.Η μετακίνηση αυτή έγινε στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus+ KA1 (Διαπίστευση Erasmus+), το οποίο έχει εγκριθεί από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (Αρ. έγκρισης 2025-1-EL01-KA121-ADU-000333571) με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στα πλαίσια του σχεδίου Διαπίστευσης Erasmus+, τα μέλη της Παιδαγωγικής Ομάδας του ΚΠΕ Βάμου συμμετέχουν σε Σεμινάρια (Δομημένους Κύκλους Μαθημάτων) σε ευρωπαϊκές χώρες.

Στο Παρίσι  της Γαλλίας, το Σεμινάριο οργανώθηκε από το φορέα Europass Academy France και είχε θέμα «Μάθηση βασισμένη σε Σχέδια Εργασίας ( Project Based Learning-PBL) σε μουσεία και χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς», Συμμετείχαν εκπαιδευτικοί από την Ελλάδα, την Εσθονία και την Λιθουανία.

Ειδικότερα, με τη συμμετοχή μας στη δραστηριότητα κινητικότητας πετύχαμε τους μαθησιακούς στόχους που τέθηκαν εξαρχής:

ü  : Κατανόηση του ευρέος φάσματος εφαρμογών της PBL σε Σχέδια Εργασίας που αφορούν μουσεία και χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς (συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών τους αρχείων)

ü  Σχεδιασμός και εφαρμογή στρατηγικών PBL στην τάξη

ü  : Τρόποι ενίσχυσης του κινήτρου των μαθητών μέσω της ομαδικής εργασίας, της δημιουργικής μάθησης και της μάθησης που βασίζεται στη διερεύνηση

ü  Καθοδήγηση των μαθητών στην ερμηνεία χώρων πολιτιστικής κληρονομιάς για την ενίσχυση των δεξιοτήτων οπτικής και κριτικής σκέψης

ü  Οργάνωση ελκυστικών και βιωματικών πολιτιστικών επισκέψεων μέσω της PBL

Παρακολουθήσαμε επίσης διαλέξεις και υλοποιήσαμε εργαστήρια, στις ακόλουθες θεματικές:

• Εισαγωγή στη Μάθηση βάσει Σχεδίων Εργασίας (Project-Based Learning), τη Μάθηση βάσει Δραστηριοτήτων (Task-Based Learning) και τη Μάθηση βάσει Διερεύνησης (Inquiry-Based Learning)·
• Εισαγωγή στην πολιτική της ΕΕ για την πολιτιστική κληρονομιά, ώστε να γίνει καλύτερα κατανοητό πώς και γιατί η Μάθηση βάσει Σχεδίων Εργασίας (PBL) λειτουργεί αποτελεσματικά σε πολιτιστικά έργα.

• Η δοµή της Μάθησης βάσει Σχεδίου Εργασίας (Project-Based Learning): Σχεδιασμός, Υλοποίηση και Αξιολόγηση·
• Η Μάθηση βάσει Σχεδίου Εργασίας και Μάθηση βάσει Δραστηριοτήτων στα μουσεία: χρήσιμες στρατηγικές για τον εμπλουτισμό των σχολικών προγραμμάτων και των πολιτιστικών επισκέψεων. Παρουσίαση καινοτόμων τρόπων αξιοποίησης των μουσείων και χώρων πολιτισμού, των ψηφιακών τους συλλογών και των κοινωνικών δικτύων ως καινοτόμα και συμπεριληπτικά παιδαγωγικά εργαλεία.

Ενίσχυση της κριτικής σκέψης, της δημιουργικότητας, της δημιουργίας ομάδας και της ενεργού συμμετοχής των εκπαιδευομένων, μέσω αυθεντικών μαθησιακών εμπειριών.

Βέβαια, κατά τη διάρκεια της μετακίνησης πραγματοποιήθηκαν επισκέψεις  – ξεναγήσεις – δράσεις προσανατολισμού και πληροφορίες για τον χώρο και την πόλη και Πολιτιστικές δραστηριότητες στο Παρίσι.

Το Παρίσι (γαλλικά: Paris)  γνωστό και ως η Πόλη του φωτός (Ville Lumière), Ιλ-ντε-Φρανς (Île-de-France) και μία από τις ιστορικότερες πόλεις της Ευρώπης. Η μητροπολιτική περιοχή του Παρισιού περιλαμβάνει την πόλη και τα περίχωρά της και βρίσκεται σε ένα λεκανοπέδιο. Είναι μία από τις μεγαλύτερες πόλεις της Ευρώπης και του κόσμου. Επιπλέον είναι η πολιτιστική και οικονομική πρωτεύουσα της Γαλλίας, το σημαντικότερο κομβικό σημείο της και έδρα πολλών διεθνών οργανισμών, όπως της UNESCO. Διάσημο για τα εμβληματικά αξιοθέατα όπως ο Πύργος του Άιφελ, ο Καθεδρικός Ναός της Παναγίας των Παρισίων και η Αψίδα του Θριάμβου, η Βασιλική της Ιερής Καρδιάς (Basilica Sacre Coeur), και η πλατεία Τερτρ, στη Μονμάρτη…  Το Παρίσι φιλοξενεί επίσης απίστευτες μουσειακές γκαλερί για τις οποίες όλοι έχουν ακούσει τουλάχιστον μία φορά, όπως το Μουσείο του Λούβρου και το Μουσείο Orsay. Η γαλλική κουζίνα, επίσης, μαζί με την ελληνική και την ιαπωνική αποτελούν τις αγαπημένες και πιο πλούσιες γαστρονομικές προτάσεις στον κόσμο.

