Γιατί διαλέξατε να γίνετε βιολόγος; Ποιος σας ενέπνευσε σε αυτό;
Διάλεξα να γίνω βιολόγος γιατί πάντα με γοήτευε το πώς λειτουργεί η ζωή, από το πώς ένα μικρό κύτταρο παίρνει αποφάσεις μέχρι το πώς συνεργάζονται ολόκληρα οικοσυστήματα. Η ιδέα ότι κάθε οργανισμός έχει μια ιστορία και έναν “μηχανισμό” που περιμένει να τον ανακαλύψεις ήταν για μένα ακαταμάχητη. Με λίγα λόγια, έγινα βιολόγος γιατί η περιέργεια έγινε πάθος — και κάποιοι άνθρωποι στη ζωή μου, με την αγάπη τους για τη γνώση, μου έδειξαν ότι αυτό το πάθος μπορεί να γίνει επάγγελμα.
Είχατε σκεφτεί από μικρός να ασχοληθείτε με την εγκληματολογία;
Σε μικρότερη ηλικία δεν το είχα σκεφτεί ποτέ σοβαρά, απλά πάντα μου άρεσε να βλέπω στην τηλεόραση ταινίες και σειρές που είχαν σχέση με εξιχνίαση εγκλημάτων και ληστειών. Μου άρεσαν πάντα τα εργαλεία που χρησιμοποιούσαν για να εξιχνιάσουν ένα έγκλημα, χωρίς να καταλαβαίνω ακόμη την αρχή της εφαρμογής τους. Πιο σοβαρά το πήρα όταν είχα ήδη ξεκινήσει τις σπουδές μου ως βιολόγος.
Έχετε δουλέψει ποτέ σε εργαστήριο;
Δούλεψα σε εργαστήρια πολλά χρόνια, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Στην Ελλάδα ξεκίνησα σε εργαστήριο στο Τμήμα Ιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών από το 2004 μέχρι το 2019. Ενδιάμεσα υπήρξα σε εργαστήρια στην Αμερική (PEN University, Philadelphia) και στην Ολλανδία, στο παλαιότερο Πανεπιστήμιο της Ευρώπης, το Leiden University. Παράλληλα διατηρώ ακόμη την ερευνητική μου ομάδα στο Πανεπιστήμιο Πατρών στο Τμήμα Ιατρικής.
Έχετε ποτέ συναντήσει κάποιον γνωστό βιολόγο;
Είχα την τύχη να γνωρίσω έναν από τους δύο επιστήμονες που ανακάλυψαν τη διπλή έλικα του DNA, ο οποίος πέθανε πρόσφατα, τον James D. Watson.
Έχετε ποτέ συνεργαστεί με κάποια γνωστή εταιρεία;
Τα χρόνια που δούλευα σε εργαστήρια έχω συνεργαστεί, κατά κύριο λόγο, με όλες τις γνωστές φαρμακευτικές εταιρείες. Το πιο χαρακτηριστικό όμως είναι ότι, όταν δούλευα στην Αμερική, είχα πάρει υποτροφία από την Coca Cola. Και μου κάνει εντύπωση, γιατί δεν έχει κάποια άμεση σχέση το αναψυκτικό με την επιστήμη!
Από πότε αρχίσατε να δουλεύετε σε σχολεία;
Είμαι σχετικά νέος στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καθώς φέτος είναι μόλις η 5η μου χρονιά σε σχολείο. Έχω μέλλον ακόμα…
Γιατί επιλέξατε να ασχοληθείτε με τον όμιλο CSI;
Η πρώτη μου επιστημονική δημοσίευση ως βιολόγος ήταν μια συνεργασία με τον Στρατό του Καναδά, σε μια έρευνα που αφορούσε την αναγνώριση ανθρώπων που είχαν χαθεί πολλά χρόνια πριν. Μπορεί να ακούγεται λίγο «βαρύ», όμως στην πραγματικότητα ήταν μια εμπειρία που μου έδειξε πόσο σημαντική είναι η επιστήμη όταν χρησιμοποιείται για να αποκαταστήσει την αλήθεια και να βοηθήσει οικογένειες να βρουν απαντήσεις. Εργαστήκαμε με μεθόδους DNA και άλλες τεχνικές που εκείνη την εποχή ήταν σχετικά νέες και πολύ συναρπαστικές. Ήταν η πρώτη φορά που συνειδητοποίησα ότι η βιολογία δεν είναι μόνο πειράματα και μικροσκόπια· μπορεί να γίνει εργαλείο που βοηθά πραγματικούς ανθρώπους σε πραγματικά προβλήματα. Αυτή η εμπειρία ήταν που με έφερε κοντά στον χώρο της έρευνας τύπου CSI. Εκεί η επιστήμη συναντά τη σκέψη, την παρατηρητικότητα και την προσπάθεια να «λύσεις ένα μυστήριο». Είναι σαν να γίνεσαι ντετέκτιβ της φύσης: ψάχνεις μικρές λεπτομέρειες και προσπαθείς να καταλάβεις τι συνέβη.
