Το 53ο & 54ο δημοτικό Σχολείο Ηρακλείου (κτίριο της πρώην  Παιδαγωγικής Ακαδημίας Ηρακλείου)  βρίσκεται στο Hράκλειο Κρήτης, στη Λεωφόρο Ανδρέα Παπανδρέου 8-10 ( πρώην Λεωφόρος Ακαδημίας), στην Ελλάδα. Η έκταση που καταλαμβάνει είναι περίπου 3.325 τετραγωνικά μέτρα. Πρόκειται για ένα κτίριο που, αρχικά, χρησιμοποιούνταν ως Παιδαγωγική Ακαδημία. Το κτίριο ξεκίνησε να στεγάζει την ακαδημία το 1956. Την αρχιτεκτονική μελέτη του κτιρίου ανέλαβε η διεύθυνση υποδομών του Υπουργείου Παιδείας, με αρχιτέκτονα τον Πάτροκλο Καραντινό.

Η Παιδαγωγική Ακαδημία Ηρακλείου ξεκίνησε να λειτουργεί το έτος 1934 – 1935 ( τοποθεσία τωρινού 8ου Δημοτικού Σχολείου κοντά στην εκκλησία του Αγίου Ματθαίου των Σιναϊτών).

Επί 60 συναπτά έτη η ακαδημία λειτουργούσε ως Ανώτατη Παιδαγωγική Σχολή.

Η φοίτηση ήταν διετής, ενώ η ζωή των σπουδαστών εκεί ήταν περισσότερο “μαθητική”, παρά φοιτητική. Αυτό προκύπτει από τους κανονισμούς λειτουργίας και το πρόγραμμα σπουδών της ακαδημίας. Ενδεικτικά παρατίθενται η κοινή πρωινή προσευχή παρουσία διδασκόντων και φοιτητών σε συνοδεία με ανακοινώσεις της διεύθυνσης, το “πρωινό κουδούνι”, καθώς και τα ωριαία διαλείμματα. Μέχρι το σχολικό έτος 1950 – 1951 εισάγονταν ετησίως 30 άρρενες και 10 θήλεις. Από το 1951 – 1952 εξισώνεται ο αριθμός εισακτέων σε 40 άρρενες και 40 θήλεις, αλλά και καθ’ υπέρβαση 25 + 25 εισακτέοι αντίστοιχα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα το 1953 να αποφοιτήσουν από την σχολή 153 δάσκαλοι και δασκάλες πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.Την ίδια εποχή , επειδή ο χώρος δεν επαρκούσε για να στεγάσει την Παιδαγωγική Ακαδημία, ο στρατηγός Γεώργιος Κατεχάκης (Καπετάν Ρούβας), που είχε λάβει μέρος στο Μακεδονικό Αγώνα, μετέπειτα υπουργός Στρατιωτικών και στρατιωτικός διοικητής Κρήτης, δώρισε το χώρο που βρίσκονται σήμερα τα 53ο και το 54ο Δημοτικά Σχολεία για να χτιστεί η νέα Παιδαγωγική Ακαδημία και τα Πρότυπα σχολεία της.

Στα σχέδια υπολόγιζαν να φτιάξουν το σχήμα Π που έχει σήμερα το κτίριο.

Στα σχέδια επίσης σύμφωνα με τα οποία θα χτίζονταν τα σχολεία συμπεριλαμβάνονταν και πολλοί βοηθητικοί χώροι.

Υπολογιζόταν να καταλήξουν σε εγκαταστάσεις κατά τα πρότυπα της Μαρασλείου και Αρσακείου Παιδαγωγικής Ακαδημίας Αθηνών. Έφτιαξαν όμως μόνο το δυτικό και το νότιο τμήμα του.

Στα δύσκολα χρόνια της γερμανικής Κατοχής, η Ακαδημία στεγαζόταν στον πρόναο και στον γυναικωνίτη του Αγίου Μηνά, αφού το κτίριό της, γιαπί  ακόμη, χρησιμοποιήθηκε απ” τους Γερμανούς ως εργαστήριο. Μετά το τέλος της Κατοχής και για κάμποσα χρόνια, υπήρξε καταφύγιο άστεγων οικογενειών της πόλης μας.

Στη δεκαετία του ’50 αποπερατώθηκε το έργο με την προσθήκη του βόρειου τμήματος (αίθουσα εκδηλώσεων, αμφιθέατρο) και αργότερα του δεύτερου ορόφου. Το 1957 μεταφέρθηκε η Παιδαγωγική Ακαδημία στο χώρο αυτό και λειτούργησαν εκεί και τα Πρότυπα δημοτικά σχολεία Ηρακλείου (1ο 6/θέσιο, 2ο 6/θέσιο, 3/θέσιο, 1/θέσιο).