Με την συμμετοχή μας, επιτεύχθηκε ο Στόχος της εμπειρίας κινητικότητας που ήταν να  μας εφοδιάσει με γνώσεις και δεξιότητες αναγκαίες σχετικά με  την εφαρμογή των Σχεδίων Εργασίας (PBL) για την εκπαίδευση σε μουσεία και χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς

Η συμμετοχή σε προγράμματα Erasmus+ αποτελεί μια μοναδική εκπαιδευτική και πολιτιστική εμπειρία που προωθεί την ειρηνική συνύπαρξη και αλληλοκατανόηση και βοηθάει στη βελτίωση της εκπαιδευτικής μας πρακτικής, ανοίγοντάς μας παράλληλα νέους ορίζοντες.

Συγκεκριμένα, η κινητικότητα αφορούσε τη συμμετοχή στο επιμορφωτικό σεμινάριο με τίτλο «Βιωματική Μάθηση με την Υποστήριξη της Τεχνητής Νοημοσύνης στη Βουδαπέστη μέσα από την Ιστορία, τον Πολιτισμό και τη Φύση», το οποίο διοργανώθηκε από τη Babilon Academy και πραγματοποιήθηκε στη Βουδαπέστη από 6 έως 10 Ιουλίου 2026.

Στο επιμορφωτικό σεμινάριο συμμετείχε η Ελένη Δεσποτίδου, μέλος της Παιδαγωγικής Ομάδας του Κέντρου Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ) Βάμου. Η συμμετοχή στη συγκεκριμένη δράση αποτέλεσε αφορμή για την αξιοποίηση των γνώσεων, των εμπειριών και των εκπαιδευτικών πρακτικών που αποκτήθηκαν, με έμφαση στη βιωματική μάθηση, την αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης και τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την ιστορία, τον πολιτισμό και το φυσικό περιβάλλον.

ΦΥΛΛΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Δημιουργία τραγουδιού με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης

Το συγκεκριμένο φύλλο εργασίας μπορεί να αξιοποιηθεί σε οποιοδήποτε γνωστικό αντικείμενο και έχει ως στόχο να μετατρέψει ένα ερέθισμα σε δημιουργικό κείμενο και, στη συνέχεια, σε τραγούδι με τη βοήθεια εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης (ΑΙ).

Βήμα 1: Καταγραφή του ερεθίσματος

Κάθε μαθητής/τρια καταγράφει λέξεις, φράσεις ή σύντομες ιδέες που συνδέονται με ένα ερέθισμα. Το ερέθισμα μπορεί να είναι:

• κάτι που βλέπει, ακούει ή μυρίζει,
• ένα έργο τέχνης,
• ένα τοπίο,
• ένα γεγονός ή μια εμπειρία,
• ένα μουσικό κομμάτι,
• ένα μουσικό κομμάτι ενορχηστρωμένο με διαφορετικό τρόπο,
• ένα κείμενο ή τραγούδι στη μητρική ή σε μια μη μητρική γλώσσα,
• ή οτιδήποτε άλλο του προκαλεί σκέψεις, συναισθήματα και συνειρμούς.

Στόχος είναι να καταγράψει αυθόρμητα λέξεις και φράσεις χωρίς να ανησυχεί αρχικά για τη σύνδεση ή τη σειρά τους.

Βήμα 2: Δημιουργία μιας σύντομης νουβέλας

Στη συνέχεια, ο/η μαθητής/τρια ζητά από ένα εργαλείο ΑΙ (chat gpt, gemini κ.α.) να δημιουργήσει μια νουβέλα διάρκειας περίπου ενός λεπτού, χρησιμοποιώντας ως αφετηρία τις λέξεις και τις φράσεις που έχει καταγράψει.

Το ζητούμενο μπορεί να διατυπωθεί με τρόπο που να περιγράφει το ύφος, την ατμόσφαιρα ή το συναίσθημα που επιθυμεί να αποδώσει.

Βήμα 3: Έλεγχος και μετατροπή σε στίχους

Ο/Η μαθητής/τρια διαβάζει και αξιολογεί το αποτέλεσμα.

• Εάν το αποτέλεσμα τον/την εκφράζει, ζητά από το ΑΙ να μετατρέψει τη νουβέλα σε στίχους τραγουδιού.
• Εάν δεν τον/την εκφράζει, επαναδιατυπώνει το αίτημά του/της, παρέχοντας περισσότερες πληροφορίες και διευκρινίζοντας καλύτερα το επιθυμητό ύφος, θέμα, συναίσθημα ή περιεχόμενο.

Η διαδικασία μπορεί να επαναληφθεί όσες φορές χρειάζεται, καθώς στόχος δεν είναι απλώς η παραγωγή ενός κειμένου, αλλά η σταδιακή διαμόρφωσή του σύμφωνα με τις δημιουργικές επιλογές του/της μαθητή/τριας.

Βήμα 4: Δημιουργία του τραγουδιού με το Suno

Στη συνέχεια, ο/η μαθητής/τρια αξιοποιεί το δωρεάν πρόγραμμα Suno για να μετατρέψει τους στίχους σε τραγούδι.

Ακολουθεί τα παρακάτω βήματα:

1. Create / Δημιουργώ
2. Simple / Απλός
3. Styles / Στυλ: Επιλέγει το μουσικό είδος ή τα μουσικά είδη που ταιριάζουν στο τραγούδι, π.χ. soft rap, dreamy soul, pop, rock, jazz κ.ά.
4. Lyrics / Στίχοι: Επικολλά ή εισάγει τους στίχους που έχει δημιουργήσει.
5. Create / Δημιουργώ: Ξεκινά τη διαδικασία δημιουργίας του τραγουδιού.

