Ποια είναι όμως η αλήθεια;

Ήταν η σημαία με τον δικέφαλο αετό το επίσημο σύμβολο της αυτοκρατορίας;

Τα σύμβολα της Αυτοκρατορίας ως το 1204

Ως πρώτο σύμβολο μπορεί  να θεωρηθεί δικαίως το λάβαρο που κατασκεύασε ο Κωνσταντίνος πριν την μάχη στη Μουλβία γέφυρα – Σταυρός με την επιγραφή “ΕΝ ΤΟΥΤΩ ΝΙΚΑ”.

Εγκαινιάζεται έτσι η Χριστιανική περίοδος του κράτους και ουσιαστικά η σταδιακή μεταστροφή της “Ρωμαϊκής” σε “Βυζαντινή” αυτοκρατορία. Παρ’ ότι δεν καταγράφεται συγκεκριμένη σημαία της αυτοκρατορίας (με την σύγχρονη έννοια) ο σταυρός σε διάφορες παραλλαγές και κυρίως σε συνδυασμό με το ΧΡ έχει βρεθεί σε πλήθος ευρημάτων (ψηφιδωτά, γλυπτά, τοιχογραφίες). Παράλληλα δεν εγκαταλείφθηκε και ο κλασσικός Ρωμαϊκός αυτοκρατορικός αετός η χρήση του οποίου φαίνεται να αναβιώνει κατά την Μακεδονική δυναστεία (867-1054).

Ο δικέφαλος αετός

Ο δικέφαλος αετός  πρωτοχρησιμοποιήθηκε από τους Σουμέριους, ως σύμβολο του φτερωτού θεού Νινουρτά. Στη συνέχεια πέρασε στους Χετταίους, από τον πολιτισμό των οποίων έχουν σωθεί πέτρινα ανάγλυφα που απεικονίζουν δικέφαλους αετούς.

Το μυθικό πλάσμα συνέχισε να αποτελεί τόσο διακοσμητικό μοτίβο, όσο και μέρος διηγήσεων και παραδόσεων σε διάφορες περιοχές της Μέσης Ανατολής- από το Ιράν και την Αρμενία ως τη Μικρά Ασία.

Στην Παφλαγονία συγκεκριμένα επιβίωσε ο μύθος του Χάγκα, τεράστιου δικέφαλου αετού τιμωρού της αδικίας.

Επηρεασμένος ίσως από αυτήν την παράδοση ο Ισαάκ Κομνηνός (1057-1059) τον υιοθέτησε ως προσωπικό του σύμβολο.

Η χρήση του δικέφαλου όμως δεν γενικεύτηκε πριν το 1204, όταν τον χρησιμοποίησαν οι Λάσκαρεις και αργότερα οι Παλαιολόγοι, μετά την Δ’ Σταυροφορία και την επαφή με την πλούσια εραλδική παράδοση της Δύσης. Aπετέλεσε τόσο οικόσημο των Παλαιολόγων (αλλά και του Καντακουζηνού, των Λασκέρεων και άλλων επιφανών οικογενειών), όσο και διακοσμητικό μοτίβο σε επίσημα ενδύματα και ταπεινά πιάτα.

Ήταν όμως ο αετός αυτός το σύμβολο του Κράτους, προσωπικό έμβλημα ή κάτι άλλο;

Στις πηγές συναντούμε σποραδικές αναφορές, που αν και αποσπασματικές μας οδηγούν στην επίσημη σημαία της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας κατά την τελευταία της περίοδο.

