Ευτυχία και χαρά. Η συχνή τους σύγχυση.
Σελλής Ορφέας (Β5)
Καθώς στον σημερινό κόσμο έχει δημιουργηθεί μια έντονη σύγχυση ανάμεσα σε δύο σημαντικούς όρους της ψυχολογίας, σε αυτό το άρθρο θα μιλήσουμε για το πώς θα μπορούσαμε σε πολλές περιπτώσεις να ορίσουμε την ευτυχία και θα εξηγήσουμε γιατί διαφέρει από τη χαρά.
Αρχικά, είναι καλό να δώσουμε έναν ορισμό για το τι ακριβώς σημαίνει ευτυχία.
Ευτυχία λοιπόν είναι το συναίσθημα που νιώθει κανείς όταν είναι ολοκληρωμένος. Για παράδειγμα, η ευτυχία έρχεται με την επίτευξη στόχων, οι οποίοι φαίνεται να είναι μακροπρόθεσμοι. Αν σκεφτούμε για παράδειγμα κάποιον αθλητή που ολοκλήρωσε ένα δύσκολο αγώνα για τον οποίο έκανε σκληρή προπόνηση, έναν επιχειρηματία που κατάφερε μετά από τόσο κόπο να αναπτύξει την επιχείρησή του ή ένα συγγραφέα που πέτυχε την αναγνώριση του έργου του, μπορούμε όλοι να συμφωνήσουμε πως αυτοί οι άνθρωποι νιώθουν μια βαθιά αίσθηση ολοκλήρωσης, καθώς είχαν όλοι επιτυχία στον τομέα τους.
Η χαρά, από την άλλη, είναι ένα στιγμιαίο συναίσθημα που σχετίζεται με την ανταμοιβή. Για να καταλάβετε καλύτερα, σκεφτείτε πώς θα νιώθατε εάν απολαμβάνατε ένα ωραίο γεύμα σε κάποιο ακριβό εστιατόριο. Φυσικά δεν περιλαμβάνουμε και τον λογαριασμό σε όλο αυτό! Αυτό το συναίσθημα ονομάζουμε χαρά. Τις μικρές στιγμές της ζωής που νιώθουμε ευχαρίστηση για κάποιο ωραίο συμβάν.
Σίγουρα το να αισθανόμαστε χαρά είναι πολύ σημαντικό για την ψυχική μας υγεία, όμως είναι πάντοτε απαραίτητο ή, ακόμη, πρέπει να νιώθουμε πάντοτε χαρούμενοι; Εάν αναλογιστούμε πως η χαρά δεν κρατάει για πάντα, μα είναι μια στιγμιαία αίσθηση, τότε είναι απολύτως λογικό πως, όταν δεν αισθανόμαστε πλέον χαρά, θα επιδιώξουμε να την ξανανιώσουμε. Και όταν συνδέεται με το ακριβό γεύμα που αναφέραμε προηγουμένως, σίγουρα δεν μπορούμε να την στηρίξουμε για πάντα! Επομένως δεν μπορούμε πάντοτε να βασιζόμαστε στην χαρά για να νιώθουμε ωραία στη ζωή μας.
Σε αυτό το σημείο αξίζει να αναφερθεί πως η ευτυχία δεν σχετίζεται πάντοτε με την απόκτηση υλικών αγαθών. Ναι, η επιτυχία σε υλικούς τομείς, όπως το να επιδιώκουμε τον πλούτο ή να έχουμε μια καλή φυσική κατάσταση, μπορεί να μας κάνει να αισθανόμαστε ωραία, όμως η ευτυχία δεν σχετίζεται με τέτοιου είδους πράγματα. Δεν σχετίζεται με την άνεση που νιώθουμε στο τέλος της διαδρομής, αλλά με τη σκέψη ότι καταφέραμε να διανύσουμε τόσα χιλιόμετρα για να φτάσουμε εκεί που είμαστε, όταν επιτέλους έχουμε καταφέρει τους στόχους μας.
Μπορεί κανείς εύκολα να ρωτήσει: είναι λοιπόν η χαρά ένα εμπόδιο προς την επίτευξη των στόχων μας, εφόσον είναι στιγμιαία; Εδώ μπορούμε να απαντήσουμε ως εξής: Το να αισθανόμαστε χαρά στην κάθε μας ημέρα είναι ένα δυνατό εργαλείο που μας επιτρέπει να συνεχίζουμε παρά τις αντιξοότητες της ζωής. Είναι ό,τι ακριβώς χρειαζόμαστε, ώστε να μην τα παρατήσουμε. Εξάλλου, στο τέλος θα συνειδητοποιήσουμε πως μπορεί να πετύχαμε όσα θέλαμε, όμως τι να τα κάνουμε εάν δεν απολαμβάνουμε τον τρόπο με τον οποίο ζούμε ή, ακόμη καλύτερα, εφόσον σπαταλήσαμε τόσο χρόνο άσκοπα στο να φτάσουμε εκεί, χωρίς να κάνουμε ένα διάλειμμα και να απολαύσουμε το παρόν, έστω και με κάτι στιγμιαίο.
Επομένως, θα μας φανεί πάρα πολύ χρήσιμο το να κατανοήσουμε πως στην πραγματικότητα οι δύο έννοιες παραλληλίζονται. Η μια συμπληρώνει την άλλη. Γι” αυτό και είναι δύσκολο να τις ορίσουμε επ” ακριβώς, καθώς έχουν τόσο στενή σχέση μεταξύ τους. Όπως καταλαβαίνετε λοιπόν, εάν θέλουμε να έχουμε μια ξέγνοιαστη και ολοκληρωμένη ζωή, πρέπει να χρησιμοποιούμε και τα δύο αυτά εργαλεία της ψυχικής μας υγείας και να μην στηριζόμαστε παραπάνω σε κανένα από αυτά.
Συνοψίζοντας λοιπόν, εφόσον έχουμε συνειδητοποιήσει την διαφορά των δύο όρων, τη χαρά της στιγμής και την ευτυχία του προορισμού, μπορούμε να ζήσουμε τη ζωή μας λίγο καλύτερα μέρα με τη μέρα και, αφότου προσπαθήσουμε αρκετά, θα μπορέσουμε να βρούμε αυτό που πολλοί ονομάζουν γαλήνη.
