[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

Walt Disney’s & Salvador Dali – Destino (2003)

Η ταινία αφηγείται την ιστορία του Κρόνου, την προσωποποίηση του χρόνου, και την αδυναμία να πραγματοποιήσει την επιθυμία της αγάπης του για έναν θνητό. Οι σκηνές συνδυάζουν μια σειρά από σουρεαλιστικούς πίνακες του Νταλί με το χορό και την μεταμόρφωση.

Η παραγωγή του φιλμ ξεκίνησε το 1945, 58 χρόνια πριν από την ολοκλήρωσή του και ήταν μια συνεργασία μεταξύ του Walt Disney και του Ισπανού σουρεαλιστή ζωγράφου Salvador Dali.

Το Destiny παρήχθη από τον Νταλί και τον John Hench για 8 μήνες μεταξύ 1945 και 1946.

[There is a video that cannot be displayed in this feed. Visit the blog entry to see the video.]

Σπούδασε για δύο χρόνια στην Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών (Académie Royale des Beaux-Arts) των Βρυξελλών, από το 1916 μέχρι το 1918. Εκεί γνωρίστηκε με την Ζωρζέτ Μπερζέ (Georgette Berger) με την οποία παντρεύτηκε το 1922.

Ο Μαγκρίτ δούλεψε σε εργοστάσιο που κατασκεύαζε ταπετσαρίες, και σχεδίαζε αφίσες και διαφημίσεις μέχρι το 1926. Τότε υπέγραψε συμβόλαιο με την Galerie la Centaure των Βρυξελλών, γεγονός που του επέτρεψε να ασχολείται συνέχεια με την ζωγραφική.

Το 1926, ο Μαγκρίτ ζωγράφισε τον πρώτο του σουρρεαλιστικό πίνακα, Le jockey perdu, και έκανε την πρώτη του έκθεση στις Βρυξέλλες το 1927. Οι κριτικοί τού επιτέθηκαν μαζικά. Απογοητευμένος με την αποτυχία, μετακόμισε στο Παρίσι, όπου έγινε φίλος με τον Αντρέ Μπρετόν και έγινε μέλος της ομάδας των σουρρεαλιστών.

Όταν η Galerie la Centaure έκλεισε και τα εισοδήματα από το συμβόλαιο σταμάτησαν, ο Μαγκρίτ επέστρεψε στις Βρυξέλλες και εργάστηκε στη διαφήμιση. Κατόπιν, έφτιαξε με τον αδελφό του ένα πρακτορείο με το οποίο έβγαζαν τα προς το ζην.

Την εποχή της γερμανικής κατοχής του Βελγίου κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, παρέμεινε στις Βρυξέλλες, χάνοντας την επαφή με τον Μπρετόν. Εκείνη την εποχή αποκήρυξε την βία και την απαισιοδοξία των προηγουμένων έργων του, αν και αργότερα επέστρεψε στα ίδια θέματα.

Ήταν ένας αριστοτεχνικός ζωγράφος. Στα έργα του συχνά παραθέτει συνηθισμένα αντικείμενα, ή κάποιο ασυνήθιστο πλαίσιο, δίνοντας νέες ερμηνείες σε γνωστά αντικείμενα. Η χρήση αντικειμένων διαφορετικά απ” ό,τι φαίνονται, είναι χαρακτηριστική στο έργο του Η προδοσία των εικόνων (La trahison des images), όπου μία πίπα καπνιστή παρουσιάζεται σαν μοντέλο για διαφήμιση μαγαζιού εμπορίας καπνού. Κάτω από την πίπα ο Μαγκρίτ έγραψε την φράση «Αυτό δεν είναι μία πίπα» («Ceci n’est pas une pipe»), που μοιάζει με οξύμωρο, αλλά σημαίνει πως η ζωγραφιά δεν είναι αυτό που φαίνεται. Στο βιβλίο του Αυτό δεν είναι μία πίπα, ο γάλλος κριτικός Μισέλ Φουκώ αναλύει την ζωγραφική του πίνακα του Μαγκρίτ και αυτό το παράδοξο.

Η τέχνη του Μαγκρίτ δείχνει ένα πιο αντιπροσωπευτικό ύφος του σουρρεαλισμού σε σύγκριση με το «αυτόματο» ύφος που συναντούμε σε έργα καλλιτεχνών όπως ο Χουάν Μιρό. Εκτός από φανταστικά στοιχεία, το έργο του είναι συχνά πνευματώδες και διασκεδαστικό. Επίσης ζωγράφισε μια σειρά σουρρεαλιστικής εκδοχής άλλων γνωστών πινάκων.

