτιμάμε το γιαούρτι σε γυάλινο ή πήλινο βαζάκι και το απορρυπαντικό σε χάρτινη κούτα. Αντικαθιστούμε το αφρόλουτρο και το σαμπουάν σε πλαστικό μπουκάλι με στερεά σαπούνια, που συνήθως έρχονται σε χάρτινη συσκευασία. Επενδύουμε σε μια μεταλλική ξυριστική μηχανή όπου αλλάζουμε μόνο τη λεπίδα, μειώνοντας τεράστιο όγκο πλαστικού. Καταργούμε τα πλαστικά μπουκάλια νερού με ένα φίλτρο και τα πλαστικά ποτήρια του καφέ με το δικό μας θερμός ή παγουρίνο. Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορούμε να βοηθήσουμε το περιβάλλον αλλάζοντας μόνο μερικές μας συνήθειες.

Γενικότερα, μπορούμε όλοι να συνεισφέρουμε σε ένα καθαρότερο και πιο βιώσιμο περιβάλλον, αν έχουμε την διάθεση και την όρεξη. Γιατί, με αυτόν τον τρόπο, προστατεύουμε το μέλλον μας!

Γράφει η μαθήτρια Χρύσα Λαμπρινού – Α3

Οι Μύλοι είναι μια εντυπωσιακά πράσινη όαση πολύ κοντά στην πόλη του Ρεθύμνου και μια πολύ ενδιαφέρουσα πρόταση για περιπατητές!
Είναι μια κοιλάδα ανάμεσα σε ένα φαράγγι που το διατρέχει ένα μικρό ρέμα. Το ρέμα πηγάζει από τις βόρειες πλαγιές του λόφου Βρύσινα, ξεκινάει νοτιοδυτικά του χωριού Χρωμοναστήρι και καταλήγει νοτιοδυτικά του χωριού Ξερό Χωριό. Ένα μονοπάτι διασχίζει το κομμάτι αυτό του φαραγγιού και είναι βατό για τους επισκέπτες, αν και ελλιπώς συντηρημένο.

Τι ήταν οι Μύλοι παλιότερα;
Ήταν ένα χωριό που αποτελούνταν από δύο γειτονιές – πράγμα συνηθισμένο στα χωριά της Κρήτης – τους Πάνω Μύλους και τους Κάτω Μύλους. Στο χωριό έμεναν μυλωνάδες που εκμεταλλεύτηκαν το νερό της περιοχής και έχτισαν τους νερόμυλους τους σε όλη τη διαδρομή του φαραγγιού. Εκεί, στους 30 περίπου νερόμυλους αλέθονταν όλα τα σιτηρά των γύρω χωριών. Πριν έναν αιώνα, ήταν κατά κάποιον τρόπο μια πολυσύχναστη βιοτεχνική περιοχή εκείνης της εποχής. Επίσης, εξαιτίας της αφθονίας του νερού, σε όλη την κοιλάδα υπήρχαν πολλοί κήποι με οπωροφόρα δέντρα και λαχανικά.

Σήμερα…
Σήμερα, η εικόνα της κοιλάδας πολύ λίγο θυμίζει ότι η περιοχή όχι μόνο κατοικούνταν, αλλά ήταν και ένα οικονομικά δραστήριο κέντρο. Το παλιό χωρίο εγκαταλείφθηκε το 1972 εξαιτίας του φόβου των κατολισθήσεων και μεταφέρθηκε πάνω από το φαράγγι. Στο χώρο υπάρχουν μόνο 2-3 σπίτια στους πάνω Μύλους, ένα εκ των οποίων έχει μετατραπεί σε καφενείο-ταβέρνα για τους επισκέπτες. Επίσης, η βιομηχανική εξέλιξη και η τεχνολογία οδήγησαν και στην εγκατάλειψη των νερόμυλων. Σήμερα μπορούμε να δούμε σε καλή κατάσταση ένα μονάχα νερόμυλο που τον έχουν αναπαλαιώσει για να μπορεί ο επισκέπτης να παίρνει μια ιδέα για το πώς ήταν και πώς λειτουργούσε.
Όμως η περιοχή συνεχίζει να είναι μαγευτική και προσελκύει ακόμα επισκέπτες που θέλουν να απολαύσουν τη φύση και να φύγουν από το άγχος της πόλης. Σε όλη τη διαδρομή υπάρχουν πηγές, μικροί καταρράκτες και λιμνούλες, πανύψηλα πλατάνια και ερειπωμένα σπιτάκια και νερόμυλοι καλυμμένοι με κισσούς. Πολλά εκκλησάκια μέσα σε σπηλιές φανερώνονται μπροστά στον επισκέπτη, όπως ο Άγιος Αντώνιος, ο Άγιος Ιωάννης, η Αγία Παρασκευή και ο Άγιος Νικόλαος, ενώ υπάρχει και ο κοιμητηριακός ναός των Αγίων Πέντε Παρθένων.