• To “Βιβλίο όλων των Βασιλείων”, που γράφηκε το 1350 και εξιστορεί τα ταξίδια ενός μοναχού από την Καστίλλη, είναι εικονογραφημένο με 130 σημαίες. Οι σημαίες 94,96,97,98 είναι όμοιες – χρυσός σταυρός και 4 πυρέκβολα σε κόκκινο φόντο- και σύμφωνα με το βιβλίο ανήκουν στους “βασιλείς” της Θεσσαλονίκης, της Ελλάδας (“της αληθινής Ελλάδας και της αυτοκρατορίας των Ελλήνων” / “la vera Grecia e el imperio de los Griegos”), του “Lodomago” (ή “Recrea” σε άλλη έκδοση, πιθανόν η Ηράκλεια του πόντου) και του “Castelle”. Επίσης ως σύμβολο του “βασιλιά της Κωνσταντινούπολης” παρουσιάζεται παρόμοια σημαία που περιλαμβάνει και το σταυρό του Αγίου Γεωργίου.
• O “Kαταλανικός Άτλας”, αποδίδεται στον Cresques Abraham, έναν από τους καλύτερους χαρτογράφους της εποχής, σχεδιάστηκε το 1375 και είναι ένας λεπτομερής χάρτης στον οποίο απεικονίζονται εκτός των άλλων οι σημαίες των κρατών. Στην Κωνσταντινούπολη, τη Θεσσαλονίκη και την Ηράκλεια του Πόντου εμφανίζεται να κυματίζει η τετραγράμματη σημαία με το σταυρό.
• Στο “Περί Οφφικίων του Παλατίου Κωνσταντινουπόλεως και των Οφφικίων της Μεγάλης Εκκλησίας” του Γεώργιου Κωδινού αναφέρεται σχετικά με το φλάμουλο του Μεγάλου Δουκός (ναυάρχου) : “και οι μεν εις τα έτερα (πλοία) ευρισκόμενοι άρχοντες ως κεφαλαί ιστώσι το σύνηθες βασιλικόν φλάμουλον ήτοι τον σταυρόν μετά πυρεκβόλων‘ ούτος δε ο μέγας δουξ την του βασιλέως στήλην ίστησιν έφιππον”. Με άλλα λόγια σε όλα τα πλοία εκτός του πλοίου του ναυάρχου κυμάτιζε το “σύνηθες βασιλικό φλάμουλο” που δεν ήταν άλλο από την πορφυρή σημαία με το χρυσό σταυρό και τα 4 Β.

Στηριζόμενοι λοιπόν στις πηγές συμπεραίνουμε ότι επίσημη σημαία της Αυτοκρατορίας κατά την ύστερη περίοδο, ή απλά η “Βυζαντινή σημαία” δεν ήταν η κίτρινη με το δικέφαλο αετό…αλλά η κόκκινη/πορφυρή με το χρυσό ισοσκελή ελληνικό σταυρό και τα 4 Β (πυρέκβολα ή βήτα / Βασιλεύς Βασιλέων Βασιλεύων Βασιλευόντων)

" target="_blank"> 

Είναι μόλις 31 ετών και όμως μέσα σε ένα βράδυ κατάφερε να μιλούν για εκείνη τα διεθνή Μέσα. Πώς; Σπάζοντας τον αποκλεισμό των ιταλικών αρχών σε πλοία που μεταφέρουν πρόσφυγες και «δένοντας» στο λιμάνι της Λαμπεντούζα, σώζοντας περισσότερους από 40 ανθρώπους.

Η Carola Rackete, γερμανικής καταγωγής, είναι η καπετάνισσα του πλοίου «Sea Watch 3», του ομώνυμου γερμανικού Μη Κερδοσκοπικού Οργανισμού που διασώζει πρόσφυγες στις θάλασσες της Μεσογείου. Το βράδυ της 28ης Ιουνίου 2019, η Rackete ανέλαβε πρωτοβουλία ώστε να ελλιμενήσει το σκάφος της που βρισκόταν επί 14 ημέρες στη θάλασσα, ανοικτά της Ιταλίας, σε διεθνή ύδατα.

Το «Sea Watch» είχε περισυλλέξει 53 πρόσφυγες στις 12 Ιουνίου στις ακτές της Λιβύης. Οι 13 απομακρύνθηκαν από την ιταλική ακτοφυλακή για λόγους υγείας και αποβιβάστηκαν στην Λαμπεντούζα, ενώ οι υπόλοιποι 40 παρέμειναν σε αυτό για 14 ολόκληρες ημέρες, αφού το ιταλικό λιμενικό δεν έδινε την απαραίτητη άδεια ώστε το σκάφος να δέσει σε λιμάνι.

