Όλα αυτά μου τα διηγήθηκαν αργότερα. Με κάποιον τρόπο, όμως, το σώμα μου τα θυμάται ακόμα.

Είχα μεταφερθεί με ελικόπτερο στο στρατιωτικό νοσοκομείο του Πεσαβάρ στο Πακιστάν κι εκεί ο συνταγματάρχης Τζουνέιντ Χαν, στρατιωτικός νευροχειρουργός, με παρακολουθούσε ανήσυχος, παρότι η κατάσταση μου φαινόταν σταθερή. Τέσσερις ώρες αργότερα επαληθεύτηκε ο χειρότερος φόβος του: ο εγκέφαλός μου άρχισε να πρήζεται εξαιτίας της σφαίρας που μου είχαν ρίξει την προηγούμενη μέρα οι τζιχαντιστές Ταλιμπάν και η οποία είχε διαπεράσει το κρανίο και τον αυχένα μου και είχε καταλήξει στον δεξιό μου ώμο.

Ο Χαν ήξερε τι έπρεπε να κάνει: να αφαιρέσει ένα κομμάτι από το κρανίο μου, έτσι ώστε ο εγκέφαλος να έχει περισσότερο χώρο για να απλωθεί και να σταματήσει να πιέζεται. Όμως, για να το κάνει αυτό, έπρεπε να εξασφαλίσει την άδεια του πατέρα μου.

«Αποκλείεται» απάντησε εκείνος όταν άκουσε την πρόταση του γιατρού. «Είσαι πολύ νέος και άπειρος για μια τόσο επικίνδυνη επέμβαση»

Θα μπορούσα να είχα πεθάνει εκείνη τη νύχτα. Χρειάστηκε η κατάσταση μου να χειροτερέψει τόσο, που ο κίνδυνος από την επέμβαση να είναι μικρότερος από εκείνον που θα αντιμετώπιζα αν δε μου την έκαναν επιτόπου, και μόνο τότε δέχτηκε ο πατέρας μου να με εγχειρίσει, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, ο Χαν.

Όταν, πολύ αργότερα, μου διηγήθηκε αυτή την ιστορία, τον κοίταξα σαν να μην πίστευα αυτά που άκουγα. «Εσύ δε μου έλεγες πάντοτε πως, όσο μικρός, όσο νέος κι αν είναι κανείς, μπορεί να αλλάξει τον κόσμο;» τον ρώτησα. Μου χαμογέλασε και κούνησε το κεφάλι μετανιωμένος.

Εξαιτίας αυτής της πίστης του είχα κινδυνέψει να χάσω τη ζωή μου. Χάρη σ” αυτή την πίστη του μπορώ σήμερα να αλλάξω, έστω και λίγο, τον κόσμο.

Εκείνο το απόγευμα της 9ns Οκτωβρίου 2012, ενώ τραγουδούσαμε με τις συμμαθήτριές μου ένα παραδοσιακό τραγούδι για τις ομορφιές του τόπου μας, μία ομάδα Ταλιμπάν σταμάτησε το πουλμανάκι που χρησιμοποιούσαμε ως κρυφό σχολικό και μπήκε μέσα, με καλυμμένα πρόσωπα και όπλα προτεταμένα. «Ποια είναι η Μαλάλα;» ρώτησε ο ένας από αυτούς. «Μιλήστε, αλλιώς θα σας πυροβολήσω όλες. Κάνει προπαγάνδα ενάντια στους πολεμιστές του Αλλάχ, τους Ταλιμπάν, και πρέπει να τιμωρηθεί» φώναξε. Όταν μία από τις φίλες μου έδειξε πρoς το μέρος μου, ο μασκοφόρος με πυροβόλησε και τραυμάτισε μαζί μ” εμένα κι άλλα δυο κορίτσια.

Το έγκλημα μου; Μα ότι εξακολουθούσα να πηγαίνω στο σχολείο, κάτι που οι Ταλιμπάν είχαν προσπαθήσει πολλές φορές να απαγορεύσουν σε όλα τα κορίτσια τnς κοιλάδας του Σουάτ, στο Πακιστάν, όπου μεγάλωσα με τη μητέρα, τον πατέρα, τα δύο μικρότερα αδέρφια μου – και με τα κοτόπουλα μας. Και, φυσικά, το ότι, όποτε έβρισκα ευκαιρία, μιλούσα για το δικαίωμα των κοριτσιών στην εκπαίδευση και για τις διακρίσεις που έκαναν οι Ταλιμπάν εναντίον των γυναικών, τις βιαιοπραγίες και τον παραλογισμό τους.

