Ο ιστορικός  με σαφήνεια προσδιορίζει τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έγινε η καταστροφή των Αθηναίων στους Αιγός ποταμούς. Χρησιμοποιεί εμπρόθετους επιρρηματικούς προσδιορισμούς, ειδικό λεξιλόγιο & ένα αναπτυγμένο σύστημα δευτερευουσών προτάσεων και μετοχών. Η  αφήγηση μοιράζεται ανάμεσα στους Αθηναίους και τους Λακεδαιμονίους, κυρίαρχη όμως προσωπικότητα είναι ο Λύσανδρος. Όλο το κείμενο δένεται με το σύνδεσμο « δε», του οποίου η χρήση είναι μεταβατική και όχι αντιθετική.

 Οι Αθηναίοι μετά τη νίκη τους στις Αργινούσες το 406 π. Χ. είχαν αναπτερωμένο ηθικό και περιφρονούσαν τις ναυτικές δυνάμεις των Λακεδαιμονίων.

, για να:                        

• vαποκόψει τις εμπορικές οδούς των Αθηναίων
•   να εμποδίσει τη  μεταφορά σίτου στην Αθήνα από τις χώρες του Εύξεινου Πόντου, καθώς ο βασιλιάς Άγης είχε αποκλείσει την Αθήνα από την ξηρά, ήδη από το 413 π. Χ.

Μέσω των εμπρόθετων προσδιορισμών  οι κινήσεις του Λυσάνδρου προσδιορίζονται ως προς την αφετηρία, την πορεία, την κατεύθυνση, τον σκοπό.

βρίσκεται στο στενό του Ελλησπόντου. Πόλη προσκείμενη στην Αθήνα, αν και κάποτε ( καλοκαίρι του 411 π. Χ. ) είχε αποστατήσει από την αθηναϊκή συμμαχία. Ο Αλκιβιάδης την είχε οχυρώσει μόλις ανακαταλήφθηκε το 410 π. Χ. και είχε αφήσει σε αυτήν φρουρά. Ο Λύσανδρος τώρα την κυρίευσε με έφοδο, γιατί ήταν: α) πολυάνθρωπη & β) πλούσια.

Οι Αθηναίοι λόγω της νίκης τους στις Αργινούσες έχουν αναπτερωμένο ηθικό. Αισθάνονται ασφαλείς, ισχυροί και προκαλούν τον σπαρτιατικό στόλο. Οι Σπαρτιάτες από την άλλη, έχοντας την οικονομική ενίσχυση των Περσών, απέφευγαν συστηματικά να συγκρουσθούν στην ανοιχτή θάλασσα με τους Αθηναίους. Ορμητήριο των Αθηναίων ήταν η Σάμος που ήταν πιστή σύμμαχος τους. που ανήκαν στους Πέρσες    :

•  γιατί οι σατράπες της Μ. Ασίας και ο μέγας βασιλιάς τους είχαν φιλοσπαρτιατική πολιτική
• γιατί βοηθούσαν οικονομικά τη Σπάρτη

:                                                                                                           { 180 πλοία}

• πλέουν εναντίον της Χίου & της Εφέσου
• προετοιμάζονται για ναυμαχία και κατά μέτωπο σύγκρουση με τον Λύσανδρο στην ανοιχτή θάλασσα
• επέλεξαν επιπλέον στρατηγούς: τον Μένανδρο, Τυδέα και Κηφισόδοτο
•  από το λιμάνι της Χίου βγήκαν στην ανοιχτή θάλασσα, επειδή οι περισσότερες πόλεις στα παράλια της Μ. Ασίας ήταν εχθρικές προς αυτούς

:                                                                                                   { 200 πλοία}

•   με αρχηγό τον Λύσανδρο απέπλευσε  από τη Ρόδο και κατευθύνθηκε  στον Ελλήσποντο  με διπλό στόχο: α) να εμποδίσει τον απόπλου του αθηναϊκού στόλου & β) να υποτάξει τις πόλεις που στο μεταξύ είχαν αποστατήσει από τους Σπαρτιάτες
•   παραλαμβάνει στην Άβυδο στρατό υπό την αρχηγία του Θώρακα και με τη βοήθεια του καταλαμβάνει την πλούσια και πολυάνθρωπη συμμαχική πόλη των Αθηναίων, τη Λάμψακο

Επειδή τα εκστρατευτικά σώματα στην αρχαιότητα  δεν είχαν έπρεπε να εξασφαλίζουν τη συντήρηση τους ή α) με αρπαγή και λεηλασία , όπως έκαναν οι Σπαρτιάτες ή β) αγοράζοντας κάθε στρατιώτης τα τρόφιμα του από την τοπική αγορά, όπως έκαναν οι Αθηναίοι. Ο τρόπος επισιτισμού ήταν καθοριστικός για τις εξελίξεις.