Γνωρίζοντας ότι διακινδυνεύει την ελευθερία της και παρά τον αποκλεισμό που είχε κηρύξει ο Ματέο Σαλβίνι, η 31χρονη καπετάνισσα πήρε την απόφαση να μπει στο λιμάνι της Λαμπεντούζα. «Αποφάσισα να μπω στο λιμάνι. Γνωρίζω τι ρισκάρω, όμως οι ναυαγοί που έχω στο πλοίο μου είναι εξαντλημένοι κι εγώ θα τους μεταφέρω κάπου με ασφάλεια», δήλωσε χαρακτηριστικά η ίδια.

Αφού έδεσε στη Λαμπεντούζα, η ιταλική εισαγγελία άσκησε δίωξη εναντίον της για διευκόλυνση παράνομης εισόδου μεταναστών στη χώρα. Μετά τον ελλιμενισμό, η ιταλική αστυνομία προχώρησε στη σύλληψή της, ενώ οι πρόσφυγες παραμένουν στο σκάφος, όπως μετέδωσε η RAI. Επισης, σύμφωνα πάντα με την ιταλική κρατική τηλεόραση, η καπετάνισσα συνελήφθη γιατί «προέβαλε αντίσταση σε πλοίο του Πολεμικού Ναυτικού». Η Rackete βρίσκεται αντιμέτωπη με ποινή έως και δέκα χρόνια κάθειρξη.

Μιλώντας στην εφημερίδα «La Repubblica», πριν από τη σύλληψή της, η 31χρονη δήλωσε, απαντώντας στην ερώτηση αν είναι έτοιμη να αναλάβει τις ευθύνες της: «Ναι και ήμουν από την αρχή αυτής της ιστορίας. Και θα είχα μπει νωρίτερα στη Λαμπεντούζα, καθώς η πολιτική κατάσταση δεν μου άφηνε ελπίδες. Ωστόσο δεν είμαι μόνη μου, η όποια επιλογή μου θα έχει νομικές συνέπειες στον επικεφαλής της αποστολής, τον ιδιοκτήτη του πλοίου αλλά και στο προσωπικό εδάφους που εργάζεται για το Sea Watch. Κινδυνεύουν να κατηγορηθούν για σοβαρά αδικήματα. Δεν είναι εύκολο, ανησυχώ γι” αυτούς».

Ωστόσο, η ανάγκη να σωθούν οι 40 εναπομείναντες πρόσφυγες στο πλοίο έκαμψε κάθε αναστολή της και η Rackete έπραξε, τελικά, αυτό που στη δική της συνείδηση έμοιαζε αυτονόητο: πήγε κόντρα στην ακροδεξιά πολιτική του Σαλβίνι που επιβάλλει όχι μόνο να μην σώζονται οι ναυαγοί πρόσφυγες αλλά και να τιμωρούνται όσοι τους βοηθούν.

Τις τελευταίες ώρες το διαδικτύο έχει γεμίσει με μηνύματα συμπαράστασης και αλληλεγγύης στην 31χρονη Carola, συνοδευόμενα από το hashtag #FreeCarola, ενώ οι εικόνες που δείχνουν την ιταλική ακτοφυλακή να τη συλλαμβάνει και εκείνη να είναι απόλυτα ψύχραιμη, γνωρίζοντας πως έχει κάνει το ανθρώπινο καθήκον της, έχουν γίνει viral.

https://vimeo.com/473034887

Για το τέλος, ας κρατήσουμε τα λόγια της ίδιας από τη συνέντευξή της στην Repubblica, για το πώς αποφάσισε να ασχοληθεί με το Προσφυγικό: «Η ζωή μου ήταν εύκολη, μπόρεσα να φοιτήσω σε τρία πανεπιστήμια και στα 23 μου ήμουν απόφοιτη. Είμαι λευκή, Γερμανίδα, γεννήθηκα σε μια χώρα πλούσια με ένα διαβατήριο «σωστό». Όταν τα συνειδητοποίησα όλα αυτά, ένιωσα ότι έχω ηθική υποχρέωση να βοηθήσω όσους δεν είχαν τις ίδιες ευκαιρίες με εμένα».

Έτσι κι έκανε, δείχνοντας σε όλο τον πλανήτη τι θα πει ανιδιοτέλεια και αλληλεγγύη.