Η λίμνη Βόλβη βρίσκεται στην κεντρική Μακεδονία, στη Βόρεια Ελλάδα και ανήκει στο δήμο Βόλβης. Κοντινές πόλεις / χωριά: Σταυρός, Λαγκαδάς, Θεσσαλονίκη.

Η λίμνη Βόλβη είναι η δεύτερη μεγαλύτερη λίμνη της Ελλάδας και έχει μήκος 21 χλμ. 

Πριν από πολλά εκατομμύρια χρόνια το έδαφος της περιοχής της Βόλβης βυθίστηκε εξαιτίας κινήσεων των λιθοσφαιρικών πλακών. Έτσι δημιουργήθηκε ένα κοίλωμα, το οποίο γέμισε με νερό από βροχές και πηγές. Και στο παρελθόν η Βόλβη με την λίμνη Κορώνεια ήταν ενωμενες και αποτελούσαν μια μεγάλη λίμνη.

Στη νεότερη ιστορία η λίμνη Βόλβη έπαιξε ρόλο στην οθωμανική περίοδο (στη Μάχη των Στενών της Ρεντίνας) και στπυς Βαλκανικούς πολέμους.

Αλλά και στην αρχαία ιστορία βοήθησε τους Ρωμαίους, ώστε να έχουν τρόφιμα και νερό. Βρισκόταν κοντά σε σημαντικούς δρόμους που συνέδεαν τη Μακεδονία με τη Θράκη.
Ένας μύθος για τη λίμνη Βόλβη λέει, πως εκεί υπήρχαν νεράιδες.

Κείμενο- σκίτσα Βασίλης Κρασσάς (Γ2)

Ο Κρόνος είναι ένας Gas Giant Planet (αέριος γιγάντιος πλανήτης). Για την ακρίβεια είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος πλανήτης στο ηλιακό μας σύστημα. Πρώτος είναι ο Δίας, ο οποίος είναι 11 φορές μεγαλύτερος από τη Γη και ακολουθεί ο Κρόνος με μέγεθος 9 φορές μεγαλύτερο από τη Γη.

Ο Κρόνος έχει 181 φεγγάρια, από τα οποία είναι ορατά μόνο τα 8. Έχει δακτύλιους (που μοιάζουν με δαχτυλίδια) και βρίσκεται 1,5 δισεκατομμύρια χλμ. από τη Γη.

Τα βράδια του φθινοπώρου και του χειμώνα είναι ορατός στον ουρανό, ενώ τα καλοκαίρια, παρόλο που βρίσκεται στον ουρανό, δεν είναι ορατός. Γι’ αυτό οι αστροφωτογράφοι προτιμούν να κάνουν φωτογράφιση τον χειμώνα (και όχι το καλοκαίρι). Το μόνο τους πρόβλημα είναι τα σύννεφα που κρύβουν τα Messiers (ουράνια αντικείμενα)..

Ο Κρόνος χρειάζεται για μια περιστροφή του (δηλ. μια μέρα) 10 ώρες και 29 λεπτά. Στην παρατήρηση δεν φαίνεται ότι περιστρέφεται λόγω της μεγάλης απόστασης. Ωστόσο είναι φανερό ότι κινείται. Επειδή όμως η Γη κινείται κι αυτή με 12.396 χλμ. την ημέρα, χάνεται ο Κρόνος από το σκόπευτρο του παρατηρητή.

Παρατήρηση του Κρόνου

Για να δει κανείς τον Κρόνο, χρειάζεται σίγουρα τηλεσκόπιο των 150-500 € για μια κανονική παρατήρηση. Για μια τέλεια παρατήρηση η τιμή του τηλεσκόπιου κυμαίνεται μεταξύ 1.500-900.000 €. Ο Κρόνος με το τηλεσκόπιο φαίνεται μαγικός και προκαλεί συναισθήματα χαλάρωσης και ηρεμίας. Το φως του μοιάζει τέλειο και φαίνεται απίστευτα φωτεινός. Τα φεγγάρια του είναι επίσης ορατά. Το μόνο κακό είναι ότι δεν εντοπίζεται εύκολα και ο παρατηρητής τον χάνει την ώρα της παρατήρησης λόγω της κίνησης της Γης. Ως εκ τούτου για σταθερή παρατήρηση προτιμώνται τα tracking mounts.