Ο Ρενέ Μαγκρίτ περιέγραψε τα έργα του λέγοντας:

Η ζωγραφική μου είναι ορατές εικόνες που δεν κρύβουν κάτι — προκαλούν μυστήριο και, πράγματι, όταν κάποιος βλέπει έναν από τους πίνακές μου, θέτει στον εαυτό του αυτήν την απλή ερώτηση: «Tι σημαίνει αυτό;» Οι πίνακές μου δεν σημαίνουν κάτι, επειδή και το μυστήριο δεν σημαίνει κάτι — είναι απλά άγνωστο.

Στις ΗΠΑ εκτέθηκαν τα έργα του στη Νέα Υόρκη το 1936 και ξανά στην ίδια πόλη σε δύο εκθέσεις, το 1965 στο Μουσείο Μοντέρνα Τέχνης και το 1992 στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Τέχνης.

Ο Μαγκρίτ πέθανε από καρκίνο στις 15 Αυγούστου του 1967, και τάφηκε στο νεκροταφείο Σααρμπέκ (Schaarbeek) των Βρυξελλών.

Να παίζεις και να αγωνίζεσαι

(Tocar y Luchar)

Μια ταινία για ένα επαναστατικό μουσικό σύστημα.

Διάρκεια: 70 λεπτά Σκηνοθέτης: Alberto Arvelo Γλώσσα: Ισπανικά (με αγγλικούς υπότιτλους)

Η ταινία Να παίζεις και να αγωνίζεσαι παρουσιάζει τη μαγευτική ιστορία του Συστήματος της Ορχήστρας Νέων της Βενεζουέλας. Κάτω από τη σκηνοθετική ματιά του Alberto Arvelo ακολουθούμε τη προέλευση του οργανισμού, μέσα από τα λόγια των ιδρυτικών μελών του, καθώς και την εξέλιξή του μέσα από τις ζωές μερικών ανερχόμενων καλλιτεχνών του. Περιλαμβάνοντας συνεντεύξεις πολλών μουσικών παγκοσμίου φήμης (Placido Domingo, Claudio Abbado, Sir Simon Rattle, GuiseppeSinopoli και Eduardo Mata) η ταινία Να παίζεις και να αγωνίζεσαι είναι μια εμπνευσμένη ιστορία αποφασιστικότητας, κουράγιου, φιλοδοξίας και αγάπης που μας δείχνει ότι… μόνο αυτοί που ονειρεύονται μπορούν να επιτύχουν το ακατόρθωτο.

Μια καταπληκτική ιστορία που άρχισε λιγότερο από 40 χρόνια πριν, όταν ο Βενεζουελάνος οικονομολόγος Jose Antonio Abreu ξεκίνησε ένα πείραμα συγκεντρώνοντας σ’ ένα πάρκινγκ αυτοκινήτων έντεκα μη προνομιούχα παιδιά και δίνοντάς τους μουσικά όργανα να παίξουν.

Στο έργο μαθαίνουμε ότι  τότε η Βενεζουέλα είχε μόνο δύο ορχήστρες, επανδρωμένες σχεδόν αποκλειστικά από αλλοδαπούς. Ήταν αδύνατο για τους νεαρούς Βενεζουελάνους να παίξουν σε αυτές, ούτε υπήρχε τρόπος να εκπαιδευτούν. Ο Jose Antonio Abreu όμως το άλλαξε αυτό. Όχι μόνο μαέστρος αλλά και οικονομολόγος και πολιτικός (ο νεώτερος γερουσιαστής στην ιστορία της Βενεζουέλας), διέθετε τη μουσική κατάρτιση, τις επαφές αλλά και το ζήλο. Ίδρυσε μια Ορχήστρα Νέων. Μετά μια άλλη και μια ακόμα. Αφύπνισε συνειδήσεις σε μεγάλη κλίμακα, περιγράφοντας τη μουσική ως ένα μέσο για να κρατηθούν τα παιδιά από τις κακόφημες περιοχές μακριά από τους δρόμους, εμποτίζοντας τα με το πνεύμα της ομαδικότητας και μια αίσθηση κοινωνικής ένταξης. Ο Abreu ήταν ένας ικανότατος ‘πωλητής’ και έτσι οι επιχορηγήσεις έρεαν. Στην πρώτη πρόβα είχε 7 παιδιά. Δύο εβδομάδες αργότερα είχε 150. Έτσι γεννήθηκε το Εθνικό Σύστημα Νεότητας και Παιδικής Ορχήστρας της Βενεζουέλας, το ‘El Sistema’  όπως όλοι το αποκαλούν – ένα επαναστατικό σύστημα μουσικής εκπαίδευσης. Αυτό έγινε περισσότερα από 30 χρόνια πριν αλλά το σύστημα συνεχίζει να προοδεύει.

