Η συντακτική μας ομάδα ετοίμασε τα παρακάτω Quiz με υλικό από την ιστοσελίδα «Βιώσιμη πόλη» του ΚΠΕ Κορδελιού.

Είστε έτοιμοι να δοκιμάσετε τις γνώσεις σας;

Όταν σκεφτόμαστε τη λέξη “hooligans”, το μυαλό μας πάει σε άγριους και βίαιους θαυμαστές αθλημάτων. Όμως οι Cleaningans , στο όνομα των οποίων συνδέονται -με μια δόση χιούμορ, αλλά και ως σχόλιο- οι λέξεις Cleaning και hooligans, έδωσαν μια νέα οπτική στη λέξη αυτή.

Οι  Cleaningans είναι μια ομάδα εθελοντών στη Θεσσαλονίκη, οι οποίοι καθαρίζουν την πόλη μας και κυρίως τις παραλίες της, από τα πλαστικά -και όχι μόνο- απορρίμματα που αφήνουμε πίσω μας, στις καθημερινές μας δραστηριότητες. Κίνητρό τους είναι να βοηθήσουν τη φύση να νικήσει στη «μάχη κατά των σκουπιδιών».

Ο ομάδα γεννήθηκε κατά τη διάρκεια της καραντίνας, όταν ο τότε δεκαοκτάχρονος έφηβος Παναγιώτης και οι φίλοι του παρατήρησαν ότι στο πάρκο της περιοχής όπου ζούσαν, στο Άλσος Νέας Κρήνης, τα σκουπίδια έπνιγαν το πράσινο. Ένα τόσο αποκρουστικό θέαμα τούς ώθησε να δράσουν άμεσα. Αρχικά καθάρισαν το πάρκο της γειτονιάς τους και ανέβασαν τα αποτελέσματα της “εκκαθάρισης” στα socials.

Δεν πέρασε πολύς καιρός από αυτήν την πρώτη δράση της ομάδας, και ο κόσμος της πόλης μας αγκάλιασε αρχικά με ενθαρρυντικά σχόλια, αλλά και έμπρακτα την προσπάθεια. Μέχρι σήμερα, παιδιά, έφηβοι κι ενήλικες ανταποκρίνονται σε κάθε κάλεσμα των Cleaningans για καθαρισμούς που οργανώνουν στην πόλη μας αλλά και πέρα από αυτήν.

Το παράδειγμα αυτής της κίνησης μάς δείχνει ότι μπορούμε να ελπίζουμε πως οι έφηβοι θα αλλάξουν τον τρόπο που αντιμετωπίζουμε το μέλλον. Για πολλούς από αυτούς ο εθελοντισμός είναι ένα μέσο να εκφράσουν την αντίθεσή τους σε όλα τα «κακώς κείμενα» που βλέπουν γύρω τους και να δώσουν μορφή σε όσα ονειρεύονται.

ΥΓ.  Το άρθρο αυτό καθώς και το συννεφόλεξο-κύρια εικόνα του άρθρου συντάχθηκαν κατά τη διάρκεια του Ομίλου μας, την Πέμπτη 18 Δεκεμβρίου 2025.

Αναδημοσίευση από το 7ο συνεργατικό τεύχος του Δικτύου σχολείων e-τύπος

Την Πέμπτη 23 Απριλίου, οι ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ-Re.search.eRs και οι Όμιλοι Edugames και Περπατώντας στην Ιστορία…του τόπου μας, ενώσαμε τις δυνάμεις μας και συμμετείχαμε διαδικτυακά στο 4ο Πανελλήνιο Μαθητικό Συνέδριο «Έλα να σου μιλήσω για τον τόπο μου».

«Η θέση του σχολείου μας, στη γειτονιά του Νέου Σιδηροδρομικού Σταθμού Θεσσαλονίκης, μάς οδήγησε στην αναζήτηση στοιχείων για την εμφάνιση και την πορεία στον χρόνο και τον χώρο της πόλης μας, των μέσων μαζικής μεταφοράς που τροχιοδρομούν, δηλαδή του τρένου, του τραμ και του μετρό.  Αποτέλεσμα της έρευνάς μας είναι η δημιουργία ενός ηλεκτρονικού βιβλίου – λευκώματος όπου συγκεντρώσαμε φωτογραφίες και ιστορίες τροχιοδρόμησης της πόλης μας.

Ως αφετηρία θέσαμε το 1871 και τον Παλιό Σιδηροδρομικό Σταθμό Θεσσαλονίκης, από όπου ξεκίνησε η κατασκευή της πρώτης σιδηροδρομικής γραμμής που συνέδεσε την πόλη μας με την κεντρική Ευρώπη. Εδώ, οι συρμοί των τρένων αποτέλεσαν το όχημα δραματικών μετακινήσεων και τραγικών εκτοπισμών στον 20^ο αι. Στη συνέχεια, διερευνήσαμε την ιστορία του τραμ της πόλης μας, μέσα από ένα πλούσιο φωτογραφικό υλικό όπου το τραμ πρωταγωνιστεί δίπλα σε αρχιτεκτονικά μνημεία της Θεσσαλονίκης. Αναζητήσαμε τα ορατά ίχνη και εντοπίσαμε τα παρατημένα κατάλοιπά του. Επικεντρωθήκαμε στη στάση του Μπεχτσινάρ, που τοποθετείται σε όχι μεγάλη απόσταση από το σχολείο μας, όπου κατέληγε η παράκτια -σε μεγάλο βαθμό- γραμμή «Ντεπώ – Μπεχτσινάρ». Τελευταία στάση στην έρευνά είναι το μετρό Θεσσαλονίκης. Ένα έργο που διαμορφώνει θετικές προοπτικές για την ανάπτυξη της γειτονιάς του σχολείου μας, της Ξηροκρήνης.»

Αφηγηθήκαμε με τον δικό μας τρόπο κάποιες  «Ιστορίες τροχιοδρόμησης της Θεσσαλονίκης» και ταξέψαμε τους συνέδρους σε ένα νοσταλγικό ταξίδι από το μακρινό 1871 μέχρι τις μέρες μας. Η παρουσίασή μας που μπορείτε να δείτε στον παρακάτω σύνδεσμο, αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης έρευνας πάνω στην ιστορία της γειτονιάς του σχολείου μας.

Υπενθυμίσαμε σε όλους πως η Τοπική Ιστορία είναι το κλειδί για να κατανοήσουμε την ταυτότητα του τόπου μας και για να διαμορφώσουμε θετικές προοπτικές για το μέλλον μας.

Δείτε την παρουσίασή μας εδώ.

Παρακολουθήστε το βίντεο από την ιστοσελίδα του σχολείου μας :   «Ιστορίες τροχιοδρόμησης της Θεσσαλονίκης»

Η Λιμνοθάλασσα Αγγελοχωρίου είναι ένας σημαντικός υγροβιότοπος και προστατευόμενη περιοχή του δικτύου Natura 2000, γνωστή για την πλούσια ορνιθοπανίδα και βιοποικιλότητά της. Βρίσκεται κοντά στο παραθαλάσσιο χωριό Αγγελοχώρι, περίπου 25 χιλιόμετρα ανατολικά της Θεσσαλονίκης.

Η λιμνοθάλασσα εντοπίζεται στο χερσαίο τμήμα μεταξύ των ακρωτηρίων Μεγάλο Καραμπουρνού και Τούζλα, οριοθετώντας τον Κόλπο της Θεσσαλονίκης. Αποτελεί μέρος του Εθνικού Πάρκου Δέλτα Αξιού-Λουδία-Αλιάκμονα και ανήκει στο ευρωπαϊκό οικολογικό δίκτυο Natura 2000

Είναι εύκολα προσβάσιμη με αυτοκίνητο. Η περιοχή προσφέρεται για περπάτημα, ποδηλασία και χαλάρωση, αν και η άμεση πρόσβαση για παρατήρηση πουλιών ενδέχεται να είναι δύσκολη σε ορισμένα σημεία. Υπάρχουν διαδρομές με θέα τη θάλασσα και η φυσική ομορφιά και η άγρια ζωή προσφέρουν εξαιρετικές ευκαιρίες για φωτογραφίες.