Τελικός στόχος

Η δραστηριότητα ακολουθεί μια δημιουργική διαδρομή:

Ερέθισμα → Λέξεις και φράσεις → Νουβέλα → Στίχοι → Μουσικό ύφος → Τραγούδι

Με αυτόν τον τρόπο, ο/η μαθητής/τρια δεν λειτουργεί απλώς ως αποδέκτης ενός προϊόντος που δημιουργεί η ΑΙ, αλλά ως δημιουργός και επιμελητής, παίρνοντας αποφάσεις, αξιολογώντας τα αποτελέσματα και αναδιαμορφώνοντας το τελικό προϊόν.

Υποσημείωση: Το Suno προσφέρει πολλές περισσότερες δυνατότητες από την απλή δημιουργία ενός τραγουδιού από στίχους. Οι μαθητές/τριες ενθαρρύνονται να εξερευνήσουν το περιβάλλον και τις διαθέσιμες λειτουργίες του, να πειραματιστούν με διαφορετικά μουσικά είδη, φωνές, ενορχηστρώσεις και μουσικά χαρακτηριστικά και να αξιοποιήσουν δημιουργικά τις δυνατότητες που θα ανακαλύψουν. Στόχος είναι να πειραματιστούν, να συγκρίνουν διαφορετικά αποτελέσματα και να επιλέξουν εκείνα που ανταποκρίνονται καλύτερα στην αρχική τους ιδέα.

Γύρω από αυτές τις θεματικές οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν πολλά και διαφορετικά
εργαστήρια και ομιλίες,ώστε να εμπλουτίσουν τα προγράμματα των ΚΕΠΕΑ με τις νεότερες
προσεγγίσεις και υλικό πάνω στην περιβαλλοντική και υπαίθρια εκπαίδευση. Ενδεικτικά θέματα
εργαστηρίων που παρακολούθησε η ομάδα ήταν:

• ΄΄Wild Pedagogies» (Άγριες Παιδαγωγικές)
• «Fun Learning goes Outdoors΄΄ (Διασκεδαστική Μάθηση στην Ύπαιθρο)
• «Literary Forest Walk» (Λογοτεχνικός Περίπατος στο Δάσος)
• «Benefits of Outdoor Education in Various Educational Settings» (Οφέλη της Υπαίθριας Εκπαίδευσης σε διάφορα περιβάλλοντα)
• «Phenomenon Based Learning-Mini Projects in the Forest» (Μάθηση που βασίζεται στα Φαινόμενα – Μίνι Σχέδια Δράσης στο Δάσος)
• Visit and workshops at the Hyytiälä Forest Station of the University of Helsinki (Επίσκεψη και εργαστήρια στο Δασικό Σταθμό Hyytiälä του Πανεπιστημιου του Ελσίνκι.

• και πολλά άλλα.

Οι συμμετέχοντες έλαβαν εκπαιδευτικό υλικό, ήρθαν σε επαφή με την παιδαγωγική προσέγγιση
της υπαίθριας εκπαίδευσης στο φινλανδικό εκπαιδευτικό σύστημα και τις ανάλογες προκλήσεις
της μάθησης έξω από τα στενά όρια της σχολικής τάξης αλλά και τα πολλαπλά της οφέλη,κάτι
που σχετίζεται άμεσα με τους στόχους των Κέντρων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και στην
Ελλάδα. Επιπλέον υπήρξε η ευκαιρία για γνωριμία και συζήτηση με παιδαγωγούς και
επιστήμονες με αντικείμενο τη μελλοντική συνεργασία στα πλαίσια του Erasmus+.

Υπάρχουν πολλοί τρόποι και μορφές παιχνιδιού που μπορούμε να εντάξουμε σε μαθησιακές δραστηριότητες:

• Επιτραπέζια παιχνίδια: Το Κέντρο Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (ΚΕΠΕΑ) Βάμου για παράδειγμα έχει δημιουργήσει τέτοιο παιχνίδι για το νερό.

• Παιχνίδια κατασκευών όπως πχ Lego: Τέτοια παιχνίδια μπορούν να αξιοποιηθούν για να δημιουργούν οι εκπαιδευόμενοι, μικροί και μεγάλοι, εικόνες του κόσμου όπως είναι και όπως θα πρότειναν να γίνει, καλλιεργώντας την κριτική σκέψη και την ιδέα ότι ο κόσμος αλλάζει, μπορούμε να τον αλλάζουμε, να τον κάνουμε καλύτερο, να εντοπίζουμε προβλήματα και να αναζητούμε λύσεις. Μια τέτοια δραστηριότητα που κάναμε σε Σεμινάριο Erasmus+ πχ ήταν “Φτιάξτε την τάξη σας όπως είναι σήμερα” και μετά, “Φτιάξτε τώρα την τάξη σας όπως θα θέλατε να είναι”. Ήταν εντυπωσιακό ότι όλοι οι ενήλικες, εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν έφτιαξαν σχολικές τάξεις με έλλειψη χώρου και στη δραστηριότητα “πώς θα θέλατε να είναι” έφτιαξαν τάξεις με περισσότερο ελεύθερο χώρο και πράσινο, φυτά μέσα κι έξω από την τάξη.

