Πώς αναπτύχθηκε η Μόδα??

 Η ομάδα Fashion and History θα μας ταξιδέψει στις απαρχές του ενδύματος και των συμπληρωμάτων του, θα σταθεί, ιδιαίτερα, στην περίοδο της Αναγέννησης, θεωρώντας την περίοδο αυτή καθοριστική για την στροφή της ενδυμασίας και της μόδας σε νέους δρόμους, και θα κλείσει το ταξίδι με μια ξεχωριστή αναφορά στην οικολογική μόδα, η οποία, φαίνεται πως, ανοίγει νέους ορίζοντες σ” αυτή την ατέλειωτη περιπέτεια που λέγεται μόδα.  

1. Πότε αναπτύχθηκε το πρωτο ενδυμα
2. Παρατηρούμε και έντονα στοιχεία ρωμαϊκού πολιτισμού στο ύφος του ενδύματος. Οι ανθρωπιστές λοιπόν, οι φορείς του ανθρωπισμού, ταξιδεύουν σε ολόκληρη την Ευρώπη για να διαδώσουν τις ιδέες τους, δημιουργώντας με τον τρόπο αυτό ένα δίκτυο σχέσεων και πολιτισμού, που ονομάστηκε Πολιτεία των Γραμμάτων.Η Αναγέννηση και ο Ανθρωπισμός γρήγορα επεκτάθηκαν και σε άλλες χώρες της υπόλοιπης Ευρώπης, όπου επικρατούσαν παρόμοιες συνθήκες με τις ιταλικές πόλεις, διαδίδοντας έτσι νέα σχέδια και μοτίβα, στον χώρο της μόδας. Οι συχνές μετακινήσεις καλλιτεχνών καιλογίων διευκόλυναν, βέβαια, τη διασπορά της Αναγέννησης και του Ανθρωπισμού.

3. Το μουσείο πολιτισμού του ενδύματος  Της Έφης Φαλίδα

   