Το μονοπάτι του φαραγγιού έχει τέσσερις εισόδους και εξόδους που μπορεί να συνδυάσει ο επισκέπτης, σε μια διαδρομή που κρατάει περίπου δύο ώρες. Σε όλη τη διαδρομή ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει την ομορφιά του τοπίου, δροσιστεί τις ζεστές μέρες στα κρυστάλλινα νερά των πηγών και να χαλαρώσει τις φυσικές γωνιές του τοπίου…
(Πηγές: www.rethymno.gr / www.cretanbeaches.com / www.crete.pl )

ERASMUS 2025-2026
Η ξενάγηση των μαθητών από την Ισπανία στους Μύλους!
Κατά τη διαμονή των Ισπανών μαθητών/τριών στο Ρέθυμνο, στο πλαίσιο του Προγράμματος Erasmus που συμμετείχε το σχολείο μας, αρκετές οικογένειες που φιλοξένησαν τα παιδιά, επέλεξαν ως προορισμό το Φαράγγι των Μύλων την πρώτη ημέρα της φιλοξενίας. Αν και εκείνη η μέρα ήταν κρύα και βροχερή, δεν εμπόδισε την εξερεύνηση και την περιπέτεια!!

της μαθήτριας Αφροδίτης Λαμπρινού – Γ1

Η ζωή στο πανέμορφο Ρέθυμνο έχει αρκετές δυσκολίες. Μία από τις πιο σημαντικές, που επηρεάζει κάθε πολίτη και επισκέπτη, είναι αδιαμφισβήτητα η έλλειψη νερού. Όλοι έχουμε παρατηρήσει ότι η πίεση του νερού μειώνεται δραματικά τους καλοκαιρινούς μήνες. Έχουμε όμως αναρωτηθεί γιατί συμβαίνει αυτό και αν μπορούμε να βοηθήσουμε με κάποιον τρόπο;
Ο κύριος Στέλιος Λαμπρινός, πολιτικός μηχανικός και στέλεχος του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης (Ο.Α.Κ.), μας έδωσε σημαντικές πληροφορίες για τα αποθέματα νερού στο Ρέθυμνο και την υδροδότησή του.
Μαθαίουμε, λοιπόν, ότι η υδροδότηση του Ρεθύμνου βασίζεται σε ένα σύνθετο δίκτυο φυσικών πηγών και τεχνητών υποδομών. Κεντρικό ρόλο κατέχουν οι πηγές της Αργυρούπολης, οι οποίες αναβλύζουν άφθονο γλυκό νερό και αξιοποιούνται για ύδρευση. Πολύ σημαντική είναι επίσης η λίμνη Κουρνά, η μοναδική φυσική λίμνη της Κρήτης, καθώς και το φράγμα Ποταμών, το οποίο συγκεντρώνει, αποθηκεύει και ρυθμίζει τη διάθεση σημαντικών ποσοτήτων νερού που χρησιμοποιούνται κυρίως για άρδευση. Παράλληλα, αξιοποιούνται τα πηγάδια του Πλατανιά και άλλες διάσπαρτες γεωτρήσεις στην ευρύτερη ενδοχώρα.

