Παυλίδης Θεόδωρος – Παυλίδης Αθανάσιος

Αναστασίου Χρήστος

Σε ερώτηση των μαθητών για το πότε ξεκίνησε να ζωγραφίζει, ο κ. Ταμουτσέλης μας ταξίδεψε στο χωριό της Δροσοπηγής, τόπος καταγωγής του ιδίου, και μας περιέγραψε τις δύσκολες συνθήκες των χρόνων εκείνων, που στερούνταν τα υλικά και μέσα για να ζωγραφίσει. Μάλιστα  αναφέρθηκε στο ότι ζωγράφιζε στα περιθώρια των ψαλτικών βιβλίων του πατέρα του καθώς μόνο εκεί μπορούσε.

Ξεκίνησε μαθητεύοντας σε τρεις αγιογράφους της Δροσοπηγής, τον Στυλιάδη, τον Τζιάτζιο και τον Χαρίση, οι οποίοι και είχαν μάθει την αγιογραφική τέχνη στο Άγιο Όρος. Δικά του έργα είναι ο Παντοκράτορας στον ναό του Αγίου Νικολάου Φλώρινας και άλλα στο Φλάμπουρο και στο Νυμφαίο, ενώ ακολούθησε την Αναγεννησιακή τεχνοτροπία. Ο ίδιος αργότερα φτιάχνοντας μόνος του τα εργαλεία του, σπάτουλες δικής του κατασκευής, επιδόθηκε σε μια πρωτόγνωρη και πρωτοποριακή μορφή τέχνης. Επισήμανε στους μικρούς μαθητές ότι η φύση σου προσφέρει απλόχερα την ομορφιά της και για αυτό ασχολήθηκε ο ίδιος ιδιαίτερα με αυτή. Τα υλικά που χρησιμοποιούνταν τα παλιότερα χρόνια ήταν τα χρώματα, σκόνες κυρίως σε λευκό χρώμα τις οποίες αναμείγνυαν με μικρή ποσότητα άλλου χρώματος.

Σε ερώτηση των μαθητών για το πια είναι η χρωματική του παλέτα, ο ίδιος απάντησε ότι χρησιμοποιεί όλα τα χρώματα που υπάρχουν στη φύση. Εξέφρασε, βέβαια, και την προτίμησή του σε αυτά της εποχής του Φθινοπώρου, καθώς τότε γίνονται αλλαγές στη φύση και παρουσιάζονται σκάλες χρωματικές .

Η ζωγραφική λειτούργησε καταλυτικά στη ζωή του καλλιτέχνη και παρόλο που σπούδασε και εργάστηκε και στο αρχιτεκτονικό σχέδιο, η ζωγραφική τον κέρδισε. Εκθέσεις του έγιναν σε πολλές πόλεις: Κοζάνη, Θεσσαλονίκη, Βέροια, Αθήνα, Γιαννιτσά, Σέρρες, Δράμα, Λάρισα αποδεικνύοντας την εμβέλεια και αναγνωσιμότητα της τέχνης του.

Ευχαριστούμε θερμά τον Κ. Βαγγέλη Ταμουτσέλη και τον γιο του Νίκο Ταμουτσέλη για τη θερμή υποδοχή και τα κεράσματά τους.

Κλείνουμε με τα λόγια του Βίνσεντ Βαν Γκογκ: «Οι ζωγραφικοί πίνακες έχουν μια δική τους ζωή που πηγάζει από την ψυχή του καλλιτέχνη» που στη συγκεκριμένη περίπτωση μας βρίσκει απολύτως σύμφωνους ……

Η συντακτική ομάδα

Στο πλαίσιο πολιτιστικού προγράμματος που υλοποιείται στο σχολείο το Σχολικό Έτος 2024-25 και αφορά την έκδοση σχολικής εφημερίδας με τίτλο το «Τυπά-κι» οι μαθητές επισκέφθηκαν την έκθεση με σκοπό να γνωρίσουν και να προσεγγίσουν την προσωπικότητα του ζωγράφου της Φλώρινας κ. Τάκη Μπέσσα και να απολαύσουν τις καλλιτεχνικές του δημιουργίες κατανοώντας τη σπουδαιότητα της τέχνης σε όλους τους τομείς της ζωής. 