   Μπορεί το ρούχο με υπογραφή να είναι πιο σημαντικό από ένα ρούχο ανώνυμου δημιουργού; Υπάρχει κάποιος λόγος πέρα από την αισθητική για να μιλάμε για τη μόδα; Η Ιωάννα Παπαντωνίου, ψυχή του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος (ΠΛΙ) με τη μεγάλη συλλογή ενδυμάτων, πιστεύει πως «η μόδα είναι ένα πεδίο πολιτισμού. Πάνω σε ένα κομμάτι ύφασμα μπορούμε να ερευνήσουμε την ανθρώπινη δραστηριότητα, μέσα από κοινωνικούς, οικονομικούς, γεωγραφικούς δρόμους. Το να παρατηρείς τα ρούχα μοιάζει με περιπετειώδη αστυνομική ιστορία. Μόνο που δεν έχει τέλος, γιατί παίρνεις όλο και περισσότερα ερεθίσματα για να συνεχίσεις το ψάξιμο». Με αυτήν τη σκέψη σφραγίζει ένα μεγάλο όραμα. Τη δημιουργία ενός Μουσείου Πολιτισμού του Ενδύματος. Με περιεχόμενο τους μικρούς θησαυρούς- αντικείμενα και τη συλλογή ενδυμάτων από τον 18ο έως τον 21ο αιώνα που ανήκουν στο ΠΛΙ. Και μαζί με αριστουργήματα από την υψηλή ραπτική των Γάλλων και Ιταλών μετρ και Ελλήνων δημιουργών, διαμορφώνεται η μαγιά για ένα μουσείο- ερευνητικό κέντρο, το οποίο θα παρουσιάζει την ιστορία της μόδας. Και μέσα από τους πειραματισμούς για τα υφάσματα, την ανάλυση των πατρόν, τη διοργάνωση συνεδρίων, επιδείξεων συλλογών νέων σχεδιαστών να δημιουργηθεί ένα βήμα για ανθρώπους με προσωπικότητα και σχεδιαστική φαντασία κατά τα πρότυπα ανάλογων οργανισμών και επιχειρήσεων του εξωτερικού, όπως το Ινστιτούτο Ενδύματος του Κιότο και το Εμπορικό Κέντρο του Ντάλας.
   Την ερχόμενη άνοιξη,(2010) το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα θα παρουσιάσει την έκθεση «Ενδύεσθαι. Για ένα Μουσείο Πολιτισμού του Ενδύματος» στο Μουσείο Μπενάκη. Μία παρέλαση λαμπερών ονομάτων της γαλλικής ραπτικής όπως Ντιορ, Chanel, Λανβέν, Πολ Πουαρέ, Τζον Γκαλιάνο και Ελλήνων σχεδιαστών που έχουν αφήσει το στίγμα τους και στο εξωτερικό. Από τους παλιούς Γιάννη Ευαγγελίδη, Ζαν Ντεσέ, Τζέημς Γαλανό, Τζωρτζ Σταυρόπουλο, Γιάννη Τσεκλένη έως τη σύγχρονη Σοφία Κοκοσαλάκη. Ανάμεσά τους και τα ενδύματα της βικτωριανής εποχής, τα κρινολίνα και οι κορσέδες του 18ου αιώνα, τα μωρουδιακά, τα ιερατικά άμφια, οι στολές εργασίας.
   «Χάσαμε ένα μεγάλο κομμάτι από ό,τι δημιουργικό συνέβαινε στην Ευρώπη και αφορούσε το ένδυμα», λέει η συλλέκτρια. «Από την πτώση της Κωνσταντινούπολης έως τα τέλη του 19ου αιώνα, η μόδα στην Ελλάδα ήταν ένας αχταρμάς από επιρροές βυζαντινών ενδυμάτων και φορεσιές των γύρω βαλκανικών περιοχών. Με την άφιξη της Όλγας, δημιουργήθηκαν οι πρώτες σχολές κοπτικής- ραπτικής, εμφανίστηκαν οι πρώτες μοδίστρες κι έτσι άρχισε η φορεσιά να αλλάζει. Παρ΄ όλα αυτά, είναι δύσκολο να γίνει μία ουσιαστική μελέτη. Γιατί η ελληνικότητα του ενδύματος δεν προσδιορίζεται πατριωτικά. Το να εμπνευστούν οι σχεδιαστές μας από την Αμαλία και τις Καραγκούνες, δεν οδηγεί τη μόδα πέρα από το φολκλόρ. Χρειάζεται ο δημιουργός να έχει μία δυναμική προσέγγιση και να είναι απελευθερωμένος από την παράδοση. Όπως ο Τζον Γκαλιάνο που έκανε έρευνα γύρω από τις φορεσιές του Μουσείου Μπενάκη και δημιούργησε τη φετινή του χειμερινή συλλογή.
   Είναι τόσο μοντέρνα, που μόνο οι ειδικοί αναγνωρίζουν τα στοιχεία της έμπνευσής του».
   Από τον Ζαν Ντεσέ στη Μαίρη Κουάντ
   Μία πρόγευση την έκθεσης «Ενδύεσθαι» και των σκοπών του μελλοντικού μουσείου πολιτισμού του ενδύματος θα παρουσιαστεί στη διάρκεια της «Εβδομάδας Μόδας» στην Αθήνα που εγκαινιάζεται αύριο στην Τεχνόπολι. Πρόκειται για τα «Επώνυμα», σειρά φορεμάτων με διάσημες υπογραφές και γνωστούς κατόχους. Μια πλατφόρμα θα φιλοξενήσει ανάμεσα σε άλλα επώνυμα κομμάτια το πτυχωτό φόρεμα από την Ιταλία του 1910 του Μαριάνο Φορτούνι από τη συλλογή της Γκλόρια Βάντερμπελντ, το απογευματινό φόρεμα του 1926 του οίκου Lanvin, το φόρεμα από βελούδο της δεκαετίας του 1930 που δώρισε ο Κάρολος Κουν στην Ιωάννα Παπαντωνίου. Αλλά και το περίφημο μάλλινο ταγιέρ Chanel και ένα από τα μίνι φορέματα της Μαίρη Κουάντ· σύνολα τόσο διαφορετικά μεταξύ τους, που όμως συμβόλισαν την αλλαγή εποχής στη δεκαετία του ΄60.Γενικα η μοδα απασχολει την σημερινη νεολαια σε αυξημενο βαθμο!!!
   

