Φράσεις αρχαίων Ελλήνων και η ιστορία τους
ΑΠΟ: ΒΑΛΒΗ ΕΙΡΗΝΗ
-
Ιαν•
17•17
Στον καθημερινό μας λόγο χρησιμοποιούμε φράσεις που έχουν τις ρίζες τους στην αρχαία Ελλάδα. Η ιστορία αυτών των φράσεων μας είναι άγνωστη καθώς χάνεται στα βάθη των αιώνων. Μέσα σ’αυτό το ατέλειωτο ταξίδι στο χρόνο οι φράσεις αυτές δεν φτάνουν σε εμάς πάντα αναλοίωτες.Είναι όμως διαχρονικές και υπάρχουν για να αποδείξουν ότι οι άνθρωποι του τότε και του τώρα όσο και αν οι εποχές άλλαξαν έχουν τους ίδιους φόβους, τα ίδια πάθη τις ίδιες ανησυχίες και ελπίδες.Ποια είναι λοιπόν η ιστορία τους και ποιες φράσεις κρατούν το νοημά τους μέχρι σήμερα;
1) <<Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντες>>
Την φράση αυτή την είπε ο αρχιερέας της Τροίας Λαοκόοντας στους Τρώες κατά τη διάρκεια του Τρωϊκού πολέμου.Η απεγνωσμένη προσπάθεια του να αποτρέψει τους Τρώες να δεχτούν το Δούρειο Ίππο που είχαν αφήσει οι Ελληνες έξω απ’τη πόλη τους έπεσε στο κενό.Σήμερα η φράση αυτή χρησιμοποιείται για να υποδείξει τη δολιότητα από άτομα που δεν έχουν φιλικές διαθέσεις απέναντί μας παρόλο που οι πράξεις τους δείχνουν αγνές.
2) <<Πράσσειν άλογα>>
Η αρχαία φράση <πράσσειν άλογα> δεν είναι όπως πιστεύουμε πράσινα άλογα.Προέρχεται εκ του ενεργητικού απαρέμφατου του ρήματος <πράττω> ή και <πράσσω>(κάνω) που είναι <πράττειν> ή και <πράσσειν>.Η λέξη άλογα είναι το ουσιαστικό <λόγος>( λογική )με το στερητικό <α> μπροστά <ά-λογο> δηλαδή το παράλογο.Συνεπώς <<πράσσειν άλογα >>σημαίνει το να κάνει κάποιος παράλογα πράγματα και αυτή η έννοια ισχύη μέχρι σήμερα.
3) <<Πάταξον μεν άκουσον δε>>
Πριν από τη ναυμαχία της Σαλαμίνας ο Σπαρτιάτης ναύαρχος Ευριβιάδης ήρθε σε σύγκρουση με τον Αθηναίο πολιτικό & στρατηγό Θεμιστοκλή γιατί είχαν διαφορετική άποψη για το σημείο που θα αντιμετώπιζαν τους Πέρσες.Κάποια στιγμή ο Ευριβιάδης θυμωμένος επιχείρησε να χτυπήσει τον συνομιλητή του με ένα ραβδί.Τότε ο Θεμιστοκλής του είπε :Χτύπησέ με αλλά άκουσέ με. Σήμερα λέμε αυτή τη φράση για να εκφράσουμε την άποψή μας που αντιτίθεται σθεναρά στις απόψεις των άλλων
4) <<Κάλλιο αργά παρά ποτέ>>
Κάποια στιγμή στη ζωή του ο φολόσοφος Σωκράτης αν και ήταν μεγάλος σε ηλικία προσπάθησε να μάθει να παίζει κιθάρα.Οι φίλοι του τότε άρχισαν να τον πειράζουν λεγοντάς του <<Γέρων ών κίθαρειν μανθάνεις>>και ο σοφός Σωκράτης τους απάντησε <<Κάλλιον οψιμαθής ή αμαθής>>.
5) <<Ο κλέψας του κλέψαντος >>
(Αλωπεκίζειν προς ετέρα αλώπεκα).Η αρχαία αυτή έκφραση λέγεται και στις μέρες μας για τους απατεώνες και ειδικά σε περιπτώσεις που κάποιος από αυτούς εξαπατήσει άλλον απατεώνα.
6)<<Δεν ιδρώνει τ” αυτί του >>
Κάποτε μια κοπέλα ζήτησε από τον Ασκληπιό να της πει με ποιο τρόπο θα κατάφερνε να κάνει τον νεαρό που της άρεσε να την αγαπήσει.<<Να τον κλείσεις σ’ένα πολύ ζεστό δωμάτιο και αν ιδρώσουν τα αυτιά του θα σε αγαπήσει αλλιώς ξεχασέ τον>>.Από την παράξενη αυτή συμβουλή του Ασκληπιού λέμε κι εμείς <<δεν ιδρώνει τ” αυτί του>> όταν αναφερόμαστε σε ανθρώπους αναίσθητους ή αδιάφορους.
7) << Ο καλός ο καπετάνιος στην φουρτούνα φαίνεται>>
Τη φράση αυτή την λέμε για ανθρώπους που δεν τους τρομάζουν οι δυστυχίες, είναι παρμένη απ” τη ζωή των ναυτικών που έχουν συνηθίσει στις μεγάλες τρικυμίες.Την έλεγαν χωρίς καμιά παραλαγή οι αρχαίοι Έλληνες και οι Βυζαντινοί.