Αυτά και άλλα πολλά παρόμοια σχόλια μεταφέρονται καθημερινά σε άτομα μέσω του διαδικτύου, είτε μέσω προσωπικών μηνυμάτων, είτε μέσω σχολίων στα ευρέως διαδεδομένα κοινωνικά δίκτυα και όπως μπορεί να γίνει κατανοητό από όλους μας, όλη αυτή η κίνηση αποτελεί μία πράξη, η οποία προκαλεί μόνο δυσάρεστα και στενάχωρα συναισθήματα.

Για τη διαδικτυακή βία, βέβαια, μιλάμε. Πιο συγκεκριμένα, για τον εκφοβισμό που ασκείται μέσω της χρήσης οποιασδήποτε ψηφιακής συσκευής επικοινωνίας. Όπως και η παραδοσιακή βία έτσι και αυτή βασίζεται στην ανισορροπία δύναμης και ανάγκης του θύτη να εκφοβίσει, να παρενοχλήσει, ακόμη και να τρομοκρατήσει το θύμα του, στοχεύοντας στην προσωπική του ικανοποίηση.

Δυστυχώς όμως, αυτά τα άτομα δεν σκέφτονται τις συνέπειες των πράξεων τους, οι οποίες ενδέχεται να επιφέρουν καταστροφικές επιπτώσεις ακόμα και σε βάθος χρόνου. Ποιες είναι αυτές; Μία πληθώρα από συναισθηματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις, όπως άγχος, κατάθλιψη, χαμηλή αυτοεκτίμηση, ενώ σε σωματικό επίπεδο μπορεί να προκαλέσει πονοκεφάλους, διατροφικές διαταραχές μέχρι και αυτοτραυματισμό – αυτοκτονία.

Εντούτοις, υπάρχει τρόπος να προλάβουμε τέτοιες καταστάσεις˙ είτε είσαι κηδεμόνας και φοβάσαι για το παιδί σου, είτε θέλεις να μάθεις για το δικό σου καλό, υπάρχουν μερικοί τρόποι με τους οποίους μπορείς να προστατευτείς από αυτό το είδος βίας. Όπως έχει αποδειχθεί, σύμφωνα με επιστημονικά άρθρα, το φαινόμενο αυτό είναι πιο πιθανό να συμβεί στις ηλικίες κοντά στην εφηβεία, καθώς τότε ο έφηβος αρχίζει να αναζητά την προσωπικότητά του, θέλει να νιώθει αποδεκτός από όλους και δεν είναι άρτια ισορροπημένος όσον αφορά τα θέλω του, πράγμα το οποίο τον κάνει και πιο ευάλωτο. Έτσι, ένα πολύ βασικό βήμα για τους γονείς είναι να υποστηρίζουν το παιδί τους και να το ενθαρρύνουν, ώστε να νιώθει ασφάλεια, όχι μόνο στις ορθές επιλογές αλλά και στα λάθη του, για να μπορέσει σε μια τέτοια ανάλογη στιγμή να ανοιχθεί και να τους πει ακριβώς τι αισθάνεται. Επιπλέον, είναι καλό οι ίδιοι να είναι πάντα υποψιασμένοι απέναντι σε δραστηριότητες που συσχετίζονται με το διαδίκτυο, καθοδηγώντας το ανήλικο σε μία ασφαλή αλλά και ταυτόχρονα ελεγχόμενη, όσον αφορά τον χρόνο, περιήγηση.

Από την άλλη, αν θέλεις εσύ ο ίδιος να προληφθείς από τέτοιου είδους καταστάσεις, οφείλεις να είσαι λίγο πιο προσεκτικός με τα στοιχεία που επιλέγεις να φανερώνεις στους άλλους, ενισχύοντας τις ρυθμίσεις του απορρήτου σου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δηλαδή, μπορείς να κάνεις αποκλεισμό και αναφορά σε λογαριασμούς που έχουν περίεργο περιεχόμενο, έχοντας αδιαλείπτως ως πρωταρχικό σου σύμβουλο την κρίση σου και τη σκέψη σου, διότι αυτά έχουν και τη μέγιστη σημασία.

Συνοπτικά, αν αντιμετωπίζεις διαδικτυακό εκφοβισμό ή γνωρίζεις κάποιον άλλον που βρίσκεται σε αυτή τη θέση, μην το αφήσεις έτσι. Οι θύτες θεωρούν πως, επειδή βρίσκονται πίσω από μια οθόνη, δεν τους βλέπει κανείς και μένουν ανώνυμοι. Αυτό δεν ισχύει. Αν αναφέρεις αυτό το περιστατικό σε κάποιον μεγαλύτερο ή την αστυνομία, τότε θα βοηθηθείς, ώστε να βρεις μια λύση και να σταματήσεις τη βία, και μάλιστα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα, έτσι ώστε να αποφευχθεί οποιαδήποτε εξάπλωση. Οπότε μίλα! Θα μπορούσε στην θέση σου να βρίσκεται ένα πιο αδύναμο παιδί και τα αποτελέσματα να ήταν οδυνηρά.

