Σπούδασε για δύο χρόνια στην Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών (Académie Royale des Beaux-Arts) των Βρυξελλών, από το 1916 μέχρι το 1918. Εκεί γνωρίστηκε με την Ζωρζέτ Μπερζέ (Georgette Berger) με την οποία παντρεύτηκε το 1922.

Ο Μαγκρίτ δούλεψε σε εργοστάσιο που κατασκεύαζε ταπετσαρίες, και σχεδίαζε αφίσες και διαφημίσεις μέχρι το 1926. Τότε υπέγραψε συμβόλαιο με την Galerie la Centaure των Βρυξελλών, γεγονός που του επέτρεψε να ασχολείται συνέχεια με την ζωγραφική.

Το 1926, ο Μαγκρίτ ζωγράφισε τον πρώτο του σουρρεαλιστικό πίνακα, Le jockey perdu, και έκανε την πρώτη του έκθεση στις Βρυξέλλες το 1927. Οι κριτικοί τού επιτέθηκαν μαζικά. Απογοητευμένος με την αποτυχία, μετακόμισε στο Παρίσι, όπου έγινε φίλος με τον Αντρέ Μπρετόν και έγινε μέλος της ομάδας των σουρρεαλιστών.

Όταν η Galerie la Centaure έκλεισε και τα εισοδήματα από το συμβόλαιο σταμάτησαν, ο Μαγκρίτ επέστρεψε στις Βρυξέλλες και εργάστηκε στη διαφήμιση. Κατόπιν, έφτιαξε με τον αδελφό του ένα πρακτορείο με το οποίο έβγαζαν τα προς το ζην.

Την εποχή της γερμανικής κατοχής του Βελγίου κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, παρέμεινε στις Βρυξέλλες, χάνοντας την επαφή με τον Μπρετόν. Εκείνη την εποχή αποκήρυξε την βία και την απαισιοδοξία των προηγουμένων έργων του, αν και αργότερα επέστρεψε στα ίδια θέματα.

Ήταν ένας αριστοτεχνικός ζωγράφος. Στα έργα του συχνά παραθέτει συνηθισμένα αντικείμενα, ή κάποιο ασυνήθιστο πλαίσιο, δίνοντας νέες ερμηνείες σε γνωστά αντικείμενα. Η χρήση αντικειμένων διαφορετικά απ” ό,τι φαίνονται, είναι χαρακτηριστική στο έργο του Η προδοσία των εικόνων (La trahison des images), όπου μία πίπα καπνιστή παρουσιάζεται σαν μοντέλο για διαφήμιση μαγαζιού εμπορίας καπνού. Κάτω από την πίπα ο Μαγκρίτ έγραψε την φράση «Αυτό δεν είναι μία πίπα» («Ceci n’est pas une pipe»), που μοιάζει με οξύμωρο, αλλά σημαίνει πως η ζωγραφιά δεν είναι αυτό που φαίνεται. Στο βιβλίο του Αυτό δεν είναι μία πίπα, ο γάλλος κριτικός Μισέλ Φουκώ αναλύει την ζωγραφική του πίνακα του Μαγκρίτ και αυτό το παράδοξο.

Η τέχνη του Μαγκρίτ δείχνει ένα πιο αντιπροσωπευτικό ύφος του σουρρεαλισμού σε σύγκριση με το «αυτόματο» ύφος που συναντούμε σε έργα καλλιτεχνών όπως ο Χουάν Μιρό. Εκτός από φανταστικά στοιχεία, το έργο του είναι συχνά πνευματώδες και διασκεδαστικό. Επίσης ζωγράφισε μια σειρά σουρρεαλιστικής εκδοχής άλλων γνωστών πινάκων.

Ο Ρενέ Μαγκρίτ περιέγραψε τα έργα του λέγοντας:

Η ζωγραφική μου είναι ορατές εικόνες που δεν κρύβουν κάτι — προκαλούν μυστήριο και, πράγματι, όταν κάποιος βλέπει έναν από τους πίνακές μου, θέτει στον εαυτό του αυτήν την απλή ερώτηση: «Tι σημαίνει αυτό;» Οι πίνακές μου δεν σημαίνουν κάτι, επειδή και το μυστήριο δεν σημαίνει κάτι — είναι απλά άγνωστο.

Στις ΗΠΑ εκτέθηκαν τα έργα του στη Νέα Υόρκη το 1936 και ξανά στην ίδια πόλη σε δύο εκθέσεις, το 1965 στο Μουσείο Μοντέρνα Τέχνης και το 1992 στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Τέχνης.

Ο Μαγκρίτ πέθανε από καρκίνο στις 15 Αυγούστου του 1967, και τάφηκε στο νεκροταφείο Σααρμπέκ (Schaarbeek) των Βρυξελλών.

