Κάθε διατροφική διαταραχή οδηγεί σε βλαβερές και επικίνδυνες συμπεριφορές με σκοπό τον απόλυτο έλεγχο του βάρους, με αποτέλεσμα να επιδεινώνεται η σωματική υγεία, αλλά και ο ψυχοκοινωνικός τρόπος λειτουργίας.

Μερικές από τις συνήθεις πρακτικές ελέγχου του σωματικού βάρους είναι:

αυστηρές δίαιτες & νηστείες

γυμναστική σε υπερβολικό βαθμό

λήψη καθαρτικών

πρόκληση εμετού

χάπια αδυνατίσματος

υπερκατανάλωση τροφής

Τα είδη των διατροφικών διαταραχών είναι τα εξής:

Νευρική ανορεξία

Νευρική βουλιμία

Αδηφαγική διαταραχή

Σύνδρομο νυχτερινής υπερφαγίας

Η νευρική ανορεξία

Η νευρική ανορεξία σχετίζεται με τη διαστρεβλωμένη εικόνα που έχει κανείς για το σώμα του. Ενώ το βάρος του είναι κάτω από το φυσιολογικό ή και σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα (βάσει του φύλου, της ηλικίας, του ύψους, του σωματότυπου και του επιπέδου της δραστηριότητας), εκείνος αισθάνεται χοντρός ή υπέρβαρος.

Ένας άνθρωπος, που πάσχει από νευρική ανορεξία, φοβάται συνεχώς για την παραμικρή αύξηση στο βάρος και συνήθως καταφεύγει σε χάπια αδυνατίσματος, πρόκληση εμετού ή χρήση καθαρτικού.

Η νευρική βουλιμία

Η νευρική βουλιμία μπορεί να περιγραφεί ως ένας φαύλος κύκλος με υπερφαγία, εκκαθάριση και δίαιτα. Η συγκεκριμένη διατροφική διαταραχή χαρακτηρίζεται από συχνά επεισόδια κατανάλωσης αντικειμενικά υπερβολικά μεγάλων ποσοτήτων τροφής, που ο ασθενής αδυνατεί να ελέγξει. Ο πάσχων καταφεύγει σε συγκεκριμένες αντισταθμιστικές μεθόδους, ώστε να απαλλαγεί από το φαγητό που έχει καταναλώσει.

Οι βουλιμικοί άνθρωποι πάσχουν από χαμηλή αυτοεκτίμηση και κατάθλιψη, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται συνολικά η συμπεριφορά και η καθημερινότητά τους. Η έναρξη της νευρικής βουλιμίας εντοπίζεται κατά κανόνα την εφηβεία, ενώ είναι πιο συχνή στις γυναίκες παρά στους άνδρες

Αδηφαγική διαταραχή

Η αδηφαγική διαταραχή προσομοιάζει με τη νευρική βουλιμία ως προς την κατανάλωση υπερβολικής ποσότητας τροφής, αλλά διαφέρουν στην αντίδραση του ασθενή μετά από κάθε επεισόδιο. Τα επεισόδια στη νευρική βουλιμία ακολουθούνται από αντισταθμιστικές ή εκκαθαριστικές μεθόδους, κάτι που δεν ισχύει στην αδηφαγική διαταραχή.

Ο ασθενής με αδηφαγική διαταραχή νιώθει απέχθεια προς τον εαυτό του, ενώ δημιουργούνται ενοχές και ντροπή για την ανεξέλεγκτη ποσότητα φαγητού που κατανάλωσε. Τρώει ακατάσχετα και χωρίς να πεινάει και σταματάει μόνο όταν αισθάνεται πλήρης. Επιπλέον, εξαιτίας των ενοχών του συνήθως τρώει κρυφά από τους άλλους.

Σύνδρομο νυχτερινής υπερφαγίας

Το σύνδρομο της νυχτερινής υπερφαγίας χαρακτηρίζεται από την κατανάλωση ποσοτήτων φαγητού, με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά κατά τις βραδινές ή τις μεταμεσονύκτιες ώρες.