4. Τα φορέματα που έγραψαν ιστορία Κείμενο: Διονυσία ΜαρίνουΜπορεί τα ράσα να μην κάνουν τον παπά, αλλά ένα εντυπωσιακό φόρεμα μπορεί να σε κάνει (ακόμη πιο) διάσημη. Ο «Τ» παρουσιάζει δέκα φορέματα διασήμων κυριών που ξεχώρισαν, για διαφορετικό λόγο το καθένα, και ξεδιπλώνει την ιστορία τους. Τα θυμάστε;

   Επτά χρόνια φαγούρα» έκαναν το άσπρο φόρεμα που φορούσε η Μέριλιν Μονρόε στην ομώνυμη ταινία του 1955, αυτό που ανέμιζε πάνω από τη σχάρα εξαερισμού του μετρό της Νέας Υόρκης, το πιο διάσημο του Χόλιγουντ. Το μακρύ πλισέ φόρεμα που έδενε πίσω στο λαιμό είναι η πιο γνωστή δημιουργία του Γουίλιαμ Τραβίγια, σχεδιαστή μόδας των κινηματογραφικών στούντιο 20th Century. Το εμπνεύστηκε από τις πτυχές των αρχαιοελληνικών χλαμύδων και διάλεξε τις πολλές πιέτες ώστε να κατευθύνεται το μάτι του θεατή κατευθείαν στη λαιμόκοψη. Το ελαφρύ ύφασμα, μεταξωτή μουσελίνα, είχε επιλεγεί για να διευκολύνει την κίνηση έτσι ώστε να ανασηκωθεί από τον αέρα και να αποκαλύψει τους μηρούς της Μέριλιν. Το λευκό χρώμα επιλέχθηκε για να συμβολίσει την αθωότητα. Μετά το θάνατό της και με την αλλαγή ιδιοκτησίας των στούντιο της 20th Century, το φόρεμα βγήκε σε πλειστηριασμό και το αγόρασε η ηθοποιός Ντέπι Ρέινολντς, που το εκθέτει μαζί με άλλα πέντε χιλιάδες περίπου ενθύμια από τις ταινίες του Χόλιγουντ στο δικό της μουσείο για τη βιομηχανία του θεάματος. Εκτιμάται πως η αξία του φτάνει σήμερα τα τρία εκατομμύρια δολάρια.

   Το απόλυτο μαύρο φόρεμα δεν ταίριαξε σε καμία κινηματογραφική ηρωίδα όσο στην Όντρεϊ Χέπμπορν, στην ταινία «Πρόγευμα στο Τίφανις» του 1961. Ήταν από ιταλικό σατέν ύφασμα, σχεδιασμένο από τον φίλο της ηθοποιού και μετρ της υψηλής ραπτικής Ιμπέρ ντε Ζιβανσί, αμάνικο, με εφαρμοστό μπούστο και διακριτικά ανοίγματα στην πλάτη. Η φούστα στένευε στη μέση με μια ζώνη, ενώ ένα σκίσιμο στο πλάι τόνιζε τους μηρούς. Το φόρεμα συνοδευόταν από μαύρα γάντια ως τον αγκώνα. Η έμπνευση του Ζιβανσί για το φόρεμα έχει τις ρίζες της στη συλλογή της Chanel του 1925. Για τις ανάγκες της ταινίας, ο σχεδιαστής κατασκεύασε τρία όμοια φορέματα, εκ των οποίων το ένα το κράτησε ο ίδιος στο αρχείο του στο Παρίσι, το άλλο το δώρισε στον Γάλλο συγγραφέα Ντομινίκ Λαπιέρ για φιλανθρωπικούς σκοπούς, ενώ το τρίτο κομμάτι βρίσκεται στο Μουσείο Κοστουμιών της Μαδρίτης. Το Δεκέμβριο του 2006, ο Λαπιέρ πούλησε σε δημοπρασία το μαύρο φόρεμα στην τιμή των 467.200 λιρών (560.640 ευρώ), προκειμένου τα έσοδα να διατεθούν σε φιλανθρωπικά έργα για τους άστεγους της Ινδίας.