Αυτή την περίοδο, ο Νταλί πειραματίζεται με τον κυβισμό, αν και οι γνώσεις του γύρω από το νέο αυτό κίνημα είναι αρχικά ελλιπείς και στη Μαδρίτη δεν υπάρχουν άλλοι κυβιστές καλλιτέχνες. Επίσης, έρχεται σε επαφή με το ριζοσπαστικό κίνημα του ντανταϊσμού το οποίο θα επηρεάσει σημαντικά το έργο του σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Συνδέεται παράλληλα φιλικά με τον ποιητή Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα και με τον σκηνοθέτη Λουίς Μπουνιουέλ. Το 1926 αποβάλλεται από την ακαδημία λίγο πριν τις τελικές του εξετάσεις, καθώς δηλώνει πως κανένας από τους καθηγητές του δεν είναι άξιος να τον κρίνει. Την ίδια χρονιά, επισκέπτεται για πρώτη φορά το Παρίσι όπου συναντά τον Πικάσσο, ο οποίος είχε ήδη κάποια γνώση γύρω από το έργο του Νταλί. Τα επόμενα χρόνια, στα έργα του Νταλί αποτυπώνονται ισχυρές επιδράσεις από το έργο του Πικάσο αλλά ταυτόχρονα αρχίζει να διαφαίνεται ένα προσωπικό ύφος στους πίνακες του Νταλί. Οι εκθέσεις έργων του στη Βαρκελώνη προκαλούν αρκετές συζητήσεις αλλά και διαφωνίες μεταξύ των κριτικών τέχνης.

Το 1929, ο Νταλί συνεργάζεται με τον Λουίς Μπουνιουέλ για τη δημιουργία της ταινίας μικρού μήκους Ανδαλουσιανός Σκύλος. Ο Νταλί βοηθά ουσιαστικά στο σενάριο της ταινίας, η οποία αποτελεί έως σήμερα την πιο καθαρή εφαρμογή του υπερρεαλισμού στον κινηματογράφο. Παράλληλα, ο Νταλί γνωρίζει την μελλοντική σύζυγο του και μούσα του, Ελένα Ντμτρίεβνα Ντελούβινα Ντιακόνοβα, ρωσικής καταγωγής, περισσότερο γνωστή ως Γκαλά (από το όνομα Γαλάτεια). Την ίδια περίοδο, γίνεται και επίσημα μέλος του υπερρεαλιστικού κινήματος, αν και το υπερρεαλιστικό στοιχείο υπάρχει στα έργα του ήδη λίγα χρόνια νωρίτερα. Στις αρχές της δεκατίας του 1930, ο Νταλί επινοεί επιπλέον την Παρανοϊκο-κριτική μέθοδο, όπως ο ίδιος την αποκαλεί, που αποτελεί ένα είδος υπερρεαλιστικής τεχνικής με σκοπό την πρόσβαση στο ασυνείδητο προς όφελος της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Ο Νταλί στηρίζει την μέθοδο αυτή στην ικανότητα του ανθρώπου να λειτουργεί συνειρμικά, συνδέοντας εικόνες ή αντικείμενα που δεν συνδέονται μεταξύ τους κατ” ανάγκη λογικά. Συνδέεται άμεσα με τον υπερρεαλιστικό αυτοματισμό και τις φροϋδικές θεωρίες γύρω από τα όνειρα.

Ένα από τα πιο διάσημα έργα του ακούει στο όνομα »Η Εμμονή Της Μνήμης», ιδωμένο από τον περίφημο πίνακα του «Λοιωμένα Ρολόγια», που ολοκλήρωσε το 1931.

Ο Νταλί συμμετέχει στην πρώτη μεγάλη υπερρεαλιστική έκθεση στην Αμερική, το 1932, όπου και αποσπά διθυραμβικές κριτικές. Λίγο αργότερα όμως, ο Αντρέ Μπρετόν τον διαγράφει από το υπερρεαλιστικό κίνημα λόγω των πολιτικών θέσεων του, κυρίως σε ότι αφορά την υποστήριξη που φαίνεται να παρέχει στον Φράνκο της Ισπανίας. Στα πλαίσια αυτής της διαμάχης, ο Νταλί δηλώνει πως ο ίδιος είναι όλος ο υπερρεαλισμός ενώ ο Μπρετόν επινοεί τον περίφημο αναγραμματισμό του ονόματος του Νταλί, Avida Dollars (σε ελεύθερη μετάφραση άπληστος για δολάρια) ασκώντας κριτική στο αμιγώς εμπορικό πνεύμα που κατά τη γνώμη των υπερρεαλιστών είχε αναπτύξει ο Νταλί.

Με το ξέσπασμα του πολέμου στην Ευρώπη, ο Νταλί μαζί με την Γκαλά, εγκαθίσταται στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1940 όπου και θα ζήσει για τα επόμενα οκτώ χρόνια. To 1941 εργάζεται για την Walt Disney πάνω στη δημιουργία ενός κινούμενου σχεδίου (το Destino) αλλά μόνο 15 δευτερόλεπτα παρουσιάζονται ολοκληρωμένα πέντε χρόνια αργότερα. Το 1942 δημοσιεύεται και η αυτοβιογραφία του The Secret Life of Salvador Dali (Η κρυφή ζωή του Σαλβαδόρ Νταλί).