Η Ορχήστρα Νέων της Βενεζουέλας είναι μια από τις πιο αξιόλογες και σημαντικές ορχήστρες του κόσμου. Είναι το αστέρι του Συστήματος της Ορχήστρας Νέων της Βενεζουέλας. Το Σύστημα απαρτίζεται από μια σειρά Παιδικών και Νεανικών Ορχηστρών και Χορωδιών που εδρεύουν σε εκατοντάδες πόλεις και κοινότητες της χώρας. Ξέρουμε σήμερα ότι το Σύστημα επηρεάζει άμεσα περισσότερα από 250.000 παιδιά, από τα οποία τα περισσότερα ζουν σε αγροτικές περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση στις πολιτιστικές και εκπαιδευτικές ευκαιρίες που συνήθως συναντώνται στα αστικά κέντρα. Τα παιδιά αυτά τώρα λαμβάνουν 4 ώρες μουσικής διδασκαλίας μετά το σχολείο κάθε μέρα (ναι, κάθε μέρα) σε 120 τοπικά κέντρα. Μπορούν να έχουν ένα μουσικό όργανο στα χέρια τους από την ηλικία των τριών ετών.

Το Σύστημα – Κυβερνητικό σχέδιο απασχολεί περίπου 15.000 καθηγητές και λειτουργεί περίπου 200 νεανικές ορχήστρες. Η διδασκαλία και η μελέτη γίνεται ομαδικά, σαν σπορ. Και, αφού τα παιδιά μελετούν για είκοσι ώρες την εβδομάδα, κάνουν τρομακτική πρόοδο.

Στην ταινία ακούμε τα παιδιά-μέλη των ορχηστρών να εξηγούν τα κοινωνικά οφέλη που είναι πραγματικά αξιοθαύμαστα – πολλά παιδιά παρασύρονται σε συμμορίες και ναρκωτικά, αλλά αυτοί που ακολουθούν το Σύστημα σώζονται.

Τα μουσικά κατορθώματα του Συστήματος προκαλούν την αίσθηση σε όλο τον κόσμο. Ο Simon Rattle αποκαλεί το Σύστημα «το πιο σημαντικό πράγμα που συμβαίνει αυτή τη στιγμή στο μουσικό κόσμο». Όταν ακούς την “Simon Bolivar Orchestra” είναι δύσκολο να αμφισβητήσεις τη ποιότητα. Ο Edicson Ruiz, που είναι κοντραμπασίστας, μόλις προσλήφθηκε από την Φιλαρμονική του Βερολίνου. Βεβαίως, το πιο εντυπωσιακό ‘προϊόν’ του Συστήματος είναι ο Gustavo Dudamel, που έγινε βοηθός του Simon Rattle στο Βερολίνο το 2003 και σύντομα μετά κέρδισε τον Διαγωνισμό Διεύθυνσης Mahler. Ο άνθρωπος είναι μόλις 26 ετών και διευθύνει μερικες από τις κορυφαίες ορχήστρες ηχογραφώντας για την Deutsche Grammophon.

Η σκηνοθεσία του Alberto Arvelo ηχητικά, οπτικά αλλά και συναισθηματικά, είναι υπέροχη. Είναι ένας από τους πιο καταξιωμένους Βενεζουελάνους σκηνοθέτες κινηματογράφου. Το έργο του A House with a View of the Sea απέσπασε περισσότερα από 15 διεθνή βραβεία, συμπεριλαμβανόμενο και αυτό της Καλύτερης Σκηνοθεσίας στο φεστιβάλ Λατινοαμερικάνικου Κινηματογράφου της Νέας Υόρκης και στο φεστιβάλ Διεθνούς Κινηματογράφου στο Μαϊάμι. Η ταινία του 1997, One Life and Two Trails του χάρισε το βραβείο Καλύτερου Σκηνοθέτη στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Νέας Υορκης. Η τηλεοπτικές του δουλειές περιλαμβάνουν τη συγγραφή και σκηνοθεσία της Λατινοαμερικάνικης επιτυχίας Los Ultimos. Ο Alberto Arvelo προεδρεύει στην εταιρία παραγωγής Cinema Sur και διοικεί το εργαστήρι Σκηνοθεσίας Κινηματογράφου στη Κινηματογραφική Σχολή της Βενεζουέλας.