• Παιχνίδια με κάρτες: Ένα παιχνίδι που χρησιμοποιεί το ΚΕΠΕΑ Βάμου στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα για το Νερό είναι να μοιράζονται κάρτες με εικόνες ζώων και φυτών πχ της λίμνης μία σε κάθε εκπαιδευόμενο. Οι εκπαιδευόμενοι κινούνται ελεύθερα στο χώρο και με το σύνθημα του εκπαιδευτή – συντονιστή (πχ παλαμάκια) σταματάνε και συστήνονται στον/στην διπλανό/ή της και δείχνει ο/η ένας/μία στον/στην άλλο/η την εικόνα με το ζώο ή φυτό που έχει. Έτσι συνδυάζεται η γνωριμία μεταξύ τους, η εκμάθηση ζώων και φυτών της λίμνης και η κίνηση.

• Παιχνίδια κίνησης: Ένα τέτοιο παιχνίδι εφαρμόζει η Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τη Θάλασσα σε συνεργασία με το ΚΕΠΕΑ Βάμου με τους εκπαιδευόμενους να κινούνται σε διαφορετικές θέσεις μέσα ή έξω από την τάξη, όπου υπάρχει η εικόνα ενός θαλάσσιου ζώου, όταν ακούσουν τον ήχο της φωνής του.

• Κυνήγι θησαυρού: Στη διάρκεια πχ του εκπαιδευτικού προγράμματος για την Παλιά Πόλη του ΚΕΠΕΑ Βάμου, οι εκπαιδευόμενοι με οδηγίες και χάρτες αναζητούν μνημεία της Παλιάς Πόλης των Χανίων, μαθαίνοντας έτσι για την Τοπική Ιστορία, τα μνημεία και το δομημένο περιβάλλον της πόλης μέσα από κίνηση, έρευνα και ανακάλυψη.

• Παιχνίδια γνωριμίας: Υπάρχουν πολλά και αρκετά διασκεδαστικά. Ένα παράδειγμα είναι να σταθούν οι εκπαιδευόμενοι σε κύκλο στο δάσος ή σε ένα πάρκο και να συστηθούν λέγοντας ο/η καθένας/μία το όνομά του/της και ένα ζώο ή φυτό που αρχίζει από το ίδιο γράμμα. “Είμαι η Μαρία η μέλισσα!”. Έτσι γνωρίζονται, παρατηρούν και μαθαίνουν ζώα και φυτά που τους περιβάλλουν κι εμπλουτίζουν το λεξιλόγιό τους με ένα παιχνίδι.

• Υπαίθρια παιχνίδια στη φύση ή στην πόλη: Οι εκπαιδευόμενοι σε ομάδες πχ μπορούν να αναλάβουν την υλοποίηση διαφόρων δραστηριοτήτων σε υπαίθριο χώρο (πχ φτιάξτε μια πυραμίδα και υλικά από τη φύση, βρείτε κάτι στρογγυλό, κάντε συλλογή πεσμένων φύλλων ή καρπών, φτιάξτε ένα σπιτάκι με υλικά από τη φύση χωρίς να κόψετε τίποτα κοκ). Κινούνται έτσι στην ύπαιθρο, εξερευνούν, παρατηρούν το περιβάλλον και μαθαίνουν γι’ αυτ

• Διαδικτυακά παιχνίδια και παιχνίδια σε υπολογιστή ή τάμπλετ: Οι εκπαιδευόμενοι μπρούν να μάθουν για την υγιεινή διατροφή, τα βιολογικά προϊόντα και την κρητική διατροφή παίζοντας στο διαδίκτυο “Το φιδάκι της διατροφής” που έχει δημιουργήσει το ΚΕΠΕΑ Βάμου (είναι διαθέσιμο ελεύθερα στο διαδίκτυο μέσα από τα ιστολόγιά του).

• Κουκλοθέατρο: Μπορούμε να μαθαίνουμε μέσα από το κουκλοθέατρο για το πρόβλημα των Απορριμμάτων, τη Μείωση, Επαναχρησιμοποίηση και Ανακύκλωση, όπως γίνεται για μικρότερα παιδιά με κούκλες από υλικά επαναχρησιμοποίησης από το ΚΕΠΕΑ Βάμου. Παραδοσιακά βέβαια, το κουκλοθέατρο και το θέατρο σκιών ήταν διασκέδαση και τρόπος μάθησης για όλες τις ηλικίες κι όχι μόνο για παιδιά.

• Θεατρικό παιχνίδι: Η δραματοποίηση ενός μύθου, το θεατρικό παιχνίδι και το παιχνίδι ρόλων. Για παράδειγμα, οι εκπαιδευόμενοι αναλαμβάνουν ο καθένας το ρόλο κάποιου που έχει σχέση με μια ακτή -ενός επισκέπτη, ενός επιχειρηματία, κατοίκου, ζώου, φυτού κοκ. Μπαίνουν έτσι στο πετσί του ρόλου και κατανοούν τα κίνητρα και τους προβληματισμούς όλων όσοι εμπλέκονται. Προκαλείται έτσι συζήτηση και προβληματισμός για τον τρόπο διαχείρισης των ακτών.

Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά. Υπάρχουν άπειροι τρόποι να εντάξουμε το παιχνίδι σε εκπαιδευτικές δραστηριότητες και να γίνει έτσι το μάθημα πιο διασκεδαστικό, με ενεργό συμμετοχή των εκπαιδευόμενων, η εκπαίδευση να μετατραπεί σε βιωματική μάθηση που μένει.