Εκκεντρικός, πολυτάλαντος, ιδιοφυής, συνεργάστηκε με πληθώρα αξιόλογων φωτογράφων: Man Ray, Mark Lacroix, Eric Schaal, Cecil Beaton, Don Quixote, περισσότερο όμως με τον Philippe Halsman με τον οποίο κράτησαν μία συνεργασία- φιλία 30 χρόνων. Ο Νταλί είχε επηρεαστεί από τις ρίψεις των ατομικών βομβών (1945) και άρχισε να ασχολείται με την πυρηνική φυσική, το άτομο έγινε εμμονή του. Από κοινού Νταλί -Χαλσμαν αποφάσισαν να κάνουν ένα ενδιαφέρον σουρεαλιστικό εγχείρημα ,μια φωτογραφία βασισμένη στον πίνακα LEDA ATOMICA (που «διασκευάζει»τον Ελληνικό μύθο τής Λήδας και του Δία ) που να παρουσιάζει τον Νταλί να ζωγραφίζει καθώς ίπταται μαζί με 3 γάτες 1 καρέκλα και νερό. Χρειάστηκαν περίπου 26 λήψεις, 4 βοηθοί, η κα Χάλσμαν, 3 γάτες και αρκετές ώρες στο στούντιο. Δεν σταμάτησαν έως ότου και οι δύο να μείνουν ευχαριστημένοι, η επιμονή αυτή τους δικαίωσε ,το αποτέλεσμα ήταν αριστοτεχνικό είχαν δημιουργήσει μια διαχρονικά σουρεαλιστική φωτογραφία με τ’όνομα Dali’s Atomicus.

Πέρα από τις διάφορες συνεργασίες που είχαν για αφίσες εκθέσεων, περιοδικά, σουρεαλιστικές εκδόσεις, η πιο ολοκληρωμένη ήταν η δημιουργία μιας σειράς φωτογραφιών που εκδόθηκαν ως λεύκωμα , μια σπουδή στο πιο χαρακτηριστικό εξωτερικό χάρισμα του Νταλί (Dali’s mustache). Το θέμα ήταν το μουστάκι του και είχε μορφή φωτογραφικής συνέντευξης του Χάλσμαν στον Νταλί . Άκρως σουρεαλιστικές εικόνες. Ο δυναμικός και έξυπνος διάλογος μεταξύ τους καθώς και όλο το παρασκήνιο (back pages) των φωτογραφήσεων είναι αρκετά ενδιαφέροντα. Το αποτέλεσμα σε κάνει να αναρωτιέσαι αν είναι αυτοί «τρελοί» ή είσαι εσύ πού αγόρασες το βιβλίο τος!

      «Του Νταλί του αρέσει να τον φωτογραφίζω, διότι δεν τον ενδιαφέρουν οι φωτογραφίες που απλά αναπαράγουν (αναπαριστούν) την πραγματικότητα. Ακόμα και στις φωτογραφίες, του αρέσει να είναι «εκτός» πραγματικότητας! Αυτό είναι σουρεαλιστικό!» Φιλίπε Χάλσμαν

Μετά την παραμονή του στην Αμερική, περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Ισπανία. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την δικτατορία του Φράνκο, προκαλεί δυσμενή σχόλια, τα οποία επεκτείνονται συχνά και στα καλλιτεχνικά του έργα. Την περίοδο 1960 – 1974 εργάστηκε σχεδόν αποκλειστικά για την δημιουργία του Θεάτρου-Μουσείου Γκαλά-Σαλβαντόρ Νταλί στο Φιγκέρες.

Ο Νταλί πέθανε δέκα χρόνια αργότερα από τον Χάλσμαν με φανερά προβλήματα υγείας και επικοινωνίας ,με την ιδέα της αθανασίας σφηνωμένη στο μυαλό του.

Source: http://www.fotoart.gr/arthra/index.htm , wikipedia

Η εξέλιξη από τότε στον χώρο της φωτογραφίας ήταν τεράστια αρκεί να αναφέρουμε ότι η πρώτη φωτογραφία τραβήχτηκε με μια  φωτογραφική μηχανή που ζύγιζε γύρω στα 20 κιλά και χρειάστηκαν 8 περίπου ώρες για να αποτυπωθεί η εικόνα.

1816: Ο Niepce παίρνει τις πρώτες πειραματικές φωτογραφίες αντικειμένων, χωρίς φωτογραφική μηχανή. Είναι βραχύβιες, καθόσον δεν μπορεί να τις σταθεροποιήσει.