Συνοψίζοντας:

Για μια κανονική παρατήρηση απαιτούνται τηλεσκόπιο (150€) και φακοί (80€)

Για απλή φωτογράφιση τηλεσκόπιο (150 €) και stand για κινητό (30-50 €)

Για κανονική φωτογράφιση amateur telescop (700-3000 ), κάμερα Deep Sky (700-1500 €), κάμερα Planetary (500-700 €), σκόπευτρο (300 €), λαπτοπ (100-500 €), tracking mount (700-2000 €), Barlow Lens (200-250 €) και τροφοδοτικό τηλεσκοπίου (200 €).

Αυτά χρησιμοποιεί και ο υπογράφων και για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στον Βασίλη Κρασσά από το Γ2.

«Ήμουν βόλτα με τον σκύλο μου και είδα τρεις κάστορες να κολυμπούν. Στην αρχή νόμιζα ότι ήταν Capybara (υδρόχοιροι). Οι κάστορες συνήθως ζουν σε λίμνες ή ποτάμια. Τους είδα στη λίμνη Μικρή Βόλβη. Ήταν ανάμεσα στους θάμνους. Οι κάστορες έχουν μήκος περίπου 1,35 μ. (μαζί με την ουρά). Ήταν δύο μεγάλοι και ένας μικρός. Είχαν χτίσει και μια φωλιά στο άχυρο.»

Kaa

Και η αφίσα του φεστιβάλ που επιμελήθηκε ο κ. Χαραλαμπίδης.

Τίτλος Έργου 1: Η εντυπωσιακή εικόνα της φύσης

Ονόματα και τάξη εμπλεκόμενων μαθητών/τριών Έργου 1:

Ερμιόνη Μοσχοβάκη (Α’ Τάξη, Τμήμα Α2)

Ιωάννης Παπαδημητρίου (Α’ Τάξη, Τμήμα Α2)

Μάριος-Έκτορας Πετράκης (Α’ Τάξη, Τμήμα Α2)

Χρησιμοποιούμενα υλικά: Χαρτί και ξυλομπογιές

Περίληψη Έργου 1:

Εμπνευστήκαμε να φτιάξουμε αυτήν τη ζωγραφιά από την εκδρομή που πήγαμε στην λίμνη Κερκίνη όπου παρατηρήσαμε με τηλεσκόπιο διάφορα είδη πουλιών, στη λίμνη Βόλβη που μιλήσαμε με έναν ψαρά που ήξερε πολλά πράγματα για τα ψάρια και από το Μουσείο της Νέας Καλίνδοιας όπου είδαμε παλαιολιθικά κόκκαλα όπως χαυλιόδοντες, κέρατα ελαφιού και κρανία αλόγων. Επίσης εντυπωσιαστήκαμε από τους κύκνους που είδαμε στην λίμνη Βόλβη, μαζί με κάτι άλλες πάπιες που πήγαιναν μαζί.

Τίτλος Έργου 2: Το γαλήνιο τοπίο

Ονόματα και τάξη εμπλεκόμενων μαθητών/τριών Έργου 2:

Αικατερίνη Πασαλή (Α’ Τάξη, Τμήμα Α2)

Χρήστος Σαϊτιώτης (Α’ Τάξη, Τμήμα Α2)

Χρησιμοποιούμενα υλικά: Χαρτόνι, πέτρες, κάστανο, κλαδάκια, φύλλα αγριελιάς, φύλλα πλατάνου, σπόρους πεύκου, ξύλο από τη θάλασσα

Περίληψη Έργου 2:

Όλα ξεκίνησαν στην εκδρομή που πήγαμε στην λίμνη Κερκίνη. Όταν φτάσαμε στην λίμνη μείναμε έκθαμβοι από την ομορφιά του τοπίου. Τα πουλιά κελαηδούσαν, οι πάπιες κολυμπούσαν και επικρατούσε μια ηρεμία. Αυτή την όμορφη εικόνα αποφασίσαμε να την αποτυπώσουμε στο κολλάζ.