Το Να παίζεις και να αγωνίζεσαι είναι μία ταινία που δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη. Μας δείχνει πώς έγιναν όλα αυτά στη Βενεζουέλα, σε μια χώρα που ενώ αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα εγκληματικότητας και διαφθοράς μετατράπηκε σε έναν εξαγωγέα μουσικών. Ναι, το Σύστημα παράγει μεγάλους μουσικούς όπως τον μαέστρο Gustavo Dudamel ή το νεότερο σε ηλικία μέλος της Φιλαρμονικής του Βερολίνου, Edicson Ruiz. Πάνω από όλα όμως έχει εκθέσει παιδιά όλων των ηλικιών, φυλών και κοινωνικών τάξεων στα θαύματα της μουσικής, αλλάζοντας για πάντα την σχέση τους με την τέχνη και την κοινότητα. (Το άρθρο πρωτοδημοσιεύτηκε στο αγγλόφωνο TaR τον Αύγουστο του 2007 )  

Αυτή την περίοδο, ο Νταλί πειραματίζεται με τον κυβισμό, αν και οι γνώσεις του γύρω από το νέο αυτό κίνημα είναι αρχικά ελλιπείς και στη Μαδρίτη δεν υπάρχουν άλλοι κυβιστές καλλιτέχνες. Επίσης, έρχεται σε επαφή με το ριζοσπαστικό κίνημα του ντανταϊσμού το οποίο θα επηρεάσει σημαντικά το έργο του σε όλη τη διάρκεια της ζωής του. Συνδέεται παράλληλα φιλικά με τον ποιητή Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα και με τον σκηνοθέτη Λουίς Μπουνιουέλ. Το 1926 αποβάλλεται από την ακαδημία λίγο πριν τις τελικές του εξετάσεις, καθώς δηλώνει πως κανένας από τους καθηγητές του δεν είναι άξιος να τον κρίνει. Την ίδια χρονιά, επισκέπτεται για πρώτη φορά το Παρίσι όπου συναντά τον Πικάσσο, ο οποίος είχε ήδη κάποια γνώση γύρω από το έργο του Νταλί. Τα επόμενα χρόνια, στα έργα του Νταλί αποτυπώνονται ισχυρές επιδράσεις από το έργο του Πικάσο αλλά ταυτόχρονα αρχίζει να διαφαίνεται ένα προσωπικό ύφος στους πίνακες του Νταλί. Οι εκθέσεις έργων του στη Βαρκελώνη προκαλούν αρκετές συζητήσεις αλλά και διαφωνίες μεταξύ των κριτικών τέχνης.

Το 1929, ο Νταλί συνεργάζεται με τον Λουίς Μπουνιουέλ για τη δημιουργία της ταινίας μικρού μήκους Ανδαλουσιανός Σκύλος. Ο Νταλί βοηθά ουσιαστικά στο σενάριο της ταινίας, η οποία αποτελεί έως σήμερα την πιο καθαρή εφαρμογή του υπερρεαλισμού στον κινηματογράφο. Παράλληλα, ο Νταλί γνωρίζει την μελλοντική σύζυγο του και μούσα του, Ελένα Ντμτρίεβνα Ντελούβινα Ντιακόνοβα, ρωσικής καταγωγής, περισσότερο γνωστή ως Γκαλά (από το όνομα Γαλάτεια). Την ίδια περίοδο, γίνεται και επίσημα μέλος του υπερρεαλιστικού κινήματος, αν και το υπερρεαλιστικό στοιχείο υπάρχει στα έργα του ήδη λίγα χρόνια νωρίτερα. Στις αρχές της δεκατίας του 1930, ο Νταλί επινοεί επιπλέον την Παρανοϊκο-κριτική μέθοδο, όπως ο ίδιος την αποκαλεί, που αποτελεί ένα είδος υπερρεαλιστικής τεχνικής με σκοπό την πρόσβαση στο ασυνείδητο προς όφελος της καλλιτεχνικής δημιουργίας. Ο Νταλί στηρίζει την μέθοδο αυτή στην ικανότητα του ανθρώπου να λειτουργεί συνειρμικά, συνδέοντας εικόνες ή αντικείμενα που δεν συνδέονται μεταξύ τους κατ” ανάγκη λογικά. Συνδέεται άμεσα με τον υπερρεαλιστικό αυτοματισμό και τις φροϋδικές θεωρίες γύρω από τα όνειρα.