1826: Ο Niepce είναι ο πρώτος που κατορθώνει να καταγράψει εικόνες με τη βοήθεια του ηλιακού φωτός και να τις διατηρήσει. Η πρώτη στην ιστορία φωτογραφία του χρειάστηκε χρόνο έκθεσης οκτώ ωρών. Η μέθοδός του ονομάστηκε «ηλιογραφία».

1829: Ο Niepce και ο Daguerre υπογράφουν ένα συμβόλαιο συνεργασίας και αρχίζουν να ενημερώνουν ο ένας τον άλλο για την πρόοδό τους στη φωτογραφία.

Από την πρώτη στιγμή, οι ντανταϊστές έδειξαν μια σοβαρότητα στις προθέσεις τους και μια αναζήτηση νέας οπτικής και νέου περιεχομένου, με συνέπειες πολύ πιο μακροπρόθεσμες από τη στιγμιαία επιθυμία να προσβάλλουν την υπεύθυνη για τον πόλεμο αστική πλουτοκρατία. Οι δραστηριότητες των ντανταϊστών περιελάμβαναν μαζικές συγκεντρώσεις, διαμαρτυρίες, δημοσιεύσεις καλλιτεχνικών/λογοτεχνικών περιοδικών όπου η πλούσια εφευρετικότητα του χιούμορ τους κρυβόταν πίσω από όλες τις εκδηλώσεις τους – είτε στην απαγγελία ποιημάτων με λέξεις χωρίς νόημα κάτω από τον θόρυβο μηχανών, είτε σε παράλογες παραστάσεις θεάτρου, στην ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων χωρίς νόημα, ή στη δημιουργία πινάκων ζωγραφικής με ανεξέλεγκτες κινήσεις, πέρα από κάθε έλεγχο της λογικής.

Το κίνημα επηρέασε μετέπειτα στυλ όπως το avant-garde, καθώς και τον σουρεαλισμό, το νεορεαλισμό, την pop art, την μουσική punk rock και το κίνημα Fluxus. Κορυφαία μορφή του Ντανταϊσμού αναδείχθηκε ο Tristan Tzara, ο οποίος στις 3 Φεβρουαρίου 1918 εξέδωσε το δεύτερο «Μανιφέστο του Ντανταϊσμού», επαναπροσδιορίζοντας τις ασαφείς αρχές του νέου κινήματος.

Από τους κύριους εκπροσώπους του κινήματος:

• Γκιγιώμ Απολλιναίρ (Guillaume Apollinaire) – Γαλλία
• Χανς Αρπ (Hans Arp) – Ελβετία, Γαλλία και Γερμανία
• Χούγκο Μπαλ (Hugo Ball) – Ελβετία
• Γιόχανς Μπάαντερ (Johannes Baader) – Γερμανία
• Αρτούρ Κραβάν (Arthur Cravan) – Γαλλία
• Ζαν Κροτύ (Jean Crotti) – Γαλλία
• Μαρσέλ Ντυσάν (Marcel Duchamp) – Γαλλία και Η.Π.Α
• Μαξ Ερνστ (Max Ernst) – Γερμανία
• Ραούλ Χάουσμαν (Raoul Hausmann) – Γερμανία
• Έμυ Χένινγκς (Emmy Hennings) – Ελβετία
• Ρίχαρντ Χύλζενμπεκ (Richard Huelsenbeck) – Ελβετία και Γερμανία
• Μαρσέλ Γιανκό (Marcel Janco) – Ελβετία
• Φράνσις Πικαμπιά (Francis Picabia) – Γαλλία και Η.Π.Α
• Μαν Ραίη (Man Ray) – Γαλλία και Η.Π.Α
• Χανς Ρίχτερ (Hans Richter) – Ελβετία
• Κουρτ Σβίττερς (Kurt Schwitters) – Γερμανία
• Τριστάν Τζαρά (Tristan Tzara) – Ελβετία
• Μπεατρίς Γούντ (Beatrice Wood) – Γαλλία και Η.Π.Α