Σαμιώτη Ελένη Αικατερίνη

Ένα ιδιαίτερο και ανησυχητικό φαινόμενο είναι η βία στο σχολείο. Εκφοβισμός (bullying), σωματική και ψυχολογική κακοποίηση μεταξύ μαθητών είναι πιο συνηθισμένα από ό,τι νομίζουμε. Η σχολική βία επηρεάζει την ψυχική υγεία των παιδιών και των εφήβων, προκαλώντας τους άγχη, φόβο και συναισθηματική αναστάτωση. Είναι απαραίτητο να αναγνωριστεί η βία στο σχολικό περιβάλλον ως σοβαρό ζήτημα και να ληφθούν μέτρα για την πρόληψη και την υποστήριξη των θυμάτων.

Για να αντιμετωπιστεί η βία, χρειάζεται η συνεργασία όλων μας. Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε το πρόβλημα, να προσφέρουμε υποστήριξη στα θύματα και να εκπαιδεύσουμε τα παιδιά και τους νέους στο να επιλύουν τις διαφορές τους με ειρηνικό τρόπο. Μόνο έτσι μπορούμε να σπάσουμε τον κύκλο της βίας και να δημιουργήσουμε μια κοινωνία βασισμένη στον σεβασμό και την αλληλοκατανόηση.

Ράλλη Συνεσία

Αρχικά, με τον όρο ψυχολογική βία εννοούμε την εκούσια κακοποιητική πράξη προς τον συνάνθρωπό μας. Τα κακόβουλα σχόλια, η ασεβής και η αγενής κριτική, η ταπείνωση του φίλου μας ενώπιον τρίτων και όχι μόνο, ο εκφοβισμός, η χειριστική συμπεριφορά είναι κάποιες εκφράσεις της ψυχολογικής βίας. Αξιοσημείωτο δε αποτελεί το γεγονός ότι τέτοιου είδους βία συνήθως λαμβάνει χώρα σε μέρη τέτοια, ώστε να υπάρχει καθημερινή επαφή μεταξύ θύματος και θύτη. Για παράδειγμα, στο σχολείο, στην εργασία ή ακόμα και στο σπίτι από τα πιο οικεία μας πρόσωπα.

Σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία, αυτή η διαρκής και έντονη ψυχολογική πίεση που φτάνει στο σημείο της βίας φαίνεται να επηρεάζει την ψυχική υγεία του ατόμου σε κάθε έκφανση της καθημερινής του ζωής. Αυτό συμβαίνει καθώς η βία αναπαράγει ψυχολογικές αναταραχές στο άτομο. Του προκαλεί άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση και αρκετές φορές ενδέχεται να εκδηλώσει καταθλιπτική συμπτωματολογία. Καταπνίγεται από μία αίσθηση ανεπάρκειας, ανασφάλειας και φόβου. Το άτομο ζει με τον τρόμο μιας ξαφνικής επίθεσης, με αποτέλεσμα το αδιάκοπο συναίσθημα της ταραχής και της ανησυχίας. Αξίζει δε να τονιστεί ότι αυτή η μορφή βίας έχει τη δύναμη να ερεθίσει και να ξυπνήσει βαθιές και ανεπούλωτες εσωτερικές πληγές, οι οποίες ενδέχεται να παραμένουν σε λανθάνουσα κατάσταση μέσα στον χρόνο.

Δυστυχώς όμως, αυτού του είδους η κακοποίηση γίνεται δύσκολα αντιληπτή από τα θύματα και από τον περίγυρο, ακόμη και από τους πολύ κοντινούς μας ανθρώπους. Ο λόγος που συμβαίνει αυτό είναι διότι, ως άνθρωποι της σύγχρονης κοινωνίας, θεωρούμε φυσιολογικό να ακούμε καυστικά και επικριτικά σχόλια προς το πρόσωπό μας και να δεχόμαστε παθητικά την ατελείωτη και αδιάλειπτη πίεση η οποία μας ασκείται. Συνεπώς, η ενέργεια αυτή φέρνει ως αποτέλεσμα την ομαλοποίηση της ψυχολογικής βίας, ως φαινόμενο φυσιολογικό και αποδεκτό, επιτρέποντας ταυτόχρονα την διαιώνισή της.

Στέλιος Κογκετσίδης

Μαθητής Α’ Λυκείου