Τα γεύματα στην αρχαία Ελλάδα
Από τα αρχαία χρόνια οι Έλληνες έδιναν ιδιαίτερη προσοχή στη διατροφή τους, πιστεύοντας ότι η σωστή διατροφή ήταν απαραίτητη προϋπόθεση για τη σωματική και ψυχική υγεία. Πώς όμως γνωρίζουμε για τις διατροφικές συνήθειες των αρχαίων Ελλήνων; Μαθαίνουμε πληροφορίες από γραπτά έργα κλασικών συγγραφέων, από αγγεία και αγαλματίδια.
Οι αρχαίοι Έλληνες προτιμούσαν τα τραπέζια τους να είναι λιτά και χωρίς υπερβολές, παρ’ όλο που στις αγορές τους δεν έλειπε τίποτα και μπορούσαν να βρουν όλα τα καλούδια! Τα περισσότερα γεύματα περιλάμβαναν προϊόντα της γης, καθώς η κατανάλωση κρέατος ήταν περιορισμένη. Αντί για κόκκινο κρέας, οι αρχαίοι προτιμούσαν τους θησαυρούς της θάλασσας. Πολλά ψάρια μάλιστα τα έκαναν παστά για να διατηρούνται. Για επιδόρπιο επέλεγαν φρέσκους ή αποξηραμένους καρπούς, ενώ υπήρχε και μεγάλη ποικιλία στα φρούτα (σύκα, μήλα, αχλάδια, ρόδια και σταφύλια). Επειδή δεν υπήρχε ζάχαρη, χρησιμοποιούσαν πολύ το μέλι για να γλυκάνουν τις τροφές τους.
Έτρωγαν συνήθως τρία ή τέσσερα γεύματα την ημέρα και η ώρα του φαγητού αποτελούσε πάντα μια σημαντική κοινωνική ιεροτελεστία. Το πρωϊνό τους αποτελούνταν από κριθαρένιο ψωμί το οποίο ήταν βουτηγμένο σε άκρατο οίνο δηλαδή σε καθαρό κρασί, συνοδευόμενο μερικές φορές από σύκα ή ελιές. Το μεσημεριανό των αρχαίων Ελλήνων ή αλλιώς άριστον ήταν ένα ελαφρύ και γρήγορο γεύμα. Το εσπέραμα, δηλαδή το απογευματινό τους, περιείχε ένα μικρό σνακ αργά το απόγευμα. Τέλος το πιο σημαντικό γεύμα της ημέρας ήταν το δείπνον όπου γινόταν μετά τη δύση του ηλίου. Εδώ γίνονταν και τα περίφημα συμπόσια. Στα επίσημα δείπνα και τα συμπόσια, οι γυναίκες του σπιτιού δεν συμμετείχαν. Οι μόνες γυναίκες που επιτρέπονταν ήταν οι εταίρες, οι χορεύτριες και οι μουσικοί.
Οι άνδρες έτρωγαν συνήθως ξαπλωμένοι σε ανάκλιντρα, στηριζόμενοι στον αριστερό τους αγκώνα. Οι γυναίκες και τα παιδιά, αντίθετα, κάθονταν σε καρέκλες. Δεν χρησιμοποιούσαν πιρούνια. Έτρωγαν κυρίως με τα χέρια. Χρησιμοποιούσαν το ψωμί για να σκουπίζουν τα δάχτυλά τους ή ως κουτάλι για τους ζωμούς. Χρησιμοποιούσαν μαχαίρια για το κρέας και κουτάλια για σούπες. Τα πιάτα ήταν συνήθως πήλινα ή ξύλινα, ενώ οι πλούσιοι είχαν μεταλλικά.
Γεώργιος Πιτερός