wikipedia

Ο Eddie Adams έτυχε να είναι τη σωστή στιγμή, στο σωστό μέρος. Το 1968 στη Σαϊγκόν ήταν εκείνος που απαθανάτισε τη στιγμή, την οποία ο διοικητής της αστυνομίας της Σαϊγκόν, Nguyen Ngoc Loan, πυροβολεί και σκοτώνει εξ επαφής σχεδόν έναν φυλακισμένο με χειροπέδες. Είναι η φωτογραφία που στην ουσία τέλειωσε έναν πόλεμο και κατέστρεψε μία ζωή. Ο λόγος είναι, ότι αυτό που δεν αποκαλύπτει η φωτογραφία είναι ότι ο άτυχος φυλακισμένος ήταν ο αρχηγός της αντίπαλης ομάδας, των Βιετκόνγκ ανταρτών, ο οποίος προηγουμένως είχε δολοφονήσει αμέτρητους αθώους πολίτες. «Οι στατικές φωτογραφίες είναι το πιο ισχυρό όπλο στον κόσμο» ανέφερε ο φωτορεπόρτερ του Associated Press, Eddie Adams, ο οποίος για αυτή ακριβώς τη φωτογραφία του κέρδισε το βραβείο Pulitzer το 1969. Με την κυκλοφορία της φωτογραφίας, ο αστυνομικός διοικητής έγινε το πρόσωπο του μίσους και δεν μπόρεσε να κρυφτεί ποτέ. Ο Nguyen Ngoc Loan, αφού ένα αυστραλιανό νοσοκομείο αρνήθηκε να τον περιθάλψει, μεταφέρθηκε στις ΗΠΑ. Κάποια χρόνια αργότερα άνοιξε ένα εστιατόριο στη Virginia, το οποίο αναγκάστηκε να κλείσει, όταν αποκαλύφθηκε για μία ακόμα φορά η ταυτότητά του. Ο Adams ένιωσε τόσο άσχημα για τον Loan, που έφτασε σε σημείο να απολογηθεί που τράβηξε τη φωτογραφία λέγοντας «Ο διοικητής σκότωσε τον Βιετκόνγκ και εγώ σκότωσα τον διοικητή με την κάμερά μου».

«Η μετανάστρια μητέρα»

 

Πρόκειται για τη φωτογραφία της Dorothea Lange, η οποία τραβήχτηκε τον Φεβρουάριο του 1936 και έμελλε να δείξει στην ανθρωπότητα το πρόσωπο της Μεγάλης Ύφεσης, το πρόσωπο της Florence Owens Thompson. Η 32χρονη Florence, μητέρα 7 παιδιών μόλις είχε χάσει τον άντρα της από φυματίωση. Απομονωμένη σε ένα αγρόκτημα εργασίας μεταναστών στο Nipomo της Καλιφόρνια, μαζί με την οικογένειά της προσπαθούν να ζήσουν με πτηνά που σκοτώνουν τα παιδιά της και τα λαχανικά, από ένα κοντινό χωράφι. Όλα αυτά τα μοιράζονται 2.500 εργαζόμενοι μετανάστες που κατοικούν εκεί. Για 40 ολόκληρα χρόνια κανείς δεν γνώριζε την ταυτότητα της μητέρας, ώσπου το 1976 η ίδια αποκαλύφθηκε σε ένα άρθρο μιας εφημερίδας.

«Guerrillero Heroico»

 

Ο «ηρωικός Αντάρτης», το σύμβολο της απελευθέρωσης και της μαχητικότητας σε ολόκληρο τον κόσμο, ο Ernesto «Che» Guevara, φωτογραφήθηκε στις 5 Μαρτίου του 1960, όταν ο Πρόεδρος Φιντέλ Κάστρο, είχε διοργανώσει μνημόσυνο και μαζική διαδήλωση στο νεκροταφείο του Colón της Αβάνας, για να τιμήσει πάνω από 100 Κουβανούς, που σκοτώθηκαν από ύποπτη έκρηξη στο La Coubre την προηγούμενη ημέρα. Εκείνη την εποχή, ο Γκεβάρα, που ήταν ειδικευμένος ιατρός και είχε ο ίδιος φροντίσει ιατρικά μερικά από τα θύματα, ήταν υπουργός Βιομηχανίας στη νέα κυβέρνηση. Ο Alberto Kodra ήταν ο επίσημος φωτογράφος του Κάστρο. Ο πύρινος λόγος του Φιντέλ Κάστρο εκείνη τη μέρα, χρησιμοποιώντας τη φράση «Patria o Muerte», δηλαδή «Πατρίδα ή Θάνατος» έχει μείνει χαραγμένη στην ιστορία. Σύμφωνα με ιστορικά ντοκουμέντα, ο Che εμφανίστηκε γύρω στις 11:20 π.μ., μόλις για λίγα δευτερόλεπτα. Τότε ήταν που ο Korda τράβηξε το κλασικό πλέον πορτρέτο του αργεντινού επαναστάτη με τον μαύρο μπερέ. Ο Korda, δεινός υποστηρικτής της κουβανικής επανάστασης, μέχρι και τον θάνατό του, αρνήθηκε να πληρωθεί για τη φωτογραφία. Το 2000 γνωστή διαφημιστική εταιρεία πλήρωσε, έπειτα από δίκη 50.000 δολάρια στον Kodra για παράνομη εμπορική χρήση της συγκεκριμένης φωτογραφίας. Ο Kodra τα δώρισε στο σύστημα υγείας της Κούβας. «Όπως θα έκανε και ο Che» είπε χαρακτηριστικά όταν ρωτήθηκε για αυτή του την κίνηση. Ο Che στη φωτογραφία ήταν μόλις 31 ετών.

