ΧΟΡΟΙ

Στο άρθρο παρουσιάζονται πληροφορίες για 3 παραδοσιακούς χορούς τους οποίους μαθαίνουμε να χορεύουμε στο σχολείο μας.

1. Ζωναράδικος

Η προέλευση

Προέρχεται από την Ανατολική Ρωμυλία. Η Ανατολική Ρωμυλία είναι μία περιοχή ανάμεσα στην Ελλάδα και την Βουλγαρία. Από το 1878 ως το 1885 ήταν αυτόνομη περιοχή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, μετά έγινε μέρος της Βουλγαρίας.

Σε αυτήν την περιοχή κατοικούσαν πολλοί Έλληνες, οι οποίοι είχαν σημαντική οικονομική δύναμη. Αναγκάστηκαν όμως να εγκαταλείψουν την περιοχή μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου πολέμου. Οι περισσότεροι ήρθαν να ζήσουν στην Θράκη και βεβαίως έφεραν μαζί τους τις παραδόσεις τους, μέρος των οποίων ήταν και οι χοροί που χόρευαν.

Η ονομασία

Η λέξη «Ζωναράδικος» προέρχεται από την λέξη ζώνη /ζωνάρι. Οφείλει αυτήν την ονομασία στον τρόπο που πιάνονται οι χορευτές μεταξύ τους: πιάνουν ο ένας την ζώνη του άλλου σχηματίζοντας κύκλο.

Ο χορός

Ο χορός έχει 6, 8 ή 12 βήματα, ανάλογα με την περιοχή.

Οι χορευτές κάνουν δύο κύκλους: έναν κύκλο οι άνδρες και έναν οι γυναίκες. Σύμφωνα με την παράδοση, παλαιότερα, ο τελευταίος άντρας του χορού για να πιαστεί με την πρώτη χορεύτρια του γυναικείου κύκλου, ώστε να ενωθούν οι κύκλοι σε έναν, θα έπρεπε απαραίτητα να είχαν συγγενική σχέση μεταξύ τους. Το έθιμο αυτό υπήρχε σε όλους τους κυκλικούς χορούς της περιοχής.

Η μουσική

Λόγω της προέλευσης του χορού από την Ανατολική Ρωμυλία, η μουσική που συνοδεύει τον χορό έχει έντονα βαλκανικά στοιχεία. Το κύριο όργανο είναι η θρακιώτικη γκάιντα, ένα είδος φλογέρας με ασκό. Η γκάιντα είναι ένα όργανο που συναντάμε σε πολλά βαλκανικά κράτη. Άλλα όργανα είναι το κλαρίνο και το τουμπερλέκι.

2. Ποδαράκι

Το Ποδαράκι είναι χορός της Βόρειας και Δυτικής Θράκης ο οποίος προέρχεται από την Ανατολική Ρωμυλία. Ονομάζεται  έτσι  επειδή  οι  χορευτές χτυπούν το πόδι στο έδαφος με χαρακτηριστικό τρόπο. Αποτελείται από δύο χορευτικά μοτίβα, τα οποία εναλλάσσονται και το μουσικό του μέτρο είναι 6/8. Χορεύεται από άντρες και γυναίκες σε ανοιχτό κύκλο και με λαβή από τις παλάμες και τα χέρια κάτω. Λέγεται και Ζερβοδέξιος, Νταχτιρντί, Τρουπκανίτσα, Τριπόδης. Το Ποδαράκι χορεύεται με υπόκρουση ντενεκέ και με φλογέρα. Είναι μικτός χορός, πάει προς τα δεξιά. Χορεύεται σε γλέντια και σε πανηγύρια και ειδικότερα στη γιορτή της “μαμής” την επομένη του Αη-Γιαννιού.

3. Σήκω κουκουνούδα μ’

Ο χορός «Σήκω κουκουνούδα μ’» είναι ένας παραδοσιακός χορός με καταγωγή από την Ανατολική Ρωμυλία, χορεύεται σε ρυθμό 7/8 (2-2-3) ως «Συγκαθιστός», και αναφέρεται στο τραγούδι με τους στίχους «Σήκω κουκουνούδα μ” έρχεται η τάτους σ” / Δεν μπορώ μάνα μ” δεν μπορώ με πονούν τα κόκκαλα».

Προέλευση: Ανατολική Ρωμυλία (Θράκη).

Ρυθμός: 7/8 (2-2-3).

Ονομασία χορού: Συγκαθιστός.

Στίχοι τραγουδιού: Περιγράφουν μια γυναίκα που δυσκολεύεται να σηκωθεί, ίσως λόγω ηλικίας, και ονομάζεται «κουκουνούδα».

Ο χορός αυτός συνδέεται με την τοπική παράδοση της Θράκης και αναδεικνύει τη σημασία των παραδοσιακών τραγουδιών και χορών στην κοινωνική ζωή.