Αφορμή γι’ αυτό το κείμενο ήταν η συμμετοχή σε Σεμινάριο με θέμα «Εισάγοντας τη Βιωσιμότητα μέσα από Μάθηση βασισμένη στο Παιχνίδι και Παιχνιδοποίηση» στη Λισαβόνα της Πορτογαλίας, από τις 18 έως τις 23 Μαΐου 2026. Η μετακίνηση αυτή έγινε στα πλαίσια του προγράμματος Erasmus+ KA1 (Διαπίστευση Erasmus+), το οποίο έχει εγκριθεί από το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (Αρ. Έγκρισης 2025-1-EL01-KA121-ADU-000333571) με τη συγχρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το φετινό Σεμινάριο έχει ως επιπλέον θέμα την Υπαίθρια Εκπαίδευση, με αφορμή και τη Διεθνή Ημέρα Υπαίθριας Εκπαίδευσης (Outdoor Classroom Day) που είναι στις 5 Νοεμβρίου.

Η συνεργασία του ΚΕΠΕΑ Βάμου με το Κέντρο Κοινότητας Δήμου Αποκορώνου εντάσσεται στο πλαίσιο δράσεων πρόληψης, ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και ενδυνάμωσης της τοπικής κοινότητας, καθώς και της δικτύωσης και συνεργασίας μεταξύ τοπικών υπηρεσιών και φορέων.

Η υποστήριξη της εκπαιδευτικής κοινότητας μέσα από βιωματικές προσεγγίσεις που ενισχύουν την ψυχοκοινωνική ευεξία, τη σύνδεση με το φυσικό περιβάλλον και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά, καθώς οι εκπαιδευτικοί μεταφέρουν σχετικές εμπειρίες και εργαλεία στο σχολικό περιβάλλον και στους μαθητές τους.

Σκοπός του Σεμιναρίου είναι η στήριξη των εκπαιδευτικών που σχεδιάζουν προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και Σχολικών Δραστηριοτήτων καθώς και δραστηριότητες που εντάσσονται στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων. Στόχοι είναι η γνωριμία τους με τα εκπαιδευτικά προγράμματα και διαδικτυακά εργαλεία του ΚΕΠΕΑ Βάμου, η απόκτηση γνώσεων, στάσεων και δεξιοτήτων που προωθούν την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και την Εκπαίδευση για την Αειφορία στα σχολεία.

Θα δοθεί Βεβαίωση παρακολούθησης.

ΠΡΟΣΩΡΙΝΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 

Παρασκευή 06 Νοεμβρίου 2026

Χώρος: ΚΕΠΕΑ/ΚΠΕ Βάμου, Κεφαλάς Αποκορώνου

17.45 – 18.00:   Προσέλευση – Εγγραφές.

18.00 – 18.15:   Παιχνίδι γνωριμίας, Π.Ο. ΚΕΠΕΑ Βάμου

18.15 – 18.50:  Παρουσίαση εκπαιδευτικών προγραμμάτων και δικτύων του ΚΕΠΕΑ/ΚΠΕ Βάμου καθώς και προγραμμάτων Erasmus+, Π.Ο. ΚΕΠΕΑ Βάμου

18.50- 19.00:  Σύντομη παρουσίαση Προγραμμάτων & Δικτύων ΚΕΠΕΑ/ΚΠΕ Κρήτης

19.00 – 19.15:   Διάλειμμα

19.15 – 19.45: Παρουσιάσεις Δράσεων και Σχολικών Προγραμμάτων που υλοποιήθηκαν από σχολεία Π/θμιας & Δ/θμιας Εκπ/σης της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων

19.45 – 20.15: Σχεδιασμός προγραμμάτων Σχολικών Δραστηριοτήτων- Εργαστήριο σχεδιασμού με τη μέθοδο Project, Αρετή Μαρματάκη, Υπεύθυνη Σχολικών Δραστηριοτήτων Δ/βάθμιας Εκπ/σης Ν. Χανίων

20.15 – 20.45:   «Αργ-αλλιώς» με τη φύση. Εργαστήριο, Π.Ο. ΚΕΠΕΑ Βάμου

20.45 – 21.00:   Ερωτήσεις – Συζήτηση

Σάββατο 07 Νοεμβρίου 2026

Χώρος: Ποταμός Κοιλιάρης, Αποκόρωνας Χανίων 

08.45 – 09.00:     Προσέλευση

09.00 – 12.00:   «Εφαρμοσμένη Οικοψυχολογία στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση: Βιωματικές πρακτικές σύνδεσης με τη φύση», Κλειώ Αποστολάκη,

                           BSc, MSc, Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια | Ειδικός στην Εφαρμοσμένη Οικοψυχολογία
Κέντρο Κοινότητας Δήμου Αποκορώνου

12.00- 12.30:      Διάλειμμα

12.30- 13.00:    Παιχνίδια Υπαίθριας  εκπαίδευσης, Π.Ο. ΚΕΠΕΑ Βάμου

13.30- 14.00:      Ερωτήσεις – Συζήτηση – Αξιολόγηση σεμιναρίου

Όσοι ενδιαφέρονται να συμμετέχουν σε αυτό το Σεμινάριο, θα πρέπει να εγγραφούν ηλεκτρονικά** μέχρι την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026 πατώντας εδώ ή https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdg53I3shjOmFSamOOYpTKMqDwqbieSdQOgoJeRtVTFtvFDOQ/viewform?usp=publish-editor

Σε αυτό το τεύχος μπορείτε να βρείτε:

• Εισηγήσεις του Σεμιναρίου του Περιφερειακού Δικτύου «Αλλάξτε Συμπεριφορές… ΑνακυκλωSOSτε!» που έγινε στις 16 και 17 Ιανουαρίου 3026.
• Παρουσιάσεις εκπαιδευτικών προγραμμάτων των ΚΕΠΕΑ της Κρήτης
• 9ο Συνέδριο ΠΕΕΚΠΕ στο Ρέθυμνο 8-10 Μαϊου 2026
• Εγκύκλιος του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού για τις επισκέψεις σε ΚΕΠΕΑ
• Περιβαλλοντικά Εκπαιδευτικά προγράμματα σχολείων
• Εκπαιδευτικό υλικό για την Ιστοριογραμμή από την Ιφιγένεια Ηλιοπούλου, καθηγήτρια Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
• Κόκκινος Κατάλογος Απειλούμενων Ειδών Ζώων και Φυτών της Ελλάδας
• Οδηγός για τα Πουλιά της Ελλάδας και της Κύπρου
• Εκπαιδευτικό πακέτο ΚΕΠΕΑ Βάμου για τη Βιώσιμη Κινητικότητα
• Δράση για τη Βιώσιμη Κινητικότητα και την Οδική Ασφάλεια «MOVE IT NOW» του Δήμου Χανίων με συνεργασία πολλών φορέων
• Σκίτσα μαθητών από τη δράση για τη Βιώσιμη Κινητικότητα στο Γυμνάσιο Νέας Κυδωνίας Χανίων
• Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων
• Παγκόσμια Ημέρα Ραδιοφώνου
• Εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τη θάλασσα από την Οικολογική Πρωτοβουλία Χανίων
• Αποτελέσματα δράσεων για προστασία της θαλάσσιας χελώνας από το Σύλλογο Αρχέλων
• Διαδικτυακό Σεμινάριο WWF για τις προστατευόμενες περιοχές
• Επιστολή 38 περιβαλλοντικών οργανώσεων για τη συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης -Mercosur
• Ντοκιμαντέρ «Η ύβρις της ανθρωπότητας του Γιώργου Αυγερόπουλου
• Ντοκιμαντέρ «Το τραγούδι του δάσους»

Υγρότοποι για το κοινό μας μέλλον

Οι υγρότοποι είναι οικοσυστήματα όπου το νερό αποτελεί τον πρωταρχικό παράγοντα διαμόρφωσης του περιβάλλοντος και της πανίδας και χλωρίδας που το συνοδεύουν. Η ευρύτερη έννοια του όρου περιλαμβάνει τόσο τα γλυκά όσο και τα θαλάσσια και παράκτια οικοσυστήματα, όπως οι λίμνες και τα ποτάμια, υπόγειοι υδροφόροι ορίζοντες, έλη και βάλτοι, υγρά λιβάδια, τυρφώνες, οάσεις, εκβολές ποταμών, δέλτα και παλιρροιακές πεδιάδες, μαγκρόβια και άλλες παράκτιες περιοχές, κοραλλιογενείς ύφαλοι, καθώς και τεχνητές τοποθεσίες όπως μικρές τεχνητές λίμνες, ορυζώνες, ταμιευτήρες και αλυκές.

Αυτά τα εδάφη είναι ζωτικής σημασίας τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τη φύση, δεδομένης της εγγενούς τους αξίας και των ωφελειών που παρέχουν, συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικής, κλιματικής, οικολογικής, κοινωνικής, οικονομικής, επιστημονικής, εκπαιδευτικής, πολιτιστικής, ψυχαγωγικής και αισθητικής συμβολής τους στην αειφόρο ανάπτυξη και την ανθρώπινη ευημερία.

Αν και καλύπτουν μόνο περίπου το 6% της χερσαίας επιφάνειας της Γης, το 40% όλων των φυτικών και ζωικών ειδών ζουν ή αναπαράγονται στους υγροτόπους. Η βιοποικιλότητα των υγροτόπων είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία μας, την τροφική μας αλυσίδα, τον τουρισμό και τις θέσεις εργασίας. Οι υγρότοποι είναι αναντικατάστατοι τόσο για τον άνθρωπο όσο και για τα υπόλοιπα οικοσυστήματα και το κλίμα μας, παρέχοντας θεμελιώδεις οικοσυστημικές υπηρεσίες, όπως η ρύθμιση του νερού, συμπεριλαμβανομένου του ελέγχου των πλημμυρών και της καθαρότητάς του. Πάνω από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως εξαρτώνται από τους υγροτόπους για την επιβίωσή τους – δηλαδή περίπου ένας στους οκτώ ανθρώπους στη Γη.

Το μέλλον μας εξαρτάται από αυτούς

Το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Υγροτόπων είναι “Προστατεύοντας τους υγροτόπους για το κοινό μας μέλλον”.

Επισκεφθείτε τον επίσημο ιστότοπο της Σύμβασης Ραμσάρ, ηγετική αρχή για τη διεθνή αυτή ημέρα, και μάθετε περισσότερα για τη σημασία αυτών των οικοσυστημάτων. Δώστε φωνή στη φύση χρησιμοποιώντας το διαθέσιμο υλικό σε διάφορες γλώσσες.