Παρά την πληθώρα πηγών και υποδομών, πολλές φορές το νερό ίσα που φτάνει να καλύψει τις ανάγκες. Αυτό συμβαίνει κυρίως λόγω της κλιματικής αλλαγής, χάρη στην οποία παρατηρείται σταδιακή αύξηση στον αριθμό των διαδοχικών ξηρών ετών (2015-2018 και 2022-2025). Αυτό σε συνδυασμό με τη συνεχή αύξηση της ζήτησης νερού ύδρευσης, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες λόγω του τουρισμού, οδηγεί στην υπερεκμετάλλευση των επιφανειακών και υπόγειων αποθεμάτων. Ενδεικτικά, η κατανάλωση της ΔΕΥΑΡ από το σύστημα Αργυρούπολη – Κουρνά το 2009 ήταν 2,6 εκατομμύρια m³, ενώ το 2023 έφτασε τα 4,9 εκατομμύρια m³. Μετά τις βροχοπτώσεις του φετινού Μάρτιου και Απριλίου η χρονιά μπορεί πλέον από ξηρή να χαρακτηριστεί ως μέτρια. Το φράγμα Ποταμών υπερχείλισε για πρώτη φορά μετά από τρία χρόνια και η λίμνη Κουρνά ξεπέρασε τα 5,75 μ., μέτρηση που έχει να γίνει από το 2022!
Οι ειδικοί είναι αισιόδοξοι για τους επερχόμενους μήνες, τονίζοντας όμως πως η εξοικονόμηση σε επίπεδο καταναλωτή αποδεδειγμένα βοηθά σε μεγάλο βαθμό στην εξασφάλιση των αποθεμάτων, ειδικά σε περιόδους λειψυδρίας. Η ΔΕΥΑΡ, υπεύθυνη για τη διανομή πόσιμου νερού στην πόλη του Ρεθύμνου, φροντίζει να ενημερώνει συχνά τους πολίτες για τους τρόπους εξοικονόμησης. Η συντήρηση στα καζανάκια και στις βρύσες που στάζουν, ο καθαρισμός αυλών και αυτοκινήτων με σκούπα και κουβά, το πότισμα κήπων με σύνεση και η οικονομική λειτουργία συσκευών όπως το πλυντήριο πιάτων ή ρούχων, καθώς επίσης και το να προτιμάται το ντους από το μπάνιο, είναι μερικές συνήθειες που σταδιακά πρέπει όλοι να αποκτήσουμε.
Συνοψίζοντας, η Κρήτη παρότι νησί και μάλιστα έντονα τουριστικό, είναι τυχερή που διαθέτει ψηλά βουνά τα οποία στο εσωτερικό τους μπορούν και συγκρατούν νερό καλής ποιότητας. Ο συνδυασμός κατάλληλων έργων υποδομής με μια σύγχρονη σωστή διαχείριση από εταιρείες και πολίτες μπορεί να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμα την επάρκεια νερού για τον τόπο μας.

ERASMUS 2025 – 2026 : Επίσκεψη στο Φράγμα των Ποταμών

Κατά τη διαμονή στο Ρέθυμνο των μαθητών/τριών από την Ισπανία στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus, στο οποίο συμμετέχει το σχολείο μας, επισκεφτήκαμε το Φράγμα των Ποταμών και έγινε ξενάγηση από τον κύριο Στέλιο Λαμπρινό.
Ο ίδιος εξήγησε στους μαθητές και στις μαθήτριες πώς ένα μεγάλο δημόσιο έργο αλλάζει τη φυσιογνωμία του τόπου και τη σπουδαιότητά του για την εξοικονόμηση του νερού της κοιλάδας του Αμαρίου και την άρδευση της ευρύτερης περιοχής.

