Ο Ξερόκαμπος βρίσκεται 103 χλμ νοτιοανατολικά του Αγίου Νικολάου, 47 χλμ νότια της Σητείας και 69 χλμ ανατολικά της Ιεράπετρας. Όπως φαίνεται κι από τις μεγάλες αποστάσεις από τις μεγάλες πόλεις του Λασιθίου, ο οικισμός του Ξερόκαμπου είναι μια από τις πιο απομονωμένες περιοχές του νησιού. Η πρόσβαση γίνεται κυρίως μέσω του δρόμου που συνδέει τη Σητεία (και την Ιεράπετρα) με τη Ζίρο, ενώ υπάρχει και η δεύτερη επιλογή του δρόμου από τη Ζάκρο. Από τη Ζίρο, ο ασφαλτοστρωμένος δρόμος περνάει αρχικά μέσα από τα καταπράσινα οροπέδια των Αρμενοχανδράδων και της Ζίρου και διασχίζει εγκαταλελειμμένα μεσαιωνικά χωριά (Ετιά, Χαμαίτουλιο). Στη συνέχεια η διαδρομή γίνεται φιδίσια με μοναδική θέα στο Νότιο Κρητικό πέλαγος και διέρχεται κοντά από το άγριο φαράγγι του Λαμνωνίου.

Στον Ξερόκαμπο το τοπίο είναι πραγματικά άνυδρο και απόκοσμο, ενώ χαρακτηρίζεται από γυμνά βουνά και βραχότοπους με θάμνους και θυμάρια, ενώ σε μερικά σημεία υπάρχουν στριμωγμένοι λίγοι καχεκτικοί ελαιώνες. Δίπλα στη θάλασσα έχει αρχίσει να ξεπροβάλει δειλά ένας μικρός τουριστικός προορισμός, ιδανικός για πολύ χαλαρές διακοπές. Στον οικισμό θα βρείτε αρκετά δωμάτια, μίνι μάρκετ και ταβερνούλες. Αν θέλετε φαρμακείο, κρεοπωλείο και πρατήριο καυσίμων μπορείτε να βρείτε στην κοντινή Άνω Ζάκρο (15’ με το αυτοκίνητο).

Στον Ξερόκαμπο η αγριότητα του τοπίου έρχεται σε άμεση αντίθεση με την ήρεμη θάλασσα και τις καταγάλανες παραλίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε μια μικρή έκταση θα βρείτε πραγματικά όλα τα είδη παραλιών, καθώς υπάρχουν παραλίες με βράχια, πλακούρες, χοντρά βότσαλα, ψιλό βοτσαλάκι, ξανθή άμμο, άσπρη άμμο και καταγάλανα νερά, ενώ δεν λείπει και ο πολύ λεπτός άργιλος για τους λάτρεις του φυσικού σπα! Στο παρόν κείμενο αναφερόμαστε στις παραλίες της Αμπέλου που βρίσκονται μπροστά στον παλιό οικισμό του Ξερόκαμπου. Στην περιοχή υπάρχουν κι άλλες μοναδικές παραλίες με γνωστότερη τη Μεγάλη Παραλία του Ξερόκαμπου και τις παραλίες της Αλώνας, της Αλατσολίμνης και της Αμάτου.

Το Βάι, ή πιο συγκεκριμένα το φοινικόδασος Βάι, είναι ένα από τα πιο δημοφιλή αξιοθέατα στην Κρήτη και συνάμα μια από τις πιο όμορφες και ιδιαίτερες τοποθεσίες σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.

Το Βάι προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο όχι μόνο για το πανέμορφο φοινικόδασος του, αλλά και για τη μεγάλη αμμώδη παραλία που απλώνεται μπροστά του.

Το Βάι «ανακαλύφθηκε» από χίπις που διώχτηκαν στις αρχές του 70 από τα Μάταλα και βρέθηκαν στην περιοχή, αναζητώντας νέο καταφύγιο. Μέχρι τις αρχές του 1980 το Βάι είχε γίνει τόπος μόνιμης κατασκήνωσης και είχε μετατραπεί σε έναν απέραντο σκουπιδότοπο.

Στη δεκαετία του 1980 το Βάι κηρύχθηκε προστατευόμενη περιοχή και καθαρίστηκε. Σήμερα θεωρείται μια από τις ομορφότερες περιοχές στην Κρήτη και η παραλία φέρει τη Γαλάζια Σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πώς θα πάτε στο Βάι

Το Βάι βρίσκεται σε απόσταση 24χλμ ανατολικά από τη Σητεία και περίπου 6χλμ από το Παλαίκαστρο. Ο δρόμος από την Σητεία είναι σε γενικές γραμμές καλός και δεν θα σας δυσκολέψει.

Για να φτάσετε από το Ηράκλειο στη Σητεία θα χρειαστείτε 2 ώρες περίπου, ενώ από το Σητεία μέχρι το Βάι θα κάνετε άλλα 30 λεπτά περίπου. Από τη  Σητεία θα πάρετε το δρόμο προς τη Μονή Τοπλού και μετά θα συνεχίσετε για 8 χιλιόμετρα ακόμα μέχρι το φοινικόδασος.

Αν έρχεστε από Ρέθυμνο θα χρειαστείτε 4 ώρες μέχρι το Βάι, ενώ από τα Χανιά θα χρειαστείτε 4,5 – 5 ώρες.

Λίγο μετά το Βάι θα συναντήσετε την αρχαία Ιτανο ή Ερημούπολη, όπου οι ανασκαφές έφεραν στο φως πολλά ευρήματα της Μινωικής και Ελληνιστικής περιόδου. Αν δε βιάζεστε αξίζει να σταματήσετε.