άγρια οι στρατιώτες λεηλάτησαν αυτήν την  πλούσια πόλη, άφησαν όμως ελεύθερους όλους τους πολίτες, παρόλο που ο Λύσανδρος θα μπορούσε να πουλήσει ως δούλους όλους τους κατοίκους της. Δεν το έκανε για τους εξής λόγους:

•   για να  έχει τη Λάμψακο ως σταθμό για τις περαιτέρω ενέργειες του
•  περνούσε το μήνυμα ότι έρχεται ως ελευθερωτής των πόλεων και όχι τιμωρός & εκδικητής
•   ήθελε να ενθαρρύνει και τις άλλες πόλεις να μην αντισταθούν, αλλά να παραδοθούν σε αυτόν οικειοθελώς

όντας αγκυροβολημένοι στον Ελαιούντα της Χερσονήσου με 180 πλοία και επικεφαλής τον Κόνωνα, μετά την είδηση για την κατάληψη της  Λαμψάκου ανοίχτηκαν στο πέλαγος προς τη Σηστό. Αφού εφοδιάστηκαν με τα απαραίτητα τρόφιμα έπλευσαν προς τους Αιγούς ποταμούς, που ήταν απέναντι της Λαμψάκου.

 

•   αφήγηση απλή & κατανοητή
•  όχι δευτερεύουσες προτάσεις
• μικρές προτάσεις
•   μεταβατική χρήση του δε
• χρήση εμπρόθετων προσδιορισμών
•   οι κινήσεις των αντιπάλων αρχικά δίνονται σε χρόνο που δηλώνει διάρκεια. Από την παράγραφο 20, όταν οι  δύο στόλοι έρχονται κοντά  και επισπεύδεται η σύγκρουση γίνεται χρήση και στην κατάληψη της Λαμψάκου τα γεγονότα δίνονται σε , κάτι που προσδίδει στο κείμενο

Ο πανούργος και δαιμόνιος Λύσανδρος αντελήφθη ότι οι Αθηναίοι τους περιφρονούσαν και είχαν χαλαρώσει τα μέτρα ασφαλείας. Ήθελε να μάθει τις συνήθειες των Αθηναίων και  για αυτό έστειλε τα ταχύτερα πλοία να κατασκοπεύσουν τον χώρο όπου έμεναν οι Αθηναίοι και αυτό, γιατί πίστευε ότι στην περίπτωση που θα γίνονταν αντιληπτά και θα καταδιώκονταν από τους εχθρούς, θα μπορούσαν ταχύτερα & ευκολότερα να διαφύγουν και να αποφύγουν τη σύλληψη.

έχοντας αναπτερωμένο  ηθικό από την προηγούμενη νίκη τους στις Αργινούσες και εμπιστοσύνη στη ναυτική τους δύναμη, κινούνται βιαστικά και χωρίς στρατηγική σύνεση. Ακολουθούν τον στόλο των Λακεδαιμονίων, προκαλώντας τον Λύσανδρο σε μετωπική σύγκρουση στην ανοιχτή θάλασσα. Τον υποτιμούν, δε λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα ασφαλείας και επιλέγουν ακατάλληλους τόπους, για να αγκυροβολήσουν. Το γεγονός ότι έχουν αγκυροβολήσει σε ακατάλληλο μέρος τους οδηγεί στο να απομακρύνονται από τα πλοία τους κατά 15 στάδια, για να προμηθευτούν τα απαραίτητα, αφήνοντας απροστάτευτα τα πλοία τους. Παρουσιάζουν έλλειψη τάξης & πειθαρχίας.

δεν παρασύρεται από τις προκλήσεις των Αθηναίων και επιθυμεί ο ίδιος να αποφασίσει για τον τόπο και τον χρόνο της επίθεσης. Είναι ψύχραιμος και κατασκοπεύει τον αντίπαλο για τέσσερις ημέρες, θέλοντας να μάθει τις συνήθειες του. Δίνει σαφείς, συγκεκριμένες & αυστηρές διαταγές. Τα πλοία έμειναν επανδρωμένα & έτοιμα για δράση  τη στιγμή που ο Λύσανδρος θα έκρινε κατάλληλη. Έδινε σημασία στα εξής:

• πειθαρχία
• ετοιμότητα
•  αιφνιδιασμό
•   μυστικότητα
• καλή κατασκοπευτική ομάδα

{ σαφείς , λακωνικές, συγκεκριμένες, αυστηρές}

•  έπεσθαι
• αποπλειν
•   εξαγγειλαι
• τόλμη, διπλωματικότητα, ποικίλη δραστηριότητα
•   πονηράδα, διοικητική ικανότητα
•  πειθαρχία, μυστικότητα, αποφασιστικότητα
•   είναι δραστήριος & φιλόδοξος