Οι Ταλιμπάν, αντί για όπλα, είχαν ξεκινήσει το κήρυγμά τoυς μέσα από ραδιοφωνικές εκπομπές, στις οποίες συζητούσαν τις βασικές αρχές του Ισλάμ, κερδίζοντας έτσι την υποστήριξη πολλών ευσεβών Πακιστανών

Όσο αυξανόταν, όμως, η επιρροή τoυς,  γίνονταν όλο και πιο σκληροί. Απαγόρευαν στις γυναίκες να δουλεύουν και να πηγαίνουν στο σχολείο, ακόμα και να κυκλοφορούν μόνες τoυς έξω. Χτυπούσαν όσες δεν ήταν ντυμένες «σωστά» ή τύχαινε να γελάσουν δυνατά έξω στον δρόμο. Μπορεί ακόμα και να τoυς ξερίζωναν τα νύχια έτσι και τολμούσαν να τα βάψουν με βερνίκι. Όσους διαφωνούσαν μαζί τoυς τoύς  αποκεφάλιζαν και τoυs κρεμούσαν σε κεντρικές πλατείες της πόλης.

Μέσα στο 2008 κατέστρεψαν πάνω από 150 σχολεία – στη χώρα μας, που έτσι κι αλλιώς  ένα στα τρία παιδιά δεν πηγαίνει σχολείο. Με τις φίλες μου κρύβαμε τα βιβλία κάτω από τα ρούχα μας για να μη μας πάρει χαμπάρι κανείς όταν πηγαίναμε για μάθημα. Ακόμα κι όταν μας επέτρεψαν ξανά να γυρίσουμε στις τάξεις μας, οι περισσότερες φοβόμασταν για τη ζωή μας. Από τα 700 κορίτσια που ήταν γραμμένα στο σχολείο μας, έφτασαν να έρχονται μόνο τα 70.

Τότε ο Αμπντούλ Χάι Κακάρ, δημοσιογράφος της πακιστανικής υπηρεσίας του BBC, άρχισε να ψάχνει ένα κορίτσι του Σουάτ που θα περιέγραφε -ανώνυμα, φυσικά- σε ένα μπλογκ τη φριχτή αυτή περίοδο και θα γινόταν έτσι η φωνή όλων μας. 0 πατέρας μου προσφέρθηκε να τον βοηθήσει να βρει την κατάλληλη, όμως από τις μαθήτριες του σχολείου του καμία δε δεχόταν – οι οικογένειές τoυς το θεωρούσαν υπερβολικά επικίνδυνο. Τότε κι εκείνος πρότεινε εμένα.

Το πρώτο μου ποστ ανέβηκε στο σάιτ του BBC Urdu στις 3 Ιανουαρίου 2009. Υπαγόρευα τις σκέψεις μου τηλεφωνικά σε έναν δημοσιογράφο ή τις σημείωνα σε χαρτάκια που έφευγαν σκαναρισμένα για τα κεντρικά. Έγραφα για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις τον καιρό τns Πρώτης Mάχης του Σουάχ, για τα κορίτσια που όλο και λιγόστευαν στην τάξη μου, για τη λύπη μου όταν το σχολείο έκλεισε τελικά, για τον φόβο μου, για τα άγρυπνα βράδια μας, για τις παραδόσεις που πίστευα πως έπρεπε να αλλάξουν, για τον θυμό μου, για τα χρωματιστά ρούχα που δε μας επέτρεπαν να φοράμε και τα πικνίκ που μας απαγόρευαν να κάνουμε, για τις επιθέσεις αυτοκτονίας, για τα λάθη που πιστεύω πως έκανε ο στρατός προσπαθώντας να αντιμετωπίσει τους Ταλιμπάν, για τα δικαιώματα που μας έκλεβαν κάθε μέρα που περνούσε.

Ήξερα ότι κινδύνευα από την αγανάκτηση τους. Έριχναν από τη χαραμάδα της εξώπορτας χαρτάκια με απειλές για τη ζωή μου – μερικές φορές τις δημοσίευαν και στις εφημερίδες τoυς ή μου τις έστελναν στο Facebook. Η μαμά μου είχε στερεώσει στο παράθυρο μας μια σκάλα, ώστε να μπορέσουμε να το σκάσουμε ακόμα και μέσα στη νύχτα αν χρειαζόταν. Μόνο που την ξέχασε εκεί και μια μέρα που λείψαμε από το σπίτι κάποιος τη χρησιμοποίησε για να μπει μέσα και να μας κλέψει την τηλεόραση.