Της μαθήτριας Ανυφαντάκη Ειρήνης – Β1

Στις μέρες μας παρατηρείται μια σημαντική έλξη των εφήβων και των νεαρών ενηλίκων στα ενεργειακά ποτά. Είναι όμως αλήθεια ότι αυτά τα ποτά είναι επιβλαβή για την υγεία τους; Παρόλο που η επικινδυνότητά τους εξαρτάται από την ποσότητα και την συχνότητα που καταναλώνονται, αλλά και από το ίδιο το άτομο που τα καταναλώνει, δεν θα ήταν σωστό να παραβλέψουμε τους πολλαπλούς κινδύνους που υπάρχουν.
Τα ενεργειακά ποτά συνήθως περιέχουν ουσίες που προκαλούν προβλήματα υγείας. Πιο συγκεκριμένα, η ζάχαρη και η πολλή καφεΐνη, της οποίας η ποσότητα συχνά ισούται με όση καφεΐνη υπάρχει σε δύο με τρεις καφέδες, είναι χαρακτηριστικά των ποτών αυτών. Περιέχουν επίσης κάποιες τεχνητές γλυκαντικές ουσίες και άλλα τονωτικά – διεγερτικά συστατικά, βιταμίνες και φυτικά εκχυλίσματα. Τα σκευάσματα αυτά έχουν σκοπό να ενισχύσουν πρόσκαιρα τον οργανισμό, συχνά όμως προκαλούν ταχυκαρδία, υπέρταση, άγχος, αϋπνία, νευρικότητα, συχνούς πονοκεφάλους, αφυδάτωση, διάφορα προβλήματα στην καρδιά και στο νευρικό σύστημα και ευθύνονται για ποικίλα ατυχήματα. Η επικινδυνότητα των ενεργειακών ποτών αυξάνεται όταν κάποιος πίνει πολλά σε μικρό χρονικό διάστημα, όταν τα πίνει καθημερινά και όταν καταναλώνονται από εγκύους ή από άτομα με καρδιολογικά προβλήματα.
Τα ενεργειακά ποτά καταναλώνονται κυρίως από νεαρά άτομα. Ένα μεγάλο ποσοστό εφήβων καταναλώνει ενεργειακά ποτά και αρκετοί από αυτούς θεωρούνται «χρόνιοι καταναλωτές». Επίσης, πολλοί φοιτητές και νεαροί ενήλικες έχουν υιοθετήσει αυτή τη συνήθεια, αλλά το πιο ανησυχητικό είναι ότι το ίδιο κάνουν, παρά τις προειδοποιήσεις για τους κινδύνους, αρκετά παιδιά κάτω των δέκα ετών, ήδη από το δημοτικό! Ο σημαντικότερος λόγος για τον οποίο καταναλώνονται τα ενεργειακά ποτά είναι για την ευχάριστη γεύση τους, άλλοι τα καταναλώνουν για να πάρουν την ενέργεια που χρειάζονται, άλλοι για να συγκεντρωθούν καλύτερα, κυρίως όμως (στις μικρότερες ηλικίες), επειδή είναι της μόδας και επειδή έτσι νιώθουν σπουδαίοι. Στις παρέες των εφήβων τα ενεργειακά ποτά είναι μία τάση και μία επιλογή που συμπληρώνει την εικόνα τους, όπως το τσιγάρο και το αλκοόλ. Όμως δεν πρέπει να παραβλέπουν την επικινδυνότητά τους και να τρέφονται με ψευδαισθήσεις.
Ένα ενεργειακό ποτό δεν είναι αναψυκτικό. Δεν σβήνει τη δίψα, δεν είναι μαγκιά, δεν σε δυναμώνει. Φτάνει τον οργανισμό στα άκρα και τον εξαντλεί. Έγκυρες ιστοσελίδες αναφέρουν ότι τα ενεργειακά ποτά δεν πρέπει να συνδυάζονται με αλκοόλ, με φάρμακα ή με συμπληρώματα διατροφής, ούτε να καταναλώνονται ταυτόχρονα με έντονη σωματική δραστηριότητα γιατί μπορεί να προκαλέσουν καρδιολογικά προβλήματα. Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, είναι τουλάχιστον αποκαρδιωτική η εικόνα των μαθητών που πηγαίνουν στο σχολείο, κρατώντας τα γνωστά κουτάκια και πίνοντας ενεργειακό ποτό για πρωινό…
Συνοψίζοντας , τα ενεργειακά ποτά προκαλούν σημαντικά προβλήματα στην υγεία του ανθρώπου. Τα ποσοστά των νέων που καταναλώνουν αυτού του είδους τα ποτά συνεχώς μεγαλώνουν με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία τους. Δεν νομίζετε, λοιπόν, ότι ήρθε επιτέλους η ώρα να βάλουμε ένα τέλος σε αυτήν την κακή συνήθεια;

Η Διαμαντία Μαραβελάκη από το τμήμα Α3 έφτιαξε ένα κόμικ με τη βοήθεια της ΑΙ: