Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ
Της Βασιλικής Γκούμα
Η προσφορά της παράδοσης είναι πάρα πολύ σημαντική στις μέρες μας και επηρεάζει όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας.
Πρώτα από όλα η παράδοση καθορίζει και διασφαλίζει την ιδιαίτερη ταυτότητα ενός έθνους. Μέσω αυτής μεταβιβάζονται διάφορα διαχρονικά στοιχεία συμπεριφοράς, αντίληψης, ηθικής και αξιών και έτσι διαμορφώνεται ο ξεχωριστός εκείνος χαρακτήρας του κάθε λαού, που τον διαχωρίζει από τους άλλους και καθορίζει τα όρια της μοναδικότητάς του.
Η κάθε εθνότητα, εξάλλου, βασίζεται στην ιδιαίτερη παράδοσή της, για να αντισταθεί στα εξομοιωτικά κελεύσματα των ισχυρών δυτικών κοινωνιών. Η αντίσταση αυτή είναι καίριας σημασίας, διότι κάθε έθνος έχει διαγράψει την δική του πορεία και έχει τα δικά του επιτεύγματα, τα οποία δεν θα πρέπει, σε καμία περίπτωση, να θυσιάσει στο όνομα μιας κοινής και ουδέτερης, παγκόσμιας ταυτότητας, που εξυπηρετεί τα συμφέροντα των πανίσχυρων δυτικών οικονομιών, οι οποίες επιθυμούν κυρίως να έχουν ένα ενιαίο αγοραστικό κοινό με παρόμοιες καταναλωτικές συνήθειες και με τις ίδιες ενδυματολογικές, κινηματογραφικές, μουσικές και συγγραφικές προτιμήσεις.
Σε ότι αφορά ειδικότερα την Ελλάδα θα πρέπει να είναι πάντοτε σαφές, πως τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής έχουν πάρει βασικά στοιχεία για τη συγκρότηση των αρχών λειτουργίας τους από τον πνευματικό πλούτο και τα ιδανικά των αρχαίων Ελλήνων.
Επιπλέον, η παράδοση αποτελεί παράγοντα στήριξης και ενδυνάμωσης της κοινωνικής συνοχής.
Οι πολίτες διαπαιδαγωγούνται και ανατρέφονται, έχοντας ως κοινή βάση τις αξίες, τα πρότυπα και τα ιδανικά που αντλούνται από την εθνική τους παράδοση ανεξάρτητα από το κοινωνικό και οικονομικό τους επίπεδο. Εμπνέει σεβασμό στα μεγάλα ιδανικά και κληροδοτεί ηθικές αξίες, όπως ο σεβασμός στον άνθρωπο, η ανιδιοτέλεια και η τήρηση του μέτρου. Κοινωνικοποιεί το άτομο και μεταλαμπαδεύει αξίες που δοκιμάστηκαν στο παρελθόν, όπως η φιλία, η άμιλλα, η φιλοξενία και το κοινωνικό συμφέρον. Προσφέρει πρότυπα για μίμηση και ενισχύει το πνεύμα της συλλογικότητας και της συνεργασίας. Ενισχύει τη δημοκρατία με τις αρχές και τις αξίες του παρελθόντος (Αθηναϊκή Δημοκρατία).Επίσης, αποτελεί συνδετικό κρίκο από γενιά σε γενιά διασφαλίζει την εθνική συνείδηση και διατηρεί την εθνική μας ταυτότητα.
Ταυτόχρονα, η παράδοση προσφέρει έναν διαχρονικά αξιοποιήσιμο πλούτο ιδεών και κινήτρων για την περαιτέρω ανάπτυξη της πολιτείας. Είναι σαφές, βέβαια, πως τα στοιχεία του παρελθόντος δεν μπορούν αυτούσια να βρουν εφαρμογή στις σύγχρονες συνθήκες. Μπορούν, όμως, να προσαρμοστούν κατάλληλα ή να λειτουργήσουν ως παράδειγμα για τα δεδομένα της σύγχρονης ζωής.
Η παράδοση, επίσης, προσφέρει μια πλούσια εμπειρία που μπορεί να καθοδηγήσει τους νεότερους, να τους διδάξει τόσο, ώστε να αποφύγουν τα λάθη του παρελθόντος. Τέλος, η παράδοση είναι πηγή έμπνευσης που επηρεάζει την Τέχνη και συμβάλλει στην πολιτισμική επικοινωνία ανθρώπων και λαών.