Το 4ο τεύχος των ΕΡΕΥΝΗΤΩΝ-Re.search.eRs έχει ως θέμα το πράσινο των πόλεων. Στις σύγχρονες γκρίζες πόλεις, το αστικό πράσινο δεν είναι απλώς μια αισθητική επιλογή, συνδέεται άμεσα με τη θερμική άνεση, την ποιότητα του αέρα, τη δημόσια υγεία και τη συνολική ποιότητα ζωής.

Όψεις αυτής της ευεργετικής επίδρασης στους κατοίκους των πόλεων παρουσιάζουμε στα άρθρα του τεύχους μας.

Σας συστήνουμε τα αιωνόβια δέντρα της πόλης μας, παρουσιάζουμε παράξενα δέντρα του κόσμου και την πιο πράσινη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα.

Καταγράφουμε την παγκόσμια στροφή προς την παραγωγή τροφίμων εντός των αστικών κέντρων μέσω της αστικής γεωργίας. Κάνουμε ένα σύντομο πέρασμα από «πάρκα τσέπης», δηλαδή τις μικρές, πράσινες αστικές οάσεις που μεταμορφώνουν εγκαταλελειμμένους ή ανεκμετάλλευτους χώρους σε ζωντανά σημεία συνάντησης και ανάπαυσης.

Το άρθρο μας για το δημοφιλές επιτραπέζιο παιχνίδι MONOPOLY που αντικατοπτρίζει τη χρηματική αξία της γης στις μεγαλουπόλεις των αρχών του 20ου αι., επικεντρώνεται στην ιστορία της δημιουργίας του. Ωστόσο, μπορεί να αποτελέσει αφορμή για μια συζήτηση σχετικά με τη νέα στρατηγική που απαιτεί η βιώσιμη αστική ανάπτυξη: μικρά πάρκα σε κάθε γειτονιά, αστικό πράσινο ως δημόσιο αγαθό, χώροι πρασίνου για ευτυχισμένους κατοίκους στις πόλεις.

Στην πόλη μας υπάρχουν πέντε υπεραιωνόβια δέντρα που παραμένουν σιωπηλοί μάρτυρες της ιστορίας της πόλης για δύο και πλέον αιώνες. Το ένα από αυτά είναι η μουριά που βρίσκεται στην αυλή του σχολείου μας. Τα άλλα τέσσερα είναι  πλατάνια. Εκπληκτικές δημιουργίες της φύσης που έχουν επιβιώσει από σεισμούς, πολέμους, επαναστάσεις, ακόμη και την καταστροφική πυρκαγιά του 1917.

Το πρώτο πλατάνι έχει ηλικία 246 ετών ύψος 12 μ.  και βρίσκεται στα Κάστρα, στη συνοικία της Μονής Βλατάδων. Η περιοχή αναπτύχθηκε προς το τέλος του 18ου αιώνα με την αύξηση των κατοίκων, με κεντρικό δρόμο τη σημερινή οδό Ακροπόλεως, όπου βρίσκεται το δέντρο. Δίπλα του υπήρχε δημόσια κρήνη, η οποία κατεδαφίστηκε στον Μεσοπόλεμο, όταν έγιναν εργασίες για τη διεύρυνση της Ακροπόλεως και τη διάνοιξη της «Πορτάρας».

Δίπλα στο Τουρκικό προξενείο βρίσκεται το δεύτερο  πλατάνι, που είναι 212 ετών κι έχει ύψος 21 μ. Η περιοχή όπου βρίσκεται, ήταν γνωστή ως «Τουρκομαχαλάς», καθώς εκεί ζούσαν κυρίως Τούρκοι. Από το σημείο διερχόταν ο ίδιος χείμαρρος που ξεκινούσε από την περιοχή που βρίσκεται ο παραπάνω πλάτανος κοντά στη Μονή Βλατάδων.