1.   

Η λίμνη Βόλβη διαθέτει πλούσιο οικοσύστημα με πάνω από 24 είδη ψαριών, με πιο χαρακτηριστικό το ενδημικό λιπαριά (Alosa macedonica), ένα μικρό ψάρι που ζει αποκλειστικά εκεί. Σημαντικά είδη που αλιεύονται και καταναλώνονται στην περιοχή περιλαμβάνουν τον κυπρίνο (γριβάδι), την τούρνα, το τσιρόνι, την πέρκα, τη γελάρτζα, την πεταλούδα, τον ληστή, το προικί και το χέλι.

2. Υπάρχουν πολλοί ψαράδες στη λίμνη;

Παλιά, η λίμνη ήταν γεμάτη ψαράδες. Όμως τα τελευταία χρόνια η εύκολη ζωή στις πόλεις έχει ωθήσει πολλούς νέους να αφήσουν την λίμνη και τον παραδοσιακό τρόπο ζωής. Έτσι οι ψαράδες όλο και λιγοστεύουν, με αποτέλεσμα να έχουν μείνει πλέον μόνο μερικοί ηλικιωμένοι.

3. Το ψάρεμα έχει απαγορευτικές εποχές όπως το κυνήγι;

Όπως και το κυνήγι, το ψάρεμα στη λίμνη απαγορεύεται κατά την περίοδο γέννησης των ψαριών. Με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζεται η ισορροπία και το μέλλον του οικοσυστήματος της λίμνης.

4.  Η λίμνη αντιμετωπίζει προβλήματα όπως η λειψυδρία;

Σε αντίθεση με άλλες λίμνες τις Ελλάδας, η λίμνη Βόλβη δεν αντιμετωπίζει προβλήματα λειψυδρίας λόγω των θερμών πηγών που εκβάλλουν καθαρό νερό. Ωστόσο, πρόσφατα έχει παρατηρηθεί αύξηση στα απόβλητα  που καταλήγουν στα νερά της.

5. Υπάρχουν ρέματα ή ποταμάκια που εκβάλλουν στη λίμνη;

Υπάρχουν πολλά ποταμάκια που εκβάλλουν στη λίμνη, με κυριότερο τον ποταμό Ρήχειο που καταλήγει στον Στρυμονικό κόλπο.

6. Ποιες είναι οι πιο συνηθισμένες τεχνικές ψαρέματος στη λίμνη Βόλβη παλιότερα και σήμερα;

Ο παραδοσιακός τρόπος ψαρέματος είναι με τα δίχτυα. Οι ψαράδες σήμερα χρησιμοποιούν κυρίως το καλάμι με την πετονιά.

7. Έχετε αντιμετωπίσει ποτέ σεισμικές δονήσεις στην περιοχή με επίκεντρο τη λίμνη;

Δεν έχουμε βρεθεί αντιμέτωποι με ιδιαίτερες σεισμικές δονήσεις, εκτός από το μεγάλο σεισμό του 1978.

8. Μπορεί κάποιος να βιοποριστεί από το ψάρεμα στη λίμνη;

Φυσικά και μπορεί να ζήσει μια οικογένεια αποκλειστικά από το ψάρεμα μιας και παρέχει ένα πολύ καλό εισόδημα που εξασφαλίζει τα προς το ζην. Άρα, μπορεί να προσφέρει μια επαγγελματική διέξοδο σε κάποιον που θέλει να ακολουθήσει αυτό το επάγγελμα.