   Όταν μια πριγκίπισσα σπάει το αυστηρό πρωτόκολλο, είναι είδηση, πόσω μάλλον όταν φοράει μια αποκαλυπτική –τηρουμένων των αναλογιών– τουαλέτα. Η 19χρονη τότε πριγκίπισσα Νταϊάνα έκανε την πρώτη επίσημη εμφάνισή της μετά την αναγγελία των αρραβώνων της με τον Κάρολο το Μάρτιο του 1981 με μια μαύρη μακριά στράπλες τουαλέτα από ταφτά των σχεδιαστών Ελίζαμπεθ και Ντέιβιντ Εμανουέλ. Το φόρεμα ήταν εφαρμοστό στο στήθος με ένα μικρό άνοιγμα που τόνιζε το πλούσιο μπούστο της Νταϊάνα, κάτι που θεωρήθηκε σκάνδαλο για την εποχή. Το φόρεμα είχε εξαφανιστεί για χρόνια, μέχρι που ο σχεδιαστής το ανακάλυψε πρόσφατα σε μια πλαστική σακούλα στο σπίτι του. Αυτό μαζί με άλλα ρούχα που είχε φορέσει η Νταϊάνα και σχεδιάστηκαν από τους Εμανουέλ δημοπρατήθηκαν πριν από δύο μήνες (στις 8 Ιουνίου) για 192.000 λίρες (230.400 ευρώ) και αγοράστηκαν από το Μουσείο Μόδας της Χιλής.

   Ένα νυφικό και μια αγκράφα κατάφεραν να διαμορφώσουν το στυλ μιας ολόκληρης δεκαετίας. Και φυσικά τα λάνσαρε η Μαντόνα το 1984 στην εμφάνισή της επί σκηνής στα μουσικά βραβεία του MTV. Τραγουδώντας το «Like a virgin» πάνω σε μια γαμήλια τούρτα, φορώντας ένα συνδυασμό κορσάζ-νυφικού, δαντελένιες μακριές κάλτσες, ζαρτιέρες και το τότε σήμα κατατεθέν της, τη ζώνη «Boy Toy» (σε ελεύθερη μετάφραση, «Παιχνίδι για Αγόρια»), επέβαλε το στυλ «εν τω πολλώ το ευ». Η επιστήθια φίλη της σχεδιάστρια και στυλίστρια Μαριπόλ που είχε επιμεληθεί τα κοσμήματα και το νυφικό φόρεμα της εμφάνισης, απαντώντας στους κριτικούς της εποχής, είχε δηλώσει: «Δεν υπήρχε τίποτα το ανήθικο ή βλάσφημο σ’ αυτή την εμφάνιση, όπως κάποιοι είχαν πει. Εκείνη οπωσδήποτε χρειαζόταν ένα νυφικό για την εμφάνισή της. Τα υπόλοιπα είναι ιστορία».

   Ο Ινδιάνος, ο Βερσάτσε και οι παραμάνες

   Η καλύτερη εκδίκηση από μια ηθοποιό όταν δεν την έχουν προτείνει για Όσκαρ είναι η εκκεντρική εμφάνισή της στην απονομή. Μάλλον αυτό σκέφτηκε και η Σερ, όταν εμφανίστηκε στην απονομή των βραβείων Όσκαρ του 1986 με εφαρμοστό μαύρο παντελόνι, μπότες μέχρι το γόνατο, τοπ με κρυστάλλους πλεγμένο σαν ιστός αράχνης και ένα τεράστιο φτερωτό καπέλο εμπνευσμένο από τους Μοϊκανούς και μιάμιση φορά μεγαλύτερο από το κεφάλι της. Το σύνολο είχε σχεδιάσει ο προσωπικός φίλος της Σερ, Μπομπ Μακί, και με αξία 12.000 δολάρια (8.400 ευρώ) ήταν το πιο ακριβό ένδυμα των Όσκαρ μέχρι τότε. Όταν ανέβηκε στη σκηνή προκειμένου να παραδώσει βραβείο, η Τζέιν Φόντα, που ήταν η κεντρική παρουσιάστρια της τελετής, την προλόγισε λέγοντας: «Περιμένετε να δείτε τι θα βγει τώρα». Και η απάντηση της Σερ ήταν: «Όπως μπορείτε να δείτε, ακολούθησα τις οδηγίες της Ακαδημίας για το πώς μπορώ να ντυθώ σαν μια σοβαρή ηθοποιός».

