Είναι γνωστό πως τα βιντεοπαιχνίδια αποτελούν πλέον μεγάλο μέρος της καθημερινότητας ενός σημαντικού ποσοστού των εφήβων. Πολλοί είναι οι μαθητές οι οποίοι περνούν τον ελεύθερό τους χρόνο παίζοντας, γεγονός που προκαλεί αμφιβολίες σε μικρούς και μεγάλους για το αν το gaming τελικά βοηθά ή εμποδίζει τη σχολική επίδοση. Είναι, λοιπόν, τα βιντεοπαιχνίδια εχθρός της εκπαίδευσης ή μπορούν να λειτουργήσουν ως σύμμαχοι;
Από την μια πλευρά, κοινό φαινόμενο, με σοβαρές επιπτώσεις στην ζωή ενός εφήβου, αποτελεί ο εθισμός στα βιντεοπαιχνίδια. Ο εθισμός στα videogames εμφανίζεται, όταν ένα άτομο δυσκολεύεται να ελέγξει τον χρόνο που αφιερώνει στο gaming και, ως αποτέλεσμα, παραμελεί τις σχολικές του υποχρεώσεις, τις κοινωνικές του σχέσεις ή ακόμη και τον ύπνο του. Επιπλέον, η εξέλιξη αυτή, όπως και κάθε είδος εθισμού, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ψυχολογία του εφήβου, προκαλώντας απομόνωση, έλλειψη φυσικής δραστηριότητας, άγχος, κατάθλιψη, εκνευρισμό και δυσκολία στη συγκέντρωση, παράγοντες που, πέρα από χαμηλή ποιότητα ζωής, δημιουργούν μαθησιακά κενά και μειωμένη ακαδημαϊκή απόδοση.
Από την άλλη, όμως, τα βιντεοπαιχνίδια δεν έχουν μόνο αρνητικές επιπτώσεις, αλλά μπορούν να αποτελέσουν ένα σύγχρονο και καινοτόμο εκπαιδευτικό εργαλείο. Εκτός από προφανή μέσα χαλάρωσης και ψυχαγωγίας, τα οποία βοηθούν στην αποφόρτιση των εφήβων από το σχολικό στρες, πολλά από αυτά ενισχύουν δεξιότητες που σχετίζονται άμεσα με τη μάθηση, όπως η γρήγορη σκέψη, η επίλυση προβλημάτων, η στρατηγική και η συνεργασία. Για παράδειγμα, το Chess.com βοηθά στη βελτίωση της στρατηγικής σκέψης, της συγκέντρωσης και της υπομονής, ενώ το Minecraft ενισχύει τη δημιουργικότητα και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων, μέσα από την κατασκευή κόσμων και την αντιμετώπιση προκλήσεων. Το GeoGuessr ενισχύει τις γεωγραφικές γνώσεις και την παρατηρητικότητα, ενώ το Among Us καλλιεργεί την επικοινωνία και την ομαδική συνεργασία. Τέλος, το Fortnite μπορεί να βελτιώσει τα αντανακλαστικά και την ικανότητα λήψης γρήγορων αποφάσεων, ειδικά όταν παίζεται σε ομάδες. Οι δεξιότητες αυτές βοηθούν τον μαθητή να αποδίδει καλύτερα στα μαθήματα, ιδιαίτερα σε τομείς, όπως τα μαθηματικά ή η φυσική – μαθήματα τα οποία απαιτούν ανάλυση και επίλυση προβλημάτων – αλλά και η γεωγραφία. Τον βοηθούν επίσης, να οργανώνει πιο αποτελεσματικά τον χρόνο και το διάβασμά του, να συνεργάζεται σε ομαδικές εργασίες, να σκέφτεται κριτικά – σε μια ψηφιακή εποχή, όπου κυριαρχεί η παραπληροφόρηση – και να διαχειρίζεται τις καθημερινές ακαδημαϊκές προκλήσεις.
Συμπερασματικά, τα βιντεοπαιχνίδια έχουν τόσο θετικά, όσο και αρνητικά στοιχεία, ωστόσο, όλα εξαρτώνται από τον τρόπο και τον χρόνο που αφιερώνουμε σε αυτά. Το κλειδί βρίσκεται στην ισορροπία: αν χρησιμοποιηθούν σωστά και με μέτρο, χωρίς να αντικαθιστούν τις σχολικές υποχρεώσεις, μπορούν να εξελιχθούν σε πολύτιμο σύμμαχο της μάθησης, ενισχύοντας δεξιότητες που είναι απαραίτητες για τον σύγχρονο μαθητή.