Την περιήγηση και την ξενάγηση στη συγκεκριμένη έκθεση ανέλαβε ο κ. Σπύρος Παπαχαρίσης, ο οποίος έκανε μια σύντομη παρουσίαση με ιστορικά στοιχεία στον Φιλεκπαιδευτικό Σύλλογο Φλώρινας «Αριστοτέλη» συνδέοντας παράλληλα την προσφορά του Συλλόγου με την τοπική ιστορία της πόλης.  Αναφέρθηκε στην ίδρυση του Συλλόγου, το έτος 1941, ως συνέχεια ενός παλαιότερου μουσικού Συλλόγου του «Ορφέα». Ο συγκεκριμένος Σύλλογος ιδρύθηκε την δύσκολη περίοδο της κατοχής στη Φλώρινα από κάποιους ανθρώπους που θέλησαν να αντισταθούν πολιτιστικά τα χρόνια εκείνα. Αξιομνημόνευτα είναι τα πρόσωπα εκείνα που έχασαν τη ζωή τους προσφέροντας στην περιοχή: ο Θεόδωρος Θωμαΐδης (μαέστρος του Συλλόγου) που απαγχονίστηκε, και, επίσης, τα επτά μέλη του Τμήματος Ορειβασίας  του Συλλόγου τα οποία δολοφονήθηκαν.

Τα πρώτα τμήματα που λειτούργησαν στον Σύλλογο ήταν οι Χορωδίες Ενηλίκων και οι Παιδικές Χορωδίες, στις οποίες ο Δημήτριος Λιότσης πρόσφερε τις ανεκτίμητες υπηρεσίες του. Επίσης , λειτούργησαν Θεατρικά τμήματα, Αθλητικά Τμήματα, Τμήματα Εθνογραφίας και Χορού και, βέβαια, Εικαστικά Τμήματα στα οποία δίδαξαν αξιολογότατοι καλλιτέχνες του τόπου (Κώστας Λούστας, Στερίκας Κούλης κ.α.). Σήμερα στον Σύλλογο λειτουργούν και πολλά άλλα ενδιαφέροντα Τμήματα.

Ο κ. Παπαχαρίσης απαντώντας σε ερωτήσεις σχετικά με τον κ. Μπέσσα και την πηγή έμπνευσής του επεσήμανε ότι η Φλώρινα με τη φύση και τα τοπία της λειτούργησε καταλυτικά στις καλλιτεχνικές του δημιουργίες. Τόνισε μάλιστα πολλά έργα του απεικονίζουν, αφαιρετικά, τοπία της Φλώρινας. Η χρωματική παλέτα του συγκεκριμένου τοπικού καλλιτέχνη υπήρξε εξαιρετικά μεγάλη από αχνά ως πιο έντονα χρώματα καθώς τα έργα του προέρχονται από διαφορετικές περιόδους και τεχνοτροπίες που χρησιμοποίησε.

Οι μαθητές και οι συνοδοί καθηγητές εκφράζουμε τις θερμές μας ευχαριστίες στον κ. Παπαχαρίση για τον πολύτιμο χρόνο και την ουσιαστική ξενάγηση στη έκθεση αυτή.

Η συντακτική ομάδα

Οι εν λόγω δράσεις αποτέλεσαν για τους μαθητές μας ενδιαφέρουσα επαφή με την καλλιτεχνική πλευρά της πόλης, στην οποία ζουν και αναπτύσσονται, και κατάφεραν να ενισχύσουν την αγάπη για τον Τόπο τους και την Τέχνη.

Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τους συντελεστές για την πολύτιμη εμπειρία.

Η συντακτική ομάδα

Το ραντεβού κλείστηκε για τις 10 το πρωί και όλοι ήμασταν ενθουσιασμένοι  στο δρόμο. Μας υποδέχθηκε σύσσωμο το συμβούλιο του Μουσείου, κάτι που μας συγκίνησε βαθιά. Οι κυρίες  Λιόλιου Χαρά, Ρούλα Πολατίδου, Μαργαρίτα Τζάλη και Ολύμπία Χατζηχρήστου με ενθουσιασμό και θέρμη μας καλοδέχθηκαν δίνοντάς  μας όλες τις απαραίτητες πληροφορίες, αρχικά για το κτίριο και την πρώτη του λειτουργία ως ξενοδοχείο.  Η  είσοδός μας σε αυτό ήταν  σαν να περάσαμε από μια πύλη σε μια άλλη εποχή. Αμέσως βρεθήκαμε μπροστά στα εκθέματα με θέμα την παραδοσιακή μελισσοκομία και πήραμε τις σχετικές πληροφορίες από την «ξεναγό» στην περιήγησή μας κ. Μαργαρίτα Τζάλη. Ανεβαίνοντας τις παλιές ξύλινες σκάλες ,που έτριζαν σε κάθε βήμα μας, η ανυπομονησία και η περιέργειά μας μεγάλωνε. Βρεθήκαμε στους χώρους  των παλιών δωματίων όπου οι επισκέπτες διέμεναν βρισκόμενοι στη Φλώρινα του 20^ου αιώνα. Κάθε δωμάτιο είναι διαμορφωμένο  σε ιδιαίτερο εκθεσιακό χώρο με ξεχωριστή θεματική: το εργαστήρι κηροπλαστικής,  με εργαλεία δωρισμένα στο Μουσείο από τον παραδοσιακό κηροπλάστη κ. Δάφκο , το δωμάτιο με εκθέματα από μπακάλικο, κουρείο,  ραφτάδικο. Δύο χώροι αφιερωμένοι στην  ζωή των απλών ανθρώπων της υπαίθρου: αντικείμενα του σπιτιού και της δουλειάς στα χωράφια, της φροντίδας των ζώων. Τέλος, χώρος με παραδοσιακές φορεσιές και αργαλειό.

Μετά το τέλος της ξενάγησης, οι φιλόξενες κυρίες μας επεφύλασσαν μια ακόμα βιωματική εμπειρία. Ανακαλέσαμε ό,τι ακούσαμε κατά την ξενάγηση με παιγνιώδη τρόπο. Προσπαθήσαμε να υφάνουμε σε μινιατούρες αργαλιούς, μάθαμε να χρησιμοποιούμε βελόνα και κλωστή, επιχειρήσαμε να γράψουμε με πένα και μελάνι καλλιγραφικά το όνομά μας.

Πόσες και πόσες γνώσεις δεν αντλήσαμε από την επίσκεψή μας στο μουσείο; Πόσα συναισθήματα νιώσαμε συνδεόμενοι με το παρελθόν του τόπου μας.  Πόση ευγνωμοσύνη χρωστούμε στους υπηρέτες αυτής τη ιδέας  που πασχίζουν να διασώσουν μνήμες και ιστορία.

Η συντακτική ομάδα

«Στο νεοκλασικό κτίριο του πρώην ξενοδοχείου ‘’Διεθνές’’, στεγάζεται το Λαογραφικό Μουσείο της Λέσχης Πολιτισμού Φλώρινας. Επισκεφτήκαμε λοιπόν, την περασμένη Παρασκευή τον υπέροχο αυτό χώρο και θαυμάσαμε πανέμορφα λαογραφικά αντικείμενα που άντεξαν στον χρόνο. Οι θεματικές ενότητες του μουσείου αφορούν τη μελισσοκομία, την κηροπλεκτική, τη φύση και τη γη, το σπίτι και τη διατροφή, τα επαγγέλματα, την υφαντική και την ενδυμασία. Επίσης, περιλαμβάνονται και μικρότερες  θεματικές όπως η μουσική, ο χορός και η εκπαίδευση. Η εξέλιξη της μελισσοκομίας στην περιοχή της Φλώρινας και τα μοναδικά δείγματα κυψελών, ενθουσίασαν το σύνολο των μαθητών που έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον  για όλα τα εκθέματα και τις φωτογραφίες που τα συνοδεύουν.Αναμφίβολα, αυτό το ταξίδι στο παρελθόν και η επαφή με την παράδοση, τις συνήθειες και τον τρόπο ζωής των κατοίκων, μάς βοήθησε να πλησιάσουμε μια άλλη εποχή και μια πραγματικότητα που χάθηκε».

Πέικος Μάριος

«Η επίσκεψή μας στο Λαογραφικό Μουσείο της Λέσχης Πολιτισμού Φλώρινας ήταν φανταστική. Οι ξεναγοί μας έδειξαν αντικείμνενα παλιάς εποχήςς και διάφορα εργαλεία , όπως ο αργαλειός και τα ξύλινα ….τα οποία χρησιμοποιούσαν για να μαζέψουν περισσότερα στάχυα από τα χωράφια. Επίσης, μας έδειξαν αντικείμενα του πολέμου, όπως μάσκες και οβίδες. Τέλος, κάναμε μερικές ενδιαφέρουσες δραστηριότητες όπως το πλέξιμο και να γράψουμε το όνομά μας καλλιγραφικά με πέννα. Ήταν μια αξέχαστη ξενάγηση».

Αναστασίου Χρήστος

Το θέμα του βιβλίου: στο βιβλίο αναδεικνύεται η σημασία της αλληλεγγύης μεταξύ των ανθρώπων σε στιγμές κρίσιμες, καθώς η συγγραφέας μιλάει για την αγάπη, τις σχέσεις μεταξύ των προσώπων και τον πόλεμο.

Η εποχή, ο τόπος, τα πρόσωπα:  Η ιστορία  τοποθετείται στη Σάμο κατά την εποχή της Δικτατορίας του 1936. Τα κύρια πρόσωπα είναι η  Μέλια και η Μυρτώ, δύο αδελφές οι οποίες ανήκουν σε μια ευρύτερη οικογένεια. Άλλα πρόσωπα είναι μητέρα και πατέρας, ο παππούς, η θεία Δέσποινα, ο Νίκος (ξάδελφος),  η Σταματίνα (υπηρετικό προσωπικό), τα τσαρδάκια (φίλοι από το Λαμαγάρι), ο Αλέξης (φίλος Μέλιας). 3

Υπόθεση:  Πρωταγωνίστρια του βιβλίου είναι η μικροκαμωμένη οκτάχρονη Μέλια, μαθήτρια της Γ΄Δημοτικού και αφηγήτρια. Μαζί με την αδελφή της τη Μυρτώ περνούν τα καλοκαίρια στη Σάμο, στο σπίτι του παππού τους που τις μορφώνει με τις αρχές των αρχαίων Ελλήνων μέσα από ιστορίες της Μυθολογίας. Στο σπίτι αυτό δεσπόζει το καπλάνι- μια ταριχευμένη τίγρης- η οποία εντυπωσιάζει την Μέλια που σκαρφίζεται ιστορίες για αυτό, όπως και ο ξάδελφός τους ο Νίκος, φοιτητής στην Αθήνα. Στις 4 Αυγούστου αυτού του καλοκαιριού επιβάλλεται η Δικτατορία του Μεταξά και ο ξάδελφος Νίκος κρύβεται για να μη συλληφθεί από τους ανθρώπους του καθεστώτος. Καταλαβαίνουμε ότι είναι επαναστάτης. Τα παιδιά τον φροντίζουν πηγαίνοντάς του φαγητό μέχρι που καταφεύγει στην Ισπανία για να πολεμήσει τους φασίστες. Τα γεγονότα θα φέρουν το τέλος στην παιδική αθωότητα των δύο κοριτσιών που έρχονται αντιμέτωπα με προβληματισμούς και καταστάσεις που τις ωριμάζουν. Η ζωή τους συνεχίζεται με τα παιδιά να αναζητούν φωνάζοντας τον Νίκο, μα ο αέρας παίρνει τις φωνές τους.

Γιατί προτείνω να διαβάσετε το Καπλάνι της βιτρίνας:

Προτείνω να διαβάσετε το βιβλίο αυτό γιατί είναι διδακτικό διδάσκοντάς μας μεταξύ άλλων και για την εποχή της Δικτατορίας του Μεταξά. Ακόμα, το λιτό και απλό του ύφος και η κατανοητή γλώσσα το κάνει ευανάγνωστο και ευχάριστο.

Άλλα βιβλία της Άλκης Ζέη:  Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου, Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της, Η μοβ ομπρέλα, Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα,  Ο θείος Πλάτων.

Ορφανοπούλου Μαρία

Για τον σκοπό αυτό, δημιουργήθηκε ένα ερωτηματολόγιο που εξετάζει κατά πόσο οι θρησκευτικές αντιλήψεις επηρεάζουν την οικολογική συνείδηση των νέων. Οι απαντήσεις που συλλέχθηκαν, αναλύθηκαν και απεικονίστηκαν μέσω γραφημάτων στο Excel, παρέχοντας μια σαφή εικόνα των τάσεων και των αντιλήψεων των μαθητών/τριών.

Παρακάτω αναλύεται το ερωτηματολόγιο με κλίμακα απαντήσεων από το 1 έως το 5, όπου 1 = Καθόλου, 2 = Λίγο, 3 = Μέτρια, 4 = Αρκετά, 5 = Πολύ.

Σύμφωνα με τις απαντήσεις των μαθητών/τριών εξάγονται τα παρακάτω συμπεράσματα:

ü  Στην 1^η ερώτηση, το μεγαλύτερο ποσοστό των συμμετεχόντων (89%), φαίνεται να αναγνωρίζει ότι η Ορθόδοξη θρησκεία προάγει τον σεβασμό προς το περιβάλλον, ενώ ένα μικρό ποσοστό εκφράζει ουδέτερη άποψη.

ü  Στην 2^η ερώτηση, η πλειοψηφία των μαθητών/τριών (79%) φαίνεται να αναγνωρίζει τη σύνδεση ανάμεσα στην ηθική στάση του ανθρώπου και την επιδείνωση των περιβαλλοντικών προβλημάτων. Αυτό υποδηλώνει ότι η οικολογική κρίση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως τεχνικό ή επιστημονικό ζήτημα, αλλά και ως ηθικό πρόβλημα που σχετίζεται με τις αξίες και τη συμπεριφορά των ανθρώπων.

ü  Στην 3^η ερώτηση, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι, αν και ένα σημαντικό ποσοστό (48%) των μαθητών/τριών εκφράζει θετική στάση για τις περιβαλλοντικές δράσεις της Εκκλησίας, ένα μεγάλο μέρος (32%) παραμένει ουδέτερο, πιθανώς λόγω έλλειψης ενημέρωσης ή εμπειρίας. Το 21% που δεν ενδιαφέρεται ή είναι αρνητικό, ενδέχεται να έχει διαφορετικές αντιλήψεις για τον ρόλο της Εκκλησίας στην προστασία του περιβάλλοντος.

ü  Στην 4^η ερώτηση, η πλειοψηφία των μαθητών (53%) θεωρεί σε μεγάλο βαθμό ότι ο άνθρωπος έχει ευθύνη να φροντίζει τη δημιουργία του Θεού και να είναι διαχειριστής της φύσης. Επιπλέον, το 21% συμφωνεί αρκετά, γεγονός που δείχνει μια γενική τάση υπέρ αυτής της άποψης. Συνολικά, τα δεδομένα υποδηλώνουν ότι οι περισσότεροι μαθητές αναγνωρίζουν την ανθρώπινη ευθύνη απέναντι στο περιβάλλον από θρησκευτική σκοπιά.

ü  Στην 5^η ερώτηση και σύμφωνα με τις απαντήσεις του γραφήματος οι περισσότεροι μαθητές φαίνεται να έχουν κάποια περιβαλλοντική συνείδηση, αλλά σε διαφορετικό βαθμό. Το μεγαλύτερο ποσοστό (32%) απαντά ότι προσπαθεί μέτρια να προστατεύει το περιβάλλον, ενώ ένα 21% δηλώνει ότι το κάνει αρκετά. Ωστόσο, ένα 21% συμμετέχει ελάχιστα και ένα 11% καθόλου, γεγονός που δείχνει ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης. Μόνο το 16% δηλώνει ότι φροντίζει πολύ το περιβάλλον, κάτι που υπογραμμίζει την ανάγκη ενίσχυσης της οικολογικής συνείδησης και της εφαρμογής βιώσιμων πρακτικών στην καθημερινότητα.

ü  Τέλος στην 6^η ερώτηση, η πλειοψηφία των μαθητών (47%) θεωρεί πως η Εκκλησία δεν θα έπρεπε να μιλάει περισσότερο για οικολογικά θέματα, ενώ ένα επιπλέον 26% πιστεύει ότι θα έπρεπε να το κάνει μόνο λίγο. Αντίθετα, μόνο ένα μικρό ποσοστό (16%) θεωρεί μέτρια σημαντική την παρέμβαση της Εκκλησίας σε αυτά τα ζητήματα, και μόλις το 11% υποστηρίζει έντονα την ανάγκη για περισσότερη οικολογική ευαισθητοποίηση από την Εκκλησία. Τα δεδομένα δείχνουν ότι, για την πλειονότητα των μαθητών, ο ρόλος της Εκκλησίας δεν σχετίζεται ιδιαίτερα με περιβαλλοντικά θέματα.

Τα αποτελέσματα που προέκυψαν από την ανάλυση των δεδομένων ανέδειξαν ενδιαφέροντα συμπεράσματα σχετικά με τον τρόπο που οι μαθητές/τριες αντιλαμβάνονται τη σχέση μεταξύ θρησκείας και περιβαλλοντικής προστασίας.

Η συντακτική ομάδα