Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω και πολλά άλλα, όσοι ευθύνονται για τα προγράμματα διδασκαλίας σε τοπικό ή εθνικό επίπεδο (ανάλογα με το τι ισχύει σε κάθε κράτος), έχουν αποφασίσει εδώ και αιώνες να αποτελούν τα έργα του Ομήρου αντικείμενα διδασκαλίας για τους εκπαιδευόμενους διαφόρων βαθμίδων εκπαίδευσης. Θυμόμαστε εξάλλου και τον αξεπέραστο φιλόσοφο της αρχαιότητας, τον Αριστοτέλη που επέλεξε να διδάξει την Ιλιάδα στο μαθητή του, τον Μ. Αλέξανδρο! Η διδασκαλία συνεπώς αποσπασμάτων της Οδύσσειας από μετάφραση, που ομολογουμένως συναρπάζει την πλειοψηφία των μαθητών της Ά Γυμνασίου στη χώρα μας επιδιώκει την εκπλήρωση πολλαπλών μαθησιακών και παιδαγωγικών στόχων: Ενδεικτικά αναφέρονται η γνωριμία των παιδιών με την κοινωνία των ομηρικών επών και τα ιδεώδη της και η μετάδοση του πανανθρώπινου μηνύματος της Οδύσσειας, του συνεχιζόμενου αγώνα για τη ζωή πέρα από τις όποιες υπαρκτές ή επίπλαστες δυσκολίες.

Ως προϊόν ασύγκριτης τέχνης του λόγου, η Οδύσσεια κατόρθωσε να ενθουσιάσει τους μαθητές και του δικού μας σχολείου! Παρά το γεγονός ότι πολλοί από αυτούς γνώριζαν εκ των προτέρων το ευτυχές τέλος του ταξιδιού του πρωταγωνιστή, παρακολουθούσαν με μεγάλη προσοχή και προσμονή τα μαθήματα για να αντλήσουν «πληροφορίες» για λεπτομέρειες που καθιστούν το έργο καθηλωτικό. Μάλιστα, ουκ ολίγες φορές ξεχνούσαν ότι πρόκειται για μυθοπλασία και αποζητούσαν λογικές απαντήσεις και λύσεις σε διάφορα προβλήματα. Το παρόν τεύχος του περιοδικού «Ο Λόγος στην Τέχνη» επομένως, αφιερώνεται στις αγαπημένες σκηνές των μαθητών του Α1 από την Οδύσσεια. Οι μαθητές επέλεξαν ελεύθερα τα θέματα για τα οποία επιθυμούσαν να γράψουν τα κείμενά τους (συνδυάζοντας τις τεχνικές της περιγραφής και της αφήγησης), τα παρουσίασαν σε συμμαθητές τους από τα υπόλοιπα τμήματα της πρώτης τάξης (Α2 και Α3), οι οποίοι και τα εικονογράφησαν με το δικό τους πρωτότυπο τρόπο. Ας δούμε λοιπόν κι εμείς, οι αναγνώστες του περιοδικού του Γυμνασίου Πυθαγορείου, τον Όμηρο μέσα από τα μάτια των παιδιών!

Καλή ανάγνωση!

ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΜΑΝΘΟΥ ΠΕ02

[ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Ο Οδυσσέας, η θεά Αθηνά και η Ναυσικά. Από αρχαίο ελληνικό αγγείο.]

Όταν έφτασαν έξω από τη σπηλιά ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του, ο Κύκλωπας Πολύφημος έλειπε, έβοσκε τα πρόβατά του. Στη συνέχεια, μπήκε ο Πολύφημος στη σπηλιά και αντίκρισε τον Οδυσσέα και τους συντρόφους του.

Ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του τρομαγμένοι έτρεχαν να κρυφτούν από τον Κύκλωπα. Θαρραλέος όμως, ο Οδυσσέας μπόρεσε να αντιμετωπίσει τον Κύκλωπα. Όπως του μίλαγε η άσπλαχνη καρδιά του Κύκλωπα δεν ανταποκρίθηκε και πήρε στη χούφτα του 2 συντρόφους του Οδυσσέα και τους καταβρόχθισε.

Τότε ο Οδυσσέας νευρίασε και λυπημένος σκέφτηκε να του δώσει κρασί για να τον μεθύσει και να του στερήσει την όρασή του. Ο Οδυσσέας προσφέροντας στον Κύκλωπα αυτό το κρασί, του είπε ότι ήταν γλυκόπιοτο. Ο Κύκλωπας αντέδρασε ευχάριστα και ζήτησε κι άλλο από τον Οδυσσέα με τη συμφωνία ότι ο Κύκλωπας θα τον φάει τελευταίο.

Δίνοντας επιπλέον κρασί στον Κύκλωπα, εκείνος ζαλίστηκε και τον πήρε ο ύπνος. Ο Κύκλωπας ρώτησε τον Οδυσσέα πώς τον λένε και απάντησε «Ούτις», δηλαδή «Κανένας». Έπειτα, ο Οδυσσέας είχε τη φαεινή ιδέα να πάρει ένα ξύλο μαζί με τους συντρόφους του, να το πυρώσουν στη φωτιά και να το ακονίσουν, ώστε να το καρφώσουν στο μάτι του Κύκλωπα. Με το που κάρφωσαν το πυρωμένο, ακονισμένο ξύλο στο μάτι του Κύκλωπα, αυτός έβγαλε μια δυνατή κραυγή και άρχισε να ουρλιάζει,  απελπισμένος.

Γαλατιανός Αντώνης (Α1)

Καθώς ούρλιαζε ο Πολύφημος, τον  άκουσαν οι φίλοι του και έτρεξαν να τον βοηθήσουν. Όταν οι υπόλοιποι Κύκλωπες έφτασαν έξω από τη σπηλιά του Πολύφημου, τον ρώτησαν τι είχε συμβεί και ο Κύκλωπας τούς εξήγησε ότι τον τύφλωσε ο ‘’Ούτις’’ με δόλο και όχι με βία. Οι άλλοι Κύκλωπες τον πέρασαν για ανόητο και έφυγαν. Τότε ο Πολύφημος αποφάσισε να βγάλει έξω τα πρόβατά του για να βοσκήσουν.

