Δομή

Η λεπτή αυτή εύκαμπτη πλαστική λωρίδα αποτελείται από ένα διαφανές υπόστρωμα (βάση), επιστρωμένο με ένα φωτοευαίσθητο γαλάκτωμα (εμουλσιόν)^[1] και άλλες υποστηρικτικές επιστρώσεις.^[2]

• Βάση: Είναι το διαφανές υλικό που χρησιμοποιείται ως υπόστρωμα για την επίστρωση της εμουλσιόν. Επιπλέον ιδιότητες της βάσης είναι η χημική σταθερότητα, η ανοχή στην υγρασία και η αντοχή στη χημική επεξεργασία. Τα πιο διαδεδομένα υλικά που έχουν χρησιμοποιηθεί είναι τα εξής:

1. Νιτρική κυτταρίνη, η οποία αποσύρθηκε περίπου το 1950 γιατί ήταν χημικά ασταθής, εύφλεκτη και ενείχε κίνδυνο αυτό-ανάφλεξης και αποσύνθεσης.
2. Οξική κυτταρίνη η οποία ονομάστηκε «ασφαλής βάση» και αντικατέστησε την νιτρική κυτταρίνη.
3. Πολυεστερικό, το οποίο θεωρείται το πιο σταθερό υλικό.

• Φωτοευαίσθητη επιφάνεια (εμουλσιόν): Το γαλάκτωμα με το οποίο επιστρώνεται η βάση είναι αιώρημα αλογονούχων ενώσεων του αργύρου.^[2] Στα έγχρωμα φιλμ η φωτοευαίσθητη επιφάνεια διαιρείται στα τρία βασικά χρώματα.
• Λεπτή προστατευτική επιφάνεια: Προστατεύει την εμουλσιόν από γρατσουνιές.
• Κολλητική ουσία: Συγκρατεί το υλικό της βάσης με την φωτοευαίσθητη επίστρωση (εμουλσιόν).
• Αντιθαμβωτικό στρώμα (αντιάλο): Απορροφά τις φωτεινές ακτίνες.

Είδη

Οι κατηγορίες καθορίζονται από το είδος της αποτύπωσης της εικόνας στο υλικό.

• Αρνητικά: Παράγουν αρνητική εικόνα η οποία κατά την εκτύπωση αντιστρέφεται δίνοντας θετική εικόνα. Στο αρνητικό οι φωτεινές περιοχές φαίνονται σκούρες και το αντίστροφο και καταγράφονται τα συμπληρωματικά χρώματα των αρχικών χρωμάτων.
• Θετικά: Παράγουν απευθείας θετική εικόνα και είναι γνωστά και ως διαφάνειες (σλάιντς).

Ασπρόμαυρο φιλμ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Οι κατηγορίες καθορίζονται από την ευαισθησία του φιλμ στο φάσμα του φωτός και είναι οι εξής:

• Παγχρωματικά φιλμ: Τα κοινά ασπρόμαυρα φιλμ που είναι ευαίσθητα σε όλα τα χρώματα.
• Ορθοχρωματικά φιλμ: Καταγράφουν μόνο το μπλε και το πράσινο χρώμα.
• Υπέρυθρα φιλμ: Είναι ευαίσθητα στην υπεριώδη, μπλε, ερυθρή και υπέρυθρη ακτινοβολία.

Έγχρωμο φιλμ[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Το φωτογραφικό φιλμ είναι κατασκευασμένο για να αποδίδει σωστά σε συγκεκριμένες πηγές φωτός. Κάθε πηγή φωτός έχει μία συγκεκριμένη θερμοκρασία χρώματος που επηρεάζει τα χρώματα που βλέπουμε. Οι κατηγορίες καθορίζονται με βάση την κλίμακα Κέλβιν είναι οι εξής:

• Day-light: Το φιλμ ημέρας αντιστοιχεί στο φως του ήλιου το οποίο είναι περίπου 5600°Κelvin
• Tungsten: Φιλμ τεχνητού φωτισμού που είναι περίπου 3200°Κelvin

Ονομασία

Η ονομασία του φιλμ καθορίζεται από το πλάτος και μετριέται σε χιλιοστά. Τα πιο γνωστά είναι τα εξής:

• 8mm
• 16mm
• 35mm
• 65mm/70mm

Η αποτύπωση των εικόνων στο κινηματογραφικό φιλμ με πλάτος έως 35mm γίνεται κάθετα (η μία κάτω από την άλλη) ενώ στο φωτογραφικό οριζόντια (η μία δίπλα στην άλλη). Οριζόντια καταγράφεται και στο κινηματογραφικό πλάτους 65mm/70mm. Το κινηματογραφικό φιλμ πλάτους 70mm είναι γνωστό και ως IMAX.