Ένα από τα πιο διάσημα έργα του ακούει στο όνομα »Η Εμμονή Της Μνήμης», ιδωμένο από τον περίφημο πίνακα του «Λοιωμένα Ρολόγια», που ολοκλήρωσε το 1931.

Ο Νταλί συμμετέχει στην πρώτη μεγάλη υπερρεαλιστική έκθεση στην Αμερική, το 1932, όπου και αποσπά διθυραμβικές κριτικές. Λίγο αργότερα όμως, ο Αντρέ Μπρετόν τον διαγράφει από το υπερρεαλιστικό κίνημα λόγω των πολιτικών θέσεων του, κυρίως σε ότι αφορά την υποστήριξη που φαίνεται να παρέχει στον Φράνκο της Ισπανίας. Στα πλαίσια αυτής της διαμάχης, ο Νταλί δηλώνει πως ο ίδιος είναι όλος ο υπερρεαλισμός ενώ ο Μπρετόν επινοεί τον περίφημο αναγραμματισμό του ονόματος του Νταλί, Avida Dollars (σε ελεύθερη μετάφραση άπληστος για δολάρια) ασκώντας κριτική στο αμιγώς εμπορικό πνεύμα που κατά τη γνώμη των υπερρεαλιστών είχε αναπτύξει ο Νταλί.

Με το ξέσπασμα του πολέμου στην Ευρώπη, ο Νταλί μαζί με την Γκαλά, εγκαθίσταται στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1940 όπου και θα ζήσει για τα επόμενα οκτώ χρόνια. To 1941 εργάζεται για την Walt Disney πάνω στη δημιουργία ενός κινούμενου σχεδίου (το Destino) αλλά μόνο 15 δευτερόλεπτα παρουσιάζονται ολοκληρωμένα πέντε χρόνια αργότερα. Το 1942 δημοσιεύεται και η αυτοβιογραφία του The Secret Life of Salvador Dali (Η κρυφή ζωή του Σαλβαδόρ Νταλί).

Εκκεντρικός, πολυτάλαντος, ιδιοφυής, συνεργάστηκε με πληθώρα αξιόλογων φωτογράφων: Man Ray, Mark Lacroix, Eric Schaal, Cecil Beaton, Don Quixote, περισσότερο όμως με τον Philippe Halsman με τον οποίο κράτησαν μία συνεργασία- φιλία 30 χρόνων. Ο Νταλί είχε επηρεαστεί από τις ρίψεις των ατομικών βομβών (1945) και άρχισε να ασχολείται με την πυρηνική φυσική, το άτομο έγινε εμμονή του. Από κοινού Νταλί -Χαλσμαν αποφάσισαν να κάνουν ένα ενδιαφέρον σουρεαλιστικό εγχείρημα ,μια φωτογραφία βασισμένη στον πίνακα LEDA ATOMICA (που «διασκευάζει»τον Ελληνικό μύθο τής Λήδας και του Δία ) που να παρουσιάζει τον Νταλί να ζωγραφίζει καθώς ίπταται μαζί με 3 γάτες 1 καρέκλα και νερό. Χρειάστηκαν περίπου 26 λήψεις, 4 βοηθοί, η κα Χάλσμαν, 3 γάτες και αρκετές ώρες στο στούντιο. Δεν σταμάτησαν έως ότου και οι δύο να μείνουν ευχαριστημένοι, η επιμονή αυτή τους δικαίωσε ,το αποτέλεσμα ήταν αριστοτεχνικό είχαν δημιουργήσει μια διαχρονικά σουρεαλιστική φωτογραφία με τ’όνομα Dali’s Atomicus.

