Συμμετοχή:Άννα Α. Παπαδοπούλου

Σχολείο: 2ο Πρότυπο ΓΕΛ Αθηνών

Πρόγραμμα: Erasmus+ KA121 (Courses and training)

Θέμα: “Teaching for a Sustainable World: Climate Change and Global Citizenship” Φορέας: Europass Teacher Academy

Τοποθεσία:Φλωρεντία, Ιταλία (2-7 Μαρτίου 2026)

Η ευκαιρία συμμετοχής μου στο πρόγραμμα Erasmus+ στη Φλωρεντία συνέβαλε σημαντικά στον επαναπροσδιορισμό των βασικών πτυχών/θέσεων, πάνω στις οποίες κάθε εκπαιδευτικό σύστημα-συνεπώς και διδακτική προσπάθεια-θα πρέπει να εδράζεται, οραματιζόμενη ένα βιώσιμο μέλλον για τις γενιές που ακολουθούν.

Η προσέγγιση ζητημάτων όπως η κλιματική αλλαγή και τα εμφανή πια αποτελέσματά της σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς επίσης η προσπάθεια διαμόρφωσης ενεργών πολιτών (διάσταση της πολιτειότητας), έγινε ίσως πιο κατανοητή μέσα από τη συνεργασία, επεξεργασία και ανταλλαγή απόψεων με τους αξιόλογους συναδέλφους που ταξίδεψαν από έξι διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες [Ελλάδα, Κύπρο, Δανία, Πορτογαλία, Σλοβακία και Τσεχία].

Η συμμετοχή μου στο συγκεκριμένο σεμινάριο μου έδωσε ακόμη τη δυνατότητα να εμβαθύνω στους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ συμμετέχοντας σε ποικίλες βιωματικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες.

Ιδιαιτέρως αξιόλογη εμπειρία υπήρξε η παρατήρηση (στο πεδίο) και στην πράξη εφαρμογή της συμπεριληπτικής επαν-ένταξης στο κοινωνικό πλέγμα, αποφυλακισθέντων ατόμων-ενεργών δηλαδή πολιτών, που η πολιτεία αγκάλιασε και επέλεξε να αποτελέσουν μέρος της λύσης και όχι του προβλήματος. Τα άτομα αυτά έγιναν ισότιμα μέλη/συνεργάτες σε ένα Δημοτικό πρότζεκτ με κοινωφελές πρόσημο (CommunityGarden), προσφέροντας εργασία για την ανάδειξη ενός παραμελημένου κοινοτικού πάρκου. Ήταν, κατά μία έννοια, μια σπαργανώδης απόδειξη καταστολής των κοινωνικών ανισοτήτωνστο επίπεδο της κοινότητας.

Μια ξεχωριστή στιγμή από το ταξίδι

Περιδιαβαίνοντας το ιστορικό κέντρο της Φλωρεντίας-χαρακτηρισμένο από την UNESCOως Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, συνειδητοποίησα ότι η αλλαγή πρέπει ή τουλάχιστον φρόνιμο θα ήταν να αναζητηθεί και στην προσωπική μας ευθύνη. Τις επιλογές που στηρίζουμε. Ακόμα και τις ανέσεις που περιφρονούμε. Η Φλωρεντία έχει αναπτύξει ένα ευρύ δίκτυο ποδηλατοδρόμων και η ανταπόκριση των πολιτών της στη χρήση αυτής της εναλλακτικής μορφής μετακίνησης είναι δυναμική! Με γνώμονα το σεβασμό σε μια πόλη «μνημείο» και την ανάγκη για αλλαγή τρόπου σκέψης, έγινε η πρώτη προσπάθεια για συμβολή σε προσωπικό επίπεδο. Η οικολογική συνείδηση καλλιεργείται μέσα από τη γνώση και την εκπαίδευση. Μέσα από τις προσπάθειες ενεργών πολιτών, με σεβασμό και αγάπη για την πόλη τους. Η σχέση αυτή ιδανικά θα πρέπει να είναι αμφίδρομη. Θεωρώ λοιπόν σημείο εκκίνησης την εκπαίδευση των αυριανών πολιτών και νιώθω σημαντικά ενδυναμωμένη, οπλισμένη με νέα εκπαιδευτικά εργαλεία, ώστε να μεταλαμπαδεύσω τις γνώσεις, ερεθίσματα και πρακτικές που αποκόμισα προσωπικά από το ταξίδι μου στη Φλωρεντία.

Συμμετοχή: Κωνσταντίνος Γκούφας

Σχολείο: 2ο Πρότυπο ΓΕΛ Αθηνών

Πρόγραμμα: Erasmus+ KA121 (Courses and training)

Θέμα: “Teaching for a Sustainable World: Climate Change and Global Citizenship” Φορέας: Europass Teacher Academy

Τοποθεσία:Φλωρεντία, Ιταλία (2-7 Μαρτίου 2026)

Η συμμετοχή μου στο επιμορφωτικό πρόγραμμα Erasmus+ στη Φλωρεντία αποτέλεσε έναν σημαντικό σταθμό αναστοχασμού για τον ρόλο μου ως εκπαιδευτικού απέναντι στις σύγχρονες παγκόσμιες προκλήσεις. Μαζί με άλλους συναδέλφους από έξι διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες (Ελλάδα, Δανία, Κύπρο, Πορτογαλία, Σλοβακία και Τσεχία), προσεγγίσαμε κρίσιμα ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή και η παγκόσμια πολιτειότητα μέσα από μια διεθνή προοπτική.Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου, εμβαθύναμε στους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ και συμμετείχαμε σε βιωματικές και περιβαλλοντικές δραστηριότητες. Μέσα από αυτές, ανακαλύψαμε πρακτικούς τρόπους για να διαχειριζόμαστε απαιτητικές συζητήσεις στην τάξη σχετικά με την ανισότητα, το «προνόμιο» και την κοινωνική αδικία, συνδέοντας άμεσα την προστασία του περιβάλλοντος με την κοινωνική δικαιοσύνη.

Μια στιγμή που ξεχώρισε

Πέρα από την αίθουσα διδασκαλίας, η επαφή με το τοπίο της Τοσκάνης ήταν αυτή που αποκρυστάλλωσε μέσα μου το νόημα όλης της εκπαίδευσης. Στεκόμενος ανάμεσα στους -απαράμιλλης ομορφιάς- αμπελώνες, συνειδητοποίησα ότι η μαγεία της φύσης είναι το πολυτιμότερο αγαθό μας. Αυτή ακριβώς η συνειδητοποίηση ενισχύει την πεποίθησή μου ότι ο αγώνας για το περιβάλλον και τη βιώσιμη ανάπτυξη πρέπει να αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα, τόσο στην προσωπική μας ζωή όσο και στο εκπαιδευτικό σύστημα παγκοσμίως.Επιστρέφω με νέα εργαλεία και ανανεωμένη έμπνευση, έτοιμος να ενθαρρύνω τους μαθητές μου να γίνουν ενεργοί πολίτες που θα αγωνιστούν για έναν πιο δίκαιο, πράσινο και βιώσιμο κόσμο.

Συμμετοχή:Ελένη Γεωργίου

Σχολείο: 2ο Πρότυπο ΓΕΛ Αθηνών

Πρόγραμμα: Erasmus+ KA121 (Courses and training)

Θέμα: “Teaching for a Sustainable World: Climate Change and Global Citizenship” Φορέας: Europass Teacher Academy

Τοποθεσία:Φλωρεντία, Ιταλία (2-7 Μαρτίου 2026)

Στο πλαίσιο του παραπάνω επιμορφωτικού προγράμματος, είχα την ευκαιρία να επισκεφθώ τον κοινοτικό κήπο Orti Dipinti, μία εμπειρία που ξεχώρισα για τον βιωματικό – ουσιαστικό της χαρακτήρα.

Περπατώντας στον χώρο, ένιωσα πως η έννοια της «βιωσιμότητας» αποκτούσε μία πιο απτή, καθημερινή διάσταση. Παρατήρησα πώς ένας αστικός χώρος μπορεί να μετατραπεί σε σημείο καλλιέργειας, συνεργασίας και δημιουργίας. Η εικόνα ανθρώπων να συνεργάζονται, να φροντίζουν τη γη και να μοιράζονται γνώσεις δημιουργεί μία αίσθηση κοινότητας και σύνδεσης που ξεπερνά τα όρια μιας απλής δραστηριότητας.