Ειδικά στο κινηματογραφικό φιλμ, παράλληλα με την εικόνα, η άκρη του υλικού μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καταγραφή του ήχου. Εάν δεν χρησιμοποιηθεί το διαθέσιμο πλάτος καταγραφής του ήχου, μπορεί να καταγραφεί στην θέση του εικόνα. Για την χρήση όλου του διαθέσιμου χώρου ανάμεσα στα δύο περφορέ αποκλειστικά για εικόνα έχει επικρατήσει ο όρος Super μπροστά από το πλάτος του φιλμ (Super 16, Super 35 κ.ο.κ)

Αναλογία

Το πλάτος μιας εικόνας διαιρούμενο από το ύψος καθορίζει την τελική αναλογία της εικόνας. Τα πιο διαδεδομένα είναι τα εξής:

• 1.33:1 (4:3)
• 1.66:1
• 1.77:1 (16:9)
• 1.85:1
• 2.35:1

Αποτύπωση εικόνας

Στα σημεία της φωτοευαίσθητης επιφάνειας του φιλμ που δέχονται την επίδραση του φωτός, πραγματοποιείται μια φωτοχημική μετατροπή µε την οποία ο βρωμιούχος άργυρος διασπάται ενώ ο μεταλλικός άργυρος παραμένει στην θέση του και σχηματίζεται έτσι μια εικόνα σε λανθάνουσα μορφή, η οποία μπορεί να γίνει ορατή έπειτα από χημική διεργασία (εμφάνιση).

Έκθεση

Όταν πέσει φως πάνω στο φιλμ, σχηματίζονται από τα άλατα σκουρόχρωμες αποθέσεις μεταλλικού αργύρου, που αργότερα κατά την εμφάνιση θα δώσουν τις φωτεινές περιοχές σε ένα αρνητικό φιλμ. Η έκθεση του φιλμ σε μια φωτογραφική μηχανή γίνεται με το άνοιγμα του φωτοφράκτη για μικρό χρονικό διάστημα (δέκατα έως εκατοστά του δευτερολέπτου για φως ημέρας) σε συνάρτηση με το άνοιγμα του διαφράγματος.

Εμφάνιση

Το φωτογραφικό φιλμ μετά την έκθεση πρέπει να περάσει από τη διαδικασία εμφάνισης, με σκοπό την αδρανοποίηση των αλάτων του αργύρου και τη στερέωση του ειδώλου και των χρωμάτων. Η εμφάνιση μπορεί να γίνει είτε σε έναν σκοτεινό θάλαμο είτε με ειδικό μηχάνημα. Μετά την εμφάνιση, το φιλμ παύει να είναι ευαίσθητο στο φως και αποτελεί ουσιαστικά μέσο αποθήκευσης του ειδώλου.

Ευαισθησία

Η ευαισθησία ενός φιλμ είναι ένα μέτρο σύγκρισης για την ποσότητα του φωτός που χρειάζεται ένα φιλμ προκειμένου να δώσει ένα ευκρινές είδωλο. Η ευαισθησία των φιλμ σήμερα μετριέται με το σύστημα ISO, ενώ παλιότερα συστήματα ήταν τα ASA, DIN και άλλα. Μεγαλύτερος «αριθμός ISO» σημαίνει μεγαλύτερη ευαισθησία. Για παράδειγμα, ένα φιλμ ISO 400 μπορεί με διπλάσια ταχύτητα φωτοφράκτη (δηλαδή με τη μισή ποσότητα φωτός) να πετύχει το ίδιο αποτέλεσμα με ένα φιλμ ISO 200. Για το λόγο αυτό, τα φιλμ με μεγάλο ISO λέγονται «γρήγορα», ενώ αυτά με μικρό «αργά». Λόγω της κατασκευής των φιλμς, η διαφορά σε ISO σημαίνει και διαφορά στην ποιότητα της εικόνας – τα φιλμς με μεγαλύτερο ISO συνήθως έχουν μεγαλύτερο κόκκο στην εμφάνιση.

Τα συνηθισμένα φιλμ του εμπορίου έχουν ταχύτητες 64-1200 περίπου. Η μέτρηση της ευαισθησίας κατά ISO έχει κληρονομηθεί και από τις ψηφιακές μηχανές, χωρίς ωστόσο να υπάρχει απόλυτη αντιστοιχία.