«Το πτώμα του Che»

 

Πρόκειται για τη φωτογραφία, που στην ουσία έκανε ήρωα τον Che. Αναμφισβήτητα, o Che, υπήρξε μία μυθική μορφή, όχι μόνο για το πώς έζησε αλλά και για το πώς πέθανε. Όταν ο βολιβιανός στρατός συνέλαβε και εκτέλεσε το 1967 τον Che, ήθελε όσο τίποτα άλλο να το μάθει ο κόσμος, με σκοπό να καταρρακώσει το ηθικό των επαναστατών. Μία φωτογραφία με το στρατιωτικό επιτελείο γύρω από το πτώμα του Che ήταν η πιο ηχηρή απόδειξη, ότι ο επαναστάτης ήταν νεκρός. Στην πραγματικότητα, η φωτογραφία αυτή που απεικόνιζε τον Che νεκρό θα γινόταν το πιο δυνατό «ζωντανό» ντοκουμέντο ότι ο «Che ζει!», το σύνθημα που οι οπαδοί του αργεντινού επαναστάτη ζητωκραύγαζαν ακόμη πιο έτοιμοι για μάχη. Δυστυχώς, για τους βολιβιανούς, η κυκλοφορία της φωτογραφίας του Freddy Alborta, αντί να καταπνίξει την επανάσταση, την έκανε ακόμα πιο δυνατή.

«V-J Day, Times Square» ή αλλιώς «Το φιλί»

 

Η ρομαντική στιγμή που ένας ναύτης το 1945 φιλά με πάθος την αγαπημένη του έγινε η εικόνα ελπίδας και αγάπης, που κατάφερε να απαθανατίσει το 1945 ο Alfred Eisenstaedt. Ποια είναι όμως όλη η αλήθεια πίσω από αυτήν την εικόνα; Όσο και να μη θέλουμε να καταρρίψουμε τον κατά τ’ αλλά ρομαντικό μύθο, η αλήθεια είναι αρκετά πεζή. Όταν στις 14 Αυγούστου του 1945, τα νέα βούιζαν ότι τελικά η Ιαπωνία παραδόθηκε, σημαίνοντας τη λήξη του Δευτέρου παγκοσμίου Πολέμου, όλοι οι Αμερικανοί βγήκαν να πανηγυρίσουν στους δρόμους. Κάπου εκεί ανάμεσα στις μάζες, που είχαν μαζευτεί στην Times Square, ο Γερμανός μετανάστης Alfred Eisenstaedt, ξεχώρισε με τη φωτογραφική του μηχανή έναν ναύτη, ο οποίος έτρεχε και… φιλούσε όποια γυναίκα έβλεπε στο δρόμο. Ο ίδιος ο φωτογράφος εξήγησε αργότερα ότι «δεν είχε σημασία αν ήταν γιαγιά, λεπτή ή γριά». Φυσικά όμως ένας ναύτης να φιλά μία γριά δεν θα μπορούσε να γίνει εξώφυλλο στη «Life» και έτσι η συγκεκριμένη εικόνα που φιλά μία νεαρή νοσοκόμα, έγινε το σύμβολο μιας πληθωρικής και απαλλαγμένης από προβλήματα (για την ώρα) Αμερικής.

«Hindenburg», η μεγάλη καταστροφή

 

Χάρη στη δύναμη της εικόνας, η έκρηξη του Hindenburg στις 6 Μαΐου 1937, έχει την «τιμή» να είναι η πεμπτουσία της καταστροφής του 20ου αιώνα. Για 32 ολόκληρα χρόνια, από τα 43 της καριέρας του στο Associated Press o φωτορεπόρτερ, Murray Becker, ήταν εκείνος που πάτησε το κουμπί της μηχανής του όταν το ζέπελιν στο Hindenburg έπιασε φωτιά. Η φωτογραφία, που επαναπροσδιόρισε τα όρια της βιομηχανίας, όμως τελικά δεν ήταν τόσο καταστροφική όσο μοιάζει. Από τους 97 επιβάτες σώθηκαν από θαύμα, 62, παρά την χαρακτηριστική φράση καταστροφής που ακούστηκε τότε «Ω, η ανθρωπότητα». Τη χρονιά εκείνη σταμάτησαν να χρησιμοποιούνται τα ζέπελιν για βιομηχανικούς σκοπούς και το περιστατικό αυτό έβαλε τέλος στη χρήση πηδαλιουχούμενων οχημάτων, ως ένα εμπορικά βιώσιμο μέσο μεταφοράς επιβατών.

