Η αφύπνιση της εθνικής συνείδησης των Ελλήνων εντοπίζεται από τον 13^ο  αιώνα. Η ιδέα όμως μιας  επανάστασης  προκύπτει  τα μισά του 18^ο αιώνα. Την περίοδο αυτή η διάδοση της παιδείας συνοδευόταν με την διάδοση της ιδέας ενός ανεξάρτητου Ελληνικού έθνους. Το 1814 δημιουργήθηκε μια μυστική οργάνωση, η Φιλική Εταιρεία, από τους εμπόρους Ν. Σκουφά, Ε. Ξάνθο και Α. Τσακάλοφ, στην Οδησσό της Ρωσίας, με σκοπό την προετοιμασία της  επανάστασης. Στην αρχή είχαν μικρή επιτυχία, όμως, από το 1815 και εξής, μέλη της Φιλικής Εταιρίας έγιναν έμποροι, ιερείς , κλέφτες και αρματολοί. Αναμεσά τους και πολλοί ήρωες της ελληνικής επανάστασης, όπως ο Κολοκοτρώνης  και ο Καραΐσκάκης. Τα μέλη της Εταιρίας ορκίζονταν στο Ευαγγέλιο παρουσία ιερέα και είχαν δικούς τους κώδικες επικοινωνίας.

Τον Φεβρουάριο του 1821, ο αρχηγός της εταιρίας, Αλέξανδρος Υψηλάντης, εισέβαλε στην Μολδοβλαχία, ενώ τον επόμενο μήνα οι Φιλικοί δημιούργησαν επαναστατικές ομάδες από την Μακεδονία έως την Κρήτη. Οι επαναστάτες αφορίστηκαν από τη σύνοδο του Πατριαρχείου της Κωσταντινούπολης , αλλά οι οθωμανικές αρχές προχώρησαν σε εκτελέσεις  αμάχων , συμπεριλαμβανομένου του Πατριάρχη. Η εκστρατεία απέτυχε και οι Οθωμανοί σταμάτησαν τις επαναστατικές εστίες της ηπειρωτικής Ελλάδας, όμως οι επαναστάτες υπερίσχυσαν στην Πελοπόννησο, την Στερεά Ελλάδα και πολλά νησιά του Αγαίου.

Από τις 14 έως τις 20 Μαρτίου έγιναν επιθέσεις σε διάφορες περιοχές της Πελοποννήσου εναντίον Μουσουλμάνων.

Στις 17 Μαρτίου οι Μανιάτες οπλαρχηγοί συνεννοήθηκαν να κινηθούν κατά των Τούρκων στην Αρεόπολη Λακωνίας με Δοξολογία στο ιερό ναό ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ. Στις 23 Μαρτίου Μανιάτες και άλλοι οπλαρχηγοί κατέλαβαν την Καλαμάτα και εκεί τελέστηκε Δοξολογία. Μετά από αυτήν, συγκεντρώθηκε η επαναστατική επιτροπή με επικεφαλής τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη και εξεδόθη η 1^η επιστολή στις Ευρωπαΐκές αυλές, υπογράφοντας ως αρχιστράτηγος των Σπαρτιατικών Δυνάμεων

Σύμφωνα με τον θρύλο της Αγίας Λαύρας, η Ελληνική Επανάσταση στην Πελοπόννησο ξεκίνησε στις 25 Μαρτίου 1821, όταν ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ύψωσε το λάβαρο της επανάστασης στο μοναστήρι της Αγίας Λαύρας στα Καλάβρυτα και όρκισε τους αγωνιστές με το σύνθημα Ελευθερία ή Θάνατος. Συνέπεσε με την Θρησκευτική εορτή του Ευαγγελισμού της Παναγίας δηλαδή το χαρμόσυνο μήνυμα που έφερε ο αρχάγγελός Γαβριήλ στην Παναγία ότι θα γεννήσει τον Χριστό ο οποίος ελευθέρωσε τον κόσμο από την σκλαβιά του θανάτου.

Τα επόμενα 2 χρόνια οι Έλληνες εκμεταλλευόμενοι την αδυναμία των Οθωμανών, νίκησαν τις στρατιές, σε στεριά και θάλασσα,  που έστειλε ο Σουλτάνος Μαχμούτ Β΄, οργανώθηκαν πολιτικά και συνέστησαν προσωρινή κεντρική διοίκηση. Οι οθωμανικοί με την βοήθεια του Ιμπραήμ της Αιγύπτου περιόρισαν την επανάσταση, αλλά η πτώση του Μεσολογγίου, το 1826, σε συνδυασμό με το κίνημα του Φιλελληνισμού, συνέλαβαν στην μεταβολή της στάσης των μεγάλων ευρωπαΐκών  δυνάμεων, που είχαν αντιμετωπίσει με δυσαρέσκεια την επανάσταση παλαιότερα . Η διπλωματική ανάμιξη της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας και η ένοπλη παρέμβασή τους με τη ναυμαχία του Ναυαρίνου, τη γαλλική εκστρατεία του Μοριά και το ρωσοτουρκικό πόλεμο συνέβαλαν στην επιτυχή έκβαση του αγώνα των Ελλήνων, αναγκάζοντας την Πύλη να αποσύρει τις δυνάμεις της αρχικά από την Πελοπόννησο και έπειτα από τη Στερεά Ελλάδα.

