Δεξιότητες ζωής είναι οι ικανότητες οι οποίες συμβάλλουν σε μια πετυχημένη, παραγωγική και γεμάτη ικανοποίηση ζωή. Οι δεξιότητες ζωής αποτελούν το σύνολο των στάσεων και συμπεριφορών που προσφέρουν στους ανθρώπους τη δυνατότητα να προσαρμόζονται με επιτυχία στις διάφορες καταστάσεις και να αντιμετωπίζουν με τον πλέον κατάλληλο τρόπο τις απαιτήσεις και προκλήσεις της καθημερινής ζωής.
Οι δεξιότητες ζωής είναι χρήσιμες σε όλες τις ηλικίες και σε όλους τους τομείς της ζωής. Μπορούν να μας βοηθήσουν να αντιμετωπίσουμε τα πιο μεγάλα αλλά και τα πιο μικρά προβλήματα, να σταθούμε με θετικό τρόπο στη ζωή και να πετύχουμε τους στόχους μας.
Οι δεξιότητες ζωής μπορούν να αναπτυχθούν καθόλη τη διάρκεια της ζωής. Με την κατάλληλη εκπαίδευση μπορούμε να ενδυναμώσουμε και να ενισχύσουμε εκείνες τις στάσεις και συμπεριφορές που θα μας κάνουν περισσότερο αποδοτικούς και πετυχημένους.
Από τη μεγάλη γκάμα των δεξιοτήτων ζωής που μπορεί κανείς να αναπτύξει παρακάτω παρουσιάζονται τρεις βασικοί άξονες.
Α. Δεξιότητες ανάπτυξης προσωπικής ταυτότητας
Ο πρώτος άξονας δεξιοτήτων ζωής περιλαμβάνει τις δεξιότητες εκείνες που μπορούν να μας βοηθήσουν να “χτίσουμε” μια υγιή και ισορροπημένη προσωπικότητα. Βασικά θεμέλια γι αυτό αποτελούν μια θετική και ρεαλιστική αυτοεικόνα αλλά και μια υψηλή αυτοεκτίμηση.
Για να αναπτύξουμε μια θετική αυτοεικόνα και μια υψηλή αυτοεκτίμηση πρέπει να διαθέτουμε:
• Iκανότητα να αναλαμβάνουμε την προσωπική ευθύνη των πράξεων μας
• Aυτοβεβαιωτική συμπεριφορά
• Iκανότητα να αντιμετωπίζουμε το άγχος
Β. Δεξιότητες διαπροσωπικής επικοινωνίας
Ο δεύτερος άξονας δεξιοτήτων ζωής αφορά στην ανάπτυξη αρμονικών διαπροσωπικών σχέσεων. Οι δεξιότητες αυτές πρϋποθέτουν ότι είμαστε σε θέση να επικοινωνούμε σωστά, δηλαδή να κατανοούμε τους άλλους αλλά και να γινόμαστε κατανοητοί, χωρίς να δημιουργούνται παρανοήσεις. Αυτό είναι δυνατόν να συμβεί όταν διαθέτουμε:
- Δεξιότητες καλής ακρόασης
- Δεξιότητες έκφρασης και διαχείρησης συναισθημάτων
- Δεξιότητες διεκδικητικής συμπεριφοράς
- Δεξιότητες επίλυσης συγκρούσεων
Γ. Δεξιότητες αντιμετώπισης προβλημάτων
Ο τρίτος άξονας δεξιοτήτων αφορά, επιτυχή αντιμετώπιση δαφόρων προβλημάτων. Για την ανάπτυξη αυτής της δεξιότητας προτείνεται μια συγκεκριμένη στρατηγική που περιλαμβάνει τα παρακάτω βήματα.
- Κατανόηση του προβλήματος
- Συγκέντρωση πιθανών εναλλακτικών λύσεων
- Αξιολόγηση εναλλακτικών λύσεων
- Επιλογή λύσης και λήψη απόφασης
- Αξιολόγηση και επανακαθορισμός
Πηγή: Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας-Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής & Αθλητισμού-Εργαστήριο Ψυχολογίας της Άσκησης και Ποιότητα Ζωής
