Στο πλαίσιο του προγράμματος πρόληψης και ευαισθητοποίησης για τον σχολικό εκφοβισμό, πραγματοποιήθηκε το δεύτερο βιωματικό εργαστήριο με θέμα την ενσυναίσθηση, δηλαδή την ικανότητά μας να «βλέπουμε με τα μάτια του άλλου». Στόχος του εργαστηρίου ήταν οι μαθητές να καλλιεργήσουν την ικανότητα να αναγνωρίζουν συναισθήματα, να ακούν προσεκτικά και να σέβονται τις διαφορετικές οπτικές. Από την αρχή συμφωνήσαμε σε βασικούς κανόνες συνεργασίας: ακούμε χωρίς να διακόπτουμε, μιλάμε με καλοσύνη και σεβόμαστε κάθε άποψη και συναίσθημα.
Παρατηρώ – Καταλαβαίνω – Σέβομαι
Οι μαθητές παρατήρησαν εικόνα με ένα παιδί και προσπάθησαν να σκεφτούν τι μπορεί να νιώθει, χρησιμοποιώντας τη λέξη «μπορεί», ώστε να κατανοήσουν ότι δεν μπορούμε να είμαστε ποτέ απόλυτα σίγουροι για τα συναισθήματα των άλλων.
Στη συνέχεια, εργάστηκαν σε ομάδες και συζήτησαν:
- Τι μπορεί να αισθάνεται το παιδί
- Τι μπορεί να χρειάζεται
- Πώς μπορούμε να το βοηθήσουμε
Μοιράστηκαν τις σκέψεις τους με την τάξη, ακούγοντας ενεργά ο ένας τον άλλον.
Μέσα από τη διαδικασία αυτή, τα παιδιά κατανόησαν ότι το ίδιο περιστατικό μπορεί να φαίνεται διαφορετικό ανάλογα με το ποιος το βλέπει και ότι η ενσυναίσθηση μάς βοηθά να μην κρίνουμε βιαστικά αλλά να προσπαθούμε να καταλάβουμε.
Μαθαίνουμε να ακούμε πραγματικά
Άσκηση ενεργητικής ακρόασης
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενεργητική ακρόαση. Οι μαθητές εξασκήθηκαν:
- Να ακούν με προσοχή κοιτάζοντας τον συνομιλητή
- Να «καθρεφτίζουν» αυτό που άκουσαν λέγοντας
«Άκουσα ότι νιώθεις…» - Να ρωτούν
«Είναι σωστό αυτό που κατάλαβα;»
Σε δραστηριότητα ζευγαριών, ένα παιδί μοιραζόταν κάτι που το στεναχώρησε και το άλλο άκουγε ενεργά. Τα παιδιά περιέγραψαν ότι όταν κάποιος τα ακούει πραγματικά νιώθουν:
- κατανοητά
- σημαντικά
- λιγότερο μόνα
- πιο ήρεμα
Η ενσυναίσθηση ως «υπερδύναμη» της τάξης
Στο κλείσιμο του εργαστηρίου, οι μαθητές κατανόησαν ότι η ενσυναίσθηση σημαίνει να παρατηρούμε, να προσπαθούμε να φανταστούμε πώς νιώθει ο άλλος, να ακούμε με προσοχή και να ενεργούμε με καλοσύνη.
Συμφωνήσαμε ότι η ενσυναίσθηση βοηθά να δημιουργούμε μια τάξη ασφαλή, φιλική και συνεργατική, όπου όλοι νιώθουν αποδοχή και σεβασμό.
Μήνυμα του εργαστηρίου
Η κατανόηση των συναισθημάτων των άλλων δεν είναι απλώς μια δεξιότητα· είναι μια στάση ζωής που μας βοηθά να γίνουμε καλύτεροι φίλοι, συμμαθητές και ενεργοί πολίτες.