Αντωνοπούλου Θένια (Α1)

Ο Οδυσσέας σκέφτηκε να κρυφτούν μαζί με τους συντρόφους του κάτω από τις κοιλιές και να κρεμαστούν από τις τρίχες των προβάτων για να μπορέσουν να ξεφύγουν από τον Κύκλωπα. Ο Κύκλωπας- καθώς έβγαζε τα πρόβατά του – έπιανε ένα ένα κάθε πρόβατο και τα έψαχνε, αλλά δε βρήκε τίποτα και σταμάτησε στο μοναδικό του κριάρι και άρχισε να του μιλάει, λέγοντάς του: «Κριάρι μου καλό, γιατί εσύ βγαίνεις τελευταίο, εσύ που πάντα έβγαινες πρώτο και ανυπομονούσες να βοσκήσεις, τώρα γιατί βγαίνεις τελευταίο; Μήπως αναζητάς το μάτι του αφεντικού σου που το τύφλωσε ο κακός εχθρός και οι σύντροφοί του; Μα, σου το υπόσχομαι, δεν ξέφυγε από τον όλεθρό του ακόμη». Και με αυτά τα λόγια το άφησε να προσπεράσει και κάπως έτσι ο Οδυσσέας ξέφυγε από τον Κύκλωπα. Όμως, πριν φύγει, αποκάλυψε την ταυτότητά του και έφυγε μαζί με όσους είχαν απομείνει από τους συντρόφους του και το καράβι του.

Θεοχάρους Μαρία – Αγγελική (Α2)

Συμπερασματικά, η περιπέτεια του Οδυσσέα στη χώρα των Κυκλώπων είχε αίσιο τέλος. Για μια ακόμη φορά ο Οδυσσέας με τις πράξεις του απέδειξε ότι επάξια κατέχει τον τίτλο του «πολυμήχανου άνδρα»!

ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: (A1) Αντωνοπούλου Θένια, Γαλατιανός Αντώνης, Δαμιανού Αθηνά, Ελευθερόγλου Μανώλης, Τσαγκαλά Μαρία

ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Γαλατιανός Αντώνης (Α1)

Επόμενη στάση το νησί Αία ή αλλιώς νησί της Θεάς Κίρκης. Επειδή το νησί αυτό ήταν άγνωστο για τον Οδυσσέα και τους συντρόφους του, αποφάσισαν να χωριστούν σε δύο ομάδες, η κάθε μια των είκοσι δύο ατόμων. Στη μια ομάδα ήταν αρχηγός ο Οδυσσέας και η δεύτερη ομάδα με αρχηγό τον Ευρύλοχο κληρώθηκε να πάει να εξερευνήσει το νησί.

Όσο η μια ομάδα θα το εξερευνούσε, η ομάδα του Οδυσσέα θα επισκεύαζε το πλοίο. Ενώ ο Ευρύλοχος και υπόλοιποι σύντροφοι βρίσκονταν στο δάσος, αντίκρισαν ένα όμορφο παλάτι μέσα σε μια μαγευτική κοιλάδα. Το παλάτι περιγράφεται πως ήταν από μάρμαρο λευκό και ήταν τόσο όμορφο, ως και αντάξιο των θεών,  ενώ ο κήπος που το περιέβαλε περιτριγυριζόταν από λύκους, λιοντάρια, ελάφια και άλλα ζώα, όμως κανένα τους δεν ήταν άγριο.  Μάλιστα τα ζώα πλησίασαν τους άντρες για να τα χαϊδέψουν. Ξαφνικά, οι άντρες άκουσαν μια φωνή να τραγουδάει και έτσι μαγεμένοι, όπως ήταν. πήγαν προς το παλάτι σαν κάτι να τους υπνώτισε. Όμως, όταν μπήκαν στο παλάτι, το τραγούδι σταμάτησε και ακούστηκαν οι σπαραχτικές φωνές των αντρών που προσπαθούσαν να ξεφύγουν.

Όλα αυτά τα άκουγε ο Ευρύλοχος -ο οποίος από την αρχή κατάλαβε ότι κάτι δεν πήγαινε καλά- έτρεξε να ειδοποιήσει τον Οδυσσέα. Τότε, σύμφωνα με τον Όμηρο, ο Οδυσσέας πήγε στο παλάτι για να δει τι συνέβη. Όταν βρισκόταν στον κήπο του παλατιού, άκουσε μια φωνή να του λέει κάτι, ήταν ο Ερμής, ο αγγελιοφόρος των θεών και ήρθε για να προειδοποιήσει τον Οδυσσέα για το κακό που τον περίμενε. Ο Ερμής τον δασκάλεψε για τη μοχθηρή μάγισσα και του έδωσε ένα μαγικό φίλτρο, έτσι ώστε το ξόρκι της Κίρκης να μην πιάσει. Ο Οδυσσέας λοιπόν μπήκε στο παλάτι προσποιούμενος έναν ξένο. Η Κίρκη τότε βρήκε την ευκαιρία να του δώσει το μαγεμένο κρασί, αλλά όταν κατάλαβε ότι δεν έπιασε, ήξερε ποιος ήταν εφόσον την είχε ήδη προειδοποιήσει ο Ερμής. Η Κίρκη τότε παρακάλεσε τον Οδυσσέα να μην τη σκοτώσει και του εξήγησε για ποιον λόγο μεταμόρφωνε  τους άντρες που ερχόντουσαν εκεί σε ζώα. Ο Οδυσσέας τη διέταξε να ξαναμεταμορφώσει τους συντρόφους του σε ανθρώπους και τότε όλοι μαζί φιλοξενήθηκαν στο παλάτι της Κίρκης για έναν χρόνο αφήνοντας πίσω τους τις ατυχίες της Κίρκης.

Τελικά, από την περιπέτεια του Οδυσσέα στο νησί της Κίρκης, μπορεί κανείς να βγάλει το συμπέρασμα ότι με ψύχραιμη σκέψη και προσεκτικές ενέργειες είναι δυνατό να αντιμετωπίζονται οι δυσκολίες που συναντούμε στη ζωή.

ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: (Α1) Αγγέλη Δανάη, Κεφάλα Σοφία- Ευτυχία

ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Ελευθέριος Σαρρηνικολάου Α3

Ο Οδυσσέας  ξεκίνησε το ταξίδι προς  την Ιθάκη με τους Φαίακες στο καράβι. Ήταν τόσο κουρασμένος που κατέληξε να έχει αποκοιμηθεί σε ένα στρώμα. Οι Φαίακες  ακουμπήσαν απαλά το στρώμα στην ακτή και τοποθέτησαν δίπλα τα δώρα του και στη συνέχεια σάλπαραν με προορισμό τη χώρα τους. Με την Ανατολή του ηλίου, ο Οδυσσέας άνοιξε τα μάτια του και φοβήθηκε πως βρέθηκε σε ένα άγνωστο  μέρος μακριά από την Ιθάκη μόνος του. Σύντομα όμως , η θεά Αθηνά, με την εμφάνισή της, εμφανίστηκε μπροστά του και του έκανε γνωστό ότι βρίσκεται στην πατρίδα του. Αμέσως ο άντρας  γονάτισε και με δάκρυα στα μάτια φιλούσε τη γη και αγκάλιαζε το χώμα, λυτρώνοντας την ιδιά του τη ψυχή ,αλλά και τις ψυχές υπόλοιπων αδικοχαμένων συντρόφων του. Μόλις αντιλήφθηκε ότι  μπροστά του βρισκόταν η θεά, εκείνη τον βοήθησε να κρύψει τα δώρα των Φαιάκων και τον ενημέρωσε για την κατάσταση  που επικρατούσε στο παλάτι του. Οι μνηστήρες επιθυμούσαν να παντρευτούν την Πηνελόπη και ένας από αυτούς τελικά να γίνει ο βασιλιάς της Ιθάκης. Η θεά έκρινε σωστό ο Οδυσσέας να περιμένει στην καλύβα του χοιροβοσκού Εύμαιου. Στο μεταξύ, ειδοποίησε τον Τηλέμαχο και του ζήτησε να  επιστρέψει στην Ιθάκη, καθώς οι μνηστήρες επρόκειτο να κλέψουν τα πράγματά του. Τότε τον μεταμόρφωσε σε ζητιάνο προκειμένου να μη γίνει από κανέναν αντιληπτός μέχρι να βρεθεί με τον γιο του.

Πράγματι, έως το επόμενο πρωί που γύρισε ο Τηλέμαχος, ο Εύμαιος τον φιλοξένησε. Μόλις έμειναν μόνοι, η Αθηνά έδωσε στον Οδυσσέα την ίδια του τη μορφή, ώστε να τον αναγνωρίσει ο γιος του. Προσεγγίζοντας το παλάτι, ο σκύλος του ο Άργος αναγνώρισε τον Οδυσσέα παρόλο που είχε τη μορφή του ζητιάνου και μετά από λίγο ξεψύχησε. Ο Οδυσσέας  συγκινημένος αποχαιρέτισε τον πιστό του σκύλο και μαζεύοντας όλο το θάρρος και το κουράγιο του μπήκε στο παλάτι.  Εκεί αντίκρισε μια τραγική εικόνα για την οποία βέβαια είχε ήδη ενημερωθεί. Οι μνηστήρες, τους  οποίους αντίκρισε να απολαμβάνουν το φαγητό και το κρασί του, τον κορόιδευαν, του επιτέθηκαν και  τον καθύβρισαν. Ο Εύμαιος ενημέρωσε την Πηνελόπη για την παρουσία του ζητιάνου και εκείνη του ζήτησε να μιλήσει με τον ίδιο, προκειμένου να μάθει πληροφορίες για τον Οδυσσέα. Το βράδυ που οι μνηστήρες πήγαν να κοιμηθούν, η Πηνελόπη κάλεσε τον ζητιάνο για να συζητήσουν. Μαζί της είχε τη δούλα της, η οποία τήρησε όλο το τυπικό της φιλοξενίας προς  τον ξένο. Σύντομα όμως θα συνειδητοποιούσε κι εκείνη ποιος πραγματικά ήταν ο ζητιάνος αυτός.  Το δεξί  γόνατο του  Οδυσσέα είχε ένα σημάδι και η Ευρύκλεια ήταν σοκαρισμένη. Ο Οδυσσέας σε καμία περίπτωση δεν ήθελε να γίνει γνωστό ότι επέστρεψε από την Τροία και έτσι ζήτησε από τη δούλα να μην φανερώσει το πραγματικό του πρόσωπο. Ενημέρωσε την Πηνελόπη ότι ο Οδυσσέας επρόκειτο να γυρίσει σύντομα, γεμίζοντάς την  ελπίδα.

Στη συνέχεια, ο Οδυσσέας αποκαλύπτει σε όλους την πραγματική του ταυτότητα και είναι έτοιμος να διεκδικήσει το νόμιμο βασίλειό του, σκοτώνοντας πρώτα όλους τους μνηστήρες. Ο πιο κακόβουλος από όλους, ο Αντίνοος είναι αυτός που βρήκε πρώτος τον θάνατό του, με ένα βέλος κάτω από το πηγούνι του. Οι  υπόλοιποι μνηστήρες σοκαρισμένοι άρχισαν να τρέχουν μακριά. Ο Τηλέμαχος και ο Εύμαιος βοηθούν  τον Οδυσσέα να πολεμήσει τους μνηστήρες. Δίχως όπλα, παραδίνονται στην τύχη τους και αιμορραγούν μέχρι θανάτου. Την ίδια τύχη είχαν και οι υπηρέτριες που πρόδωσαν το παλάτι αφού όμως εκπλήρωσαν τη διαταγή να απομακρύνουν όλα  τα πτώματα από το παλάτι.

Αφού ολοκληρώθηκε επιτυχώς η μάχη, η Πηνελόπη  ξυπνάει και αντικρίζει τον Οδυσσέα. Δε μπορούσε να πιστέψει πως έχει τον άντρα της δίπλα της και θεωρώντας πως είναι κόλπο από τους θεούς άρχισε να τον ρωτά, αλλά και να κοιτάει τα σημάδια του στο σώμα του. Με δάκρυα χαράς  βρίσκεται πια στην αγκαλιά του αγαπημένου της. Για να βεβαιωθεί για ακόμα μια φορά ότι κρατάει τον σύζυγό της στα χέρια της, μπροστά του διέταξε να βγάλουν το κρεβάτι από το δωμάτιό τους. Ο Οδυσσέας νευριασμένος αντιτάχθηκε σε αυτήν την πρόταση, καθώς αυτό το κρεβάτι φτιάχτηκε από ζωντανή βελανιδιά από τα δικά του χέρια και κανένας στον κόσμο δε θα μπορούσε να το μετακινήσει. Ο Οδυσσέας ήταν  ο μόνος που γνώριζε αυτό το μυστικό και η Πηνελόπη δόθηκε στην αγκαλιά του και μίλησαν για της περιπέτειές τους μέχρι να κοιμηθούν.

ΣΥΓΓΡΑΦΗ: Ιμπραήμ Azher

ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Πήλινο ανάγλυφο από τη Μήλο. Απεικονίζει τον Οδυσσέα με τη μορφή γέρου ζητιάνου να προσεγγίζει την Πηνελόπη. Διακρίνονται ο Λαέρτης, ο Εύμαιος και ο Τηλέμαχος που παρακολουθούν τη σκηνή. - NEW YORK Metropolitan Museum of Art, 5ος αι. π.Χ.

Αρχικά, το συναρπαστικό σε αυτή τη σκηνή είναι ότι ο Οδυσσέας δεν έχει την πραγματική του μορφή,  είκοσι χρόνια μετά,  αλλά έχει τη μορφή ζητιάνου, που του έδωσε η Αθήνα για να επιβραδύνει την αναγνώριση και να προσελκύσει το ενδιαφέρον των θεατών.

Έπειτα, ο Οδυσσέας βλέποντας τον σκύλο του σε αυτή την άθλια κατάσταση, αφρόντιστο, πάνω σε κοπριές και γεμάτο τσιμπούρια, αμέσως ρωτάει τον Εύμαιο για περισσότερες πληροφορίες.  Επειδή ο σκύλος είναι ο μοναδικός από το παλάτι που αναγνωρίζει το αφεντικό του,  δείχνει τη χαρά του κουνώντας το κεφάλι του και την ουρά του, αλλά δυστυχώς δεν έχει τη δύναμη να τον πλησιάσει περισσότερο.

Στη συνέχεια, ο Οδυσσέας με αυτή την αντίδραση προσπαθεί να κρύψει το δάκρυ του και τα συναισθήματά του με τη δικαιολογία ότι απορεί που ένα τέτοιο σκυλί ράτσας βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση,  παραμελημένο.  Αφού παίρνει τις πληροφορίες που ζητάει και μαθαίνουμε πώς ήταν πριν ο Αργος, δηλαδή όμορφος, καθαρός, γρήγορος και πιστός,  ακολουθεί η τραγική σκηνή όπου το σκυλί ξεψυχάει αναγνωρίζοντας τον αφέντη του σε εξαθλιωμένη κατάσταση.

Συμπερασματικά, η παραπάνω σκηνή μας δείχνει τη βαθιά αγάπη που συνδέει ένα ζώο με τον άνθρωπο και αποδεικνύει περίτρανα τη γνωστή φράση «ο σκύλος είναι ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου»!

ΣΥΓΓΡΑΦΗ:  Αθανασοπούλου Δέσποινα Α1

ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Ulysses Recognized by Argos - Rinaldo Rinaldi ( 1793 - 1873 )

Η Πηνελόπη αρχικά ενοχλείται που την ξύπνησε η Ευρύκλεια και δυσπιστεί σε όσα της λέει σχετικά με τον Οδυσσέα. Η αντίδρασή της αυτή είναι φυσιολογική, αφού οι εξελίξεις αυτές ξεπερνούν κάθε προσδοκία. Άλλωστε, τα χρόνια που πέρασε μόνη με τόσα προβλήματα, έχει μάθει να είναι επιφυλακτική με τους ανθρώπους. Μετά τις εξηγήσεις της Ευρύκλειας, η Πηνελόπη αρχίζει να πείθεται, αλλά με μία αξιομνημόνευτη ψυχραιμία στέκεται μπροστά στον άνδρα της περιμένοντας να της δώσει σημάδια για να τον αναγνωρίσει. Η εξυπνάδα της φαίνεται στη δοκιμασία στην οποία υποβάλλει του Οδυσσέα. Τέλος, η βασίλισσα εκδηλώνει έμπρακτα τη λαχτάρα και την αγάπη της για τον Οδυσσέα καθώς πέφτει στην αγκαλιά του μετά από τόσα πολλά χρόνια αναμονής.

Από την άλλη, Ο Οδυσσέας στέκεται μπροστά στη γυναίκα του με μεγάλη ψυχραιμία κι αυτοσυγκράτηση. Κατανοεί τη δυσπιστία της και με υπομονή περιμένει τις αντιδράσεις της. Ακόμη και αυτή τη στιγμή δεν τον εγκαταλείπει η λογική και καταστρώνει το σχέδιο του ψεύτικου γλεντιού για να παραπλανήσει τους συγγενείς των θυμάτων. Μετά το λουτρό, μιλάει σκληρά στη γυναίκα του και την κατηγορεί για ψυχρότητα δείχνοντας έτσι ότι η υπομονή του έχει εξαντληθεί. Ανυποψίαστος- τουλάχιστον φαινομενικά- για τη δοκιμασία στην οποία τον υποβάλλει η Πηνελόπη, πέφτει στην «παγίδα» της και αποκαλύπτει το κρυφό σημάδι που σχετίζεται με την ιστορία του κρεβατιού. Τέλος, μετά την αναγνώριση, πέφτει στην αγκαλιά της γυναίκας του κλαίγοντας από ευτυχία.

Τέλος, η σκηνή που μόλις περιγράφηκε έχει εδώ και αιώνες αποτυπωθεί σε πίνακες ζωγραφικής  και σε άλλα έργα τέχνης και έχει αγγίξει τις καρδιές του κοινού. Κι αυτό γιατί η συνάντηση ενός αγαπημένου ζευγαριού προκαλεί θετικά αισθήματα στον κόσμο και εύκολα κάποιος μπορεί να ταυτιστεί με τους ήρωες.

ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: (A1) Γαλανός Νικόλας, Ζάγκας Γιώργος, Μακρής Γιάννης, Χατζία Σοκόλ

ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Άννα Ρέππα Α3

Ο Οδυσσέας-ζητιάνος ήθελε να πάρει και εκείνος μέρος. Ζήτησε να του δοθεί το τόξο, καθώς είχαν δοκιμάσει όλοι οι μνηστήρες. Ο Αντίνοος ήταν αντίθετος σε αυτό, προσβάλλοντας και απειλώντας τον, καθώς ήξερε τη σίγουρη ήττα του. Η Πηνελόπη με φρόνηση και γνώση έπειτα από αυτό, πήρε το λόγο και αποκρίθηκε στον Αντίνοο λέγοντάς του ότι αυτό που έκανε δεν ήταν ούτε σωστό ούτε δίκαιο. Ο Ευρύμαχος μπήκε στη μέση της συζήτησης αντικρούοντας τα λόγια της Πηνελόπης. Εκείνη αντιμίλησε υποστηρίζοντας ξανά τον Οδυσσέα-ζητιάνο και είπε επίσης ότι αν κερδίσει θα τον ντύσει με ρούχα ωραία και θα του δώσει μυτερό κοντάρι και σπαθί, σαντάλια για τα πόδια του και θα τον προπέμψει όπου η ψυχή και η καρδιά του επιθυμεί. Στη συνέχεια, ο Τηλέμαχος δήλωσε ότι το τόξο αυτό του ανήκε, πως θα το έδινε σε όποιον ήθελε και ότι κανένας δε θα μπορούσε να δώσει αρνητική απάντηση εφόσον δεν το αποφάσιζε ο ίδιος. Μετά είπε στην Πηνελόπη: «Αλλά του λόγου σου τράβα στη κάμαρή σου και κοίτα τη δουλειά σου. Το τόξο όμως είναι των αντρών υπόθεση όλων και προπαντός δική μου αφού σε εμένα ανήκει το κουμάντο του σπιτιού.» Και η μητέρα του τα έχασε και πήγε στην κάμαρή της. Αυτό δηλώνει ότι ο Τηλέμαχος ωρίμασε και πήρε την κατάσταση στα χέρια του.

Στο μεταξύ, ο Εύμαιος κουβαλούσε το γυαλισμένο τόξο αλλά η αντίδραση των μνηστήρων ήταν να τον προσβάλουν. Εκείνος φοβήθηκε και παράτησε στη μέση της αίθουσας το τόξο. Ο Τηλέμαχος μίλησε στο χοιροβοσκό λέγοντάς του πως είναι εύπιστος και ζήτησε να του δώσει το τόξο. Μετά από όλα αυτά, ο Οδυσσέας επιτέλους πήρε στα χέρια του το τόξο του. Οι μνηστήρες τότε πανικοβλήθηκαν. Εκείνος αρπάζοντας μια σαΐτα από το διπλανό τραπέζι ετοιμάστηκε να στοχεύσει. Τεντώνοντας τη χορδή με όλη του τη δύναμη μα και συγκέντρωση- μιας και από αυτή τη βολή θα κρίνονταν τα πάντα- δεν άφησε πελέκι ασημάδευτο. Και τότε αποκρίθηκε στον Τηλέμαχο λέγοντάς του ότι δεν τον ντρόπιασε και του έκανε ένα νεύμα. Εκείνος το κατάλαβε και έπιασε στο χέρι του το δόρυ, «έτοιμος παραστάτης δίπλα στον πατέρα του».

Συνοψίζοντας, η σκηνή αυτή μας διδάσκει ότι πρέπει να διεκδικούμε ό,τι μας ανήκει και να μην τα παρατάμε ποτέ. Ακόμα και αν οι άλλοι σε περιφρονούν εσύ δεν πρέπει να αποθαρρύνεις τον εαυτό σου, αλλά αντιθέτως, πρέπει να πεισμώνεις όλο και περισσότερο για να αποδείξεις την αξία σου στους άλλους. Αυτό γενικότερα μας το διδάσκει και ολόκληρη η Οδύσσεια, αλλά συγκεκριμένα αυτή η σκηνή περισσότερο από όλες. Για αυτό να θυμάσαι ότι δεν πρέπει να βασίζεσαι σε αυτά που λένε οι άλλοι.

ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: (A1) Βακρά Ευαγγελία, Γούσια Αδαμαντίνη, Νεοφύτου Ελένη

ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Ο Οδυσσέας τεντώνει το τόξο του, ενώ οι µνηστήρες προσπαθούν να σωθούν.
Από αρχαίο ελληνικό αγγείο.

Μεταμφιεσμένος σαν «ζητιάνος», βρέθηκε στο παλάτι του, ενημερωμένος από τον υιό του πως 108 μνηστήρες βρίσκονταν εκεί, ποθώντας τη γυναίκα του, την Πηνελόπη και σπαταλώντας την περιουσία του. Αφού ο Οδυσσέας προχώρησε μέσα, προσπερνώντας αυτή την οχλαγωγία, πραγματοποιήθηκε ο θεσμός της φιλοξενίας από τους υπηρέτες της Πηνελόπης, με ένα πλούσιο δείπνο, γεμάτο θεσπέσια εδέσματα. Οι μνηστήρες όμως, δεν τον πήραν με καλό μάτι.

Μετά από αυτό το νόστιμο γεύμα, κατέβηκε η θεόμορφη Πηνελόπη από την κάμαρη της και τους προσφώνησε πως, όποιος τεντώσει το τόξο του Οδυσσέα και περάσει το βέλος μέσα από τα δώδεκα στεφάνια που ήταν τοποθετημένα στο κέντρο του παλατιού, θα τον παντρευτεί. Ταυτόχρονα, ο Οδυσσέας είχε καταστρώσει σχέδιο με τον υιό του, ώστε να εξολοθρεύσουν τους μνηστήρες. Μετά από τις αποτυχημένες τους προσπάθειες να τεντώσουν το τόξο, ο ζητιάνος προσφέρθηκε να δοκιμάσει. Καταφέρνοντας να το τεντώσει, στόχευσε και πέρασε το βέλος από τα δώδεκα στεφάνια, συγκλονίζοντας τους μνηστήρες. Τότε , ο Οδυσσέας έκανε νεύμα στον Τηλέμαχο να βγάλει το όπλο του ώστε να ξεκινήσει η μάχη. Μόλις ο Εύμαιος έκλεισε τις πόρτες με ένα μεγάλο ξύλο, ο ζητιάνος έστρεψε το τόξο του στον πιο προκλητικό από όλους τους μνηστήρες, τον Αντίνοο, έχοντας τον πρώτο νεκρό αυτής της μάχης. Οι υπόλοιποι αναστατώθηκαν και άρχισαν να τον απειλούν.

Όμως μπροστά στα μάταια λόγια τους, ακούστηκαν οι κατηγορίες του ζητιάνου και τότε κατάλαβαν ποιος στα αλήθεια ήταν. Ο Ευρύμαχος ζήτησε έλεος, υποσχόμενος πλούσια αποζημίωση, αλλά ο Οδυσσέας αρνήθηκε κάθε συμβιβασμό και τους ζήτησε αναμέτρηση. Στη σύγκρουση αυτή σκοτώθηκαν ο Αμφίνομος και ο Ευρύμαχος. Οι τοξεύσεις συνεχίστηκαν ενώ ο Τηλέμαχος φρόντιζε να εφοδιάζει την τετραμελή ομάδα με ασπίδες, κράνη και δόρατα. Από την βιασύνη του όμως, ξέχασε την πόρτα με τα πολεμοφόδια ανοιχτή. Με αυτό τον τρόπο οι μνηστήρες είχαν πρόσβαση στα όπλα ώστε να αντισταθούν και να προστατευτούν από τους εχθρούς τους. Τότε, η Αθηνά με τη μορφή του Μέντορα, πλησίασε τον Οδυσσέα και τον ενθάρρυνε, ενώ στους μνηστήρες έδινε θάρρος ο Αγέλαος, μην έχοντας όμως υπόψη πως η θεά Αθηνά φρόντιζε να αστοχούν οι επιθέσεις τους. Από την πλευρά του θείου Οδυσσέα, τραυματίες ήταν μόνο ο Τηλέμαχος και ο Εύμαιος οι οποίοι χτυπήθηκαν επιφανειακά. Οι επιθέσεις της τετραμελούς ομάδας ήταν εύστοχες και τους είχαν σχεδόν αποτελειώσει. Την ίδια στιγμή, ακολούθησαν τρεις σκηνές ικεσίας: Ο μάντης Ληώδης μάταια ικέτεψε τον Οδυσσέα να τον λυπηθεί. Ταυτόχρονα, οι ικεσίες του Φήμιου και του Μέδοντα εισακούστηκαν.

Μετά από αυτή την αιματοβαμμένη μάχη, με την νίκη της τετραμελούς ομάδας, ο πολυμήχανος Οδυσσέας κάλεσε την Ευρύκλεια. Μόλις είδε τους μνηστήρες νεκρούς και σωριασμένους, πήγε να αλαλάξει από χαρά, αλλά εκείνος της έκοψε τη φόρα. Έπειτα της ζήτησε να απαριθμήσει τις πιστές δούλες διαχωρίζοντάς τις από τις άπιστες. Κάλεσε τις δεύτερες (δώδεκα τον αριθμό) να βοηθήσουν στη μεταφορά των νεκρών στην αυλή και στον καθαρισμό της αίθουσας. Αργότερα, ο Οδυσσέας έδωσε εντολή στον συνετό Τηλέμαχο να τις σκοτώσουν, μαζί και τον Μελάνθιο. Τέλος, εξάγνισε το παλάτι με θειάφι από το φονικό. Κάλεσε τις τριάντα οχτώ πιστές δούλες, οι οποίες καλωσόρισαν με δάδες αναμμένες και ένα μεγάλο χαμόγελο στο πρόσωπό τους τον πολύπαθο βασιλιά τους, που μετά από τόσες βασανιστικές περιπέτειες, με τον 20ετή πόθο να επιστρέψει στην πατρίδα του, θα συνεχίσει να κυριαρχεί στο πολυαγαπημένο του νησί, την Ιθάκη.

Το ηθικό δίδαγμα που μας μεταδίδει αυτή η ιστορία είναι πως, όταν θες να διεκδικήσεις κάτι πολύτιμο ή να πάρεις πίσω αυτό που σου ανήκει, πρέπει να παλέψεις.

ΣΥΓΓΡΑΦΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: (A1) Βακρά Μαρία, Κουτράκη Καλλιόπη, Πανουράκη Γεωργία, Παπαθεοδώρου Μελία

ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Άγγελος Λεκάτης Α3

Αδιαμφισβήτητα η έλξη της λογοτεχνίας είναι τέτοια που κινητοποιεί τις αισθήσεις και τη νόηση του αποδέκτη, πολλές φορές σε τέτοιο βαθμό ώστε να επιδιώκει και ο ίδιος τη δημιουργία, έστω κι αν ουδεμία σχέση έχει με τα «γράμματα». Εξ αυτού και αναρίθμητοι διάσημοι λογοτέχνες – απόδειξη αποτελούν τα βιογραφικά τους στοιχεία- δραστηριοποιούνταν επαγγελματικά σε εντελώς άσχετους με την τέχνη του λόγου κλάδους. Αυτή την ισοτιμία, την ελευθερία της έκφρασης λοιπόν που παρέχει η τέχνη δεν είναι σίγουρο ότι τη συναντά κανείς σε οποιοδήποτε άλλο πεδίο ανθρώπινης δραστηριότητας. Και για αυτό ακριβώς η παιδική – εφηβική ηλικία είναι η καταλληλότερη περίοδος στην οποία -αφού έρθουν σε επαφή με τη λογοτεχνία οι μαθητές εντός και εκτός σχολείου- μπορούν να αξιοποιήσουν την πλούσια φαντασία τους και να παραγάγουν πρωτότυπα έργα παντός τύπου.

