Αυτό μας συμβουλεύει, από την αρχαιότητα, ο Αντισθένης, ο οποίος κάτι θα ήξερε παραπάνω, ας τον ακούσουμε, λοιπόν. Το τέταρτο τεύχος του ΑΛΜΑ(τος) είναι αφιερωμένο στο «δικαίωμα», το οποίο επικαλούμαστε σε πολλές περιπτώσεις «δικαιωματικά» ή, ακόμη και, καταχρηστικά. Για να το κατανοήσουμε καλύτερα, ας εξετάσουμε, καταρχάς, τι ακριβώς σημαίνει στις διάφορες γλώσσες:

Διαβάζουμε στο Λεξικό Κοινής Νεοελληνικής ότι σημαίνει την «απαίτηση, αξίωση που την επιτρέπει ένας άγραφος νόμος ή που την κατοχυρώνει ένας γραπτός νόμος, σε αντιδιαστολή προς την υποχρέωση ή το καθήκον», μπορεί ένα δικαίωμα να είναι φυσικό ή αστικό. σημαίνει, ακόμη, τη «νόμιμη αμοιβή, φόρο κτλ. που μπορεί να απαιτήσει κάποιος».

Στις αγγλόφωνες χώρες: right, σημαίνει tηn ελευθερία που έχει ένας άνθρωπος στον λόγο, στον τύπο, στην θρησκεία και αναφοράς στην κυβέρνηση, η άλλη σημασία του είναι: δεξιά. Δεξιά σημαίνει και στα γαλλικά: droite, όπου, πέρα από δικαίωμα, σημαίνει και ευθεία. Στα σουηδικά είναι rätt, στα οποία, επίσης, σημαίνει και δεξιά.

Στα ισπανικά η λέξη δικαίωμα μεταφράζεται ως «derecho». Η λέξη derecho ως επίθετο δηλώνει τον σωστό, αυτόν που έχει δίκιο, τον κατάλληλο. Ως ουσιαστικό από την άλλη έχει διάφορες ερμηνείες: μεταφράζεται ως δεξιά για να δηλώσει τον προσανατολισμό, ως το νόμο αλλά και στον πληθυντικό αριθμό για να δηλώσει διάφορους κρατικούς φόρους όπως τους δασμούς, τις χρεώσεις και τα τέλη. Ακόμη, η λέξη derecho –το θηλυκό δηλαδή ουσιαστικό- συνδέεται κατά κόρων με πολιτικά δικαιώματα και ιδίως δεξιές πολιτικές πεποιθήσεις.

Η λέξη «δικαίωμα» μεταφράζεται στα ρώσικα ως “право”. Είναι κληρονομημένη από τα αρχαία ανατολικά σλάβικα (право) και έχει τις ρίζες της στα γερμανικά (recht), τα γαλλικά (droit) καθώς και τη λέξη “правый”. Επίσης, η λέξη “право” έχει συγγένεια με τα ουκρανικά (пра́во), τα λευκορωσικά (пра́ва), την παλαιά εκκλησιαστική σλαβονική γλώσσα (право), τα βουλγαρικά (пра́во), τα σερβο-κροατικά (пра̏во), τα τσεχικά (právo), τα σλοβακικά (právo),τα πολωνικά (prawo) και τα σλοβενικά (prȃvo) ως προς την τονική ορθογραφία. Η λέξη αυτή, ωστόσο, είναι πολυσήμαντη και δεν σημαίνει μόνο δικαίωμα. “право” σημαίνει πέρα από “δικαίωμα” “σωστό”, “νόμος”, “δικαιοσύνη”, “δίκαιο” και “τίτλος” (;).

Η πιο «εξωτική», ωστόσο, γραφή και προφορά είναι στα κινέζικα: 正确地 (Zhèngquè de).

Αυτό προδίδει και ο τίτλος μας. Είναι ακρωνύμιο: Α-Λ-Μ-Α (Αναζητήσεις του Λυκείου Μανόλης Ανδρόνικος) αλλά, την ίδια στιγμή, εμπεριέχει και ένα λογοπαίγνιο με πολλαπλά νοήματα.

Άλμα είναι το μεγάλο βήμα. Ευελπιστούμε να εισαγάγουμε ένα νέο πνεύμα στη μαθητική αρθρογραφία. Να αποφύγουμε τα ξύλινα «υπάκουα» σχολικά δημοσιεύματα. Να τολμήσουμε να θίξουμε θέματα της επικαιρότητας που αφορούν και απασχολούν τους νέους της εποχής μας…

Άλμα είναι και η ψυχή στα λατινικά και σε λατινογενείς γλώσσες… Ευελπιστούμε να αγγίξουμε την ψυχή σας. Θέλουμε το περιοδικό μας να γίνει το βήμα μέσω του οποίου οι μαθητές μπορούν να εξωτερικεύσουν τους προβληματισμούς και τα συναισθήματά τους. Γι’ αυτό και προσκαλούμε όλους εσάς, είτε είστε μαθητές/τριες του δικού μας σχολείου είτε προέρχεστε από άλλα σχολεία, να αποστείλετε τα δικά σας κείμενα…

Ο στόχος της ομάδας μας είναι να διαρθρώνεται η αρθρογραφία ενός τεύχους γύρω από έναν κοινό θεματικό άξονα. Το θέμα του πρώτου μας τεύχος «Η υγεία…αλλιώς!». Η έμπνευση είναι προφανής! Το 2020 η “υγεία” υπήρξε ίσως η πιο πολυχρησιμοποιημένη λέξη που επανήλθε στην πρώτη θέση της αξιακής μας ιεράρχησης πλέον σε όλες τις ηλικίες, παύοντας να είναι μόνο ένα φραστικό μοτίβο στις συζητήσεις των ηλικιωμένων. Όλοι βιώσαμε τη βαρύτητά της, όταν φοβηθήκαμε για τα αγαπημένα μας πρόσωπα και στερηθήκαμε την ελευθερία μας τη χρονιά που πέρασε. Το 2020 ήταν η χρονιά της υγείας. Θα θέλαμε να εγκαινιάσουμε το νέο έτος με μία διαφορετική οπτική της υγείας, για να «ξορκίσουμε το κακό».

Έτσι, βλέποντας την υγεία…”αλλιώς” οργανώσαμε την αρθρογραφία του τεύχους γύρω από τους θεματικούς άξονες της  ψυχικής υγείας, της υγιούς γειτνίασης, της υγιούς σκέψης…

Η συντακτική ομάδα

Γιαννακούλας Αρίστος, Α1
Γιαχούδης Αλέξιος, Α1
Δημήτρης Μπακιρτζής, Α2
Καρακώστα Άννα, Β1
Κιρμιζή Ναταλία, Β2
Μητσοπούλου Ναταλία, Β2
Παπαζιώγα Δέσποινα, Α2
Τζάτζη Δάφνη-Μαρία, Α2

]]> https://schoolpress.sch.gr/alma/archives/72/feed 0