«Ο Αϊνστάιν με τη γλώσσα έξω»

 

Η θρυλική φωτογραφία του Arthur Sasse κατέρριψε όλα όσα ο κόσμος γνώριζε μέχρι το 1951 για την επιστήμη. Η σοβαρότητα ή σοβαροφάνεια της παγκόσμιας ακαδημαϊκής κοινότητας ανατράπηκε τη στιγμή που ο Αϊνστάιν αποφάσισε να δείξει ότι έχει πολύ καλή αίσθηση του χιούμορ. Μπορεί ο ίδιος να άλλαξε την πορεία της μοριακής φυσικής και της κβαντικής μηχανικής, αλλά ο Arthur Sasse άλλαξε την αντίληψη του κόσμου για τον Αϊνστάιν. Η ιστορία της φωτογραφίας λέει, ότι ο καθηγητής Αϊνστάιν, την ημέρα των 72ων γενεθλίων του, εγκλωβίστηκε στην πανεπιστημιούπολη του Princeton, όταν οι δημοσιογράφοι είχαν κατακλύσει το χώρο ελπίζοντας σε μία δήλωσή του. Οι πιέσεις τους για ένα χαμόγελο στην κάμερα, είχαν σαν αποτέλεσμα τη κλασική …γλώσσα του σπουδαιότερου μυαλού του περασμένου αιώνα.

«Dalí Atomicus»

 

Ο Philippe Halsman πρέπει να είναι από τους ελάχιστους (αν όχι μοναδικός, τουλάχιστον ο πιο γνωστός) φωτογράφους, που έκαναν καριέρα φωτογραφίζοντας τα μοντέλα τους την ώρα που πηδούν. Αναμφίβολα, το πιο διάσημο στιγμιότυπο της δουλειάς του είναι ο μοναδικός «Dalí Atomicus» του 1948. Ο σουρεαλιστής Salvador χρειάστηκε περίπου 6 ώρες, 28 πηδήματα και ένα δωμάτιο γεμάτο με βοηθούς, οι οποίοι πέταγαν τις αγριεμένες γάτες και τους κουβάδες με το νερό, προκειμένου να απαθανατίσει ο καλλιτέχνης την καλύτερη στιγμή. Η ιστορία λέει, ότι η αρχική ιδέα ήταν να πετάξουν γάλα αντί για νερό, αλλά επειδή η χρονική συγκυρία έβρισκε τον κόσμο να «βγαίνει» από τον Β΄ παγκόσμιο πόλεμο, θεωρήθηκε, αν μη τι άλλο, προκλητικό να χαραμίζουν φρέσκο γάλα. Μία άλλη εναλλακτική ήταν να …εκραγεί η γάτα, κάτι που φυσικά δε προχώρησε ως ιδέα. Παρόλα αυτά η τεχνική του, που ακόμα και σήμερα φαίνεται ακατόρθωτη, έχει μία πολύ απλή λογική. Όπως εξήγησε ο ίδιος πολύ αργότερα, όταν ήταν έτοιμοι για λήψη, ο Halsman ξεκινούσε να μετρά, με το «τρία» οι βοηθοί του πετούσαν τη γάτα και το νερό και με το «τέσσερα» ο Dalí, πηδούσε στον αέρα.

«Ο Γκάντι και η ανέμη»

 

Μια από τις πιο χαρακτηριστικές μορφές του 20ου αιώνα, ο Μαχάτμα Γκάντι, που επηρέασε την αντίληψη ολόκληρου του πλανήτη, απαθανατίστηκε σε μία αρκετά απόκρυφη στιγμή του, αυτή του διαλογισμού. Ωστόσο, η συγκεκριμένη φωτογραφία λίγο έλειψε να μην τραβηχτεί ποτέ, εξαιτίας των αυστηρών απαιτήσεων του ινδού ηγέτη. Έχοντας αποσπάσει τη σπάνια ευκαιρία να φωτογραφίσει τον ηγέτη της Ινδίας, το 1946, η φωτογράφος του «Life», Margaret Bourke-White, είχε ετοιμάσει το σκηνικό, όταν οι γραμματείς του επέμειναν, ότι για να φωτογραφίσει τον Γκάντι στην ανέμη, που ήταν ένα σύμβολο για τον αγώνα της Ινδίας για την ανεξαρτησία, έπρεπε πρώτα να μάθει να το χρησιμοποιεί η ίδια. Αλλά δεν ήταν μόνο αυτό το πρόβλημα. Η ημέρα της φωτογράφισης ήταν ημέρα σιωπής για τον ηγέτη, ενώ επειδή απεχθανόταν το έντονο φως, η Bourke-White είχε τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει μόνο τρία φλας. Η πρώτη προσπάθεια απέτυχε. Στη δεύτερη, η φωτογράφος ξέχασε να τραβήξει το διάφραγμα, με αποτέλεσμα να υπάρχει αντί για φωτογραφία….ένα κενό. Ευτυχώς η τρίτη πέτυχε και η φωτογραφία …της αλληγορικής ανεξαρτησίας έγινε πραγματικότητα. Πρόκειται μάλιστα, για μία από τις τελευταίες φωτογραφίες του Γκάντι, καθώς λιγότερο από δύο χρόνια αργότερα, δολοφονήθηκε.

