ΤΙ ΗΤΑΝ Ο ΝΤΕΛΑΛΗΣ;

Ο ντελάλης (ή τελάλης) είναι ο δημόσιος κήρυκας, το πρόσωπο που ανακοινώνει δυνατά στους δρόμους νέα, διαταγές των αρχών ή διαφημίζει εμπορεύματα. Η λέξη προέρχεται από την τουρκική tellal (αραβικής ρίζας), που σημαίνει αυτός που διαλαλεί. Ιστορικά, ήταν ο βασικός τρόπος ενημέρωσης πριν από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, διαλαλώντας παραγγελίες.

Λειτουργία:

Περιφερόταν στις γειτονιές, συχνά με μια παλάμη στο στόμα ως χωνί, και ανακοίνωνε ειδήσεις ή διαφημίσεις με δυνατή φωνή.

Ιστορικό πλαίσιο:

Ήταν απαραίτητος για την επικοινωνία των τοπικών αρχών με τους κατοίκους, καθώς δεν υπήρχαν ραδιόφωνο, τηλεόραση ή μεγάφωνα.

Μεταφορική σημασία:

Σήμερα, ο όρος μπορεί να χρησιμοποιηθεί (συχνά ειρωνικά) για κάποιον που κοινοποιεί πολύ δυνατά ή πολύ συχνά ένα θέμα που θα έπρεπε να είναι ιδιωτικό.

Πηγές: Wiktionary

Παρουσίαση εργασίας: ΝΤΕΛΑΛΗΣ

Ο γανωτής ή γανωτζής ή γανωματής ή καλατζής είναι ένα από τα πιο παλιότερα επαγγέλματα. Παλαιότερα, τα περισσότερα σκεύη που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι για τις καθημερινές τους δουλειές και ιδιαίτερα για τη μαγειρική ήταν χάλκινα.

Η εργασία του γανωτή
Ο γανωτής πρώτα έπρεπε να καθαρίσει τα σκεύη από τη γανάδα, δηλαδή την πράσινη σκουριά των χάλκινων σκευών, και γενικά από τις σκουριές τα άλλα
μεταλλικά αντικείμενα, όπως τα κουτάλια που δεν ήταν χάλκινα αλλά γανώνονταν. Στην πρώτη φάση της εργασίας του ο γανωτής άλειφε την επιφάνεια, που ήθελε να γανώσει με σπίρτο, για να διασπαστούν οι γανάδες κι οι σκουριές της και να καθαριστεί. Ο γανωτής πρώτα έπρεπε να καθαρίσει τα σκεύη
από τη επιφάνεια, που ήθελε να γανώσει με σπίρτο, για να διασπαστούν οι γανάδες κι οι σκουριές της και να καθαριστεί. Στη δεύτερη φάση, έτριβε το σκεύος με άμμο, για να απομακρύνει τα υλικά της διάσπασης που προηγήθηκε. Στη συνέχεια, αν ήθελε να κάνει καλή δουλειά, ζέσταινε το σκεύος και το έτριβε με πανί για να καθαρίσει το καλάι από το παλιό γάνωμα. Στην τρίτη φάση έπιανε το σκεύος με τη μασιά, το έβαζε πάνω από τη φωτιά, το ζέσταινε καλά και άπλωνε μέσα το νισαντήρι (χλωριούχο αμμώνιο). Για να στρώσει καλύτερα το καλάι, έλεγαν οι γανωτήδες.
Πηγή
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%93%CE%B1%CE%BD%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%AE%CF%
ΠΟΙΗΜΑ:

«Της αγάπης στην Πόπη

Μπακίρι από γιαννιώτη γανωτζή

να φέγγει να σπιθοβολάει το γέλιο σου

τα λόγια σου να σκάνε μέσα μου

σαν τις χειροβομβίδες.»
ΤΡΑΓΟΥΔΙ:" target="_blank">Ο ΓΑΝΩΤΖΗΣ
Οι μαθητές:

Βογιατζάκης Γιώργος, Μπούσδογλου Μελίνα

Ο μυλωνάς ήταν ο τεχνοκράτης της εποχής, ο οποίος υπηρετούσε τον μύλο και έπρεπε να αλέθει τα σιτηρά για να παράγει αλεύρι. Οι μύλοι λειτουργούσαν κυρίως τον χειμώνα και, όπου υπήρχαν τρεχούμενα νερά, λειτουργούσαν και το καλοκαίρι. Ο μυλωνάς περίμενε να φυσήξει ο κατάλληλος άνεμος για να θέσει σε λειτουργία τον μηχανισμό του μύλου. Άπλωνε τα πανιά της φτερωτής, μετέφερε μέσα στον μύλο τους καρπούς που επρόκειτο να αλεστούν, τους  άδειαζε στην κοφινίδα, η οποία περιέβαλλε το σιτάρι, και τον έκανε να αλεθεί. (Παραδοσιακός Πετρόμυλος)

1. Γιατί ήταν δύσκολο το επάγγελμα του μυλωνά;

Το επάγγελμα του μυλωνά ήταν κουραστικό και δύσκολο για τους ανθρώπους που το επέλεγαν. Οι δύσκολες κλιματολογικές και ανθυγιεινές συνθήκες εργασιάς επηρέαζαν την ζωή των μυλωνάδων. Οι περισσότεροι από αυτούς έπασχαν από αρθριτικά και αναπνευστικά προβλήματα, *οσφυαλγίες και *ισχυαλγίες.

2.Γιατί το επάγγελμα του μυλωνά εξαφανίστηκε;

Το επάγγελμα αυτό εξαφανίστηκε για τους εξής λόγους:

• τεχνολογική πρόοδος, *αστικοποίηση και αλλαγή παραγωγικών δομών,
• *αυτοματισμός και *βιομηχανοποίηση τροφίμων,
• δυσκολίες και επικινδυνότητα και τέλος
• οικονομικοί και κοινωνικοί παράγοντες.

https://petromylos .com/milwonas/ 

*οσφυαλγίες: πόνος στη μέση, που εντοπίζεται στην περιοχή της  σπονδυλικής στήλης . 

*ισχυαλγίες:ένας έντονος πόνος που ξεκινά από τη μέση ή τον γλουτό και ακτινοβολεί (ταξιδεύει) κατά μήκος του ισχιακού νεύρου προς το πόδι. 

*αστικοποίηση:είναι η διαδικασία της αυξανόμενης συγκέντρωσης του πληθυσμού στις πόλεις. 

*αυτοματισμός: είναι η τεχνολογία και η διαδικασία κρίσης συστημάτων ελέγχου για τη λειτουργία μηχανημάτων. 

*βιομηχανοποίηση: είναι η διαδικασία κοινωνικής και οικονομικής αλλαγής, κατά την οποία μια κοινωνία μετατρέπεται από αγροτική σε βιομηχανική. 

Σας προτείνουμε:

1. Να δείτε το Βίντεο με παραδοσιακό νερόμυλο που συνεχίζει να λειτουργεί στην Πέλλα. Στο βίντεο αυτό μας δείχνει πώς με την δύναμη του νερού γυρίζουν οι φτερωτές ενός νερόμυλου παράγοντας άλευρα από χωράφια της περιοχής, Νεοχώρι (Πέλλας) και πως η πέτρα επάνω στην οποία συνθλίβονται οι καρποί και η εργασία του αλέσματος είναι η ίδια επί 100 χρόνια!
2. Να διαβάσετε το βιβλίο «Οι Μύλοι και τα Καμίνια της Κριτσάς».
3. Να ακούσετε το τραγούδι «Ο Μυλωνάς» το οποίο ένα από τα πιο γνωστά νησιώτικα κομμάτια που ερμήνευσε ο Γιάννης Πάριος. Το τραγούδι περιγράφει με ανάλαφρο τρόπο τη ζωή ενός «λεβέντη και χουβαρντά» μυλωνά και το φλερτ του με μια κοπέλα που του φέρνει το άλεσμά της.