Το τρίτο πλατάνι είναι 317 ετών κι έχει ύψος 24 μ. Βρίσκεται στην Πλατεία Ναυαρίνου, κοντά στην είσοδο του αρχαιολογικού χώρου του Γαλεριανού συγκροτήματος. Στην εποχή της τουρκοκρατίας δίπλα στον πλάτανο υπήρχε δημόσια κρήνη που ονομαζόταν Büyük Çeşme, δηλαδή Μεγάλη Βρύση. Η βρύση αυτή αντλούσε νερό από την Μονή Βλατάδων, όπως και εκείνη στην περιοχή του πλατάνου στα Κάστρα.

Το τέταρτο πλατάνι έχει ηλικία 242 ετών, και το ύψος του ξεπερνά τα 26 μ. Βρίσκεται κοντά στον Λευκό Πύργο. Ο ελεύθερος χώρος στον οποίο αναπτύσσεται, ευνόησε την ανάπτυξή του και σήμερα η πυκνή κόμη του καλύπτει έκταση 500 τ.μ.  Λέγεται πως κάτω από το φύλλωμα του δέντρου συγκεντρώθηκαν οι στρατιωτικοί του κινήματος της Εθνικής Άμυνας τον Αύγουστο του 1916. Σε αυτούς  στηρίχθηκε ο Ελευθέριος Βενιζέλος που σχημάτισε την Κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης, τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους.

Το αίτημα ομάδας επιστημόνων να ανακηρυχθούν τα παραπάνω  πλατάνια αυτά «Διατηρητέα Μνημεία της Φύσης», απορρίφθηκε από τη δασική υπηρεσία.  Το σκεπτικό; Τα δέντρα βρίσκονται μέσα στον αστικό ιστό, και ως υπέργηρα εγκυμονούν κινδύνους.

Πηγή:https://thessalonikeonpolis.gr/ta-yperaionovia-platania-tis-thessalonikis/

Πηγή: Θεσσαλονικέων πόλις, 25/6/2025

Ως  «μνημεία της φύσης» χαρακτηρίζονται περιοχές δημόσιες ή ιδιωτικές που έχουν φυσικά χαρακτηριστικά μεγάλης οικολογικής αξίας. Μπορεί να είναι, τμήματα δάσους, περιοχές με σπάνια είδη φυτών που παρουσιάζουν μεγάλη βοτανική, αισθητική ή ιστορική αξία, ακόμα και μεμονωμένα δέντρα μεγάλης ηλικίας.

Τα φυτικά είδη που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα στη χώρα μας, ξεπερνούν τα 6.500. Ως προς την βιοποικιλότητα, κατατάσσουν την Ελλάδα στη δεύτερη θέση μετά την Ισπανία η οποία έχει περίπου 8.500 είδη. Ο τόπος μας υπήρξε καταφύγιο πολλών ειδών ήδη από την περίοδο των παγετώνων, γεγονός που εξηγεί τη βιοποικιλότητα καθώς και το πλήθος των ασυνήθιστα μεγάλων και αξιοθαύμαστων δέντρων που απαντώνται στη χώρα μας.

Μέχρι  σήμερα στην Ελλάδα έχουν ανακηρυχθεί περισσότερα από 50 Μνημεία της Φύσης με έκταση που ξεπερνά τα 16.000 εκτάρια. Μόνο το απολιθωμένο Δάσος της Λέσβου καταλαμβάνει το 89% της συνολικής έκτασης των Διατηρητέων Μνημείων της Φύσης (Δ.Μ.Φ.).

Η συνολική έκταση των Δ.Μ.Φ. αντιστοιχεί στο 0,12% της συνολικής έκτασης της χώρας. Τα προστατευμένα δέντρα, με τις πελώριες διαστάσεις τους, αποτελούν ενιαία οικοσυστήματα, που φιλοξενούν άλλα είδη, προσφέρουν υψηλή αισθητική αναβάθμιση στο φυσικό τοπίο, δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για υπαίθρια αναψυχή αλλά και το ιδανικό πλαίσιο υπαίθριας μάθησης.