Πέρα από τις διάφορες συνεργασίες που είχαν για αφίσες εκθέσεων, περιοδικά, σουρεαλιστικές εκδόσεις, η πιο ολοκληρωμένη ήταν η δημιουργία μιας σειράς φωτογραφιών που εκδόθηκαν ως λεύκωμα , μια σπουδή στο πιο χαρακτηριστικό εξωτερικό χάρισμα του Νταλί (Dali’s mustache). Το θέμα ήταν το μουστάκι του και είχε μορφή φωτογραφικής συνέντευξης του Χάλσμαν στον Νταλί . Άκρως σουρεαλιστικές εικόνες. Ο δυναμικός και έξυπνος διάλογος μεταξύ τους καθώς και όλο το παρασκήνιο (back pages) των φωτογραφήσεων είναι αρκετά ενδιαφέροντα. Το αποτέλεσμα σε κάνει να αναρωτιέσαι αν είναι αυτοί «τρελοί» ή είσαι εσύ πού αγόρασες το βιβλίο τος!

      «Του Νταλί του αρέσει να τον φωτογραφίζω, διότι δεν τον ενδιαφέρουν οι φωτογραφίες που απλά αναπαράγουν (αναπαριστούν) την πραγματικότητα. Ακόμα και στις φωτογραφίες, του αρέσει να είναι «εκτός» πραγματικότητας! Αυτό είναι σουρεαλιστικό!» Φιλίπε Χάλσμαν

Μετά την παραμονή του στην Αμερική, περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Ισπανία. Το γεγονός αυτό σε συνδυασμό με την δικτατορία του Φράνκο, προκαλεί δυσμενή σχόλια, τα οποία επεκτείνονται συχνά και στα καλλιτεχνικά του έργα. Την περίοδο 1960 – 1974 εργάστηκε σχεδόν αποκλειστικά για την δημιουργία του Θεάτρου-Μουσείου Γκαλά-Σαλβαντόρ Νταλί στο Φιγκέρες.

Ο Νταλί πέθανε δέκα χρόνια αργότερα από τον Χάλσμαν με φανερά προβλήματα υγείας και επικοινωνίας ,με την ιδέα της αθανασίας σφηνωμένη στο μυαλό του.

Source: http://www.fotoart.gr/arthra/index.htm , wikipedia

2. O πολύ κοντός άνθρωπος. Π.χ. - Με μισό μέτρο ύφασμα ράβει κουστουμάκι, η πινέζα!

Οι πληθυσμοί των Ρουμέων (από τον Ρουμ) της Ταυρικής ανήκουν στους παλαιότερους κατοίκους της Κριμαίας και είναι βέβαιο ότι προϋπήρχαν των Τατάρων και των Καραϊτών, που το νεοσύστατο Ουκρανικό κράτος ανεγνώρισε ως μόνες «γηγενείς εθνότητες», μάλλον λόγω της ολιγωρίας των ελληνικών κυβερνήσεων οι οποίες, μετά το 1991, δε ζήτησαν ανάλογη μεταχείριση και για τους ντόπιους Μαριουπολίτες Έλληνες. Γνωστή είναι η έξοδος των ελληνόφωνων (Ρουμέων) και ταταρόφωνων (Ουρούμ)^[1] ορθοδόξων το 1778, όταν ο θρησκευτικός τους εθνάρχης ([μιλέτ]] μπασί) μητροπολίτης Γοτθίας και Καφά, Ιγνάντιος Γκοζαδίνος (από τη νήσο Τζια) τους οδήγησε στα μέρη της Μαριούπολης, όπου τους εγκατέστησε με αυτοκρατορικό ουκάζιο η Αικατερίνη η Μεγάλη.

Όταν ο P.S. Pallas έκανε το 1793-1794, με εντολή της Μεγάλης Αικατερίνης, την επιστημονική καταγραφή της Ταυρικής χερσονήσου διαπίστωσε ότι σε όλη την νότια παραλιακή ζώνη τα ίχνη της μακρόχρονης παρουσίας των Ελλήνων ήταν καταφανεί τόσο στους άδειους οικισμούς τους όσο και στις καλλιέργειες. Από τις περιγραφές του γερμανού αυτού επιστήμονα, που αποτελούν πάντα πολύτιμη πηγή για την ιστορία της Κριμαίας στο τέλος του 18ου αιώνα, απομονώσαμε το τοπωνυμικό των ελληνικών χωριών, πολλά από τα οποία ξανακτίστηκαν στη περιοχή της Μαριούπολης, στο Ντονιέσκ, στα παράλια της «Χρυσής Μαιωτίδας^[2]» όπου υπάρχουν μέχρι σήμερα.^[3]