Τι θα συμβουλεύατε έναν νέο που θέλει να γίνει βιολόγος;
Ως βιολόγος, θα έλεγα σε έναν νέο άνθρωπο που σκέφτεται να ακολουθήσει αυτόν τον δρόμο να μην ξεχάσει ποτέ την περιέργειά του. Η βιολογία είναι η επιστήμη που προσπαθεί να καταλάβει τη ζωή σε όλες της τις μορφές – από τα μικρότερα μόρια μέχρι ολόκληρα οικοσυστήματα. Χρειάζεται υπομονή, αγάπη για τη λεπτομέρεια και διάθεση για συνεχή μάθηση. Θα του έδινα όμως και μερικές πιο πρακτικές συμβουλές:
- Να ρωτάει συνεχώς “γιατί;”. Η βιολογία δεν είναι αποστήθιση· είναι κατανόηση. Όσο περισσότερα “γιατί” ρωτάς, τόσο καλύτερος επιστήμονας γίνεσαι.
- Να μη φοβάται τα λάθη. Στο εργαστήριο –και γενικά στην επιστήμη– τα λάθη είναι κομμάτι της διαδικασίας. Κάθε αποτυχία βοηθά να μάθεις κάτι πιο βαθύ.
- Να είναι ανοιχτόμυαλος. Η βιολογία είναι τεράστια. Μπορείς να γίνεις γενετιστής, μικροβιολόγος, θαλάσσιος βιολόγος, οικολόγος, βιοτεχνολόγος. Κανείς δεν ξέρει από την αρχή πού θα καταλήξει, και αυτό είναι μέρος της μαγείας.
- Να προσπαθεί να εξηγεί την επιστήμη με απλά λόγια. Ένας καλός βιολόγος δεν είναι μόνο αυτός που ξέρει, αλλά αυτός που μπορεί να μεταδώσει όσα ξέρει.
- Να κρατήσει τον ενθουσιασμό και την όρεξή του για την επιστήμη. Η βιολογία αλλάζει συνεχώς: νέα φάρμακα, νέες τεχνικές, νέες ανακαλύψεις. Το καλύτερο εργαλείο είναι ο ενθουσιασμός.
Ποιο είναι το αγαπημένο σας σχολείο;
Αγαπημένο σχολείο δεν υπάρχει. Κάθε χρονιά, όταν πρέπει να αλλάξω σχολείο λόγω απόσπασης, στεναχωριέμαι γιατί θα μου λείψουν οι μαθητές μου και οι συνάδελφοι που περάσαμε μαζί έναν χρόνο.
Γιατί θεωρείτε σημαντικό τον θεσμό των Ομίλων;
Οι Όμιλοι είναι ένας από τους πιο όμορφους θεσμούς του σχολείου, γιατί δίνουν στους μαθητές την ευκαιρία να ανακαλύψουν πλευρές του εαυτού τους που ίσως να μην εμφανίζονται μέσα στην κλασική διδασκαλία. Εκεί δεν υπάρχει «πρέπει», υπάρχει επιλογή. Δεν υπάρχει άγχος βαθμών, αλλά χώρος για δημιουργικότητα, πειραματισμό και αληθινή συνεργασία. Σε έναν Όμιλο, τα παιδιά μπορούν να δοκιμάσουν νέες ιδέες χωρίς φόβο λάθους, να αναπτύξουν δεξιότητες που δεν φαίνονται στο αναλυτικό πρόγραμμα, να δουλέψουν ομαδικά σε κάτι που πραγματικά τα ενδιαφέρει, να ανακαλύψουν πιθανά μελλοντικά τους ενδιαφέροντα ή επαγγέλματα και να νιώσουν ότι ανήκουν σε μια μικρή κοινότητα με κοινό πάθος.
Ο θεσμός των Ομίλων έχει αξία γιατί «ανοίγει» το σχολείο προς τον πραγματικό κόσμο. Φέρνει τους μαθητές πιο κοντά στην έρευνα, στην τέχνη, στην τεχνολογία, στη δημιουργική σκέψη – σε ό,τι μπορεί να τους εμπνεύσει. Και το πιο σημαντικό: μέσα από τους Ομίλους, τα παιδιά μαθαίνουν ότι η γνώση δεν είναι κάτι στενό και υποχρεωτικό, αλλά κάτι ζωντανό, ενδιαφέρον και δικό τους. Αυτό, για μένα, είναι ο λόγος που αξίζει να υπάρχουν.
Τη συνέντευξη πήρε ο μαθητής: Π. Λ.