Το 1827 ο Ιωάννης Καποδίστριας έγινε κυβερνήτης της Ελλάδας ενώ το 1830 με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου αναγνωρίστηκε η Ελληνική ανεξαρτησία. Τα σύνορα του κράτους χωρίστηκαν σε γραμμή Αμβρακικού-Παγασητικού. Ως πολίτευμα καθορίστηκε η μοναρχία και βασιλιάς διορίστηκε ο Βαυαρός πρίγκιπας Όθωνας το 1833.

Το σύνθημα της επανάστασης, «Ελευθερία ή θάνατος», έγινε το εθνικό σύνθημα της Ελλάδας και από το 1838 η 25η Μαρτίου, καθιερώθηκε ως επέτειος εορτασμού της έναρξης της επανάστασης.

200 χρόνια μετά το σύνθημα της επανάστασης παραμένει επίκαιρο, μας θυμίζει από που καταγόμαστε και ως νεότεροι υποσχόμαστε ότι κρατάμε γερά την σκυτάλη του εθνικού χρέους.

ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ Ή ΘΑΝΑΤΟΣ

Η εικόνα είναι του Βρυζάκη.

Πηγή: Wikipedia

Το Ντολτσό είναι μια πλατεία στην παλιά πόλη της Καστοριάς. Το κανονικό της όνομα είναι πλατεία αδελφών Εμανουήλ, λόγο του μνημείου που τοποθετήθηκε προς τιμήν τους. Αποτελούσε παλιά το εμπορικό κέντρο τις πόλης και έχει συνδεθεί με την οικονομική και πολιτιστική ζωή της παλιάς Καστοριάς.Πήρε την ονομασία Ντολτσό από το γλυκό, ήπιο κλίμα που επικρατεί στην νότια πλευρά τις πόλης. Γύρω από την  πλατεία, υπάρχουν πολλά μαγαζιά και γίνονται διάφορες εκδηλώσεις.Εκεί καταλήγουν και σήμερα τα μπουλούκια των καρναβαλιών μετά την παρέλαση. Ώμος, για μένα, είναι ένας κόσμος γεμάτος θαύματα, από αυτά που ξεπερνά η φαντασία .  Παιδικές φωνές, που ακούγονται παντού.  Μυστήρια, που είναι θαμμένα επί αιώνες.  Μυρωδιές από τις ταβέρνες, που θυμίζουν την θαλασσινή αύρα. Γιορτές, που μόνο αρχαίοι θα τις έκαναν τόσο μαγευτικές. Όμως, δεν έχει μόνο αυτά, έχει και πολλά χρώματα. Καφέ, όπως τα φύλλα του φθινοπώρου. Γκρι, όπως οι πέτρες τις πλατείας. Χρυσό, όπως το χρώμα του ήλιου που πέφτει στην πλατεία το μεσημέρι. Λευκό, όπως το χρώμα το κτηρίων και άλλα χίλια δυο. Στην περιοχή αυτή, υπάρχουν μουσεία, που μας θυμίζουν την ιστορία του τόπου μας. Βυζαντινές εκκλησίες, που μας διδάσκουν τον Χριστιανισμό.  Στενά περάσματα, που εκεί παίζουμε τις πιο φοβερές μάχες. Το σχολείο μας, που μαθαίνουμε ότι  μπορεί να μάθει ο άνθρωπος .  Τις καφετέριες, που από εκεί παίρνουμε τις καλοκαιρινές μέρες παγωτό.  Αλλά αυτά δεν είναι ούτε τα μισά από όσα είναι για μένα το Ντολτσό.  Είναι τα παιχνίδια που παίζουμε, όπως το ποδόσφαιρο, που παίζουμε για ώρες. Το μπάσκετ, που γίνονται οι πιο σκληροί αγώνες. Το κρυφτό και άλλα πολλά παιχνίδια που μας κάνουν να περνάμε καλά. Οι φίλοι μου, που κάνουμε μαζί όλα αυτά τα πράγματα. Οι περιπέτειες, τα παιχνίδια, οι τσακωμοί, αυτά είναι για μένα το Ντολτσό. Μια πλατεία, γεμάτη μαγεία, που το σήμερα συνδέεται με το χτες. Θα την έχω για πάντα στη καρδιά μου!!!!!!

Για, από το παιδί με την κιθάρα

Μι φα σολ φα μι ρε μι, ντριν,ντριν,ντριν, για!!!!!

Καλά Χριστούγεννα
Καλή Πρωτοχρονιά
Με υγεία και Δημιουργικότητα

Φίλιππος Αϊβανούλης

(εκ μέρους και του κου Γ. Βερβέρη – συνυπεύθυνου της προσπάθειας αυτής – και της Διευθύντριας μας κα. Μ. Λύτη)

* Δες και στο ….Σχετικά. για περισσότερα, σχετικά με την εφημερίδα μας

** Το επόμενο Editorial… ανήκει στους πρωταγωνιστές (δημοσιογράφους).