Ο Μάρτης ή Μαρτιά είναι ένα παμπάλαιο έθιμο, με βαλκανική διασπορά. Πιστεύεται ότι έχει τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα, και συγκεκριμένα στα Ελευσίνια Μυστήρια. Οι μύστες των Ελευσίνιων Μυστηρίων έδεναν μια κλωστή, την Κρόκη, στο δεξί τους χέρι και το αριστερό τους πόδι.

Από τη 1η ως τις 31 του Μάρτη, τα παιδιά φορούν στον καρπό του χεριού τους ένα βραχιολάκι, φτιαγμένο από στριμμένη άσπρη και κόκκινη κλωστή, τον Μάρτη ή Μαρτιά. Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, ο Μάρτης προστατεύει τα πρόσωπα των παιδιών από τον πρώτο ήλιο της Άνοιξης, για να μην καούν. Τον φτιάχνουν την τελευταία μέρα του Φλεβάρη και τον φορούν την πρώτη μέρα του Μάρτη, πριν βγουν από το σπίτι.
Σε μερικές περιοχές ο Μάρτης φοριέται στο μεγάλο δάχτυλο του ποδιού σαν δαχτυλίδι για να μην σκοντάφτει ο κάτοχός του. Το βραχιολάκι αυτό το βγάζουν στο τέλος του μήνα, ή το αφήνουν πάνω στις τριανταφυλλιές όταν δουν το πρώτο χελιδόνι, για να τον πάρουν τα πουλιά και να χτίσουν τη φωλιά τους. Το έθιμο του Μάρτη γιορτάζεται ίδιο και απαράλλαχτο στη Βόρεια Μακεδονία με την ονομασία Μάρτινκα και στην Αλβανία ως Βερόρε. Οι κάτοικοι των δυο γειτονικών μας χωρών φορούν βραχιόλια από κόκκινη και άσπρη κλωστή για να μην τους «πιάσει» ο ήλιος, τα οποία και βγάζουν στα τέλη του μήνα ή όταν δουν το πρώτο χελιδόνι. Άλλοι πάλι δένουν τον Μάρτη σε κάποιο καρποφόρο δέντρο, ώστε να του χαρίσουν ανθοφορία, ενώ μερικοί τον τοποθετούν κάτω από μια πέτρα κι αν την επόμενη ημέρα βρουν δίπλα της ένα σκουλήκι, σημαίνει ότι η υπόλοιπη χρονιά θα είναι πολύ καλή.

Τηρώντας παραδόσεις και έθιμα αιώνων, οι Βούλγαροι, την πρώτη ημέρα του Μάρτη, φορούν στο πέτο τους στολίδια φτιαγμένα από άσπρες και κόκκινες κλωστές που αποκαλούνται Μαρτενίτσα. Σε ορισμένες περιοχές της Βουλγαρίας, οι κάτοικοι τοποθετούν έξω από τα σπίτια τους ένα κομμάτι κόκκινου υφάσματος για να μην τους «κάψει η γιαγιά Μάρτα» (Μπάμπα Μάρτα, στα βουλγαρικά), που είναι η θηλυκή προσωποποίηση του μήνα Μάρτη. Η Μαρτενίτσα λειτουργεί στη συνείδηση του βουλγαρικού λαού σαν φυλαχτό, το οποίο μάλιστα είθισται να προσφέρεται ως δώρο μεταξύ των μελών της οικογένειας, συνοδευόμενο από ευχές για υγεία και ευημερία. Το ασπροκόκκινο στολίδι της 1ης του Μάρτη φέρει στα ρουμανικά την ονομασία Μαρτσισόρ. Η κόκκινη κλωστή συμβολίζει την αγάπη για το ωραίο και η άσπρη την αγνότητα του φυτού χιονόφιλος, που ανθίζει τον Μάρτιο και είναι στενά συνδεδεμένο με αρκετά έθιμα και παραδόσεις της Ρουμανίας. Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο θεός Ήλιος μεταμορφώθηκε σε νεαρό άνδρα και κατέβηκε στη Γη για να πάρει μέρος σε μια γιορτή. Τον απήγαγε όμως ένας δράκος, με αποτέλεσμα να χαθεί και να βυθιστεί ο κόσμος στο σκοτάδι. Μια μέρα, ένας νεαρός μαζί με τους συντρόφους του σκότωσε τον δράκο και απελευθέρωσε τον Ήλιο, φέρνοντας την άνοιξη. Ο νεαρός έχασε τη ζωή του και το αίμα του -λέει ο μύθος- έβαψε κόκκινο το χιόνι. Από τότε, συνηθίζεται την 1η του Μάρτη όλοι οι νεαροί να πλέκουν το «Μαρτισόρ», με κόκκινη κλωστή που συμβολίζει το αίμα του νεαρού άνδρα και την αγάπη προς τη θυσία και άσπρη που συμβολίζει την αγνότητα.