Ο από τον πύργο του παρατήρησε την απερισκεψία των Αθηναίων και τους συμβούλευσε να μετακινηθούν στο λιμάνι της Σηστού. Οι Αθηναίοι όμως δεν τον άκουσαν.  Το μεγάλο λάθος τους ήταν επίσης ότι τον ανάγκασαν να αυτοεξοριστεί τη στιγμή που οι υπηρεσίες του ήταν   απαραίτητες, καθώς μόνο ο πολυμήχανος Αλκιβιάδης  θα μπορούσε να αντιταχθεί   στον πανούργο Λύσανδρο . Η πρόταση  του είναι λογική. Εφόσον τα απαραίτητα τα προμηθεύονταν, απομακρυνόμενοι κατά 15 στάδια , δηλ. 2. 775 μ. ήταν σαφές    ότι έπρεπε να μετακινηθούν και να αλλάξουν όρμο. Έπρεπε λοιπόν να μετακινηθούν   στη Σηστό , κοντά δηλ. σε λιμάνι και πόλη. Οι Αιγός ποταμοί ήταν ακατάλληλη θέση, αφού οι Αθηναίοι προκειμένου να  αγοράσουν τρόφιμα απομακρύνονταν πολύ από τα πλοία τους, τα  οποία  έμεναν με αυτόν τον τρόπο χωρίς υπερασπιστές. Παράλληλα ο Αλκιβιάδης τους υποσχόταν  βοήθεια από τους Θράκες βασιλείς, που ήταν φίλοι του.

 

•   είχε διαπράξει τόσα πολλά αδικήματα σε βάρος τους παλιότερα, με αποτέλεσμα η παρουσία του να τους είναι εντελώς ανεπιθύμητη και να μη συζητούν καθόλου τις λογικές του προτάσεις. Απεναντίας η στάση τους ήταν προσβλητική. Τον απέρριψαν με περιφρονητικό τρόπο
•   δυσπιστούσαν απέναντι του, διότι νόμιζαν ότι σε περίπτωση αποτυχίας σε αυτούς θα αποδιδόταν όλη η ευθύνη, ενώ σε περίπτωση επιτυχίας όλοι θα θεωρούσαν τον Αλκιβιάδη ως κύριο συντελεστή της νίκης

Οι Αθηναίοι σε ναυμαχία. Δεν υπήρχε αυστηρή πειθαρχία. Έφευγαν από τα  πλοία τους προς αναζήτηση τροφίμων και αγορά. Επιδείκνυαν έτσι:

•  έλλειψη πειθαρχίας
• περιφρόνηση του αντιπάλου
•  αδιαφορία για την έκβαση του πολέμου
• παράλυση της διοίκησης του στόλου

Ο έξυπνος και πανούργος Λύσανδρος έδινε την εντύπωση ότι φοβάται τη σύγκρουση  και τους κατασκόπευσε, μαθαίνοντας έτσι όλες τους τις κινήσεις. Έμαθε ότι αυτοί διασκορπίζονταν προς αναζήτηση τροφίμων, αφήνοντας τα πλοία τους ανυπεράσπιστα. Είχε δώσει εντολή σε όσους τους κατασκόπευαν , μόλις τους δουν να βγαίνουν από τα πλοία και να διασκορπίζονται να επιστρέψουν πίσω, σηκώνοντας συνθηματικά μία ασπίδα.

είδος συνθήματος που υποδήλωνε ότι οι Αθηναίοι είχαν διασκορπιστεί στη στεριά, τα πλοία τους  έμειναν ανυπεράσπιστα, άρα ήταν η κατάλληλη στιγμή για δράση

Εκμεταλλευόμενος την αδυναμία τους, τους επιτίθεται αιφνιδιαστικά, αιχμαλωτίζει όλα σχεδόν τα πλοία και τους διασκορπισμένους άνδρες και δίνει το τελειωτικό χτύπημα. Υπήρχε και μία υπόνοια  ότι είχε  δωροδοκήσει με περσικά χρήματα τους περισσότερους στρατηγούς των Αθηναίων να προσαρμοστούν εκεί και να ανέχονται τον διασκορπισμό των πληρωμάτων προς αγορά τροφίμων.