Στην πόλη της Θεσσαλονίκης υπάρχουν πέντε δέντρα – που θα μπορούσαν να κηρυχθούν διατηρητέα μνημεία της φύσης. Το ένα από αυτά είναι η μουριά στην αυλή του σχολείου μας, με ηλικία περίπου 300 χρόνων. Τα υπόλοιπα είναι τέσσερις αιωνόβιοι πλάτανοι, διάσπαρτοι μέσα στο αστικό περιβάλλον.

Πηγές: ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ

Μνημεία της Φύσης, πυλώνες διαρκούς αειφορίας

Η συντακτική ομάδα του περιοδικού μας και οι μαθητές του Α3 τμήματος αποτελέσαμε την Παιδαγωγική ομάδα ενός περιβαλλοντικού προγράμματος με τίτλο ¨Στην αυλή με τα πλατάνια».

Διαβάστε ολόκληρη την εργασία μας (σε μορφή flipbook ) εδώ . 

Στο δεύτερο κεφάλαιο της εργασίας μας συγκεντρώσαμε πολύτιμες πληροφορίες για την ευεργετική επίδραση των δέντρων στις πόλεις. Προσπαθήσαμε να δώσουμε απαντήσεις σε ερωτήματα όπως:

-Με ποιον μηχανισμό τους τα αστικά δέντρα μπορούν να λειτουργήσουν ως ασπίδα κατά της κλιματικής αλλαγής;

-Έχει η πόλη μας αρκετό πράσινο;

-Πώς επηρεάζει την καθημερινότητά μας το αστικό πράσινο;

-Πώς μπορούμε να μετριάσουμε τις δυσάρεστες επιπτώσεις στην υγεία μας, της ηχορύπανσης και της σκόνης των πόλεων;

Η αστική γεωργία είναι μια δραστηριότητα η οποία στηρίζεται στην καλλιέργεια λαχανικών ή φρούτων μέσα σε μια πόλη, ή στον χώρο που την περιβάλλει. Αυτή η δραστηριότητα έχει πολλά θετικά αποτελέσματα, τα οποία συνεισφέρουν στο να μην είναι πλέον αναγκαία  η μετατροπή χρήσης της διαθέσιμης γη, και να υπάρχει ποικιλία σε οπωροκηπευτικά είδη. Οι χώροι στους οποίους μπορεί να εφαρμοστεί αυτή η ιδέα, είναι αναξιοποίητες δημοτικές εκτάσεις, λόγου χάρη ρεματιές που δεν μπορούν να αξιοποιηθούν διαφορετικά .

Επιπλέον, ένα πλεονέκτημα που παρέχει η αστική γεωργία είναι το ότι μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν ως γλάστρες, ανακυκλώσιμα υλικά, όπως κονσέρβες και πλαστικά μπουκάλια. Εάν υπάρχουν πολλά τέτοια υλικά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε κάδους κομπόστ, οι οποίοι αφότου έχουν πολλά κομμάτια από φαγητά όπως φρούτα, θα ξεκινήσουν να αλλοιώνονται. Παράλληλα, το έδαφος θα απορροφάει τα θρεπτικά συστατικά, και θα εμπλουτίζεται με στοιχεία -όπως κάλιο- τα οποία καθιστούν την ανάπτυξη του φυτού πιο γρήγορη.

Ως αποτέλεσμα, η αστική καλλιέργεια είναι μια υπέροχη ιδέα, της οποίας η ενσωμάτωση στη ζωή της πόλης, θα έχει θετικά αποτελέσματα για τους ανθρώπους και το περιβάλλον.

Την τελευταία δεκαετία οι δήμοι της πόλης μας στηρίζουν την αστική γεωργία. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι ο βιολογικός αστικός αμπελώνας, του δήμου Θεσσαλονίκης ο οποίος βρίσκεται στην περιοχή της Δόξας, απέναντι από το Καυτανζόγλειο Στάδιο και ο αστικός λαχανόκηπος της Δ.Ε.Συκεών, στον δήμο Νεάπολης-Συκεών.