Γιατί βρίσκονται σε κίνδυνο

Οι υγρότοποι συγκαταλέγονται στα οικοσυστήματα με τους υψηλότερους ρυθμούς παρακμής, απώλειας και υποβάθμισης. Οι τρέχουσες αρνητικές τάσεις στη βιοποικιλότητα και τις λειτουργίες των οικοσυστημάτων αναμένεται να συνεχιστούν ως αποτέλεσμα άμεσων και έμμεσων παραγόντων, όπως η ραγδαία αύξηση του ανθρώπινου πληθυσμού, η μη βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση και η συναφής τεχνολογική ανάπτυξη και οι δυσμενείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Οι υγρότοποι εξαφανίζονται τρεις φορές ταχύτερα από τα δάση και αποτελούν το πιο απειλούμενο οικοσύστημα της Γης. Μέσα σε μόλις 50 χρόνια – από το 1970 – το 35% των παγκόσμιων υγροτόπων έχει χαθεί. Οι ανθρώπινες δραστηριότητες που οδηγούν στην απώλεια υγροτόπων περιλαμβάνουν την αποστράγγιση και επιχωμάτωση για τη γεωργία και τις κατασκευές, τη ρύπανση, την υπεραλίευση και την υπερεκμετάλλευση πόρων, την εξάπλωση χωροκατακτητικών ειδών και την κλιματική αλλαγή.

Αυτός ο φαύλος κύκλος απώλειας υγροτόπων, απειλούμενων μέσων διαβίωσης και εντεινόμενης φτώχειας οφείλεται στην εσφαλμένη θεώρηση των υγροτόπων ως άχρηστων εκτάσεων αντί για πολύτιμων πηγών εργασίας, εισοδήματος και ουσιωδών οικοσυστημικών υπηρεσιών. Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις είναι η αλλαγή νοοτροπίας, ώστε οι κυβερνήσεις και οι κοινότητες να εκτιμήσουν και να δώσουν προτεραιότητα στην προστασία των υγροτόπων.

Γνωρίζατε ότι…

• Περίπου 1 στους 8 ανθρώπους εξασφαλίζει τα προς το ζην από τους υγροτόπους, συμβάλλοντας παράλληλα στην παροχή τροφής, νερού, μεταφορών και αναψυχής.
• Τα τοπία των υγροτόπων έχουν θετική επίδραση στην ψυχική υγεία.
• Οι υγρότοποι προστατεύουν το 60% της ανθρωπότητας που ζει σε παράκτιες περιοχές από καταιγίδες, τυφώνες και τσουνάμι.

Πηγή κειμένου: Πατήστε ΕΔΩ.

“Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/Εκπαίδευση για την Αειφορία στο Σχολείο του 21ου αιώνα: διαδρομές – μετατοπίσεις – μετασχηματισμοί”

θα πραγματοποιηθεί υβριδικά (δια ζώσης και εξ αποστάσεως) στις 8, 9 & 10 Μαΐου 2026 στο Ρέθυμνο (Πανεπιστημιούπολη Γάλλου).Έχουν ξεκινήσει οι διαδικασίες και οι επαφές ώστε το Συνέδριο να τεθεί υπό την Αιγίδα του Υ.ΠΑΙ.Θ.Α. και θα διοργανωθεί με τη συνεργασία του Παιδαγωγικού Τμήματος Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Κρήτης, των Κ.Ε.Π.Ε.Α. Κρήτης (Αγίου Βασιλείου, Αρχανών, Ανωγείων, Βάμου, Ιεράπετρας – Νεάπολης )  και την Αιγίδα του Πανεπιστημίου Κρήτης.

Στόχοι του Συνεδρίου είναι:

• Η ανάδειξη των Προγραμμάτων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευσης για την Αειφορία που υλοποιούνται στα σχολεία της χώρας.
• Η προβολή του έργου και των δράσεων των Κέντρων Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (Κ.Ε.ΠΕ.Α.) και των Υπευθύνων Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Σχολικών Δραστηριοτήτων των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης.
• Η παρουσίαση της έρευνας σχετικά με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/Εκπαίδευση για την Αειφορία που διεξάγεται στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
• Η παρουσίαση εκπαιδευτικού υλικού για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/Εκπαίδευση για την Αειφορία.
• Η παρουσίαση δράσεων και δραστηριοτήτων σχετικών με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/Εκπαίδευση για την Αειφορία που υλοποιούνται από κυβερνητικούς και μη κυβερνητικούς φορείς.
• Οι προοπτικές της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης υπό το πρίσμα των 17 στόχων της Αειφόρου Ανάπτυξης.
• Η ανάδειξη της συμβολής της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευσης για την Αειφορία στη διαμόρφωση του νέου σχολείου του 21^ου αιώνα.

Οι θεματικές ενότητες του Συνεδρίου είναι οι εξής:

Το περιεχόμενο των εργασιών θα πρέπει να αναφέρεται σε μία ή περισσότερες από τις παρακάτω θεματικές ενότητες και να έχει συνάφεια με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/Εκπαίδευση για την Αειφορία και τους 17 στόχους για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη:

1. Θεωρία της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Εκπαίδευσης για την Αειφορία
2. Εκπαιδευτική έρευνα
3. Σχολικά προγράμματα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Σχολικών Δραστηριοτήτων
4. Κέντρα Εκπαίδευσης για το Περιβάλλον και την Αειφορία (Κ.Ε.ΠΕ.Α. – πρώην Κ.Π.Ε.)
5. Υπεύθυνοι Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης/Σχολικών Δραστηριοτήτων
6. Δίκτυα Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης
7. Ανάπτυξη Εκπαιδευτικού υλικού
8. Μεθοδολογία και διδακτικές πρακτικές στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/Εκπαίδευση για την Αειφορία
9. Επιμόρφωση εκπαιδευτικών
10. Ανάδειξη του ενεργού πολίτη στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση/Εκπαίδευση για την Αειφορία
11. Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, Ειδική Αγωγή & Συμπεριληπτική Εκπαίδευση
12. Φιλοσοφικές διαστάσεις της εκπαίδευσης για το περιβάλλον και την αειφορία
13. Νέες τεχνολογίες, Τεχνητή Νοημοσύνη και Περιβαλλοντική Εκπαίδευση
14. Σύγχρονα περιβαλλοντικά θέματα (όπως θέματα επισιτιστικής ασφάλειας, ολιστικής υγείας, αειφόρος γεωργία και κτηνοτροφία, κυκλική οικονομία, περιβαλλοντική δικαιοσύνη …)

Στο Συνέδριο καλούνται να συμμετέχουν εκπαιδευτικοί Α΄/θμιας και Β΄/θμιας Εκπαίδευσης, διδάσκοντες και ερευνητές Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, υποψήφιοι διδάκτορες, ερευνητές Ερευνητικών Ιδρυμάτων, προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί φοιτητές και εκπρόσωποι κυβερνητικών και μη κυβερνητικών φορέων.

  Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν εργασίες προς αξιολόγηση για προφορική ανακοίνωση, ανακοίνωση αφίσας (πόστερ), εργαστήρια ή απλά να παρακολουθήσουν τις εργασίες και να λάβουν μέρος στις συζητήσεις και τα εργαστήρια.

 Στο πλαίσιο του Συνεδρίου θα διοργανωθούν: εργαστήρια, στρογγυλά τραπέζια και forum συζήτησης μαθητών/τριών. Προτάσεις μπορείτε να καταθέσετε με e-mail στην ηλεκτρονική διεύθυνση της Ένωσης: d.s.peekpe@gmail.com

Το δικαίωμα συμμετοχής (registration)στο Συνέδριο ορίζεται ως εξής:

Το δικαίωμα συμμετοχής στο Συνέδριο, πιστοποιείται με την κατάθεση του αντίστοιχου χρηματικού ποσού και αναγραφή του ονοματεπώνυμου σας, στο λογαριασμό της ALPHA BANK με αριθμό 136-002101-211916 και IBAN GR45 0140 1360 1360 0210 1211 916 με δικαιούχους ΛΕΜΠΕΣΗ ΚΥΡΙΑΚΟ και ΠΗΛΙΟΥΡΑ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ. Εφόσον διατηρείτε λογαριασμό σε άλλη τράπεζα, η κατάθεση μπορεί να γίνει είτε με χρήση της υπηρεσίας IRIS payments χρησιμοποιώντας το τηλέφωνο 6945898564 (Λεμπέσης Κυριάκος) είτε με χρέωση του καταθέτη για τυχόν προμήθειες. Η απόδειξη κατάθεσης (εικόνα, print screen, pdf κ.λ.π.), με το ονοματεπώνυμο σε ευδιάκριτα κεφαλαία γράμματα, θα πρέπει να σταλεί με e-mail στην ηλεκτρονική διεύθυνση της Ένωσης:   d.s.peekpe@gmail.com 

Στο πλαίσιο του Συνεδρίου θα λειτουργήσει έκθεση εκπαιδευτικού υλικού και υλικού κυβερνητικών και μη κυβερνητικών φορέων. Για τη συμμετοχή τους οι ενδιαφερόμενες οργανώσεις καλούνται να επικοινωνήσουν μέσω e-mail στην ακόλουθη ηλεκτρονική διεύθυνση: d.s.peekpe@gmail.com

Όσοι επιθυμούν να υποβάλουν εργασίες προς αξιολόγηση θα πρέπει να στείλουν μια εκτεταμένη περίληψη έως 300 λέξεις  στην οποία προτείνεται να παρουσιάζονται με σαφήνεια ο σκοπός, το θεωρητικό πλαίσιο, η μεθοδολογία και τα βασικά ή αναμενόμενα αποτελέσματα της εργασίας (χωρίς βιβλιογραφία). Οδηγίες για τη συγγραφή της περίληψης βρίσκονται στο τέλος του παρόντος εγγράφου και μπορείτε να κατεβάσετε το πρότυπο έγγραφο σε μορφή word στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://bit.ly/ΟδηγίεςΣυγγραφήςΠερίληψης

Οι εργασίες που θα υποβληθούν, θα κριθούν από τα μέλη της επιστημονικής επιτροπής του συνεδρίου, προκειμένου να παρουσιαστούν στο συνέδριο και να συμπεριληφθούν στο ηλεκτρονικό βιβλίο περιλήψεων που θα αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του συνεδρίου.

Για κάθε εργασία που θα γίνει αποδεκτή, για να συμπεριληφθεί στο πρόγραμμα και να παρουσιαστεί στο Συνέδριο, θα πρέπει τουλάχιστον ένας από τους συγγραφείς να κάνει εγγραφή στο Συνέδριο για εισήγηση ή πόστερ.

Οι περιλήψεις θα πρέπει να αποσταλούν στην ηλεκτρονική διεύθυνση: d.s.peekpe@gmail.com το αργότερο μέχρι και την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2026.

Το πλήρες κείμενο με ανώτατο όριο τις 3.000 λέξεις (6-8 σελίδες) θα υποβληθεί μετά την πραγματοποίηση του Συνεδρίου για την έκδοση των ηλεκτρονικών πρακτικών που θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα του συνεδρίου.

Σημαντικές ημερομηνίες:

Για   την   καλύτερη   οργάνωση   και   τον   προγραμματισμό   του   Συνεδρίου  όσοι/ες προτίθενται  να  υποβάλουν  εργασία  στο  9^ο  Συνέδριο  της  Π.Ε.ΕΚ.Π.Ε.  παρακαλούμε  να συμπληρώσουν την ηλεκτρονική αίτηση https://forms.gle/NhJ5AKngsSEq2e9K8