Ένα άτομο που πάσχει από το συγκεκριμένο σύνδρομο συνήθως καταναλώνει το βράδυ περισσότερο από το 50% των συνολικών θερμίδων της ημέρας.

Όπως και στην περίπτωση της αδηφαγικής διαταραχής, ο ασθενής δεν καταφεύγει σε εκκαθαριστικές και αντισταθμιστικές λύσεις, ενώ έχει πλήρη συνείδηση και ανάμνηση των επεισοδίων.

Τα αίτια που προκαλούν τις διάφορες μορφές των διατροφικών διαταραχών δεν είναι σαφώς προσδιορισμένα. Κάποια γεγονότα θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως προδιάθεση, χωρίς ωστόσο η εμφάνισή τους να ταυτίζεται πάντα και με κάποια διαταραχή. Οι συναισθηματικοί και οι ψυχολογικοί παράγοντες βρίσκονται στην κορυφή των πιθανών αιτιών. Η χαμηλή αυτοεκτίμηση και η έντονη δυσαρέσκεια με το σώμα είναι κάτι από το οποίο πολλοί άνθρωποι και ειδικά έφηβοι πάσχουν.

Το άγχος είναι ένα σύνηθες συναίσθημα που έχουμε όταν βρισκόμαστε κάτω από υψηλή πίεση νιώθοντας καταβεβλημένοι και ανίκανοι να ανταπεξέλθουμε. Το άγχος μέχρι ένα σημείο θεωρείται υγιές και μπορεί να μας κάνει καλό αφού μέσω αυτού μπορεί να παρακινηθούμε για  να επιτύχουμε κάποιους από τους στόχους μας. Αλλά όταν βιώνουμε έντονο άγχος, ειδικά όταν αισθανόμαστε πως είναι εκτός ελέγχου, μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη διάθεσή μας, τη σωματική και ψυχική ευεξία και τις σχέσεις μας

Τα παιδιά δεν βιώνουν πάντα το άγχος όπως οι ενήλικες.

Οι ενήλικες συνήθως αισθάνονται έντονα άγχος στο πλαίσιο της δουλειάς, ενώ τα περισσότερα παιδιά βιώνουν άγχος όταν δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν απειλητικές, δύσκολες ή επώδυνες καταστάσεις.

Μερικές περιπτώσεις άγχους είναι εξαιτίας φόβων μας, μερικοί απο αυτους είναι:

• Ειδικές Φοβίες : Η φοβία είναι έντονος επαναλαμβανόμενος φόβος που επιμένει στο χρόνο και προέρχεται από συγκεκριμένο ερέθισμα π.χ. υψοφοβία ή αραχνοφοβία

• Αγοραφοβία όταν το άτομο βιώνει άγχος σε εξωτερικούς χώρους πέραν του σπιτιού του, τους οποίους και αποφεύγει.

• Κοινωνική φοβία όταν το άτομο εμφανίζει αυξημένο άγχος όταν βρίσκεται σε περιστάσεις με άλλους ανθρώπους (κοινωνικό άγχος)

• Διαταραχή πανικού όταν το άτομο εμφανίζει επανειλλημένα κατακλυσμιαίο αίσθημα υψηλού άγχους (πανικός) σε συνδυασμό με έντονα σωματικά συμπτώματα που οφείλονται σε εκφόρτιση του αυτόνομου νευρικού συστήματος.

• Γενικευμένη αγχώδης διαταραχή όπου υπάρχει διαρκής ανησυχία και γενικευμένο άγχος συνοδεία μιας σειράς άλλων συμπτωμάτων, δηλαδή αυτό επεκτείνεται σε όλες ή τις περισσότερες δραστηριότητες του ατόμου.

• Διαταραχή μετατραυματικού στρες όπου το άγχος πηγάζει από κάποιο ισχυρά στρεσογόνο γεγονός (τραύμα) που συνέβη στο παρελθόν.

Πολύ συχνές είναι οι αγχωθείς διαταραχές.

