Αλλά ποιοι είναι οι λόγοι για τους οποίους αρχίζουν οι έφηβοι να καπνίζουν;

• Καθοριστικό ρόλο παίζει το οικογενειακό και κοινωνικό περιβάλλον το οποίο λειτουργεί ως πρότυπο για να αρχίσει ο έφηβος να καπνίζει ή όχι. Αρκεί να αναφέρουμε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των εφήβων που καπνίζουν, έχουν γονείς που επίσης καπνίζουν.
• Πολύ συχνά το κάπνισμα αρχίζει τυχαία χωρίς να το πολυσκεφτούν, απλά ακολουθούν το ρεύμα.
• Αρκετοί έφηβοι θεωρούν ότι με το  κάπνισμα μεγάλωσαν.
• Άλλοι θεωρούν ότι τους προσδίδει αυτοπεποίθηση και στυλ.
• Για κάποιους το κάπνισμα αποτελεί ένα μέσο για να εισχωρήσουν στις «σωστές» ομάδες.
• Μερικοί έφηβοι  καπνίζουν από αντίδραση στους κανονισμούς.
• Οι έφηβοι συχνά αγνοούν τη δυνατότητα του εθισμού στον καπνό και θεωρούν ότι δεν πειράζει να καπνίσουν μια μόνο φορά εφόσον το κόψουν πριν γίνει συνήθεια. Είναι όμως πια αποδεδειγμένο ότι η νικοτίνη είναι έντονα εθιστική και εξαρτησιογόνος ουσία.

Όμως αυτό που αγνοούν είναι ότι το κάπνισμα έχει 50 τρόπους να επηρεάσει τη ζωή του καπνιστή μέσω κάποιας ασθένειας και περισσότερους από 20 τρόπους για να τον οδηγήσει στο θάνατο. Μεταξύ των σοβαρών ασθενειών που προκαλεί το κάπνισμα συγκαταλέγονται:

• Ο καρκίνος των πνευμόνων, που είναι η συχνότερη αιτία θανάτων από καρκίνο σε άνδρες και γυναίκες. Οι πνεύμονες είναι το όργανο που είναι άμεσα εκτεθειμένο στις καρκινογόνες ουσίες του καπνού.
• Οι χρόνιες πνευμονοπάθειες, όπως είναι η χρόνια βρογχίτιδα, το εμφύσημα, το άσθμα. Οι καπνιστές καταστρέφουν σταδιακά την υγεία των πνευμόνων τους. Η πίσσα με όλα τα βλαπτικά συστατικά της κατακάθεται και καλύπτει τους βρόγχους και τις κυψελίδες των πνευμόνων.
• Οι παθήσεις των στεφανιαίων αγγείων της καρδιάς, του εγκεφάλου και των αγγείων των άκρων του σώματος. Ο καπνός στενεύει τα τοιχώματα των αγγείων και δυσκολεύει την αιμάτωση των κυττάρων. Είναι η κύρια αιτία πρόκλησης εμφραγμάτων, εγκεφαλικών επεισοδίων και γάγγραινας των άκρων.
• Οι καρκίνοι του στόματος, του οισοφάγου, του παγκρέατος, της ουροδόχου κύστεως κ.λ.π. Εκτός από τον καρκίνο των πνευμόνων, το κάπνισμα ενοχοποιείται για πολλές μορφές καρκίνου, που εμφανίζονται είτε σε θέσεις άμεσα εκτεθειμένες στον καπνό, είτε σε θέσεις που δρουν τα τοξικά προϊόντα του καπνού που απορροφώνται από τους πνεύμονες και κυκλοφορούν στο αίμα.
• Προβλήματα γονιμότητας και εγκυμοσύνης. Το κάπνισμα μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα γυναικών και ανδρών, την υγεία των εγκύων, την υγεία των εμβρύων, των νεογνών και των μικρών παιδιών.

Και φυσικά να αναφέρουμε ότι το κάπνισμα επιδρά αρνητικά στην εμφάνιση των καπνιστών καθώς αφυδατώνει την επιδερμίδα, δημιουργεί ρυτίδες γύρω από τα μάτια και το στόμα, κιτρινίλα στα δάχτυλα, νύχια και δόντια, αλλά και έντονη κακοσμία…

Το Διαδίκτυο έχει την ικανότητα να καλύψει συγκεκριμένες ψυχολογικές ανάγκες ενός ατόμου, όπως για παράδειγμα να δημιουργήσει μια «ιδανική κατάσταση εαυτού». Στο Διαδίκτυο επίσης δεν υπάρχουν άμεσες συνέπειες των πράξεων και  ο χρήστης μπορεί να μπει και να βγει όποτε θέλει αλλά και να υιοθετήσει διαφορετικές ταυτότητες. Συνήθως τα παιδιά που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα του εθισμού μεγαλώνουν σε δύσκολες καταστάσεις και στην πλειοψηφία τους είναι αγόρια.

Το φαινόμενο μπορεί να εμφανιστεί σε έφηβους 10-14 ετών, αλλά είναι πιο συχνό στην ηλικία των 15-17 ετών. Οι περισσότεροι έφηβοι είναι εξαρτημένοι στα ηλεκτρονικά διαδικτυακά  παιχνίδια και στη χρήση των σελίδων κοινωνικής δικτύωσης (π.χ. facebook).

Προειδοποιητικά σημάδια-συμπτώματα που πρέπει να ανησυχήσουν τους γονείς:

• Το παιδί ασχολείται συνεχώς και για πολλές ώρες με το Διαδίκτυο, παραμελώντας τις υποχρεώσεις του στο σπίτι και στο σχολείο.
•  Αδυνατεί να σταματήσει τη δραστηριότητα, ή προσπαθεί ανεπιτυχώς να μειώσει ή να ελέγξει το χρόνο ενασχόλησης με το Διαδίκτυο.
•  Προτιμά τα παιχνίδια στο Διαδίκτυο, από το να συναντά φίλους του, με αποτέλεσμα να απομονώνεται.
• Πέφτει η απόδοση του στο σχολείο.
• Το Διαδίκτυο το απασχολεί ακόμα και την ώρα του φαγητού ή του διαβάσματος.
• Αντιδρά πολύ νευρικά ή επιθετικά όταν κάποιος το διακόπτει από το παιχνίδι ή από τη συζήτηση που είχε online.
• Ξενυχτά συχνά για να μένει συνδεδεμένος / συνδεδεμένη στο Διαδίκτυο.
• Δείχνει άγχος, ανησυχία, εξάρσεις θυμού ή βίας ή καταθλιπτική συμπεριφορά όταν δεν παίζει στο Διαδίκτυο.

Η λύση δεν είναι η απαγόρευση την πρόσβασης στο Διαδίκτυο. Το πρώτο και πιο σημαντικό βήμα είναι να περιοριστεί η χρήση του υπολογιστή σε λίγες ώρες την ημέρα – περί τις δύο ώρες ενδεικτικά. Επίσης, ο ηλεκτρονικός υπολογιστής θα ήταν σκόπιμο να μη βρίσκεται στο δωμάτιο του εφήβου αλλά σε έναν κοινόχρηστο χώρο όπως το σαλόνι, ενώ χρήσιμο είναι παράλληλα με τη χρονικά περιορισμένη ενασχόληση με τα παιχνίδια να ενταχθεί στο εβδομαδιαίο πρόγραμμα και μία ομαδική δραστηριότητα (π.χ. αθλητισμός).