Οι μαθητές:

Κατσούλης Μάνος, Κουμαρτζή Κωνσταντίνα

Λούστρος ή λουστραδόρος ονομάζεται ο πλανόδιος που το επάγγελμά του είναι να βερνικώνει και να γυαλίζει παπούτσια περαστικών. Οι λούστροι είχαν πάντα δουλειά, καθώς υπήρχαν ατελείωτοι χωματόδρομοι που λέρωναν τα παπούτσια.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι που δεν υπάρχουν πλέον εφημεριδοπώληδες όπως η εξέλιξη του διαδικτύου, οι ειδήσεις και η επιλογή αγοράς εφημερίδας από περίπτερα και πολυκαταστήματα. Στο μέλλον θα γίνει το ίδιο πράγμα και με άλλες δουλειές . Όπως ο προγραμματιστής που θα αντικατασταθεί από τεχνητή νοημοσύνη και πολλά άλλα επαγγέλματα .

Ο γνωστότερος νερουλάς είναι ο Σπύρος Λούης ο οποίος ήταν Έλληνας μαραθωνοδρόμος και νικητής στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1896.

Δείτε το ">βίντεο.

Ο παγοπώλης πουλούσε τον πάγο περιφερόμενος στις γειτονιές, γιατί εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν ηλεκτρικά ψυγεία για τη συντήρηση των τροφίμων. Περιδιαβαίνοντας με το ειδικά διαμορφωμένο κάρο, την καρότσα ή το τρίκυκλό του, πουλούσε παγοκολόνες που κατασκευάζονταν με ειδική διαδικασία σε ανάλογα εργαστήρια, τα παγοποιεία. Τροφοδοτούσε όχι μόνο τα σπίτια αλλά και τα διάφορα μικρά μαγαζιά.

Ο παγοπώλης φορούσε γάντια για να μην παγώνουν τα χέρια του και χειριζόταν ειδικό γάντζο-κοπίδι με τον οποίο έπιανε τον πάγο, τον έκοβε και τον μετέφερε. Οι πάγοι τοποθετούνταν σε χτιστά ή ξύλινα ψυγεία εκείνης της εποχής, τις παγωνιέρες. Εκεί διατηρούσαν τα τρόφιμά τους οι οικογένειες και είχαν και δροσερό νερό το καλοκαίρι.

Περίοδος ακμής: Το επάγγελμα υπήρχε ως τις αρχές της δεκαετίας του 1970, οπότε και σταδιακά εξαφανίστηκε με την ευρεία χρήση των οικιακών ψυγείων.

Απολαύστε το

ΠΗΓΕΣ:
Schoolpress, ΒΙΚΙΠΑΙΔΕΙΑ, YouTube

-Παιδεία ευτυχούσι μεν εστί κόσμος, ατυχούσι δε καταφύγιον

ΣΗΜΑΣΙΑ: Η μόρφωση είναι στολίδι γι’ αυτούς που ευτυχούν και καταφύγιο γι’ αυτούς που δυστυχούν.

(Ισοκράτης)

• -Αι άρισται δοκούσαι είναι φύσεις μάλιστα παιδείας δέονται.

ΣΗΜΑΣΙΑ: Εκείνοι που φαίνονται ότι εκ φύσεως είναι άριστοι, χρειάζονται περισσότερο από τους άλλους την παιδεία.

(Ξενοφών)

Τρεις Ιεράρχες

• Κακό δεν είναι να αμαρτήσεις κακό είναι να μη μετανοήσεις για το αμάρτημα που έκανες.

(Ιωάννης ο Χρυσόστομος )

• Τα πλούτη μοιάζουν με αρρώστια . Όποιος τα έχει ζητά όλο και περισσότερα και δε χορταίνει ποτέ.

(Γρηγόριος ο Θεολόγος )

• Αυτός που σπέρνει ευγένεια , θερίζει φιλία . Αυτός που φυτεύει καλοσύνη, μαζεύει αγάπη .

(Μέγας Βασίλειος)

Οι μαθητές: