Πάντα τέτοιες μέρες, έρχεται στο μυαλό μου εκείνη η επίσκεψη με την οικογένεια μου , κοντά στο χωριό του παππού μου ,στο ιστορικό  Αρκάδι που βρίσκεται 23 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο .

Στους πρόποδες του Ψηλορείτη απλώνεται με μεγαλοπρέπεια ένας θαυμαστός και ξεχωριστός τόπος όπου θυσιάστηκαν οι πρόγονοι μας δίνοντας αξία στην λέξη «λευτεριά»

Η πρώτη εντύπωση του επισκέπτη , είναι πως πρόκειται για κάποιο απλό μοναστήρι μεγάλης σχετικά έκτασης με αμπέλια και ελαιώνες.

Απ’ όλες τις θυσίες που πρόσφερε η Κρήτη στην Ελληνική ιστορία, μεσουρανεί εκείνη, το Νοέμβρη του 1866,  στο Αρκάδι.

Ήταν προάγγελος της Ένωσης με την Ελλάδα.

 Η θυσία στη μονή Αρκαδίου ύψωσε το αίτημα της κρητικής ελευθερίας και ξεσήκωσε τα φιλελληνικά αισθήματα της Ευρώπης, αλλάζοντας    την τακτική των ευρωπαϊκών δυνάμεων απέναντι στο Κρητικό ζήτημα. Ήταν τον Νοέμβρη  του 1866 όταν οι Κρητικοί απέρριψαν τις προτάσεις των Τούρκων  για παράδοση μια και το ΑΡΚΑΔΙ ήταν η έδρα της τοπικής επαναστατικής επιτροπής και καταφύγιο πολλών χριστιανών. Ο Μουσταφά Πασάς με μεγάλη στρατιωτική δύναμη δεν κατάφερε να καταλάβει τη Μονή την πρώτη ημέρα .Όμως στις 9/11/1866 γκρεμίστηκε το δυτικό τείχος από τις ισχυρές βολές   και άρχισε η μεγάλη σφαγή. Στη μπαρουταποθήκη της μονής γράφτηκε η τελευταία πράξη του δράματος .Ο Κωστής Γιαμπουδάκης την ανατίναξε σκορπίζοντας το θάνατο όχι μόνο στους χριστιανούς αλλά και στους εισβολείς .Οι τελευταίοι από τους διασωθέντες  εισβολείς έκαψαν το ναό και λεηλάτησαν τα ιερά κειμήλια .Οι νεκροί από την πλευρά των εχθρών ήταν περίπου 1500 .Από τους Έλληνες που βρίσκονταν μέσα  διασώθηκαν 3-4και 100 πιάστηκαν αιχμάλωτοι.

Το ολοκαύτωμα του Αρκαδιού συγκίνησε όλο τον χριστιανικό κόσμο και ένα νέο κύμα φιλελληνισμού δημιουργήθηκε στην Ευρώπη. Σήμερα

κάθε επισκέπτης θαυμάζει το μουσείο με το πλούσιο υλικό των φωτογραφιών και των διασωθέντων ιερών κειμηλίων .Μια ξεχωριστή φωτογραφία κάποιου παππού, με το όνομα  Νικόλαος Βενιανάκης είναι χαραγμένη στο μυαλό μου καθώς την κοίταζα …..με θαυμασμό!

Μετά την καταστροφή του, το 1866, ανοικοδομήθηκε πλήρως και αναστηλώθηκε στην πρότερή του μορφή. Μόνο ένα μισοκαμένο τέμπλο στα αριστερά της Αγίας Τράπεζας και μια μπάλα κανονιού σφηνωμένη στο αιωνόβιο κυπαρίσσι στα δεξιά στης εκκλησίας μαρτυρούν το αίμα που χύθηκε πριν 140 χρόνια .Η UNESCO έχει χαρακτηρίσει το Αρκάδι Ευρωπαϊκό Μνημείο Ελευθερίας.

ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΒΕΝΙΑΝΑΚΗ Α3

ΘΕΜΑ :ΜΙΝΩΙΚΟΣ ΣΦΡΑΓΙΔΟΛΙΘΟΣ – ΑΝΑΓΛΥΦΟ ΣΕ ΑΧΑΤΙ                                          ΠΥΛΟΣ 2015- 2017

Ξεφυλλίζοντας τον Αθηναϊκό τύπο την προσοχή  μου τράβηξε ο τίτλος Μινωικός  Σφραγιδόλιθος που βρέθηκε στην ανασκαφή ενός τάφου, στην Πύλο .Στο μυαλό μου ήρθε ο μαγικός κόσμος που είχαμε μελετήσει τις προηγούμενες μέρες στην Αρχαία Ιστορία .

Διάβασα λοιπόν πως  ο τάφος του πολεμιστή στην Πελοπόννησο, στην ευρύτερη περιοχή της Πύλου, ήταν μία από τις μεγαλύτερες -και περισσότερο αναπάντεχες- αρχαιολογικές ανακαλύψεις του 2015.

Μέσα σε ένα χωράφι με ελιές, ελάχιστα κάτω από την επιφάνεια του εδάφους, ο ασύλητος τάφος του πολεμιστή περιείχε, μαζί με τον νεκρό, όπλα, κοσμήματα και άλλα αντικείμενα εξαιρετικής τέχνης.

Από την πρώτη έρευνα οι αρχαιολόγοι έστρεψαν το ενδιαφέρον τους στα χρυσά κοσμήματα του τάφου χωρίς να υποψιάζονται ότι ένα βρώμικο κομμάτι αχάτη μεγέθους μόλις 3,6 εκατοστών έκρυβε ένα από τα ωραιότερα ελληνικά προϊστορικά έργα τέχνης .

Πάνω του υπήρχε μια εκπληκτικής ακριβείας σκηνή μάχης με λεπτομέρειες που μόλις είναι ορατές με γυμνό μάτι. Εικονίζει ένα πολεμιστή να σκοτώνει ένα αντίπαλο , ενώ ένας τρίτος είναι νεκρός .Οι  λεπτομέρειες είναι εκπληκτικές λέει ο διευθυντής της Βρετανικής σχολής της Αθήνας. Είναι από τα αριστουργήματα της Αιγιακής τέχνης και μπορεί να συγκριθεί με σκίτσα του Μιχαήλ Άγγελου .

Το ερώτημα που τίθεται είναι γιατί χαράχτηκε ο λίθος και αν η πολεμική σκηνή που θυμίζει Ιλιάδα , η οποία είναι αρκετούς αιώνες νεότερη, επηρέασε τελικά τις προφορικές παραδόσεις που γέννησαν τα Ομηρικά έπη .

Ο τάφος χρονολογείται γύρω στα 1450 πχ δηλαδή την εποχή που μεταφερόταν από την ΚΡΗΤΗ στην ηπειρωτική Ελλάδα ο Μινωικός  Πολιτισμός , ένα αιώνα πριν αποκτήσουν μεγάλη δύναμη η Πύλος , οι Μυκήνες και τα άλλα μεγάλα κέντρα. Η κατασκευή ενός τέτοιου κομψοτεχνήματος ήταν αδύνατη για τα δεδομένα της εποχής στην ηπειρωτική Ελλάδα, ήταν όμως δυνατόν να γίνει στην Κρήτη από όπου μάλλον  μεταφέρθηκε.

Είναι λοιπόν χρήσιμο να παρακολουθούμε  τέτοιου είδους ανακοινώσεις για να εμπλουτίζουμε τις γνώσεις μας.

ΕΡΓΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΑΘΗΤΡΙΕΣ  :ΒΕΝΙΑΝΑΚΗ ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΙ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΜΑΡΑ

 ΕΓΡΑΨΑΝ ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ  ΤΟΥ Β2

ΛΙΟΝΑΚΗΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ,           ΚΙΛΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ           ΜΕΝΔΩΝΗ ΝΕΚΤΑΡΙΑ

Ο λαός του Βυζαντίου ήταν πολύ συνδεδεμένος με το Ιππόδρομο. Οι αρματοδρομίες ήταν το πιο δημοφιλές άθλημα και το πιο αγαπητό λαϊκό θέαμα , αφότου η χριστιανική εκκλησία απαγόρευσε τις μονομαχίες και όλοι σχεδόν οι πολίτες υποστήριζαν με ενθουσιασμό κάποια από ομάδες που έπαιρναν μέρος σ αυτές.

Ο Ιππόδρομος αποτελούσε το επίκεντρο της αστικής ζωής στο Βυζάντιο που υπεράσπιζαν τις δυο σημαντικότερες ομάδες , των ΒΕΝΕΤΩΝ και των ΠΡΑΣΙΝΩΝ. Το θέαμα ήταν εντυπωσιακό και γεμάτο συγκινήσεις .

Οι φατρίες πήραν το όνομα τους από το χρώμα της στολής των ηνιόχων τους. Ήταν  οι Λευκοί, οι Ερυθροί , οι Βένετοι και οι Πράσινοι και θεωρείται πως το όνομά τους  συμβόλιζε στοιχεία της φύσης ή τις τέσσερις εποχές του χρόνου.

Δεν είναι γνωστό πόσες φορές το χρόνο διεξάγονται αρματοδρομίες , σίγουρα όμως όχι πάνω από δεκαπέντε. Τον υπόλοιπο χρόνο ο χώρος ήταν κλειστός .Την έναρξη την έκανε ο ίδιος  ο Αυτοκράτορας. Διεξάγονταν οκτώ αρματοδρομίες και τα διαλείμματα καλύπτονταν με διάφορες  παραστάσεις.

Ο τρόπος συγκρότησης και λειτουργίας των δήμων δεν είναι με σαφήνεια γνωστός .

Αρχικά η προσοχή των ερευνητών στράφηκε από τον 19 αιώνα στις ταραχές που προκαλούσαν και τις θεώρησαν όμοιες με αυτές που συνέβαιναν στη Ρώμη .Τον 20^ο  αιώνα ο Ρώσος Ουσπένσκι αναγνώρισε την πολιτική σημασία τους .Αργότερα ο Σέρβος Μανόλοβιτς  συγκέντρωσε τεκμήρια για το ρόλο τους ,ως πολιτικών και στρατιωτικών οργανώσεων ,πως αντιπροσώπευαν ορισμένες κοινωνικές τάξεις και ορισμένα θρησκευτικά δόγματα. Ο Ρώσος Διακόνωφ υποστήριξε πως ήταν λαϊκές οργανώσεις και εξυπηρετούσαν την τοπική αυτοδιοίκηση .

Εκείνο πάντως που προκάλεσε την αλλαγή των δήμων από απλές αθλητικές οργανώσεις σε πολιτικές ήταν ο φανατισμός των οπαδών τους και η απήχηση που έβρισκαν από τους οπαδούς τους.

Τελικά γνώριζαν να ποδηγετούν τις μάζες των οπαδών και να τους παρασύρουν σε ταραχώδεις διαμαρτυρίες.

20/10/217

ΜΑΘΗΜΑ :ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ

Κανένα άλλο μνημείο δεν συνδέθηκε τόσο στενά με το Βυζάντιο , όσο η Μεγάλη Εκκλησία , η Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν κέντρο θρησκευτικής και πολιτικής ζωής , σύμβολο ισχύος, δόξας και καύχημα της αυτοκρατορίας.

Ακόμα και μετά την Άλωση της Πόλης , κατέστη ιερό σύμβολο τω ελπίδων και των ιδανικών του λαού. Όλοι οι λαοί Άγγλοι , Γάλλοι, Ρώσοι, Άραβες και Εβραίοι, έδειξαν εξαιρετικό ενδιαφέρον για αυτό το μνημείο. Εκεί γίνονταν λειτουργίες, τελετές λατανίες, δοξολογίες, στέψεις Αυτοκρατόρων και Πατριαρχών. Στους νεότερους χρόνους ελκύει τα ενδιαφέρον των μελετητών της χριστιανικής τέχνης .Από το 1934 με απόφαση της τουρκικής κυβέρνησης αναγνωρίστηκε ως μουσείο Βυζαντινής τέχνης.

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ

Αποδίδεται η οικοδόμηση του ναού από τον Μ.Κων/νο(σύμφωνα με πηγές )όπως και των ναών Αγ. Ειρήνης, Αγίας Δυνάμεως. Βυζαντινοί συγγραφείς διχάζονται και αποδίδουν την ανέγερση στον Κωνστάντιο. Τα εγκαίνια έγιναν στις 15/2/360Μ.Χ από τον αρχιεπίσκοπο Ευδόξιο .Σύμφωνα με πηγές ο Κων/νος πλούτισε την εκκλησία με λαμπρά δώρα όπου μεταφέρθηκαν λείψανα μαρτύρων .Ο ναός χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως πατριαρχικός .Από τον άμβωνα της αναγνώσθηκαν τα πρακτικά της Β οικουμενικής συνόδου το 381 μχ από τον Γρηγόριο Ναζιανζηνό. Παρά τις ταλαιπωρίες που υπέστη το κτίριο είναι αξιοσημείωτη η αύξηση της περιουσίας της Μεγάλης εκκλησίας. Μετά τη Στάση του Νίκα , το κέντρο της Βυζαντινής πρωτεύουσας καταστράφηκε ολοσχερώς καθώς και η μεγάλη εκκλησία. Μετά από πολύ κόπο συγκεντρώθηκαν πολύτιμα δομικά υλικά και οι μηχανικοί της εποχής Ανθέμιος και Ισίδωρος ανέλαβαν το έργο .Τα εγκαίνια έγιναν στις 27/12/537Μ.Χ, από τον Ιουστινιανό , όπου τότε αναφώνησε «ΝΕΝΙΚΗΚΑ ΣΕ ΣΟΛΟΜΩΝ».Η Κων/πολη είχε ήδη τη θέση της «ΝΕΑΣ ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ» Στα χρόνια που ακολούθησαν η εκκλησία υπέστη πολλές καταστροφές με κυριότερες το 1204 και το 1453

Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ ΩΣ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟ ΤΕΜΕΝΟΣ

Ο ιστορικός ναός , η ψυχή και η καρδιά του Βυζαντινού κράτους ήταν σύμβολο πόνου, αλλά και ελπίδας του υπόδουλου γένους .Η Μεγάλη εκκλησία είχε μετατραπεί σε μουσουλμανικό τέμενος .Η εικόνα του ναού εσωτερικά και εξωτερικά αλλοιώθηκε .Ο Σταυρός αφαιρέθηκε από τον τρούλο ,στη θέση του μπήκε η ημισέληνος και υψώθηκε ο πρώτος πλινθόκτιστος μιναρές. Η σημερινή εικόνα του ναού δεν έχει καμιά σχέση με το πολυθρύλητο μνημείο του ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ .

 Καβαρλίγκου Ηλιάνα