«Η σιωπηλή διαμαρτυρία»

Στις 16 Οκτωβρίου του 1968, στην πόλη του Μεξικό, οι αφροαμερικανοί αθλητές Tommie Smith και John Carlos, θα άλλαζαν για πάντα την ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων, με μία μόνο κίνηση τους. Στο βάθρο των νικητών, ξυπόλυτοι αλλά φορώντας μαύρες κάλτσες (και μαύρο κασκόλ ο Smith) υπενθυμίζοντας τη φτώχεια στην Αφρική, καταχειροκροτούμενοι για την κατάκτηση του χρυσού και χάλκινου μεταλλίου αντίστοιχα, αντικρίζουν τη σημαία τους καθώς ακούγεται ο Αμερικανικός εθνικός ύμνος και υψώνουν τη γροθιά τους με το χαρακτηριστικό μαύρο γάντι, διαμαρτυρόμενοι για τον ρατσισμό. Η γροθιά τους παρέμεινε μέχρι το τέλος του ύμνου ψηλά, ενώ ο συναθλητής και ασημένιος Αυστραλός Ολυμπιονίκης Peter Norman, υποστήριξε την κίνησή τους φορώντας το ενδεικτικό σήμα για τα ανθρώπινα δικαιώματα στη φόρμα του. Στην αυτοβιογραφία του «Silent Gesture», ο Tommie Smith υποστήριξε, ότι η χειρονομία αυτή δεν ήταν ένα χαιρετισμός της «Μαύρης Δύναμης» αλλά των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αποχωρώντας από το βάθρο, το πλήθος τους αποδοκίμασε, ενώ ο Smith αργότερα δήλωσε, «Αν κερδίσω, είμαι Αμερικανός και αν όχι, ένας μαύρος Αμερικανός. Αλλά αν έκανα κάτι κακό, τότε θα έλεγαν ότι είμαι ένας νέγρος. Εμείς είμαστε μαύροι και είμαστε περήφανοι γι’ αυτό. Η Μαύρη Αμερική θα καταλάβει τι κάναμε σήμερα». Ο Πρόεδρος της Ολυμπιακής Επιτροπής, Avery Brundage, αντέδρασε άμεσα και ζήτησε την αποβολή τους από την αμερικανική αποστολή και την απομάκρυνσή τους από το Ολυμπιακό χωριό. Η αμερικανική ολυμπιακή επιτροπή αρνήθηκε και ο Brundage απείλησε να διώξει όλη την αποστολή. Η απειλή αυτή οδήγησε στην αποβολή δύο ακόμη αθλητών από τους αγώνες. Ο Brundage ήταν ένας από τους εξέχοντες υποστηρικτές των Ναζί, στις ΗΠΑ και μετά το τέλος του Β “Παγκοσμίου Πολέμου. Τριάντα χρόνια μετά τη διαμαρτυρία τους, οι δύο αθλητές, οι οποίοι είχαν γίνει σχολικοί προπονητές, τιμήθηκαν για το ρόλο τους στην προώθηση του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα στην Αμερική.

«Το κορίτσι της βόμβας ναπάλμ»

 

Η Kim Phuc και η οικογένειά της έμεναν στο χωριό Trang Bang, στο Νότιο Βιετνάμ, όταν τα αμερικανικά πολεμικά αεροπλάνα άρχισαν να βομβαρδίζουν την περιοχή με βόμβες ναπάλμ. Η Kim ήταν μόλις 9 ετών και στην προσπάθειά της να ξεφύγει άρχισε να τρέχει γυμνή για να σωθεί. Σχεδόν ολοσχερώς καμένη και με τις δυνάμεις της να την εγκαταλείπουν, έχασε τις αισθήσεις της. Τότε, ο σωτήρας της Nick Ut, την πήρε στα χέρια του και τη μετέφερε στο νοσοκομείο. Αυτός ήταν ο μόλις 21 ετών τότε φωτογράφος του Associated Press, Nick Ut, ο οποίος λίγα λεπτά πριν είχε απαθανατίσει τη στιγμή, που έμελλε να αλλάξει τον κόσμο. Το ημερολόγιο έγραφε 8 Ιουνίου του 1972. Ο φωτογράφος κέρδισε το βραβείο Pulitzer. «Έκλαιγα όταν την είδα να τρέχει. Αν δε τη βοηθούσα, αν κάτι συνέβαινε και πέθαινε, νομίζω ότι θα αυτοκτονούσα» δήλωσε αργότερα. Η μικρή Kim παρά τον σοβαρότατο τραυματισμό της, κατάφερε να επιζήσει. Έγινε γιατρός και το πρόσωπό της χρησιμοποιήθηκε ως προπαγάνδα από το κομμουνιστικό καθεστώς. Μετά από χρόνια θυμήθηκε ότι αυτό που φώναζε, όπως φαίνεται στη φωτογραφία ήταν η φράση «Nóng quá, nóng quá», που σημαίνει «πολύ καυτό, πολύ καυτό».

ΣΟΦΗ ΖΙΩΓΟΥ: http://www.clickatlife.gr/