Όταν το παθολογικό άγχος κρατήσει για πολύ καιρό, τότε πλέον οδηγεί στην κατάσταση που διαταράσσει τη φυσιολογική λειτουργία μας και ονομάζεται αγχώδης διαταραχή. Στην αγχώδη διαταραχή το άγχος κυριαρχεί και προηγουμένως ουδέτερα ερεθίσματα εκτιμώνται πλέον ως απειλητικά.

Μερικοί τρόποι που μπορούμε να μειώσουμε το άγχος είναι οι εξής:

• Με την αποδοχή και την έκφραση των συναισθημάτων μας
• Καθημερινός διαλογισμός
• Συνειδητή αναπνοή από την περιοχή της κοιλιάς
• Κίνηση του σώματος καθημερινά
• Συνδεόμαστε με τους ανθρώπους της ζωής μας
• Ακούμε γαλήνια μουσικά κομμάτια του γούστου μας
• Περιορίζουμε την χρήση των social media
• Μείωση της κατανάλωσης καφεΐνης
• Περιορίζουμε την κατανάλωση ζάχαρης
• Δίνουμε προτεραιότητα στον ύπνο

Το τσιγάρο αποτελείται από μικρά κομμάτια επεξεργασμένου καπνού που είναι τυλιγμένα σε χαρτί. Έχει κυλινδρικό σχήμα και μπορεί να έχει στο ένα του άκρο επιστόμιο με φίλτρο.

Για αυτόν το σκοπό το ένα του (άφιλτρο) άκρο αναφλέγεται καθώς το άλλο τοποθετείται στο στόμα του καπνιστή, από όπου εισπνέεται περιστασιακά ο καπνός που παράγεται. Το κάπνισμα τσιγάρων αυξάνει την πιθανότητα για προβλήματα υγείας, όπως είδη καρκίνων, με σημαντικότερο αυτόν του πνεύμονα, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν στον θάνατο.

Κύριο συστατικό του τσιγάρου ειναι η νικοτίνη. Νικοτίνη ονομάζουμε τη χημική ουσία η οποία περιέχει άζωτο και βρίσκεται σε διάφορα είδη φυτών, μεταξύ των οποίων ο καπνός, οι τομάτες, οι πιπεριές και άλλα λαχανικά – φυτά που ανήκουν στην κατηγορία των Σολανίδων. Επιπλέον, η νικοτίνη μπορεί να παραχθεί σε κάποιο εργαστήριο. Πιο συγκεκριμένα όμως η Nicotiana Tabacum ,ο τύπος νικοτίνης που βρίσκεται στο φυτό του καπνού, είναι μια διεγερτική, εθιστική ουσία που σκοπό έχει να επιταχύνει τα μηνύματα μεταξύ του εγκεφάλου και του σώματός μας. Μέσα σε 7 με 10 δευτερόλεπτα φτάνει στον εγκέφαλό μας η νικοτίνη από την ώρα που εισπνέουμε τον καπνό.

Κάποιες από τις επιδράσεις της νικοτίνης είναι οι εξής

•  Η Επίδραση της Αδρεναλίνης – Ντοπαμίνης
•  Ηρεμιστική & Διεγερτική Δράση
•  Φαρμακευτικές Επιδράσεις
•  Ψυχοδυναμικές Επιδράσεις
•  Συγκέντρωση & Μνήμη
•  Μειωμένα Επίπεδα Στρες & Άγχους

Τα προϊόντα του τσιγάρου που καίγεται και παράγεται ο καπνός, τον οποίο εισπνέει ο καπνιστής. Αυτά μπορούν να οδηγήσουν στην:

• Βλάβη των αγγείων και της καρδίας
• Βλάβη του πνεύμονα
• Στην καρκινογένεση

Αξίζει να αναφερθεί ότι μετρήσεις του εκπνεόμενου αέρα κατά το πρώτο δευτερόλεπτο (FEV1) έδειξαν ότι ο καπνιστής έχει δραματική πτώση της αναπνοής του σε σχέση με το μη καπνιστή και ότι αυτή βελτιώνεται σημαντικά αν γίνει έγκαιρη διακοπή του καπνίσματος. Τελικά, ο καπνός προσβάλλει όλα τα όργανα με επίπτωση στη ζωτικότητα και στη λειτουργικότητά τους. Μερικές ακόμη παθήσεις και αρνητικές συνέπειες για τις οποίες ευθύνεται το κάπνισμα είναι οι εξής:

• Προσβολή του εμβρύου των εγκύων καπνιστών
• Μείωση της σεξουαλικής ικανότητας
• Ελάττωση της αναπαραγωγικότητας
• Γενετική μετάλλαξη

Τέλος, ο μέσος όρος ζωής των καπνιστών είναι κατά 10 χρόνια συντομότερος από αυτόν των μη καπνιστών.

Για όλους αυτούς τους λόγους θα πρέπει τα παιδιά από νωρίς, πριν ακόμη νιώσουν την «ευχαρίστηση» του καπνίσματος, να γνωρίζουν τις επιπτώσεις από τη μακροχρόνια χρήση του. Δυστυχώς, με γονείς καπνιστές τα παιδιά έχουν την εντύπωση ότι το κάπνισμα είναι κάτι φυσικό άρα όχι κακό!

Εφόσον οι γονείς δε λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα, τα παιδιά γίνονται συστηματικοί, παθητικοί καπνιστές. Το παθητικό κάπνισμα θεωρείται ισοδύναμο με το ενεργητικό κάπνισμα. Επιπλέον, όταν οι ενήλικες καπνίζουν και τα παιδιά «καπνίζουν» παθητικά και στη συνέχεια γίνονται ενεργητικοί καπνιστές.

Το παθητικό κάπνισμα στο μικρό παιδί αυξάνει τη συχνότητα και τη βαρύτητα των αναπνευστικών παθήσεων της παιδικής ηλικίας

Οι έφηβοι αδυνατούν να αντισταθούν στον πειρασμό του καπνίσματος, κάτω μάλιστα από συνθήκες χαλάρωσης και διασκέδασης, εφ’ όσον δεν έχει προηγηθεί η κατάλληλη ενημέρωση.

Η έλλειψη προληπτικής ενημέρωσης από το σχολείο, ως αντίβαρο στα προηγούμενα, και η απουσία άμεσων επιπτώσεων σε συνδυασμό με την ευχαρίστηση που προκαλεί κάνει την πιθανότητα έναρξης και στη συνέχεια την πιθανότητα εξάρτησης από το κάπνισμα πολύ μεγάλη

Τρόποι διακοπής του καπνίσματος

Η διακοπή του καπνίσματος μετά από μακροχρόνια χρήση, αν δεν έχει μεσολαβήσει κάποιο ιατρικό συμβάν που τρομάζει, είναι δύσκολη, γιατί προϋποθέτει ότι ο καπνιστής θα αποδεχτεί το λάθος πολλών ετών και θα ανεχθεί να υποφέρει από την έλλειψη της νικοτίνης για κάποιο χρονικό διάστημα.

Για τους ενήλικες υπάρχουν και υποκατάστατα και προγράμματα για τη διακοπή του καπνίσματος, καθώς ο ενήλικας καπνιστής δύσκολα επιτυγχάνει μόνος του τη διακοπή του καπνίσματος.

Στα παιδιά, όμως, όλη η μάχη κερδίζεται στη μη έναρξη του καπνίσματος, άρα η ενημέρωση θα πρέπει να γίνεται πριν από την εφηβεία, όπου σε όλα τα παιδιά θα δοθεί η αφορμή να δοκιμάσουν το κάπνισμα.

Οι άλλοι τρόποι καπνίσματος (πούρο και πουράκια, στριφτό τσιγάρο, πίπα, ναργιλές) δεν αποτελούν λύση, γιατί το παιδί παραμένει καπνιστής, άρα αργά ή γρήγορα θα επιστρέψει στο τσιγάρο. Η χρήση του ηλεκτρονικού τσιγάρου δεν αφορά στην παιδική και εφηβική ηλικία.