Σ” αυτά έκαναν τις πρακτικές τους ασκήσεις, τις πρώτες τους διδασκαλίες οι σπουδαστές της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Ηρακλείου και εδώ παρακολουθούσαν υποδειγματικές διδασκαλίες από έμπειρους δασκάλους. Κάμποσες εκατοντάδες σπουδαστών της Παιδαγωγικής Ακαδημίας απ” όλη την Ελλάδα εκπαιδεύτηκαν εδώ και σίγουρα θα έχουν πολλά να θυμούνται. Η Παιδαγωγική Ακαδημία είχε χαρακτηρισθεί από την Πολιτεία σαν Ανώτερη Σχολή και εδίδαξαν παιδαγωγοί όπως οι Μπουρλώτος, Γλύκας, Ζαμπετάκης κλπ. Η φοίτηση ήταν διετής και μετά το διορισμό τους είχαν μειωμένη κοινωνική, επαγγελματική και οικονομική παρουσία. Από το 1964 με κάποιες νομοθετικές ρυθμίσεις της τότε κυβέρνησης, άρχισαν οι δάσκαλοι να αισθάνονται μεγαλύτερη καταξίωση, κάτι που ολοκληρώθηκε με την κατάργηση των Παιδαγωγικών Ακαδημιών και τη δημιουργία παιδαγωγικού τμήματος στα Πανεπιστήμια τεταρτοετούς φοίτησης.

Μέχρι το σχολικό έτος 1950-1951 εισάγονταν κάθε χρόνο 30 άρρενες και 10 θήλεις. Από το έτος 1951-1952 εισήχθησαν για πρώτη φορά 40 άρρενες και 40 θήλειςν αλλά και καθ’ υπέρβαση 25+25 αντίστοιχα, με αποτέλεσμα το 1953 ν’ αποφοιτήσουν 130 συνολικά δάσκαλοι και δασκάλες.

Τα σχολικά αυτά χρόνια μοναδικός παιδαγωγός ήταν ο διευθυντής της Παιδαγωγικής Ακαδημίας Σταμάτης Γλύκας.

Δίδασκε ειδική και γενική διδακτική καθώς και πρακτική διδασκαλία.

Το κτίριο εκπονήθηκε από μελέτη του αρχιτέκτονα Πάτροκλου Καραντινού. Το οικόπεδο προκειμένου να ανεγερθεί η Παιδαγωγική Ακαδημία στην οδό Ακαδημίας είχε παραχωρήσει ο στρατηγός Γεώργιος Κατεχάκης , μετέπειτα υπουργός Στρατιωτικών και στρατιωτικός διοικητής Κρήτης. Στα σχέδια υπολόγιζαν να φτιάξουν το σχήμα Π που έχει σήμερα το κτίριο από τη λέξη Παιδαγωγική, ενώ συμπεριλαμβάνονταν και πολλοί βοηθητικοί χώροι. Η κατασκευή ήταν αντισεισμική και από οπλισμένο σκυρόδεμα.

Το οικοδόμημα ήταν έτοιμο να στεγάσει την Ακαδημία το 1956 και έτσι ξεκίνησε η λειτουργία της εκεί το 1957 και έμεινε εκεί μέχρι το 1980, όπου το 1981 μεταφέρθηκε σε άλλο κτίριο ξανά. Μετά τη μεταφορά της Ακαδημίας στην περιοχή Εσταυρωμένου, στεγάστηκαν εκεί τα 53ο & 54ο δημοτικό.

Το 2017 ανακηρύχθηκε προκήρυξη διαγωνισμού για την «Ενίσχυση κτιρίου πρώην Παιδαγωγικής Ακαδημίας» με προϋπολογισμό 2.060.000 ευρώ από το Δήμο Ηρακλείου.

Η κατάθεση της πρότασης έγινε στις 28 Απριλίου 2020.

Ο Καραντινός χαρακτηρίζεται ως ένας από τους κύριους Έλληνες εκπροσώπους του μοντερνισμού και αυτό το κτίριο αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του σχεδιασμού του. Το κτίριο χαρακτηρίζεται από ξεκάθαρη γεωμετρία, με την πλειονότητα των στοιχείων του να εντάσσονται σε ορθοκανονικό κάναβο. Υπάρχει ξεκάθαρη διάκριση χώρων και ομοιόμορφη κατανομή, ανάλογα με τη χρήση της εκάστοτε πτέρυγας. Το κύριο μέρος του κτιρίου (σχήματος “Π”) αποτελείται από ισόγειο και όροφο, ενώ το κλειστό γυμναστήριο στο νότιο τμήμα είναι μόνο ισόγειο, τονίζοντας τον χαρακτήρα του σαν επιπρόσθετος χώρος. Ο κάναβος τηρείται και κατοψικά και στην τομή, δίνοντας τον τρόπο ανάπτυξης της μορφής του κτιρίου .