Φοβόμουν, φυσικά και φοβόμουν. Δεν μπορούσα, όμως, να σταματήσω να κάνω αυτό που θεωρούσα σωστό – αν σταματούσα, δε θα προστάτευα τον εαυτό μου, θα τον πρόδιδα, θα μπορούσε τότε να με πατήσει κάποιο αυτοκίνητο στον δρόμο και να πεθάνω έτσι κι αλλιώς, χωρίς να έχω κάνει τίποτα για τη φοβερή αδικία που έβλεπα να εξαπλώνεται παντού γύρω μου. Κι αυτό ο πατέρας μου μου είχε μάθει να το θεωρώ τη μεγαλύτερη σπατάλη ζωής.

Όταν γεννήθηκα, ο πατέρας μου με ονόμασε Μαλαλάι, σαν την ποιήτρια και πολεμίστρια  των Παστούν του Αφγανιστάν, κι ευχήθηκε να έχω τολμηρή φωνή όπως κι εκείνη. Όταν μεγάλωσα αρκετά ώστε να καταλαβαίνω, με άφηνε να μένω ξύπνια τα βράδια έως αργά και να συζητάω για πολιτικά με τους μεγάλους, ενώ τα δύο αδέρφια μου πήγαιναν για ύπνο από νωρίς.

Όχι πως ήταν σε όλα του μοντέρνος και προοδευτικός. Όσο κι αν έσπρωχνε εμένα μπροστά και μου έδινε την ευκαιρία να μιλάω για όσα πίστευα σε ξένους πολιτικούς και δημοσιογράφους, άλλο τόσο κρατούσε τη μητέρα μου ένα βήμα πιο πίσω και δεν την άφηνε να βγαίνει πιο έξω από τα όρια που έβαζε στις γυναίκες η παράδοση του Ισλάμ. Κι ας ήταν στην πραγματικότητα εκείνη ο αρχηγός της οικογένειας, κι ας έπεφταν πάνω της όλα τα μάτια κάθε φορά που έπρεπε να παρθεί κάποια απόφαση πραγματικά σημαντική. Τον πείραζα πάντα γι” αυτό, φαίνεται όμως πως κάθε γενιά πρέπει να κάνει τα δικά της βήματα και πως οι αλλαγές χρειάζονται πολλά παιδιά που θα τολμήσουν να κάνουν αυτά που δεν περίμεναν ποτέ ότι θα καταφέρουν οι μεγάλοι.

Ο ίδιος δεν είχε αφήσει ποτέ το μικροσκοπικό παρουσιαστικό και το τραύλισμα του να τον εμποδίσουν να γίνει δάσκαλος, να φτιάξει το δικό του σχολείο, να γίνει ακτιβιστής. Ήταν πάντα έτοιμος να θυσιάσει τη ζωή του γι” αυτά που πίστευε: για την ελευθερία, τη δικαιοσύνη, τη γνώση. Πολλές φορές, μέσα στις ατελείωτες μέρες που πέρασα ξαπλωμένη σε κρεβάτια νοσοκομείων, χωρίς να ξέρω ακόμα στα σίγουρα αν θα καταφέρω να ζήσω, αναρωτήθηκα αν ήταν το ίδιο έτοιμος να θυσιάσει και τη δική μου ζωή. Αν είχε μετανιώσει που με έμαθε να μάχομαι για τα πράγματα που θεωρούσα σημαντικά – μέχρι θανάτου. Όμως ο πατέρας μου με ονόμασε απλώς Μαλαλάι, δε με έκανε σαν εκείνη. Μόνη μου διάλεξα αυτή τη ζωή.

Ο μπαμπάς μου βρέθηκε πρώτος κοντά μου όταν με μετέφεραν στο νοσοκομείο. Τη μαμά μου δεν είχαν καταφέρει να την ειδοποιήσουν ακόμα, γιατί βρισκόταν στο μάθημα Ypacpns και ανάγνωση, όπου πήγαινε κάθε εβδομάδα. Θυμάμαι τον πατέρα μου να μου κρατάει το χέρι κι εγώ να του λέω «Μην ανησυχείς, μπαμπά, θα γίνω καλά και θα νικήσουμε». Αμέσως μετά όλα σκοτείνιασαν γύρω μου.

Πέρασε καιρόs μέχρι να νιώσω ξανά φυσιολογική, να αρχίσω να φαίνομαι ξανά φυσιολογική και να σταματήσω να μπαίνω και να βγαίνω στο νοσοκομείο. Πέρασε καιρός για να ξαναρχίσω να επικοινωνώ μιλώντας και όχι γράφοντας, να μην εξαντλούμαι με την παραμικρή προσπάθεια, να αποκατασταθεί η ακοή μου με ειδικό εμφύτευμα, να γίνει με πλαστική η αποκατάσταση του κρανίου μου, να προχωρήσω με τη θεραπεία για την ελαφριά παράλυση στο αριστερό μέρος του προσώπου μου.

Από το δωμάτιο του νοσοκομείου ζήτησα να μου φέρουν τα βιβλία μου, για να διαβάσω και να είμαι έτοιμη για τις  εξετάσεις μου, όταν θα γύριζα στο Πακιστάν. Δε γύρισα ακόμα και δεν ξέρω αν θα καταφέρω ποτέ να γυρίσω.

Είναι συγκινητικό το πόσες διαμαρτυρίες οργανώθηκαν σε όλη τη χώρα εξαιτίας της επίθεσης εναντίον μου. Μακάρι να ήταν πάντοτε τόσο δυναμικοί οι συμπατριώτες μου στην αντίσταση τους ενάντια στους  Ταλιμπάν. Ίσως έτσι να τους είχαμε ξεφορτωθεί από καιρό.

Οι Αρχές του Πακιστάν ανακοίνωσαν πως θα έδιναν το όνομα μου στο σχολείο της γειτονιάς μας. Ανατρίχιασα μόλις το άκουσα και ζήτησα να πάρουν πίσω την απόφαση τους – ήμουν σίγουρη πως έτσι θα γινόταν στόχος για τους Ταλιμπάν, και η σκέψη αυτή μου έφερνε ναυτία.

Η πρώτη μου μέρα στο γυμνάσιο του Μπέρμιγχαμ, όπου ζούμε με την οικογένεια μου από τότε που βγήκα από το νοσοκομείο, ήταν μία από τις σημαντικότερες της ζωής μου. Ξαναβρήκα το όνειρο μου και τον λόγο για τον οποίο αγωνίζομαι, Ξαναγύρισα στο σχολείο. Εδώ τα πράγματα είναι πολύ πιο ελεύθερα απ” ό,τι είχα συνηθίσει και καμιά φορά δυσκολεύομαι να προσαρμοστώ. Όμως εξακολουθώ να προσπαθώ με ό,τι έχω και δεν έχω για να μαθαίνω κάθε μέρα περισσότερα πράγματα, να γίνω καλύτερος άνθρωπος μέσα από τις σπουδές μου, να κάνω περήφανη την οικογένεια μου και να γίνω χρήσιμη για τη χώρα μου.

Οι τρομοκράτες είχαν δηλώσει πως, αν τη γλίτωνα και κατάφερνα να επιβιώσω, θα ξαναπροσπαθούσαν να με σκοτώσουν. Νόμιζαν ότι έτσι θα μ” έκαναν να αλλάξω στόχους, όμως στην πραγματικότητα μόνο ένα πράγμα άλλαξε στη ζωή μου μετά από την επίθεση: όποια αδυναμία, φόβο ή απογοήτευση μπορεί να ένιωθα, χάθηκαν και τη θέση τους πήρε η δύναμη και το κουράγιο. Δεν είμαι εναντίον κανενός, ούτε και θέλω να εκδικηθώ κανέναν. Θέλω μόνο να μιλήσω για το δικαίωμα στην εκπαίδευση που έχουν όλα τα παιδιά. Θέλω και οι γιοι και οι κόρες των Ταλιμπάν να πάνε σχολείο και να μορφωθούν όπως όλοι μας.

Ο Θεός μού χάρισε μια δεύτερη ζωή κι έχω σκοπό να την αφιερώσω στο να κάνω κάτι καλό για τους ανθρώπους. Έφτιαξα τον οργανισμό Malala Fund για να βοηθήσω όλα τα κορίτσια του κόσμου να πάνε σχολείο. Η εκπαίδευση είναι το πιο ισχυρό όπλο που έχουμε στα χέρια μας για να καταπολεμήσουμε τη φτώχεια και να βάλουμε τέλος σε τρομερές συνήθειες όπως η κλειτοριδεκτομή και οι παιδικοί γάμοι – σφίγγεται η καρδιά μου όταν σκέφτομαι ότι υπάρχουν στον κόσμο σήμερα 700 εκατομμύρια γυναίκες που παντρεύτηκαν όσο ήταν ακόμα παιδιά.