9. Ποιο είναι το αγαπημένο σας ψάρι;

Μου αρέσουν πολύ όλα τα ψάρια της λίμνης, αλλά προτιμώ το γριβάδι και τη λιπαριά.

10. Μπορείτε να μας δώσετε μια συνταγή για τη λιπαριά;

Αλευρώνουμε το ψάρι, αφού το έχουμε κόψει σε κομμάτια και το τηγανίζουμε σε καυτό λάδι. Σερβίρουμε μαζί με τσιπουράκι.

Ρεπορτάζ: Χρήστος Σαϊτιώτης

Η Λίμνη Βόλβη βρίσκεται στη Μακεδονία, στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης, περίπου 35 χιλιόμετρα ανατολικά της Θεσσαλονίκης και 8 χιλιόμετρα δυτικά από τον Στρυμονικό κόλπο. Ανήκει στον Δήμο Βόλβης και αποτελεί τη μεγαλύτερη λίμνη της Μακεδονίας και τη δεύτερη μεγαλύτερη της Ελλάδας, μετά τη Λίμνη Τριχωνίδα.

Βρίσκεται δίπλα στη Λίμνη Κορώνεια και μαζί αποτελούν έναν υγρότοπο διεθνούς σημασίας, προστατευόμενο από τη Συνθήκη Ραμσάρ, με την ονομασία «Λίμνες Κορώνεια – Βόλβη». Η περιοχή ανήκει επίσης στο δίκτυο Natura 2000.

Η λίμνη έχει επίμηκες σχήμα, με μήκος 19,5 χιλιόμετρα και πλάτος 3,4 χιλιόμετρα. Το μέγιστο βάθος της φτάνει τα 36–37 μέτρα.

Πώς δημιουργήθηκε;

Πριν από περίπου 1.800.000 χρόνια, η περιοχή καλυπτόταν από θάλασσα. Ισχυρά γεωλογικά ρήγματα προκάλεσαν τη βύθιση της περιοχής και απομόνωσαν τα νερά από τη θάλασσα, σχηματίζοντας αρχικά μια μεγάλη λίμνη, τη Μυγδονία. Με τον καιρό, η λίμνη αυτή χωρίστηκε και δημιουργήθηκαν η Κορώνεια και η Βόλβη.

Η γεωλογική αυτή δραστηριότητα συνεχίζεται μέχρι σήμερα με μικρούς σεισμούς. Μάλιστα, το 1978 σημειώθηκε ισχυρός σεισμός 6,5 Ρίχτερ με επίκεντρο την περιοχή της λίμνης, που επηρέασε σοβαρά τη Θεσσαλονίκη.

Στη νότια όχθη της λίμνης βρίσκονται τα θειούχα θερμά λουτρά της Νέας Απολλωνίας, που δημιουργήθηκαν χάρη στις θερμές πηγές της περιοχής.

  Ένας παράδεισος ζωής

Η λίμνη Βόλβη φιλοξενεί 24 είδη ψαριών. Το πιο ξεχωριστό είναι η λιπαριά (*Alosa macedonica*), ένα ψάρι που ζει μόνο εδώ και πουθενά αλλού στον κόσμο! Παρόλο που η λίμνη συνδέεται με τη θάλασσα μέσω του ποταμού Ρήχειου, η λιπαριά δεν μεταναστεύει.

Στη λίμνη ζουν επίσης γριβάδια, πέρκες, τούρνες, χέλια και πολλά άλλα είδη. Στο παρελθόν υπήρχε και ο γουλιανός, όμως σήμερα έχει σχεδόν εξαφανιστεί.

Η περιοχή είναι σημαντική και για τα πουλιά. Έχουν καταγραφεί 245 είδη πτηνών! Ανάμεσά τους ο σταχτοτσικνιάς (*Ardea cinerea*), που φωλιάζει σε μεγάλους πλάτανους κοντά στο χωριό Σχολάρι, καθώς και λευκοτσικνιάδες και λευκοπελαργοί, ιδιαίτερα στον οικισμό της Νυμφόπετρας.