Ο Πάλλας αναφέρει σχετικά:^[4]

«Ο πληθυσμός της Κριμαίας έφτανε προηγουμένως τουλάχιστον το μισό εκατομμύριο. Η πρώτη πληθυσμιακή μείωση έγινε το 1778, όταν σαν επακόλουθο της ειρήνης που σύναψε η Ρωσία με την Τουρκία, πάνω από τριάντα χιλιάδες χριστιανοί, τόσο Έλληνες όσο και Αρμένιοι που ήσαν προηγουμένων εγκατεστημένοι στην Κριμαϊκή Ταρταρία (Crim Tartary), μεταφέρθηκαν στις περιοχές που βρίσκονται ανάμεσα στους ποταμούς Ντον και Μπέρντα, προς την Θάλασσα Αζόφ. Ακόμα μεγαλύτερη ήταν η έξοδος των Τάταρων, ευθύς ως η Ρωσία ανέλαβε την κατοχή της Κριμαίας, στη διάρκεια των ετών 1785-1788^[5] [...]

»Έτσι, το 1783, όταν έγινε απογραφή πληθυσμού σε όλη την (Ρωσική) Αυτοκρατορία (διαπιστώθηκε ότι) κατοικούσαν σε όλη την περιφέρεια του τότε κυβερνείου, ή oblast της Ταυρίδας, μόνο 85.805 άντρες και 71.328 γυναίκες, ήτοι συνολικά 157.125 άτομα όλων των ηλικιών.»

Μεταξύ των κατοίκων αυτών μαθαίνουμε, από τα στοιχεία που παραθέτει ο Πάλλας, ότι περιλαμβάνονταν 1.751 Έλληνες του «αλβανικού λόχου» (1.165 άντρες και 586 γυναίκες) οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του Μπαλουκλαβά (Balaklava) και διαχέονταν εμπορευόμενοι στα κυριότερα αστικά κέντρα της χερσονήσου, όπως και 3.659 (1.987 άντρες και 1.672 γυναίκες) έποικοι που εγκατέστησαν οι ευγενείς στις νέες κτηματικές τους περιουσίες. Από διάφορες άλλες, επί μέρους, αναφορές του Πάλλας, προκύπτει ότι πολλοί από τους έποικους αυτούς ήταν γηγενείς Ρουμέοι που ζήτησαν να επανέλθουν στους παραθαλάσσιους πατρογονικούς τους οικισμούς και ορισμένοι ευγενείς τους το επέτρεψαν, επειδή γνώριζαν να καλλιεργούν τα αμπέλια και τα ελαιόδεντρα.

Να σημειωθεί ότι σημαντικό ρόλο στην οργάνωση της ζωής των ελληνικών παροικιών της Ρωσίας έπαιξαν, από πολύ νωρίς, ο Ευγένιος Βούλγαρης (1716-1806) και ο Νικηφόρος Θεοτόκης (1731-1800).

Ο Ευγένιος Βούλγαρης δέχεται το 1772 πρόσκληση της Μεγάλης Αικατερίνης και τον βρίσκουμε βιβλιοθηκάριο στην Πετρούπολη. Όταν τελειώνει ο ρωσοτουρκικός πόλεμος το 1774 χειροτονείται αρχιεπίσκοπος «Σκλαβενίου και Χερσώνος». Το 1779 ο Βούλγαρης παραιτείται από το αρχιεπισκοπικό αξίωμα και επιστρέφει στην Πετρούπολη. Το 1801 αποχωρεί στο μοναστήρι του Αγίου Αλεξάνδρου Νιέφσκι. Με τη σειρά του ο Θεοτόκης που διαδέχεται τον Ευγένιο Βούλγαρη στην αρχιεπισκοπή «Σκλαβενίου και Χερσώνος» το 1779, περνάει, επτά χρόνια αργότερα το 1786 στην αρχιεπισκοπή «Αστραχανίου» στις εκβολές του Βόλγα, όπου ήδη ζούσε εκεί ένας σημαντικός αριθμός Ελλήνων. Στο Αστραχάν θα υπηρετήσει μέχρι το 1792 οπότε, σε ηλικία 61 ετών, παραιτείται και αποσύρεται σε μοναστήρι της Μόσχας.