Η απόπειρα εναντίον μου και οι προσπάθειες του Malala Fund έχουν φέρει ως τώρα αποτελέσματα που μέχρι πριν από μερικά χρόνια θα μου ήταν αδύνατο έστω και να τα φανταστώ. Στο Πακιστάν ψηφίστηκε νόμος για το δικαίωμα όλων των παιδιών στην εκπαίδευση, ο οποίος έχει ήδη βελτιώσει την κατάσταση ακόμα και στις πιο δύσκολες περιοχές της χώρας, ενώ το Κολέγιο Θηλέων του Σουάτ απέκτησε τμήμα πληροφορικής. Στη Γάζα βοηθήσαμε να ξαναχτιστούν 65 σχολεία που είχαν καταστραφεί εξαιτίας του πολέμου και στον Λίβανο φτιάξαμε ένα σχολείο ειδικά για κορίτσια-πρόσφυγες από τη Συρία.

Έχουμε, όμως, ακόμα να κάνουμε πολλά. Θέλω όλες οι κυβερνήσεις ν” αρχίσουν να επενδύουν σε βιβλία και όχι σε σφαίρες, που δίνουν τροφή στο μίσος και στην τρομοκρατία. Θέλω περισσότερα παιδιά σε όλο τον κόσμο να έχουν τη δυνατότητα να υψώσουν τη φωνή τους και να υπερασπιστούν τα δικαιώματα τους. Προβλήματα δεν υπάρχουν μόνο στο Πακιστάν, ούτε χρειάζεται να κάνει κανείς εντυπωσιακά πράγματα για να φέρει την αλλαγή. Στη δική μου ιστορία, το πιο σημαντικό δεν ήταν ούτε τα βραβεία που κέρδισα, ούτε οι ομιλίες, ούτε το βιβλίο μου, ούτε η φήμη που απέκτησα. Το πιο σημαντικό ήταν πως, παρ” όλα τα εμπόδια και τον φόβο μου, συνέχισα να πηγαίνω σχολείο.

Το Νόμπελ Eιρήvης που κέρδισα το 2014 μου έδωσε κουράγιο και ελπίδα, μου έδωσε όμως και μεγαλύτερη αίσθηση ευθύνης. Και το πιο σπουδαίο για μένα είναι ότι το μοιραστήκαμε με τον Καϊλάε Σατυάρτι, έναν Ινδό βετεράνο ακτιβιστή για την εκπαίδευση: ένας άντρας με μία γυναίκα, ένας ηλικιωμένος με μία έφηβη, ένας ινδουϊστής με μία μουσουλμάνα, ένας Ινδός με μία Πακιστανή – διαφορετικές ταυτότητες που συχνά συγκρούονται στον κόσμο μας, κι όμως πολλές φορές πολεμάνε μαζί ενάντια στον φανατισμό και το σκοτάδι.

Μικρή ονειρευόμουν να γίνω γιατρός. Όποτε το συζητούσα με τον πατέρα μου, όμως, εκείνος με κοίταζε μ” ένα μικρό χαμόγελο στις άκρες των χειλιών του – ώσπου μια μέρα δεν άντεξα και τον ρώτησα γιατί. «Να μη γίνεις γιατρός» μου απάντησε: «Να γίνεις πολιτικός». Κι όταν τον ξαναρώτησα γιατί, μου είπε, σαν να είχε από καιρό έτοιμη την απάντηση: «Γιατί τότε θα μπορείς να εξασφαλίσεις πως όποιο κορίτσι στη χώρα μας θέλει να γίνει γιατρός θα έχει την ευκαιρία να το κάνει». Ίσως έτσι να γίνω και γιατρός ολόκληρης της χώρας, θυμάμαι να σκέφτομαι τότε.

Μικρή ονειρευόμουν να γίνω διάσημη, να δω την κοιλάδα όπου μεγάλωσα ελεύθερη από τους Ταλιμπάν, να δω τα κορίτσια να πετάνε σαν πεταλούδες, χωρίς κανένα περιορισμό. Κι όλα αυτά έχουν αρχίσει να γίνονται πραγματικότητα. Αυτό μου φτάνει.