 Η λιπαριά και οι ψαράδες

Η λιπαριά κάποτε αποτελούσε βασικό στοιχείο της ζωής των κατοίκων γύρω από τη λίμνη. Περισσότερες από 500 οικογένειες ζούσαν από την αλιεία. Οι ψαράδες χρησιμοποιούσαν παραδοσιακές μεθόδους, όπως τα «νταλιάνια», και πουλούσαν τη λιπαριά παστή ή φρέσκια.

Σήμερα, όμως, έχουν απομείνει ελάχιστοι ψαράδες. Η νεολαία δεν ασχολείται πια με το επάγγελμα και το εμπορικό ενδιαφέρον έχει μειωθεί. Πολλοί στράφηκαν στα ψάρια της θάλασσας και η παραδοσιακή αλιεία της λίμνης έχει σχεδόν χαθεί.

 Προκλήσεις και ελπίδα

Η λίμνη Βόλβη παραμένει ένας ανεκτίμητος φυσικός θησαυρός. Όμως αντιμετωπίζει προβλήματα, όπως ρύπανση, υποβάθμιση των υδάτων και ανθρώπινες παρεμβάσεις. Το οικοσύστημα που κάποτε έσφυζε από ζωή σήμερα προσπαθεί να διατηρήσει την ισορροπία του.

Παρόλα αυτά, η Βόλβη εξακολουθεί να είναι ένας τόπος φυσικής ομορφιάς, ιστορίας και παράδοσης. Είναι ένα ζωντανό κομμάτι της Μακεδονίας που μας θυμίζει πόσο σημαντικό είναι να προστατεύουμε το περιβάλλον.

Η λίμνη Βόλβη δεν είναι απλώς μια λίμνη. Είναι ένας κόσμος ζωής που αξίζει να γνωρίσουμε και να φροντίσουμε.

Πηγές

 Theoi Project – Potamoi

Στράβων, Γεωγραφικά 7.α.136

«NatureBank – Ψάρι – Alosa macedonica (Λιπαρία)». filotis.itia.ntua.gr. Ανακτήθηκε στις 1 Σεπτεμβρίου 2022.

Kottelat, M. & Freyhof, J. 2007. Handbook of European Freshwater Fishes. Kottelat, Cornol and Freyhof, Berlin, xiv + 646 pp.

ANEMOS – VOLVI WINDSURFERS Αρχειοθετήθηκε 2013-01-28 στο Wayback Machine., ucy.ac.cy

Κλεανθίδης, Πλάτων (2002). Βιολογία της αναπαραγωγής, τροφικές συνήθειες και δυναμική πληθυσμού του ενδημικού ψαριού Alosa Macedonica (vinciguerra, 1921) της λίμνης Βόλβης. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Σχολή Θετικών Επιστημών, Τμήμα Βιολογίας.

Ι. Δέβρελης, Η τουριστική αξιοποίηση ενός υγροβιότοπου. Το παράδειγμα εφαρμογής της λίμνης Βόλβης, ΤΕΙ Καβάλας, Δράμα, 2013, σελ. 56

Κλεανθίδης, Πλάτων (17 Απριλίου 2023). «Οι Πελαργοί της Νυμφόπετρας, κοντά στη λίμνη Βόλβη». Parallaxi Magazine (στα greek). Ανακτήθηκε στις 17 Απριλίου 2023.

«N2K GR1220009 dataforms». natura2000.eea.europa.eu. Ανακτήθηκε στις 18 Ιουνίου 2019.

https://el.wikipedia.org › wiki › Λίμνη_Βόλβη

Έρευνα – Συντακτική Ομάδα: Καραγιάννη Ζωή, Ντανταρή Μαρία, Σαϊτιώτης Χρήστος (Α2)