Παντού στην Ελλάδα επικρατεί η συνήθεια να δένουμε στο αριστερό ή και στα δύο χέρια λίγο πιο πάνω από τον καρπό, ένα βραχιολάκι από κόκκινη και λευκή κλωστή. Η κλωστή αυτή μπαίνει την πρώτη Μαρτίου, και πέφτει από μόνη της, ή βγαίνει την τελευταία μέρα του Μαρτίου, από όπου και πήρε το όνομα «Μάρτης». Στη Βουλγαρία, το βραχιολάκι αυτό αποτελείται από χοντρότερα σχοινάκια για τους άνδρες και πολύ πιο λεπτά για τις γυναίκες.

Ερμηνεία[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]

Είναι ένα έθιμο σύμφωνα με το οποίο αυτός που φορά το Μάρτη, κυρίως τα μικρά παιδιά, προστατεύονται είτε από ασθένειες γενικά ή «για να μην τα κάψει ο ήλιος» / για να «μην τα μαυρίζει ο ήλιος» ή για να «μην τα πιάνει το μάτι». Συμβολικά το λευκό και το κόκκινο χρώμα τα συναντάμε συχνά στη δεισιδαιμονία όταν είναι να αποτρέψουμε κάποιο κακό. Αυτό μνημονεύεται και από τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς. Ο Αρτεμίδωρος στα «Ονειροκριτικά»^[1] συσχετίζει τους διάφορους στεφάνους των μαγισσών, ο Βιργίλιος στα «Βουκολικά»^[2] αναφέρει πολύχρωμους μίτους περιδεμένους τρεις φορές σε εικόνα ερωμένου για να τον σαγηνέψουμε. Ο Πετρώνιος αναφέρει όμοιες μαγγανείες, όπου δένουμε πολύχρωμο στήμονα στον τράχηλο. Οι Βυζαντινοί αναφέρουν τη χρήση βαμμένης κλωστής κατά της βασκανίας. Στα Ελευσίνια μυστήρια κατά την αρχαιότητα οι νεαροί μύστες φορούσαν κρόκους στο δεξί χέρι και στο πόδι. Πρόκειται λοιπόν για έθιμο πανάρχαιο, ή όμοιο με πανάρχαια έθιμα.

Το ιδιότυπο αυτό ασπροκόκκινο βραχιολάκι, όταν έφευγε ο Μάρτιος, στην κεντρική Ελλάδα τουλάχιστον το έβγαζαν και το κρεμούσαν στο πιο ψηλό κλαδί των δένδρων που ήταν κοντά στα σπίτια με τις χελιδονοφωλιές, διότι ο Μάρτιος είναι ο μήνας της εαρινής μετανάστευσης πτηνών από την Αφρικανική ήπειρο στην Ελλάδα κυρίως και στα Βαλκάνια κατ” επέκταση.

Τα πτηνά αυτά μεταφέρουν συχνότατα ασθένειες των θερμότερων κλιμάτων που με την αυξημένη υγρασία της άνοιξης επωάζονται. Στη λαογραφία αναφέρεται πως τα παιδιά πρέπει να σέβονται, να αγαπούν και να μην πειράζουν τα χελιδόνια, επειδή λειτουργούσαν ως «οικόσιτα» πτηνά που έκτιζαν τις φωλιές τους στους τοίχους των σπιτιών, με το σκεπτικό ότι ήταν χρήσιμα αφού εξολόθρευαν τα έντομα, κυρίως κουνούπια, που ήταν βλαβερά για τον άνθρωπο και τα οποία κουνούπια τα ίδια τα χελιδόνια μετέφεραν στο πτίλωμα τους από το ταξίδι τους από την Αφρική. Ο ένας λόγος ήταν εν μέρει αυτός, ο δεύτερος λόγος ήταν ότι οι παλαιότεροι γνώριζαν για τις ασθένειες αυτές και δεν ήθελαν να τις πάθουν τα παιδιά τους.