Ενδιαφέρουσα ήταν η δημιουργική αξιοποίηση του αστικού χώρου, καθώς στον κήπο διατηρούνται εμφανή ίχνη από ένα μικρό γήπεδο που προϋπήρχε. Η συνύπαρξη των παλιών γραμμών του γηπέδου με τις νέες καλλιέργειες διαμορφώνει μίαεικόνα μετασχηματισμού, όπου ένας χώρος άθλησης μετατρέπεται σε χώρο περιβαλλοντικής δράσης και μάθησης, χωρίς να χάνει τη μνήμη της προηγούμενης χρήσης του. Αυτή η μετάβαση αναδεικνύει με ουσιαστικό τρόπο πώς οι πόλεις μπορούν να επαναπροσδιορίσουν τους δημόσιους χώρους τους, δίνοντάς τους νέα ζωή και νόημα, προς όφελος της κοινότητας και του περιβάλλοντος. Παράλληλα, λειτουργεί ως ένα ισχυρό παράδειγμα για το πώς η βιωσιμότητα δεν απαιτεί απαραίτητα νέους πόρους, αλλά μπορεί να προκύψει μέσα από την αξιοποίηση και τον επανασχεδιασμό του υπάρχοντος αστικού τοπίου.

Ιδιαίτερα με εντυπωσίασε ο εκπαιδευτικός ρόλος του κήπου, καθώς μέσα από απλές αλλά στοχευμένες δράσεις προωθείται η κατανόηση της οικολογικής συνείδησης και της υπεύθυνης στάσης απέναντι στο περιβάλλον. Η εμπειρία αυτή με έκανε να αναλογιστώ πόσο σημαντικό είναι να προσφέρουμε στους/στις μαθητές/τριες ευκαιρίες μάθησης «εκτός των θυρών» της σχολικής τάξης , να προσπαθήσουμε να συνδέσουμε τη μάθηση με την πράξη και το βίωμα.

Φεύγοντας, κράτησα την αίσθηση ότι ακόμη και μικρές πρωτοβουλίες έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο, όταν βασίζονται στη συνεργασία, τον σεβασμό προς το περιβάλλον και την ενεργό συμμετοχή. Η επίσκεψη αυτή αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για μελλοντικές δράσεις που θα μπορούσαν να υλοποιηθούν και στο σχολικό πλαίσιο.

Πώς μπορείς να συνδυάσεις την αναγεννησιακή ομορφιά της Φλωρεντίας με την τελευταία λέξη της τεχνολογίας; Η απάντηση ήρθε μέσα από τη συμμετοχή μου στο πρόγραμμα «ChatGPT and Basic AI Tools» (9-14 Μαρτίου 2026), μια εμπειρία που σίγουρα θα θυμάμαι.

Δεν ήταν απλώς ένα σεμινάριο· ήταν μια βουτιά στο μέλλον της εκπαίδευσης. Μαζί με συναδέλφους από πέντε διαφορετικές χώρες, αφήσαμε για λίγο τις παραδοσιακές αίθουσες και γίναμε ξανά «μαθητές». Ανταλλάξαμε ιδέες, συμμετείχαμε σε διασκεδαστικές δραστηριότητες και ανακαλύψαμε πώς η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να μεταμορφωθεί  από ένα απλό «εργαλείο» σε έναν δημιουργικό συνεργάτη.

Μέσα από βιωματικά εργαστήρια, είδαμε στην πράξη πώς το ChatGPT και τα νέα ψηφιακά εργαλεία μπορούν να «ζωντανέψουν» το μάθημα, να βοηθήσουν στη διαφοροποιημένη διδασκαλία και να ξεκλειδώσουν τη δημιουργικότητα των μαθητών μας. Η διαπολιτισμική αυτή παρέα με έκανε να συνειδητοποιήσω ότι, παρά τα διαφορετικά εκπαιδευτικά συστήματα, το πάθος μας για ένα καλύτερο σχολείο είναι κοινό.

