Στο πλαίσιο του μαθήματος “Εργαστήρια Δεξιοτήτων” στην ενότητα Φροντίζω το Περιβάλλον: Παγκόσμια και Τοπική Πολιτιστική Κληρονομιά , οι μαθητές της Γ” Γυμνασίου ανέλαβαν να εξιστορήσουν ένα γεγονός που εντάσσεται στην πολιτιστική κληρονομιά του τόπου καταγωγής τους και μνημονεύεται μέχρι σήμερα. Παρακάτω ακολουθεί το άρθρο του μαθητή Αντώνη Χριστοδουλάκη.
Μία ιστορία από την Κρήτη
του Αντώνη Χριστοδουλάκη
Το χωριό Πλατάνια στο Αμάρι
Το χωριό μου είναι τα Πλατάνια στον δήμο Αμαρίου του νομού Ρεθύμνης. Παρακάτω, θα σας διηγηθώ ένα περιστατικό που συνέβη εκεί το 1943 κατά την διάρκεια της Κατοχής και μνημονεύεται μέχρι και σήμερα.
Εκείνη την εποχή οι Γερμανοί κατακτητές είχαν συγκεντρωθεί στα διάφορα χωριά του Αμαρίου, πολλά από τα οποία και έκαψαν. Κάποια στιγμή έφθασαν και στο χωριό μου… Οι Γερμανοί είχαν ορίσει μία ζώνη, πέρα από την οποία απαγορευόταν να ανέβουν οι Πλατανιανοί.
Κάποια μέρα στις 3/9/1943, οι Γερμανοί πιάνουν δύο άντρες αιχμάλωτους και τους διατάζουν να τους οδηγήσουν με το ζόρι στο βουνό Ψηλορείτη, και συγκεκριμένα στο σπήλαιο «Πάνα», που έχει πάρει το όνομά του από τον μυθικό θεό Πάνα.
Σπήλαιο Πάνα, ένα φυσικό ψυγείο, με αδιάκοπη χρήση ανά τους αιώνες
Εκεί, οι κτηνοτρόφοι του χωριού που τυροκο-μούσαν, συνήθιζαν να αποθηκεύουν τα τυριά τους, γιατί το σπήλαιο λειτουργούσε ως φυσικό ψυγείο. Λέγεται ότι οι Γερμανοί νόμιζαν ότι οι χωριανοί έκρυβαν στη σπηλιά αυτή Άγγλους στρατιώτες και Έλληνες αντάρτες.
Όταν φτάνουν στη σπηλιά, τυχαίνει να βρίσκεται εκεί ο παππούς της γιαγιάς μου Μύρων Λίτινας 77 ετών, ο οποίος κόβει λίγο από το τυρί του για να τους περιποιηθεί. Πριν φύγουν, ήθελαν να πάρουν τα τυριά και των άλλων κτηνοτρόφων, αλλά ο παππούς αρνήθηκε, λέγοντας ότι τα υπόλοιπα δεν είναι δικά του και έτσι δεν μπορεί να τους τα προσφέρει. Μετά έφυγαν και πήγαν πιο πέρα σε ένα πηγάδι για να πιούν νερό. Λίγο αργότερα, κάποιοι στρατιώτες γυρίζουν στο σπήλαιο και αφού εκτελούν τον παππού, συγκεντρώνουν κλαδιά και τον καίνε. Οι χωριανοί που είχαν μείνει πίσω στο πηγάδι άκουσαν τον πυροβολισμό και κατάλαβαν τί είχε συμβεί.
Το σπήλαιο Πάνα
Όταν επέστρεψαν στο χωριό μας, είπαν στους συγγενείς του ότι άκουσαν πυροβολισμούς και ο γερο-Λίτινας ήταν νεκρός. Τότε η γυναίκα του και άλλοι συγγενείς φεύγουν από το χωριό και ανεβαίνουν να δουν τί έχει γίνει και τον βρίσκουν καμένο πάνω στα κλαδιά…
Εκεί έξω αποφάσισαν να τον θάψουν και ο τάφος σώζεται ακόμα και σήμερα…
Ο τάφος του Μύρωνος Λίτινα
Αργότερα, το 1993, εκεί δίπλα από τον τάφο, αποφάσισε η οικογένειά του να φτιάξει μία εκκλησία που την ονόμασαν για χάρη του «Άγιο Μύρωνα». Η εκκλησία αυτή γιορτάζει στις 8 Αυγούστου και κάθε χρόνο μετά την λειτουργία, ο παπάς του χωριού μνημονεύει στον τάφο τον παππού Μύρωνα.
Ο κτηνοτρόφος Μύρων Λίτινας
Πηγές: Οι χωριανοί Μαρία Χριστοδουλάκη, Αλέκος Λίτινας, Κωνσταντίνος Χριστοδουλάκης