 

 

 

•  λόγω της προηγούμενης νίκης τους στις Αργινούσες είχαν αναπτερωμένο ηθικό, υποτιμούσαν τον Λύσανδρο και τον προκαλούσαν
•  είχαν προσορμιστεί στους Αιγός ποταμούς, ένα ακατάλληλο μέρος
•  μη έχοντας ειδικό σώμα ανεφοδιασμού για τον επισιτισμό  τους  έπρεπε να μετακινηθούν κατά 15 στάδια από τα πλοία τους, αφήνοντας τα έτσι απροστάτευτα
• δεν υπήρχε πειθαρχίa
•   αγνόησαν τη συμβουλή του Αλκιβιάδη και τον περιφρόνησαν
•   στρατηγική ικανότητα του Λυσάνδρου, μυστικότητα του σχεδίου, αιφνιδιασμός
•  δωροδοκία των στρατηγών , ώστε να ανέχονται την απειθαρχία και την προσόρμιση σε ακατάλληλο μέρος ή προδοσία
•  ο πονηρός και πανούργος Λύσανδρος, δίνοντας την εντύπωση ότι τους φοβόταν απέφευγε τις προκλήσεις τους όμως σχεδίασε κατασκοπευτικό σχέδιο

από τα πλοία του Λυσάνδρου, ήταν τολμηρή & σωτήρια. Τα εχθρικά πλοία δεν μπορούσαν πλέον να αναπτύξουν μεγάλη ταχύτητα και να τον καταδιώξουν.

το ένα από τα δύο ιερά πλοία των Αθηναίων. Το άλλο ήταν η Σαλαμινία. Ήταν ταχύπλοα και τα χρησιμοποιούσαν για διπλωματικές και όχι πολεμικές αποστολές, π.χ. ιερές ή δημόσιες αποστολές για τη μεταφορά των πρέσβεων. Η Πάραλος διέφυγε τη σύλληψη και μετέφερε στην Αθήνα τη θλιβερή είδηση ότι καταστράφηκε ολοσχερώς ο αθηναϊκός στόλος.

στον φίλο του τον Ευαγόρα. Απέφυγε να επιστρέψει στην Αθήνα, γιατί φοβήθηκε την οργή του λαού. Η καταστροφή του στόλου οφειλόταν κυρίως στη χαλαρή και αδιάφορη διοίκηση των στρατηγών. Ο Κόνων ως στρατηγός ήταν λογικό να θεωρηθεί υπεύθυνος για την πανωλεθρία και να καταδικαστεί σε θάνατο.

Οι Σπαρτιάτες είχαν εξασφαλίσει άφθονα περσικά χρήματα. Με αυτά μπορούσαν να πληρώνουν μισθοφόρους και να χρησιμοποιούν όποιο πρόσωπο θα θεωρούσαν  ότι θα τους ήταν χρήσιμο για τον σκοπό τους. Εδώ χρησιμοποιούν  τον έμπειρο  ναυτικό και πειρατή Θεόπομπο, για να αναγγείλει στη Σπάρτη τα γεγονότα. Η πειρατεία σε πολεμικές περιόδους ήταν πολύ διαδεδομένη.

Οι Αθηναίοι είχαν διαπράξει πολλές παρανομίες εναντίον των  Μηλίων, Σκιωναίων, Τορωναίων, Αιγινητών

όχι παράβαση γραπτών νόμων ή συμφωνιών  μεταξύ των εμπολέμων, αλλά άγραφων νόμων και καθιερωμένων   πανελλήνια θεσμών για την τύχη ομήρων και αιχμαλώτων. Οι Αθηναίοι και κυρίως ο Φιλοκλής κατηγορήθηκαν  ως Οι Αθηναίοι είχαν αποφασίσει να κόψουν το δεξί χέρι όλων εκείνων που θα συλλαμβάνονταν και συγκεκριμένα τον αντίχειρα των αιχμαλώτων, για να μην  μπορούν να φέρουν δόρυ να μπορούν όμως να κωπηλατούν.

Οι Αθηναίοι ήταν τουλάχιστον 3.000. Μόνο αυτοί καταδικάστηκαν ως εγκληματίες πολέμου και εκτελέστηκαν. Όσοι προέρχονταν από συμμαχικές πόλεις ή  ήταν μισθοφόροι, αφέθηκαν ελεύθεροι να επιστρέψουν στις πόλεις τους. Η απόφαση  των Σπαρτιατών και των συμμάχων τους ήταν σκληρή & απάνθρωπη προς τους Αθηναίους όμως βοηθούσε την πολιτική της Σπάρτης:

ήθελαν να δείξουν τις φιλικές τους διαθέσεις και να τονίσουν ότι έρχονταν ως ελευθερωτές από τους καταπιεστές Αθηναίους

ενθάρρυναν  την αποστασία από τη συμμαχία των Αθηναίων

 

στην εκκλησία του δήμου είχε αντιταχθεί στην πρόταση του  ακρωτηριασμού των αντιπάλων

κατηγορήθηκε από μερικούς ότι πρόδωσε στους Λακεδαιμονίους τον αθηναϊκό στόλο