Επιστρέφω με νέες ιδέες, καινοτόμες πρακτικές και μια φρέσκια οπτική για το πώς η τεχνολογία μπορεί να κάνει τη μάθηση πιο συμπεριληπτική και διαδραστική. Το ταξίδι αυτό δεν ήταν μόνο επαγγελματική επιμόρφωση· ήταν μια υπενθύμιση ότι η εκπαίδευση εξελίσσεται, όταν μοιραζόμαστε γνώσεις και εμπειρίες.

Κατά τη διάρκεια της κινητικότητας γνώρισα διαφορετικές προσεγγίσεις στη μαθησιακή διαδικασία. Ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον να οργανώσω στη σκέψη μου  το  πώς να σχεδιάζω μικρά ή μεγαλύτερα projects σε συνδυασμό με τη διαμορφωτική μάθηση και τη διαβαθμισμένη δυσκολία για τους μαθητές και να τους αξιολογήσω  στην καλλιέργεια των δεξιοτήτων και στην επίτευξη των μαθησιακών  αποτελεσμάτων κατάλληλα.

Επιστρέφοντας στο σχολείο μου, νιώθω ότι έχω αποκομίσει πολύτιμες ιδέες και εμπειρίες, τις οποίες επιθυμώ να μοιραστώ με τους μαθητές και τους συναδέλφους μου. Η συμμετοχή στο Erasmus+ δεν ήταν απλώς ένα ταξίδι, αλλά μια εμπειρία μάθησης, συνεργασίας και προσωπικής εξέλιξης που με έκανε να αισθανθώ ότι αποτελώ μέρος μιας ευρύτερης εκπαιδευτικής κοινότητας.

Η επιστροφή από το Βίλνιους της Λιθουανίας δεν έφερε στις αποσκευές μας μόνο αναμνηστικά, αλλά μια βαθιά αίσθηση ανανέωσης και παιδαγωγικού οραματισμού. Στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus+, είχαμε τη μοναδική ευκαιρία να βιώσουμε μια εβδομάδα γεμάτη επιστήμη, συνεργασία και πολιτισμό, φιλοξενούμενοι από το ιστορικό σχολείο VilniausJėzuitųGimnazija.

Ως εκπαιδευτικός, η εμπειρία ήταν αποκαλυπτική. Δεν επρόκειτο απλώς για μια επίσκεψη, αλλά για μια ουσιαστική ενσωμάτωση στην καθημερινότητα ενός σχολείου με εξαιρετικές εγκαταστάσεις και υψηλό ακαδημαϊκό επίπεδο. Το πιο συναρπαστικό κομμάτι, ωστόσο, ήταν η αλληλεπίδραση με συναδέλφους. Είχαμε την σπάνια ευκαιρία να ανταλλάξουμε απόψεις και να μοιραστούμε προβληματισμούς με εκπαιδευτικούς όχι μόνο από την Ευρώπη (Τσεχία, Δανία, Γερμανία, Πολωνία κ.α.) αλλά και από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Αυτή η πολυπολιτισμική ζύμωση ανέδειξε κοινές παιδαγωγικές αξίες και νέες πρακτικές, γκρεμίζοντας τα σύνορα της σχολικής τάξης.

Το επιστημονικό πρόγραμμα ήταν εξίσου εντυπωσιακό. Η επίσκεψή μας σε ένα από τα κορυφαία κέντρα βιοτεχνολογίας της Βαλτικής, το Northway Biotech, μας έφερε σε επαφή με την αιχμή της τεχνολογίας, δείχνοντάς μας πώς η θεωρία μετουσιώνεται σε πράξη σε επαγγελματικό επίπεδο.

Φυσικά, το ταξίδι δεν είχε μόνο επιστημονικό χαρακτήρα. Περιηγηθήκαμε στην ιστορία της πόλης, από το επιβλητικό Παλάτι των Μεγάλων Δουκών μέχρι το συγκινητικό Μουσείο Κατοχής και Αγώνων Ελευθερίας (Museum of Occupations and FreedomFights), κατανοώντας βαθύτερα την ψυχή της Λιθουανίας.

Επιστρέφουμε με γεμάτες μπαταρίες, νέες φιλίες και την πεποίθηση ότι το Erasmus+ είναι το πιο ζωντανό «σχολείο» για μαθητές και εκπαιδευτικούς.

Μαρία Ελπινίκη Λυγουριώτη