   Όταν η Σίντι Κρόφορντ συνόδευε στα Όσκαρ του 1991 τον τότε αρραβωνιαστικό της και πιο περιζήτητο εργένη του Χόλιγουντ Ρίτσαρντ Γκιρ, κατάφερε με την εντυπωσιακή τουαλέτα Βερσάτσε που φορούσε να κερδίσει τα φλας των παπαράτσι και να στρέψει την προσοχή πάνω της. Το μακρύ κόκκινο φόρεμα με το βαθύ ντεκολτέ σε σχήμα V, τη γυμνή πλάτη με τις τιράντες σε σχήμα Χ και το αποκαλυπτικό σκίσιμο στο πλάι έκανε την παρουσία του τοπ μόντελ άκρως εκρηκτική, δικαιολογώντας την ύπαρξή της στο πλευρό του πλέι μπόι Γκιρ. Και μάλιστα, την ώρα που κατέφθασαν στο κόκκινο πιασμένοι χεράκι-χεράκι, ανάμεσα στις τσιρίδες των φανατικών θαυμαστριών εκείνη είπε με νόημα: «Κορίτσια, είναι λογοδοσμένος». Αρκετά χρόνια αργότερα, το 2006, η κόκκινη αυτή τουαλέτα βγήκε στο σφυρί από τον οίκο μόδας Decades Inc. Και μέχρι σήμερα περιμένει τον αγοραστή της.

   Ενίοτε οι παραμάνες μπορούν και να απογειώνουν καριέρες. Πόσω μάλλον αν είναι χρυσές και φτιαγμένες από τον Τζιάνι Βερσάτσε. Η Ελίζαμπεθ Χάρλεϊ το 1994 επέλεξε να εμφανιστεί στην επίσημη πρεμιέρα στο Λονδίνο της ταινίας τού τότε συντρόφου της Χιου Γκραντ «Τέσσερις γάμοι και μία κηδεία» με το τολμηρό μαύρο φόρεμα που τα ανοίγματα στα πλάγια συγκρατούσαν χρυσές παραμάνες και ήταν αρκετό για να την προβιβάσει από ηθοποιό δεύτερης κατηγορίας σε σταρ. «Αυτό το φόρεμα ήταν μια χάρη απ’ τον Βερσάτσε γιατί δεν είχα την οικονομική δύναμη να αγοράσω ένα. Oι άνθρωποί του μου είπαν πως δεν είχαν κάποιο βραδινό ένδυμα, αλλά είχε περισσέψει ένα στο γραφείο Τύπου τους. Έτσι, το δοκίμασα και αυτό ήταν», δήλωσε αργότερα η 45χρονη ηθοποιός. Το Σεπτέμβριο του 2007, το ίδιο φόρεμα βγήκε σε δημοπρασία στο λονδρέζικο πολυκατάστημα «Χάροντς» για 10.690 λίρες (12.828 ευρώ).