Αναφορικά με τις ελληνικές κοινότητες της Ρωσίας, παραγνωρισμένο (μέχρι το 1992!) τμήμα των οποίων είναι οι Έλληνες της Κριμαίας, σημειώνουμε ότι ένα χρόνο μετά τη συνθήκη ειρήνης του Κιουτσούκ-Καϊναρτζή, το 1775, και σε αντιπαράθεση με το Φανάρι, ο Νικηφόρος Θεοτόκης συμβούλευε τους Έλληνες να μετοικήσουν στη Ρωσία.

«… η κραταιοτάτη και ευρυχωροτάτη των Ρώσων Αυτοκρατορία υπτίαις χερσί και πατρικαίς αγκάλαις πάντας τους ορθοδόξους υποδέχεται, έκαστον αναλόγως κυβερνώσα τε και τιμούσα και προβιβάζουσα, κατά την αυτού κατάστασιν και ικανότητα.^[6]»

Θεωρείται, από τους ιστορικούς, ότι με τις παραινέσεις του αυτές υπηρετούσε τη Ρωσική προπαγάνδα η οποία, στα τέλη του 18ου αιώνα είχε δημιουργήσει ένα ευνοϊκό κλίμα για μετανάστευση στη Νότια Ρωσία. Ήταν μάλιστα σε τέτοιο βαθμό διαδεδομένη αυτή η προπαγάνδα που η λαίδη Craven αναρωτήθηκε στην αλληλογραφία της το 1786,^[7] γιατί οι εύποροι Ρωμιοί της Κωνσταντινούπολης ανέχονταν ακόμα την οθωμανική καταπίεση και δεν πήγαιναν να ζήσουν στην ομόθρησκό τους Ρωσία.

Οι τσαρικές αρχές έδιναν, μάλιστα, στους μετανάστες που έρχονταν να εγκατασταθούν στις «νέες κτήσεις» της Ρωσίας σιτάρι για ένα χρόνο, ένα άλογο, μια αγελάδα, δυο βόδια για το όργωμα, πέντε αργυρά ρούβλια και δέκα χρόνια εξαίρεση από τη φορολογία. Υπολογίζεται ότι στην περίοδο 1829-1882 μετανάστευσαν, εκμεταλλευόμενοι τις διατάξεις αυτές περί τους 150.000 Έλληνες κυρίως εποχικοί εργάτες της γης, κτίστες και βιοτέχνες από τον Ανατολικό Πόντο. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 1915 ένας ανάλογος αριθμός Ελλήνων πήγαινε στα σχολεία της Ρωσίας. Η πολιτική αυτή έφερε σημαντικό αριθμό Ελλήνων του Πόντου, του Αρχιπελάγους και της κυρίως Ελλάδος στις περιοχές της Νότιας Ρωσίας. Οι μετανάστες αυτοί ανέδειξαν, μέχρι το 1918, ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες αλλά δε συνδέθηκαν με τους γηγενείς Έλληνες της Μαριούπολης ένα τμήμα των οποίων διατηρεί, μέχρι σήμερα, την ιδιαίτερη του ελληνική διάλεκτο, ενώ ένα άλλο μιλάει ένα τουρκο-ταταρικό ιδίωμα που χρονολογείται από τον 13ο αιώνα.

Υποσημειώσεις

Η εξέλιξη από τότε στον χώρο της φωτογραφίας ήταν τεράστια αρκεί να αναφέρουμε ότι η πρώτη φωτογραφία τραβήχτηκε με μια  φωτογραφική μηχανή που ζύγιζε γύρω στα 20 κιλά και χρειάστηκαν 8 περίπου ώρες για να αποτυπωθεί η εικόνα.

1816: Ο Niepce παίρνει τις πρώτες πειραματικές φωτογραφίες αντικειμένων, χωρίς φωτογραφική μηχανή. Είναι βραχύβιες, καθόσον δεν μπορεί να τις σταθεροποιήσει.

1826: Ο Niepce είναι ο πρώτος που κατορθώνει να καταγράψει εικόνες με τη βοήθεια του ηλιακού φωτός και να τις διατηρήσει. Η πρώτη στην ιστορία φωτογραφία του χρειάστηκε χρόνο έκθεσης οκτώ ωρών. Η μέθοδός του ονομάστηκε «ηλιογραφία».

1829: Ο Niepce και ο Daguerre υπογράφουν ένα συμβόλαιο συνεργασίας και αρχίζουν να ενημερώνουν ο ένας τον άλλο για την πρόοδό τους στη φωτογραφία.