Μαζί με τα υγιή χελιδόνια και άλλα πουλιά μεταναστεύουν και ασθενή. Ειδικά το ασθενές χελιδόνι εάν δει κόκκινο χρώμα, το αποφεύγει και δεν πλησιάζει, αντιθέτως το υγιές χελιδόνι μαζεύει την ασπροκόκκινη κλωστίτσα που τη βρίσκει στο ψηλό κλαδί του δένδρου και τη μεταφέρει στη φωλιά του για να αποτρέψει τη χρήση της από τον ασθενή εισβολέα και να κλωσήσει τα υγιή αυγά του. Για τον λόγο αυτό της υγείας οι παλαιότεροι είχαν σκαρφιστεί τη χρησιμότητα των χελιδονιών, κυρίως, και απέτρεπαν τα παιδιά να παίζουν μαζί τους και να πλησιάζουν τις χελιδονοφωλιές

Ζύμη για μηλόπιτα

• 400 γρ. ζάχαρη
• 400 γρ. αλεύρι για όλες χρήσεις
• 20 γρ. μπέικιν πάουντερ
• 1 βανίλια
• 250 γρ. καλαμποκέλαιο
• 1 μεγάλο αυγό
• 1/3 κ.γ. αλάτι

Για τη γέμιση

• 5 ξινόμηλα
• 150 γρ. καρυδόψιχα ψιλοκομμένα
• 100 γρ. ζάχαρη
• 1 κ.σ. ακνέλα
• 1/2 λεμόνι(το χυμό του)

Για το σερβίρισμα

• Λίγη άχνη ζάχαρη
• Λίγη κανέλα

Εξοπλισμός

1. Λαδόκολλα
2. Μπολ
3. Φόρμα

Εκτέλεση

Προετοιμασία

• Βουτυρώνουμε μια φόρμα δακτυλίδι με αποσπωμενη βάση 28 εκ. Η δόση είναι μεγάλη και βγάζει 12 κομμάτια.
• Στρώνουμε μέσα αντικολλητικό χαρτί ώστε να καλύπτει και τα πλαϊνά.
• Προθερμαίνουμε το φούρνο στους 170°C στον αέρα.

Ζύμη για μηλόπιτα

Βάζουμε όλα τα υλικά για τη ζύμη σε ένα μπολ.

Με ένα πηρούνι ανακατεύουμε στην αρχή τα υγρά υλικά στο αλεύρι με τη ζάχαρη, μέχρι να αρχίζει να σχηματίζεται η ζύμη.

Στη συνέχεια με το χέρι ανακατεύουμε τα υλικά μέχρι να μη βλέπουμε αλεύρι. Η ζύμη θα είναι τραχιά και μοιάζει σαν βρεγμένη άμμος.

Αφήνουμε για λίγο στην άκρη.

                                                                                                                  Γέμιση

Καθαρίζουμε και τρίβουμε τα μήλα σε χοντρό τρίφτη.

Τα βάζουμε σε ένα μπολ και τα ραντίζουμε με το χυμό λεμονιού.

Προσθέτουμε όλα τα υπόλοιπα υλικά, το καρύδι, τη ζάχαρη και την κανέλα και ανακατεύουμε με ένα κουτάλι τη γέμιση.

Μαρινάρουμε δηλαδή τα υλικά για λίγα λεπτά.

Έτσι, το μήλο βγάζει όλα τα αρώματα του και η γέμιση θα έχει 10 φορές περισσότερο άρωμα.

                                                                                                     Στήσιμο στη φόρμα

Θα κρατήσουμε το 1/3 της ζύμης στην άκρη για την επιφάνεια και με την υπόλοιπη θα φτιάξουμε τη βάση.

Παίρνουμε τα 2/3 και με τα δάχτυλα τη στρώνουμε στη φόρμα.

Φροντίζουμε να ανασηκώσουμε πλαϊνό τείχος 6 εκ. για να φυλακίσουμε την πλούσια γέμιση.

Πρέπει να είναι παντού ισόπαχη στη βάση της φόρμας για ομοιόμορφο ψήσιμο.

Αδειάζουμε όλη τη γέμιση σε μια στρώση.

Ισιώνουμε με ένα κουτάλι την επιφάνεια.

Από πάνω πασπαλίζουμε την υπόλοιπη τριφτή (crumble) ζύμη.

Δεν πιέζουμε τα κομματάκια στην επιφάνεια αλλά τα ρίχνουμε πεταχτά πάνω στη γέμιση.

Πρέπει η επιφάνεια της τριφτής να μοιάζει με βρεγμένη χοντρόκοκκη άμμο.

                                                                         Ψήσιμο – χρόνος ψησιματος

Ψήνουμε στη μεσαία σχάρα, για περίπου 1 ώρα και 10 λεπτά μέχρι να ροδίσει καλά. Μόνο έτσι θα γίνει πολύ τραγανή.

Πηγή: η Μαμά μου!!!