Στο τρέχον τεύχος του περιοδικού «Ο Λόγος στην Τέχνη» δημοσιεύονται οι απόπειρες συγγραφής λογοτεχνικών έργων των μαθητών του Β3. Οι τελευταίοι (άλλοι σε ομάδες κι άλλοι ατομικά) εμπνεύστηκαν ελεύθερα τις θεματικές και επέλεξαν τα είδη του λόγου που τους απασχόλησαν. Αφού μελέτησαν, συζήτησαν μεταξύ τους, καθώς επίσης και με όσους μαθητές της Β΄ και της Γ΄ τάξης  ενδιαφέρθηκαν να ζωγραφίσουν για τα έργα αυτά και δέχθηκαν την καθοδήγηση από τη διδάσκουσα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας προχώρησαν σε ένα αρκετά δύσκολο εγχείρημα, αξιοποιώντας και την εμπειρία της συμμετοχής τους στο προηγούμενο τεύχος του 2021-22. Ένα σονέτο, δύο διηγήματα, ένα σύντομο αφήγημα και κάποιες σελίδες ημερολογίων (όλα συνοδευόμενα από υπέροχες εικονογραφήσεις) βρίσκονται εδώ και περιμένουν να διαβαστούν από τους επισκέπτες! Καλή ανάγνωση!

ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΜΑΝΘΟΥ ΠΕ 02

Αγαπητό μου ημερολόγιο,

Σήμερα ήταν μια πάρα πολύ ξεχωριστή μέρα για εμένα, επειδή επιτέλους ήρθε η μαμά μου Σάμο, είχαμε πάρει παρά πολλά δώρα για να την καλωσορίσουμε, είχαμε παρά πολύ καιρό να τη δούμε, επειδή όπως σου είχα πει είναι άρρωστη και μένει Αθήνα για να γίνει καλά. Εύχομαι να γίνει το γρηγορότερο καλά, επειδή μας έχει λείψει πολύ να μένουμε όλοι μαζί. Μόλις γυρίσαμε από το σχολείο είδαμε τη μαμά! Μας πήρε μια  σφιχτή αγκαλιά και νιώσαμε πολύ ωραία, λίγο πιο μετά πήγαμε μια βόλτα σαν οικογένεια και κάτσαμε σε μια καφετέρια. Εγώ με τον αδερφό μου παίζαμε και οι γονείς μας έλεγαν κάτι για εμάς χωρίς να έχουμε κάνει κάτι άλλα δε δώσαμε σημασία, μετά πήγαμε σπίτι επειδή ήταν αργά και είχαμε σχολείο την επόμενη μέρα, μας φίλησε για καληνύχτα και κοιμηθήκαμε όλοι μας.

Δήμητρα Κοντού Γ1

                                                                                                                            21 Σεπτεμβρίου 2016

Αγαπητό μου ημερολόγιο,

Είμαι πάρα πολύ χαρούμενη, σήμερα το πρωί σχολείο με πήγε η μαμά μου και είχα χαρεί παρά πολύ! Είχα καιρό να νιώσω πώς είναι να σε πηγαίνει η μαμά σου σχολείο και μετά να σε παίρνει για να πάτε σπίτι να φάτε μαζί και να διαβάσετε παρέα, αλλά κοντά στο απόγευμα πήρε κάποιος τηλέφωνο τη μαμά μου και είπε ευχάριστα νέα: Η μαμά μου δε χρειάζεται πλέον να μένει Αθήνα και μπορεί να μένει μαζί μας! Όταν το άκουσα, χάρηκα τόσο πολύ που έκλαιγα, όπως και ο αδερφός μου. Μετά, βλέπαμε ταινία όλοι μαζί και φτιάξαμε μπισκότα, γίναμε όλοι μας χάλια, αλλά το διασκεδάσαμε και αυτό μετράει. Λίγο πριν κοιμηθούμε, ρωτήσαμε τη μαμά άμα έγινε καλά και μας είπε ότι έγινε καλά και να μην φοβόμαστε τίποτα ότι θα είναι εδώ για εμάς. Όταν η μαμά και ο μπαμπάς μας πήγαν στα κρεβάτια μας για να κοιμηθούμε, εγώ δε μπόρεσα να κοιμηθώ οπότε έκατσα στο κρεβάτι σαν να μην συμβαίνει τίποτα αλλά άκουσα τη μαμά να λέει στον μπαμπά ότι καλύτερο θα ήταν να προχωρήσει τη ζωή του… Δεν κατάλαβα τι εννοούσε και παραξενεύτηκα. Μετά δεν άκουσα να λένε κάτι άλλο και σκέφτηκα να σου πω τι έγινε σήμερα. Τέλος πάντων, καληνύχτα και συγγνώμη άμα μερικές φορές δε σου γράφω.

Στυλιανή Κατρακάζου Γ1

                                                                                                                           24 Σεπτεμβρίου 2016

Αγαπητό μου ημερολόγιο,

Σήμερα μόλις ξύπνησα δεν είδα τους γονείς μου στο σπίτι, οπότε τους πήρα τηλέφωνο και έμαθα ότι η μαμά δεν ήταν καλά και πήγε νοσοκομείο μαζί με το μπαμπά, νόμιζα ότι η μαμά είχε πάθει κάτι και ήμουν με την περιέργεια μέχρι να έρθουν. Φοβόμουν παρά πολύ ότι κάτι έγινε και δε μας το έχουν πει, αλλά μόλις γύρισαν, μας είπαν ότι η μαμά είναι καλά και απλά λιποθύμησε. Εμείς και πάλι φοβηθήκαμε οπότε κάναμε ό,τι μπορούσαμε για να νιώσει καλύτερα, μετά ήταν σχεδόν βράδυ είχαν έρθει όλοι σπίτι μας για να κάτσουμε και να μιλήσουμε. Εμείς τα μικρά δε μπορούσαμε να είμαστε μαζί τους, επειδή έλεγαν κάτι που εμείς δεν έπρεπε να ακούσουμε, οπότε είπα να βγω μια βόλτα με τα κορίτσια και το είπα στους γονείς μου. Όταν έφυγα και πήγα βόλτα πέρασα πολύ ωραία, κάναμε πάρα πολλά πράγματα. Έπειτα, επειδή ήταν αργά, ήρθα σπίτι. Ήταν πολύ περίεργο που η μαμά κοιμόταν, οπότε κάναμε ησυχία. Εγώ πήγα να δω μια ταινία προτού κοιμηθώ. Μόλις τελείωσε η ταινία ήταν πολύ αργά, άρα είπα να πάω στο δωμάτιό μου και μετά να κοιμηθώ.