   Το Union Jack και η ζούγκλα από μετάξι

   Μπορεί ένα φόρεμα να εξάψει τα εθνικοπατριωτικά αισθήματα; Πάντως αυτό έγινε με αυτό που φόρεσε η Τζέρι Χάλιγουελ το 1997 στη σκηνή των μουσικών βραβείων Brit. Η Αγγλίδα τραγουδίστρια, μέλος του συγκροτήματος Spice Girls, εμφανίστηκε μ’ ένα μικροσκοπικό φόρεμα με το σχέδιο της βρετανικής σημαίας και το σήμα της ειρήνης στην πλάτη, συνδυασμένο με κατακόκκινες λουστρινένιες μπότες πλατφόρμες. «Μου είχαν στείλει ένα μαύρο φόρεμα Γκούτσι, αλλά σκέφτηκα ότι θα ήταν λίγο βαρετό. Και μετά είχα μια τρομερή ιδέα. Να το γιορτάσουμε που είμαστε Βρετανοί! Και έτσι έβαλα την αδερφή μου να το ράψει, και το έραψε πάνω στο μαύρο Γκούτσι φόρεμα. Στην πραγματικότητα είναι μια πετσέτα για τσάι», καταλήγει. Το Μάιο της επόμενης χρονιάς, η Τζέρι αποχώρησε από το συγκρότημα και πούλησε το φόρεμα σε δημοπρασία για φιλανθρωπικούς σκοπούς. Το ξενοδοχείο του Λας Βέγκας «Hard Rock Hotel» αγόρασε το φόρεμα με 41.320 λίρες (49.584 ευρώ δηλαδή) και η Τζέρι πέρασε στα Γκίνες για το πιο ακριβό ποπ ένδυμα που πουλήθηκε ποτέ. Ωστόσο, το 2007, όταν το συγκρότημα επανενώθηκε, η Τζέρι προσπάθησε απεγνωσμένα να αγοράσει πίσω το «Union Jack» (όπως ονομάζεται η βρετανική σημαία) χωρίς τύχη. Έτσι, ο σχεδιαστής Ρομπέρτο Καβάλι τής έφτιαξε νέο φόρεμα, αντίγραφο του παλιού, αλλά λίγο πιο μακρύ, και η σημαία κεντήθηκε με κρυστάλλους Σβαρόφσκι. Και αυτή τη φορά η Χάλιγουελ αποφάσισε να κρατήσει το φόρεμα ως αναμνηστικό.

   Καλύτερη διαφήμιση ένας οίκος μόδας δεν θα μπορούσε να έχει απ’ αυτήν του οίκου Βερσάτσε, όταν η Τζένιφερ Λόπεζ επέλεξε να εμφανιστεί στα βραβεία Γκράμι του 2000 με μια άκρως τολμηρή τουαλέτα αξίας 15.000 δολαρίων, με την οποία τράβηξε όλα τα φώτα πάνω της. Το μακρύ φόρεμα από σιφόν μετάξι με φαρδιά μανίκια σε σμαραγδί αποχρώσεις και κιτρινοπράσινα φύλλα φοίνικα ήταν εντελώς ανοιχτό στο ντεκολτέ και στους μηρούς και μια πράσινη καρφίτσα ένωνε τις άκρες του. Το εσώρουχο κάτω από το διαφανές ύφασμα ήταν κεντημένο με κρυστάλλους. «Έπρεπε να το βάλω. Κάτι τέτοια συμβαίνουν κατά λάθος, δεν μπορείς να τα σχεδιάσεις», δήλωσε αργότερα η ηθοποιός.

   Λακρουά για δύο

   Η υποτιθέμενη κόντρα των εγχώριων σταρ Άννας Βίσση και Δέσποινας Βανδή φούντωσε ακόμα περισσότερο το Δεκέμβριο του 2001, όταν εμφανίστηκαν και οι δύο δημοσίως με το ίδιο φόρεμα. Πιο συγκεκριμένα, η Άννα Βίσση φωτογραφήθηκε για την ελληνική «Vogue», για το τεύχος Ιανουαρίου 2002, φορώντας μια μακριά κόκκινη τουαλέτα Λακρουά, στράπλες, με έντονη ενίσχυση στο μπούστο και ντραπέ ύφασμα στη φούστα. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 3 Δεκεμβρίου, η Δέσποινα Βανδή ανοίγει τη συναυλία της στη Θεσσαλονίκη, στην Πλατεία Αριστοτέλους, για τη γιορτή των αγγέλων ενόψει Χριστουγέννων, φορώντας το ίδιο ακριβώς φόρεμα. Η «μικρή» διαφορά ήταν στη μαύρη μάσκα αλά Ζορό, που η Βίσση κρατούσε στα χέρια της ενώ η Βανδή τη φορούσε, και ότι το φόρεμα της πρώτης ήταν το αυθεντικό, ενώ της δεύτερης, σύμφωνα με τις φήμες που κυκλοφόρησαν, αντιγραφή από μοδίστρα.