Την παιδαγωγική μέθοδο Μοντεσσόρι είναι δύσκολο να την συνοψίσεις σε λίγες λέξεις γιατί δεν είναι απλά και μόνο μια μέθοδος, αλλά πολύ περισσότερο μια φιλοσοφία για την εκπαίδευση και την ανάπτυξη των παιδιών. Μπορεί να εφαρμοστεί τόσο στο σπίτι, όσο και στο σχολείο σε παιδιά όλων των ηλικιών.

Μερικά από τα βασικά στοιχεία αυτής της παιδαγωγικής φιλοσοφίας είναι τα εξής:

Μεικτές ηλικιακές τάξεις, συνήθως με παιδιά από 2 ½ έως 9 ετών.

Επιλογή δραστηριοτήτων από τους ίδιους τους μαθητές, από μία γκάμα προκαθορισμένων επιλογών.

Αδιάλειπτοι χρονικοί «κύκλοι» εργασίας.

Εποικοδομητικό ή «εξερευνητικό» μοντέλο, στο οποίο οι μαθητές μαθαίνουν την έννοια της εργασίας μέσω υλικών και όχι μέσω απευθείας καθοδήγησης.

Κυρίαρχο ρόλο στην τάξη έχει το παιδί, το οποίο μαθαίνει να αυτοπειθαρχεί μέσα από το περιβάλλον και την μέθοδο που του διδάσκεται.

Επιπλέον, η γνώση αναπτύσσεται σύμφωνα με τα ενδιαφέροντα και τον προσωπικό ρυθμό του κάθε παιδιού, ενώ οι τάξεις-ομάδες αποτελούνται από παιδιά διαφόρων ηλικιών που συνεργάζονται και βοηθούν το ένα το άλλο.

Εξειδικευμένα εκπαιδευτικά υλικά, δημιουργημένα από την Μοντεσσόρι και τους συνεργάτες της. Ενδεικτικά:

• Παιχνίδια κατάλληλα για την ανάπτυξη των αισθήσεων. Για παράδειγμα, υλικό για χρώματα, σχήματα, μεγέθη. Ήχοι φυσικών και τεχνητών αντικειμένων. Υλικά που πλάθονται, τρίβονται, κόβονται. Υλικά που βοηθούν στην διάκριση των γεύσεων.
• Παιχνίδια λογικομαθηματικών δραστηριοτήτων, π.χ. ταξινόμησης, αντιστοίχησης, σειροθέτησης, σύγκρισης, απαρίθμησης κ.λ.π.
• Πιο συγκεκριμένα, ιδιαίτερη παιδαγωγική αξία έχουν τα δομημένα ανεικονικά υλικά, όπως τα χρωματιστά ραβδάκια, οι κύβοι, τα αβάκια, τα αριθμητήρια, καρτέλες με γράμματα και εικόνες, εικονογραφημένα κείμενα κ.λ.π.
• Υλικό αντίληψης του χώρου: Ο χώρος στον οποίον κινούνται τα παιδιά είναι εξίσου σημαντικός στην ομαλή ανάπτυξή τους.
• Υλικά που μπορούν να βοηθήσουν στην καλύτερη αντίληψη του χώρου είναι διάφορα χαρτόνια που αναπαριστάνουν επίπεδα σχήματα (τρίγωνα, τετράγωνα κ.λ.π.), στέρεα αντικείμενα (έπιπλα, κιβώτια) που αναπαριστάνουν στέρεα σώματα (κύβους, κυλίνδρους, πυραμίδες).

Από το συνδυασμό της Μοντεσοριανής μεθόδου και της χρήσης νέων τεχνολογιών που βρίσκουν ολοένα και περισσότερο εφαρμογή στην εκπαίδευση προκύπτει η προσέγγιση MonTech δηλαδή το Μοντεσσοριανό πρότυπο διδασκαλίας ενισχυμένο με ακόμα πιο σύγχρονα και δημιουργικά εργαλεία, όπως το Scratch και The Tinkering Studio.

Είτε είστε γονείς, είτε εκπαιδευτικοί, αξίζει τον κόπο να γνωρίστε καλύτερα αυτή τη φιλοσοφία και να τη δοκιμάσετε με τα παιδιά σας!