Ελένη Λάζου Γ2

                                                                                                                             28 Σεπτεμβρίου 2016

Αγαπητό μου ημερολόγιο,

Συγγνώμη που δε σου έγραφα τόσες μέρες, αλλά η μαμά μου τελικά δεν τα κατάφερε, εκείνη την μέρα που πέθανε έγιναν πολλά και θέλω να τα μοιραστώ μαζί σου. Ήταν πρωί και κοιμόμασταν όλοι εκτός από το μπαμπά μου που ήταν στη δουλειά, η μαμά μου ξύπνησε και πήγε να ετοιμάσει πρωινό για να μας ξυπνήσει. Έτσι όπως κατέβαινε τα σκαλιά, γλίστρησε και μας φώναζε για να τη βοηθήσουμε. Εγώ και ο αδερφός μου ξυπνήσαμε τρομαγμένοι και πήγαμε να τη βοηθήσουμε, είχε χτυπήσει το κεφάλι της και μετά ήθελε να κοιμηθεί. Εμείς την αφήσαμε επειδή νομίζαμε ότι είναι κουρασμένη, ήταν η ώρα για τα φάρμακά της οπότε είπαμε να την ξυπνήσουμε αλλά δεν ξυπνούσε και δεν ξέραμε τι είχε γίνει. Πήραμε το μπαμπά μας και του είπαμε τι έγινε. Έφυγε από τη δουλειά για να έρθει στο σπίτι να δει τη μαμά. Ο μπαμπάς, μόλις την είδε, μας είπε να πάμε στο σπίτι του ξαδέρφου μου για να παίξουμε και ότι η μαμά έχει λιποθυμήσει και θα γίνει καλά. Εμείς τον πιστέψαμε και πήγαμε στον ξάδερφό μου να παίξουμε. Μετά, ήρθε να μας πάρει ο θείος μου και όταν φτάσαμε στο σπίτι είχα τρομάξει παρά πολύ, επειδή είχε πάρα πολύ κόσμο έξω από το σπίτι μου και μέσα. Όλοι έκλαιγαν και μας έλεγαν ότι είναι εδώ για εμάς. Μπαίνω μέσα στο σπίτι με τον αδερφό μου και μας πάνε στο δωμάτιο της μαμάς. Εκεί την είδαμε… Μας είπαν ότι τη χάσαμε και ότι δε θα ξαναγυρίσει, μας έπιασαν τα κλάματα, ξαπλώσαμε δίπλα της, την πήραμε αγκαλιά και δε μπορούσαμε να σταματήσουμε να κλαίμε. Νομίζαμε ότι έτσι θα την ξεχάσουμε και ότι δεν θα την ξαναδούμε. Μας είπαν ότι η κηδεία θα γίνει στις 30 Σεπτεμβρίου για να έχουμε λίγο χρόνο να ηρεμήσουμε. Εκείνη τη μέρα δεν κοιμήθηκα καθόλου, έκλαιγα τόσο πολύ και δε μπορούσα να σταματήσω… Νόμιζα ήταν όλα ένα όνειρο που συνεχίζεται. Δεν θα ξεχάσω αυτή τη μέρα. Ένιωσα πολύ περίεργα και ήθελα να το πω σε κάποιον, οπότε διάλεξα εσένα.

Ελευθερία Κωνσταντακάκη Β2

                                                                                                                         30 Σεπτεμβρίου 2016

Αγαπητό μου ημερολόγιο,

Σήμερα ήταν η μέρα της κηδείας και ακόμα σκέφτομαι ότι είναι ένα όνειρο όλο αυτό… Περιμένω να ξυπνήσω για να μπορέσω να της μιλήσω να την πάρω αγκαλιά, αλλά δυστυχώς… Δεν είναι όνειρο, την ετοιμάσαμε, της βάλαμε το αγαπημένο της φόρεμα και μετά την έβαλαν στο φέρετρο. Στην κηδεία είχαν έρθει πολλοί και ευτυχώς είχε έρθει ο αγαπημένος μου ξάδερφος και ήταν δίπλα μου όλη μέρα. Δε μπορούσα να μείνω ήρεμη και έκλαιγα. Όλοι με έπαιρναν αγκαλιά όπως και τον αδερφό μου αλλά καμία αγκαλιά δεν ήταν σαν τη δική της… Μου λείπει παρά πολύ, ενώ έχουν περάσει κάτι μέρες μόνο, θέλω να πιστεύω ότι θα την ξαναδώ και θα είμαστε πάλι όλοι μαζί. Μακάρι να ήμουν εγώ στη θέση της για να μην νιώθουν έτσι οι υπόλοιποι… Μετά την κηδεία δεν ήθελα να μιλήσω σε κάποιον, οπότε πήγα σπίτι και ήμουν μόνη. Έβλεπα τα άλμπουμ με τη μαμά και εμάς και θα ήθελα πάρα πολύ να ήταν εδώ τώρα να με πάρει μια αγκαλιά σαν να μην υπάρχει αύριο… Αλλά αυτό δε γίνεται. Μετά από πολλή ώρα, ήρθε ο ξάδερφός μου σπίτι για να δει πώς είμαι και τι κάνω. Του είπα ότι θέλω να πάω στη μαμά, οπότε αυτός με πήγε και με άφησε μόνη- όπως του ζήτησα. Έκλαιγα και της έλεγα ότι δεν της αξίζει αυτό, ούρλιαζα επειδή πονούσα, ήθελα να γυρίσει, αλλά μου είπαν ότι δεν υπάρχει γυρισμός… Μετά πήγα σπίτι. Δεν ήθελα να φάω ούτε να βγω. Ήθελα να πάω στο δωμάτιό μου να κλειδώσω και να γράψω σε εσένα για να νιώσω καλύτερα. Ευχαριστώ που με ακούς και είσαι δίπλα μου όταν θέλω.

Νικολέτα Φουντουλάκου Γ3

Σοφία Καρακώστα Γ1

ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ: Μικαέλα Μετάι (Β3)

ΕΞΩΦΥΛΛΟ: Ελευθερία Κωνσταντακάκη (Β2)